Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 2.73

ततः प्रभातसमये दिवसे ऽथ चतुर्दशे । समेत्य राजकर्तारो भरतं वाक्यम् अब्रुवन्

tataḥ prabhātasamaye divase 'tha caturdaśe / sametya rājakartāro bharataṃ vākyam abruvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतो दशरथः स्वर्गं यो नो गुरुतरो गुरुः । रामं प्रव्राज्य वै ज्येष्ठं लक्ष्मणं च महाबलम्

gato daśarathaḥ svargaṃ yo no gurutaro guruḥ / rāmaṃ pravrājya vai jyeṣṭhaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् अद्य भव नो राजा राजपुत्र महायशः । संगत्या नापराध्नोति राज्यम् एतद् अनायकम्

tvam adya bhava no rājā rājaputra mahāyaśaḥ / saṃgatyā nāparādhnoti rājyam etad anāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभिषेचनिकं सर्वम् इदम् आदाय राघव । प्रतीक्षते त्वां स्वजनः श्रेणयश् च नृपात्मज

ābhiṣecanikaṃ sarvam idam ādāya rāghava / pratīkṣate tvāṃ svajanaḥ śreṇayaś ca nṛpātmaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्यं गृहाण भरत पितृपैतामहं महत् । अभिषेचय चात्मानं पाहि चास्मान् नरर्षभ

rājyaṃ gṛhāṇa bharata pitṛpaitāmahaṃ mahat / abhiṣecaya cātmānaṃ pāhi cāsmān nararṣabha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभिषेचनिकं भाण्डं कृत्वा सर्वं प्रदक्षिणम् । भरतस् तं जनं सर्वं प्रत्युवाच धृतव्रतः

ābhiṣecanikaṃ bhāṇḍaṃ kṛtvā sarvaṃ pradakṣiṇam / bharatas taṃ janaṃ sarvaṃ pratyuvāca dhṛtavrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठस्य राजता नित्यम् उचिता हि कुलस्य नः । नैवं भवन्तो मां वक्तुम् अर्हन्ति कुशला जनाः

jyeṣṭhasya rājatā nityam ucitā hi kulasya naḥ / naivaṃ bhavanto māṃ vaktum arhanti kuśalā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामः पूर्वो हि नो भ्राता भविष्यति महीपतिः । अहं त्व् अरण्ये वत्स्यामि वर्षाणि नव पञ्च च

rāmaḥ pūrvo hi no bhrātā bhaviṣyati mahīpatiḥ / ahaṃ tv araṇye vatsyāmi varṣāṇi nava pañca ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युज्यतां महती सेना चतुरङ्गमहाबला । आनयिष्याम्य् अहं ज्येष्ठं भ्रातरं राघवं वनात्

yujyatāṃ mahatī senā caturaṅgamahābalā / ānayiṣyāmy ahaṃ jyeṣṭhaṃ bhrātaraṃ rāghavaṃ vanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभिषेचनिकं चैव सर्वम् एतद् उपस्कृतम् । पुरस्कृत्य गमिष्यामि रामहेतोर् वनं प्रति

ābhiṣecanikaṃ caiva sarvam etad upaskṛtam / puraskṛtya gamiṣyāmi rāmahetor vanaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैव तं नरव्याघ्रम् अभिषिच्य पुरस्कृतम् । आनेष्यामि तु वै रामं हव्यवाहम् इवाध्वरात्

tatraiva taṃ naravyāghram abhiṣicya puraskṛtam / āneṣyāmi tu vai rāmaṃ havyavāham ivādhvarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सकामां करिष्यामि स्वाम् इमां मातृगन्धिनीम् । वने वत्स्याम्य् अहं दुर्गे रामो राजा भविष्यति

na sakāmāṃ kariṣyāmi svām imāṃ mātṛgandhinīm / vane vatsyāmy ahaṃ durge rāmo rājā bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियतां शिल्पिभिः पन्थाः समानि विषमाणि च । रक्षिणश् चानुसंयान्तु पथि दुर्गविचारकाः

kriyatāṃ śilpibhiḥ panthāḥ samāni viṣamāṇi ca / rakṣiṇaś cānusaṃyāntu pathi durgavicārakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सम्भाषमाणं तं रामहेतोर् नृपात्मजम् । प्रत्युवाच जनः सर्वः श्रीमद्वाक्यम् अनुत्तमम्

evaṃ sambhāṣamāṇaṃ taṃ rāmahetor nṛpātmajam / pratyuvāca janaḥ sarvaḥ śrīmadvākyam anuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ते भाषमाणस्य पद्मा श्रीर् उपतिष्ठताम् । यस् त्वं ज्येष्ठे नृपसुते पृथिवीं दातुम् इच्छसि

evaṃ te bhāṣamāṇasya padmā śrīr upatiṣṭhatām / yas tvaṃ jyeṣṭhe nṛpasute pṛthivīṃ dātum icchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुत्तमं तद् वचनं नृपात्मज प्रभाषितं संश्रवणे निशम्य च । प्रहर्षजास् तं प्रति बाष्पबिन्दवो निपेतुर् आर्यानननेत्रसम्भवाः

anuttamaṃ tad vacanaṃ nṛpātmaja prabhāṣitaṃ saṃśravaṇe niśamya ca / praharṣajās taṃ prati bāṣpabindavo nipetur āryānananetrasambhavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊचुस् ते वचनम् इदं निशम्य हृष्टाः सामात्याः सपरिषदो वियातशोकाः । पन्थानं नरवरभक्तिमाञ् जनश् च व्यादिष्टस् तव वचनाच् च शिल्पिवर्गः

ūcus te vacanam idaṃ niśamya hṛṣṭāḥ sāmātyāḥ sapariṣado viyātaśokāḥ / panthānaṃ naravarabhaktimāñ janaś ca vyādiṣṭas tava vacanāc ca śilpivargaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.