Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 2.26

एतत् तु वचनं श्रुत्वा सीता रामस्य दुःखिता । प्रसक्ताश्रुमुखी मन्दम् इदं वचनम् अब्रवीत्

etat tu vacanaṃ śrutvā sītā rāmasya duḥkhitā / prasaktāśrumukhī mandam idaṃ vacanam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये त्वया कीर्तिता दोषा वने वस्तव्यतां प्रति । गुणान् इत्य् एव तान् विद्धि तव स्नेहपुरस्कृतान्

ye tvayā kīrtitā doṣā vane vastavyatāṃ prati / guṇān ity eva tān viddhi tava snehapuraskṛtān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया च सह गन्तव्यं मया गुरुजनाज्ञया । त्वद्वियोगेन मे राम त्यक्तव्यम् इह जीवितम्

tvayā ca saha gantavyaṃ mayā gurujanājñayā / tvadviyogena me rāma tyaktavyam iha jīvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च मां त्वत्समीपस्थाम् अपि शक्नोति राघव । सुराणाम् ईश्वरः शक्रः प्रधर्षयितुम् ओजसा

na ca māṃ tvatsamīpasthām api śaknoti rāghava / surāṇām īśvaraḥ śakraḥ pradharṣayitum ojasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिहीना तु या नारी न सा शक्ष्यति जीवितुम् । कामम् एवंविधं राम त्वया मम विदर्शितम्

patihīnā tu yā nārī na sā śakṣyati jīvitum / kāmam evaṃvidhaṃ rāma tvayā mama vidarśitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ चापि महाप्राज्ञ ब्राह्मणानां मया श्रुतम् । पुरा पितृगृहे सत्यं वस्तव्यं किल मे वने

atha cāpi mahāprājña brāhmaṇānāṃ mayā śrutam / purā pitṛgṛhe satyaṃ vastavyaṃ kila me vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षणिभ्यो द्विजातिभ्यः श्रुत्वाहं वचनं गृहे । वनवासकृतोत्साहा नित्यम् एव महाबल

lakṣaṇibhyo dvijātibhyaḥ śrutvāhaṃ vacanaṃ gṛhe / vanavāsakṛtotsāhā nityam eva mahābala

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदेशो वनवासस्य प्राप्तव्यः स मया किल । सा त्वया सह तत्राहं यास्यामि प्रिय नान्यथा

ādeśo vanavāsasya prāptavyaḥ sa mayā kila / sā tvayā saha tatrāhaṃ yāsyāmi priya nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतादेशा भविष्यामि गमिष्यामि सह त्वया । कालश् चायं समुत्पन्नः सत्यवाग् भवतु द्विजः

kṛtādeśā bhaviṣyāmi gamiṣyāmi saha tvayā / kālaś cāyaṃ samutpannaḥ satyavāg bhavatu dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनवासे हि जानामि दुःखानि बहुधा किल । प्राप्यन्ते नियतं वीर पुरुषैर् अकृतात्मभिः

vanavāse hi jānāmi duḥkhāni bahudhā kila / prāpyante niyataṃ vīra puruṣair akṛtātmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यया च पितुर् गेहे वनवासः श्रुतो मया । भिक्षिण्याः साधुवृत्ताया मम मातुर् इहाग्रतः

kanyayā ca pitur gehe vanavāsaḥ śruto mayā / bhikṣiṇyāḥ sādhuvṛttāyā mama mātur ihāgrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसादितश् च वै पूर्वं त्वं वै बहुविधं प्रभो । गमनं वनवासस्य काङ्क्षितं हि सह त्वया

prasāditaś ca vai pūrvaṃ tvaṃ vai bahuvidhaṃ prabho / gamanaṃ vanavāsasya kāṅkṣitaṃ hi saha tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतक्षणाहं भद्रं ते गमनं प्रति राघव । वनवासस्य शूरस्य चर्या हि मम रोचते

kṛtakṣaṇāhaṃ bhadraṃ te gamanaṃ prati rāghava / vanavāsasya śūrasya caryā hi mama rocate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धात्मन् प्रेमभावाद् धि भविष्यामि विकल्मषा । भर्तारम् अनुगच्छन्ती भर्ता हि मम दैवतम्

śuddhātman premabhāvād dhi bhaviṣyāmi vikalmaṣā / bhartāram anugacchantī bhartā hi mama daivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेत्यभावे ऽपि कल्याणः संगमो मे सह त्वया । श्रुतिर् हि श्रूयते पुण्या ब्राह्मणानां यशस्विनाम्

pretyabhāve 'pi kalyāṇaḥ saṃgamo me saha tvayā / śrutir hi śrūyate puṇyā brāhmaṇānāṃ yaśasvinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह लोके च पितृभिर् या स्त्री यस्य महामते । अद्भिर् दत्ता स्वधर्मेण प्रेत्यभावे ऽपि तस्य सा

iha loke ca pitṛbhir yā strī yasya mahāmate / adbhir dattā svadharmeṇa pretyabhāve 'pi tasya sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अस्मात् स्वकां नारीं सुवृत्तां हि पतिव्रताम् । नाभिरोचयसे नेतुं त्वं मां केनेह हेतुना

evam asmāt svakāṃ nārīṃ suvṛttāṃ hi pativratām / nābhirocayase netuṃ tvaṃ māṃ keneha hetunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तां पतिव्रतां दीनां मां समां सुखदुःखयोः । नेतुम् अर्हसि काकुत्स्थ समानसुखदुःखिनीम्

bhaktāṃ pativratāṃ dīnāṃ māṃ samāṃ sukhaduḥkhayoḥ / netum arhasi kākutstha samānasukhaduḥkhinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि मां दुःखिताम् एवं वनं नेतुं न चेच्छसि । विषम् अग्निं जलं वाहम् आस्थास्ये मृत्युकारणात्

yadi māṃ duḥkhitām evaṃ vanaṃ netuṃ na cecchasi / viṣam agniṃ jalaṃ vāham āsthāsye mṛtyukāraṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं बहुविधं तं सा याचते गमनं प्रति । नानुमेने महाबाहुस् तां नेतुं विजनं वनम्

evaṃ bahuvidhaṃ taṃ sā yācate gamanaṃ prati / nānumene mahābāhus tāṃ netuṃ vijanaṃ vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्ता तु सा चिन्तां मैथिली समुपागता । स्नापयन्तीव गाम् उष्णैर् अश्रुभिर् नयनच्युतैः

evam uktā tu sā cintāṃ maithilī samupāgatā / snāpayantīva gām uṣṇair aśrubhir nayanacyutaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तयन्तीं तथा तां तु निवर्तयितुम् आत्मवान् । क्रोधाविष्टां तु वैदेहीं काकुत्स्थो बह्व् असान्त्वयत्

cintayantīṃ tathā tāṃ tu nivartayitum ātmavān / krodhāviṣṭāṃ tu vaidehīṃ kākutstho bahv asāntvayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.