Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 2.6

गते पुरोहिते रामः स्नातो नियतमानसः । सह पत्न्या विशालाक्ष्या नारायणम् उपागमत्

gate purohite rāmaḥ snāto niyatamānasaḥ / saha patnyā viśālākṣyā nārāyaṇam upāgamat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रगृह्य शिरसा पात्रीं हविषो विधिवत् तदा । महते दैवतायाज्यं जुहाव ज्वलिते ऽनले

pragṛhya śirasā pātrīṃ haviṣo vidhivat tadā / mahate daivatāyājyaṃ juhāva jvalite 'nale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषं च हविषस् तस्य प्राश्याशास्यात्मनः प्रियम् । ध्यायन् नारायणं देवं स्वास्तीर्णे कुशसंस्तरे

śeṣaṃ ca haviṣas tasya prāśyāśāsyātmanaḥ priyam / dhyāyan nārāyaṇaṃ devaṃ svāstīrṇe kuśasaṃstare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाग्यतः सह वैदेह्या भूत्वा नियतमानसः । श्रीमत्य् आयतने विष्णोः शिश्ये नरवरात्मजः

vāgyataḥ saha vaidehyā bhūtvā niyatamānasaḥ / śrīmaty āyatane viṣṇoḥ śiśye naravarātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकयामावशिष्टायां रात्र्यां प्रतिविबुध्य सः । अलंकारविधिं कृत्स्नं कारयामास वेश्मनः

ekayāmāvaśiṣṭāyāṃ rātryāṃ prativibudhya saḥ / alaṃkāravidhiṃ kṛtsnaṃ kārayāmāsa veśmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र शृण्वन् सुखा वाचः सूतमागधबन्दिनाम् । पूर्वां संध्याम् उपासीनो जजाप यतमानसः

tatra śṛṇvan sukhā vācaḥ sūtamāgadhabandinām / pūrvāṃ saṃdhyām upāsīno jajāpa yatamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्टाव प्रणतश् चैव शिरसा मधुसूदनम् । विमलक्षौमसंवीतो वाचयामास च द्विजान्

tuṣṭāva praṇataś caiva śirasā madhusūdanam / vimalakṣaumasaṃvīto vācayāmāsa ca dvijān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां पुण्याहघोषो ऽथ गम्भीरमधुरस् तदा । अयोध्यां पूरयामास तूर्यघोषानुनादितः

teṣāṃ puṇyāhaghoṣo 'tha gambhīramadhuras tadā / ayodhyāṃ pūrayāmāsa tūryaghoṣānunāditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतोपवासं तु तदा वैदेह्या सह राघवम् । अयोध्यानिलयः श्रुत्वा सर्वः प्रमुदितो जनः

kṛtopavāsaṃ tu tadā vaidehyā saha rāghavam / ayodhyānilayaḥ śrutvā sarvaḥ pramudito janaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पौरजनः सर्वः श्रुत्वा रामाभिषेचनम् । प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा चक्रे शोभां परां पुनः

tataḥ paurajanaḥ sarvaḥ śrutvā rāmābhiṣecanam / prabhātāṃ rajanīṃ dṛṣṭvā cakre śobhāṃ parāṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिताभ्रशिखराभेषु देवतायतनेषु च । चतुष्पथेषु रथ्यासु चैत्येष्व् अट्टालकेषु च

sitābhraśikharābheṣu devatāyataneṣu ca / catuṣpatheṣu rathyāsu caityeṣv aṭṭālakeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानापण्यसमृद्धेषु वणिजाम् आपणेषु च । कुटुम्बिनां समृद्धेषु श्रीमत्सु भवनेषु च

nānāpaṇyasamṛddheṣu vaṇijām āpaṇeṣu ca / kuṭumbināṃ samṛddheṣu śrīmatsu bhavaneṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभासु चैव सर्वासु वृक्षेष्व् आलक्षितेषु च । ध्वजाः समुच्छ्रिताश् चित्राः पताकाश् चाभवंस् तदा

sabhāsu caiva sarvāsu vṛkṣeṣv ālakṣiteṣu ca / dhvajāḥ samucchritāś citrāḥ patākāś cābhavaṃs tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नटनर्तकसंघानां गायकानां च गायताम् । मनःकर्णसुखा वाचः शुश्रुवुश् च ततस् ततः

naṭanartakasaṃghānāṃ gāyakānāṃ ca gāyatām / manaḥkarṇasukhā vācaḥ śuśruvuś ca tatas tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामाभिषेकयुक्ताश् च कथाश् चक्रुर् मिथो जनाः । रामाभिषेके सम्प्राप्ते चत्वरेषु गृहेषु च

