Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 2.39

विलपन्तीं तथा तां तु कौसल्यां प्रमदोत्तमाम् । इदं धर्मे स्थिता धर्म्यं सुमित्रा वाक्यम् अब्रवीत्

vilapantīṃ tathā tāṃ tu kausalyāṃ pramadottamām / idaṃ dharme sthitā dharmyaṃ sumitrā vākyam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवार्ये सद्गुणैर् युक्तः पुत्रः स पुरुषोत्तमः । किं ते विलपितेनैवं कृपणं रुदितेन वा

tavārye sadguṇair yuktaḥ putraḥ sa puruṣottamaḥ / kiṃ te vilapitenaivaṃ kṛpaṇaṃ ruditena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् तवार्ये गतः पुत्रस् त्यक्त्वा राज्यं महाबलः । साधु कुर्वन् महात्मानं पितरं सत्यवादिनाम्

yas tavārye gataḥ putras tyaktvā rājyaṃ mahābalaḥ / sādhu kurvan mahātmānaṃ pitaraṃ satyavādinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिष्टैर् आचरिते सम्यक् शश्वत् प्रेत्य फलोदये । रामो धर्मे स्थितः श्रेष्ठो न स शोच्यः कदाचन

śiṣṭair ācarite samyak śaśvat pretya phalodaye / rāmo dharme sthitaḥ śreṣṭho na sa śocyaḥ kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तते चोत्तमां वृत्तिं लक्ष्मणो ऽस्मिन् सदानघः । दयावान् सर्वभूतेषु लाभस् तस्य महात्मनः

vartate cottamāṃ vṛttiṃ lakṣmaṇo 'smin sadānaghaḥ / dayāvān sarvabhūteṣu lābhas tasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरण्यवासे यद् दुःखं जानती वै सुखोचिता । अनुगच्छति वैदेही धर्मात्मानं तवात्मजम्

araṇyavāse yad duḥkhaṃ jānatī vai sukhocitā / anugacchati vaidehī dharmātmānaṃ tavātmajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीर्तिभूतां पताकां यो लोके भ्रामयति प्रभुः । दमसत्यव्रतपरः किं न प्राप्तस् तवात्मजः

kīrtibhūtāṃ patākāṃ yo loke bhrāmayati prabhuḥ / damasatyavrataparaḥ kiṃ na prāptas tavātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्तं रामस्य विज्ञाय शौचं माहात्म्यम् उत्तमम् । न गात्रम् अंशुभिः सूर्यः संतापयितुम् अर्हति

vyaktaṃ rāmasya vijñāya śaucaṃ māhātmyam uttamam / na gātram aṃśubhiḥ sūryaḥ saṃtāpayitum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवः सर्वेषु कालेषु काननेभ्यो विनिःसृतः । राघवं युक्तशीतोष्णः सेविष्यति सुखो ऽनिलः

śivaḥ sarveṣu kāleṣu kānanebhyo viniḥsṛtaḥ / rāghavaṃ yuktaśītoṣṇaḥ seviṣyati sukho 'nilaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शयानम् अनघं रात्रौ पितेवाभिपरिष्वजन् । रश्मिभिः संस्पृशञ् शीतैश् चन्द्रमा ह्लादयिष्यति

śayānam anaghaṃ rātrau pitevābhipariṣvajan / raśmibhiḥ saṃspṛśañ śītaiś candramā hlādayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददौ चास्त्राणि दिव्यानि यस्मै ब्रह्मा महौजसे । दानवेन्द्रं हतं दृष्ट्वा तिमिध्वजसुतं रणे

dadau cāstrāṇi divyāni yasmai brahmā mahaujase / dānavendraṃ hataṃ dṛṣṭvā timidhvajasutaṃ raṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्या सह वैदेह्या श्रिया च पुरुषर्षभः । क्षिप्रं तिसृभिर् एताभिः सह रामो ऽभिषेक्ष्यते

pṛthivyā saha vaidehyā śriyā ca puruṣarṣabhaḥ / kṣipraṃ tisṛbhir etābhiḥ saha rāmo 'bhiṣekṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखजं विसृजन्त्य् अस्रं निष्क्रामन्तम् उदीक्ष्य यम् । समुत्स्रक्ष्यसि नेत्राभ्यां क्षिप्रम् आनन्दजं पयः

duḥkhajaṃ visṛjanty asraṃ niṣkrāmantam udīkṣya yam / samutsrakṣyasi netrābhyāṃ kṣipram ānandajaṃ payaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिवादयमानं तं दृष्ट्वा ससुहृदं सुतम् । मुदाश्रु मोक्ष्यसे क्षिप्रं मेघलेखेव वार्षिकी

abhivādayamānaṃ taṃ dṛṣṭvā sasuhṛdaṃ sutam / mudāśru mokṣyase kṣipraṃ meghalekheva vārṣikī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रस् ते वरदः क्षिप्रम् अयोध्यां पुनर् आगतः । कराभ्यां मृदुपीनाभ्यां चरणौ पीडयिष्यति

putras te varadaḥ kṣipram ayodhyāṃ punar āgataḥ / karābhyāṃ mṛdupīnābhyāṃ caraṇau pīḍayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशम्य तल् लक्ष्मणमातृवाक्यं रामस्य मातुर् नरदेवपत्न्याः । सद्यः शरीरे विननाश शोकः शरद्गतो मेघ इवाल्पतोयः

niśamya tal lakṣmaṇamātṛvākyaṃ rāmasya mātur naradevapatnyāḥ / sadyaḥ śarīre vinanāśa śokaḥ śaradgato megha ivālpatoyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.