Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 2.24

एवम् उक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी । प्रणयाद् एव संक्रुद्धा भर्तारम् इदम् अब्रवीत्

evam uktā tu vaidehī priyārhā priyavādinī / praṇayād eva saṃkruddhā bhartāram idam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्यपुत्र पिता माता भ्राता पुत्रस् तथा स्नुषा । स्वानि पुण्यानि भुञ्जानाः स्वं स्वं भाग्यम् उपासते

āryaputra pitā mātā bhrātā putras tathā snuṣā / svāni puṇyāni bhuñjānāḥ svaṃ svaṃ bhāgyam upāsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्तुर् भाग्यं तु भार्यैका प्राप्नोति पुरुषर्षभ । अतश् चैवाहम् आदिष्टा वने वस्तव्यम् इत्य् अपि

bhartur bhāgyaṃ tu bhāryaikā prāpnoti puruṣarṣabha / ataś caivāham ādiṣṭā vane vastavyam ity api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पिता नात्मजो नात्मा न माता न सखीजनः । इह प्रेत्य च नारीणां पतिर् एको गतिः सदा

na pitā nātmajo nātmā na mātā na sakhījanaḥ / iha pretya ca nārīṇāṃ patir eko gatiḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि त्वं प्रस्थितो दुर्गं वनम् अद्यैव राघव । अग्रतस् ते गमिष्यामि मृद्नन्ती कुशकण्टकान्

yadi tvaṃ prasthito durgaṃ vanam adyaiva rāghava / agratas te gamiṣyāmi mṛdnantī kuśakaṇṭakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईर्ष्यारोषौ बहिष्कृत्य भुक्तशेषम् इवोदकम् । नय मां वीर विश्रब्धः पापं मयि न विद्यते

īrṣyāroṣau bahiṣkṛtya bhuktaśeṣam ivodakam / naya māṃ vīra viśrabdhaḥ pāpaṃ mayi na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादाग्रैर् विमानैर् वा वैहायसगतेन वा । सर्वावस्थागता भर्तुः पादच्छाया विशिष्यते

prāsādāgrair vimānair vā vaihāyasagatena vā / sarvāvasthāgatā bhartuḥ pādacchāyā viśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुशिष्टास्मि मात्रा च पित्रा च विविधाश्रयम् । नास्मि सम्प्रति वक्तव्या वर्तितव्यं यथा मया

anuśiṣṭāsmi mātrā ca pitrā ca vividhāśrayam / nāsmi samprati vaktavyā vartitavyaṃ yathā mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखं वने निवत्स्यामि यथैव भवने पितुः । अचिन्तयन्ती त्रींल् लोकांश् चिन्तयन्ती पतिव्रतम्

sukhaṃ vane nivatsyāmi yathaiva bhavane pituḥ / acintayantī trīṃl lokāṃś cintayantī pativratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुश्रूषमाणा ते नित्यं नियता ब्रह्मचारिणी । सह रंस्ये त्वया वीर वनेषु मधुगन्धिषु

śuśrūṣamāṇā te nityaṃ niyatā brahmacāriṇī / saha raṃsye tvayā vīra vaneṣu madhugandhiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं हि कर्तुं वने शक्तो राम सम्परिपालनम् । अन्यस्यापि जनस्येह किं पुनर् मम मानद

tvaṃ hi kartuṃ vane śakto rāma samparipālanam / anyasyāpi janasyeha kiṃ punar mama mānada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलमूलाशना नित्यं भविष्यामि न संशयः । न ते दुःखं करिष्यामि निवसन्ती सह त्वया

phalamūlāśanā nityaṃ bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ / na te duḥkhaṃ kariṣyāmi nivasantī saha tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इच्छामि सरितः शैलान् पल्वलानि वनानि च । द्रष्टुं सर्वत्र निर्भीता त्वया नाथेन धीमता

icchāmi saritaḥ śailān palvalāni vanāni ca / draṣṭuṃ sarvatra nirbhītā tvayā nāthena dhīmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसकारण्डवाकीर्णाः पद्मिनीः साधुपुष्पिताः । इच्छेयं सुखिनी द्रष्टुं त्वया वीरेण संगता

haṃsakāraṇḍavākīrṇāḥ padminīḥ sādhupuṣpitāḥ / iccheyaṃ sukhinī draṣṭuṃ tvayā vīreṇa saṃgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सह त्वया विशालाक्ष रंस्ये परमनन्दिनी । एवं वर्षसहस्राणां शतं वाहं त्वया सह

saha tvayā viśālākṣa raṃsye paramanandinī / evaṃ varṣasahasrāṇāṃ śataṃ vāhaṃ tvayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गे ऽपि च विना वासो भविता यदि राघव । त्वया मम नरव्याघ्र नाहं तम् अपि रोचये

svarge 'pi ca vinā vāso bhavitā yadi rāghava / tvayā mama naravyāghra nāhaṃ tam api rocaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं गमिष्यामि वनं सुदुर्गमं मृगायुतं वानरवारणैर् युतम् । वने निवत्स्यामि यथा पितुर् गृहे तवैव पादाव् उपगृह्य संमता

ahaṃ gamiṣyāmi vanaṃ sudurgamaṃ mṛgāyutaṃ vānaravāraṇair yutam / vane nivatsyāmi yathā pitur gṛhe tavaiva pādāv upagṛhya saṃmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्यभावाम् अनुरक्तचेतसं त्वया वियुक्तां मरणाय निश्चिताम् । नयस्व मां साधु कुरुष्व याचनां न ते मयातो गुरुता भविष्यति

ananyabhāvām anuraktacetasaṃ tvayā viyuktāṃ maraṇāya niścitām / nayasva māṃ sādhu kuruṣva yācanāṃ na te mayāto gurutā bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा ब्रुवाणाम् अपि धर्मवत्सलो न च स्म सीतां नृवरो निनीषति । उवाच चैनां बहु संनिवर्तने वने निवासस्य च दुःखितां प्रति

tathā bruvāṇām api dharmavatsalo na ca sma sītāṃ nṛvaro ninīṣati / uvāca caināṃ bahu saṃnivartane vane nivāsasya ca duḥkhitāṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.