Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 2.36

तस्मिंस् तु पुरुषव्याघ्रे निष्क्रामति कृताञ्जलौ । आर्तशब्दो हि संजज्ञे स्त्रीणाम् अन्तःपुरे महान्

tasmiṃs tu puruṣavyāghre niṣkrāmati kṛtāñjalau / ārtaśabdo hi saṃjajñe strīṇām antaḥpure mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाथस्य जनस्यास्य दुर्बलस्य तपस्विनः । यो गतिः शरणं चासीत् स नाथः क्व नु गच्छति

anāthasya janasyāsya durbalasya tapasvinaḥ / yo gatiḥ śaraṇaṃ cāsīt sa nāthaḥ kva nu gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न क्रुध्यत्य् अभिशस्तो ऽपि क्रोधनीयानि वर्जयन् । क्रुद्धान् प्रसादयन् सर्वान् समदुःखः क्व गच्छति

na krudhyaty abhiśasto 'pi krodhanīyāni varjayan / kruddhān prasādayan sarvān samaduḥkhaḥ kva gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौसल्यायां महातेजा यथा मातरि वर्तते । तथा यो वर्तते ऽस्मासु महात्मा क्व नु गच्छति

kausalyāyāṃ mahātejā yathā mātari vartate / tathā yo vartate 'smāsu mahātmā kva nu gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैकेय्या क्लिश्यमानेन राज्ञा संचोदितो वनम् । परित्राता जनस्यास्य जगतः क्व नु गच्छति

kaikeyyā kliśyamānena rājñā saṃcodito vanam / paritrātā janasyāsya jagataḥ kva nu gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो निश्चेतनो राजा जीवलोकस्य सम्प्रियम् । धर्म्यं सत्यव्रतं रामं वनवासे प्रवत्स्यति

aho niścetano rājā jīvalokasya sampriyam / dharmyaṃ satyavrataṃ rāmaṃ vanavāse pravatsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सर्वा महिष्यस् ता विवत्सा इव धेनवः । रुरुदुश् चैव दुःखार्ताः सस्वरं च विचुक्रुशुः

iti sarvā mahiṣyas tā vivatsā iva dhenavaḥ / ruruduś caiva duḥkhārtāḥ sasvaraṃ ca vicukruśuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तम् अन्तःपुरे घोरम् आर्तशब्दं महीपतिः । पुत्रशोकाभिसंतप्तः श्रुत्वा चासीत् सुदुःखितः

sa tam antaḥpure ghoram ārtaśabdaṃ mahīpatiḥ / putraśokābhisaṃtaptaḥ śrutvā cāsīt suduḥkhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाग्निहोत्राण्य् अहूयन्त सूर्यश् चान्तरधीयत । व्यसृजन् कवलान् नागा गावो वत्सान् न पाययन्

nāgnihotrāṇy ahūyanta sūryaś cāntaradhīyata / vyasṛjan kavalān nāgā gāvo vatsān na pāyayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिशङ्कुर् लोहिताङ्गश् च बृहस्पतिबुधाव् अपि । दारुणाः सोमम् अभ्येत्य ग्रहाः सर्वे व्यवस्थिताः

triśaṅkur lohitāṅgaś ca bṛhaspatibudhāv api / dāruṇāḥ somam abhyetya grahāḥ sarve vyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नक्षत्राणि गतार्चींषि ग्रहाश् च गततेजसः । विशाखाश् च सधूमाश् च नभसि प्रचकाशिरे

nakṣatrāṇi gatārcīṃṣi grahāś ca gatatejasaḥ / viśākhāś ca sadhūmāś ca nabhasi pracakāśire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकस्मान् नागरः सर्वो जनो दैन्यम् उपागमत् । आहारे वा विहारे वा न कश्चिद् अकरोन् मनः

akasmān nāgaraḥ sarvo jano dainyam upāgamat / āhāre vā vihāre vā na kaścid akaron manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाष्पपर्याकुलमुखो राजमार्गगतो जनः । न हृष्टो लक्ष्यते कश्चित् सर्वः शोकपरायणः

bāṣpaparyākulamukho rājamārgagato janaḥ / na hṛṣṭo lakṣyate kaścit sarvaḥ śokaparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वाति पवनः शीतो न शशी सौम्यदर्शनः । न सूर्यस् तपते लोकं सर्वं पर्याकुलं जगत्

na vāti pavanaḥ śīto na śaśī saumyadarśanaḥ / na sūryas tapate lokaṃ sarvaṃ paryākulaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनर्थिनः सुताः स्त्रीणां भर्तारो भ्रातरस् तथा । सर्वे सर्वं परित्यज्य रामम् एवान्वचिन्तयन्

anarthinaḥ sutāḥ strīṇāṃ bhartāro bhrātaras tathā / sarve sarvaṃ parityajya rāmam evānvacintayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये तु रामस्य सुहृदः सर्वे ते मूढचेतसः । शोकभारेण चाक्रान्ताः शयनं न जहुस् तदा

ye tu rāmasya suhṛdaḥ sarve te mūḍhacetasaḥ / śokabhāreṇa cākrāntāḥ śayanaṃ na jahus tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् त्व् अयोध्या रहिता महात्मना पुरंदरेणेव मही सपर्वता । चचाल घोरं भयभारपीडिता सनागयोधाश्वगणा ननाद च

tatas tv ayodhyā rahitā mahātmanā puraṃdareṇeva mahī saparvatā / cacāla ghoraṃ bhayabhārapīḍitā sanāgayodhāśvagaṇā nanāda ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.