rāmābhiṣekayuktāś ca kathāś cakrur mitho janāḥ / rāmābhiṣeke samprāpte catvareṣu gṛheṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाला अपि क्रीडमाना गृहद्वारेषु संघशः । रामाभिषेकसंयुक्ताश् चक्रुर् एव मिथः कथाः

bālā api krīḍamānā gṛhadvāreṣu saṃghaśaḥ / rāmābhiṣekasaṃyuktāś cakrur eva mithaḥ kathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतपुष्पोपहारश् च धूपगन्धाधिवासितः । राजमार्गः कृतः श्रीमान् पौरै रामाभिषेचने

kṛtapuṣpopahāraś ca dhūpagandhādhivāsitaḥ / rājamārgaḥ kṛtaḥ śrīmān paurai rāmābhiṣecane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकाशकरणार्थं च निशागमनशङ्कया । दीपवृक्षांस् तथा चक्रुर् अनु रथ्यासु सर्वशः

prakāśakaraṇārthaṃ ca niśāgamanaśaṅkayā / dīpavṛkṣāṃs tathā cakrur anu rathyāsu sarvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलंकारं पुरस्यैवं कृत्वा तत्पुरवासिनः । आकाङ्क्षमाणा रामस्य यौवराज्याभिषेचनम्

alaṃkāraṃ purasyaivaṃ kṛtvā tatpuravāsinaḥ / ākāṅkṣamāṇā rāmasya yauvarājyābhiṣecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समेत्य संघशः सर्वे चत्वरेषु सभासु च । कथयन्तो मिथस् तत्र प्रशशंसुर् जनाधिपम्

sametya saṃghaśaḥ sarve catvareṣu sabhāsu ca / kathayanto mithas tatra praśaśaṃsur janādhipam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो महात्मा राजायम् इक्ष्वाकुकुलनन्दनः । ज्ञात्वा यो वृद्धम् आत्मानं रामं राज्ये ऽह्बिषेक्ष्यति

aho mahātmā rājāyam ikṣvākukulanandanaḥ / jñātvā yo vṛddham ātmānaṃ rāmaṃ rājye 'hbiṣekṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ह्य् अनुगृहीताः स्म यन् नो रामो महीपतिः । चिराय भविता गोप्ता दृष्टलोकपरावरः

sarve hy anugṛhītāḥ sma yan no rāmo mahīpatiḥ / cirāya bhavitā goptā dṛṣṭalokaparāvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुद्धतमना विद्वान् धर्मात्मा भ्रातृवत्सलः । यथा च भ्रातृषु स्निग्धस् तथास्मास्व् अपि राघवः

anuddhatamanā vidvān dharmātmā bhrātṛvatsalaḥ / yathā ca bhrātṛṣu snigdhas tathāsmāsv api rāghavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरं जीवतु धर्मात्मा राजा दशरथो ऽनघः । यत्प्रसादेनाभिषिक्तं रामं द्रक्ष्यामहे वयम्

ciraṃ jīvatu dharmātmā rājā daśaratho 'naghaḥ / yatprasādenābhiṣiktaṃ rāmaṃ drakṣyāmahe vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंविधं कथयतां पौराणां शुश्रुवुस् तदा । दिग्भ्यो ऽपि श्रुतवृत्तान्ताः प्राप्ता जानपदा जनाः

evaṃvidhaṃ kathayatāṃ paurāṇāṃ śuśruvus tadā / digbhyo 'pi śrutavṛttāntāḥ prāptā jānapadā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तु दिग्भ्यः पुरीं प्राप्ता द्रष्टुं रामाभिषेचनम् । रामस्य पूरयामासुः पुरीं जानपदा जनाः

te tu digbhyaḥ purīṃ prāptā draṣṭuṃ rāmābhiṣecanam / rāmasya pūrayāmāsuḥ purīṃ jānapadā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनौघैस् तैर् विसर्पद्भिः शुश्रुवे तत्र निस्वनः । पर्वसूदीर्णवेगस्य सागरस्येव निस्वनः

janaughais tair visarpadbhiḥ śuśruve tatra nisvanaḥ / parvasūdīrṇavegasya sāgarasyeva nisvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तद् इन्द्रक्षयसंनिभं पुरं दिदृक्षुभिर् जानपदैर् उपागतैः । समन्ततः सस्वनम् आकुलं बभौ समुद्रयादोभिर् इवार्णवोदकम्

tatas tad indrakṣayasaṃnibhaṃ puraṃ didṛkṣubhir jānapadair upāgataiḥ / samantataḥ sasvanam ākulaṃ babhau samudrayādobhir ivārṇavodakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.