अग्रतः प्रययौ रामः सीता मध्ये सुमध्यमा । पृष्ठतस् तु धनुष्पाणिर् लक्ष्मणो ऽनुजगाम ह
agrataḥ prayayau rāmaḥ sītā madhye sumadhyamā / pṛṣṭhatas tu dhanuṣpāṇir lakṣmaṇo 'nujagāma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition)·3·3.10
Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 3.10
तौ पश्यमानौ विविधाञ् शैलप्रस्थान् वनानि च । नदीश् च विविधा रम्या जग्मतुः सह सीतया
tau paśyamānau vividhāñ śailaprasthān vanāni ca / nadīś ca vividhā ramyā jagmatuḥ saha sītayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारसांश् चक्रवाकांश् च नदीपुलिनचारिणः । सरांसि च सपद्मानि युतानि जलजैः खगैः
sārasāṃś cakravākāṃś ca nadīpulinacāriṇaḥ / sarāṃsi ca sapadmāni yutāni jalajaiḥ khagaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यूथबद्धांश् च पृषतान् मदोन्मत्तान् विषाणिनः । महिषांश् च वराहांश् च गजांश् च द्रुमवैरिणः
yūthabaddhāṃś ca pṛṣatān madonmattān viṣāṇinaḥ / mahiṣāṃś ca varāhāṃś ca gajāṃś ca drumavairiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते गत्वा दूरम् अध्वानं लम्बमाने दिवाकरे । ददृशुः सहिता रम्यं तटाकं योजनायतम्
te gatvā dūram adhvānaṃ lambamāne divākare / dadṛśuḥ sahitā ramyaṃ taṭākaṃ yojanāyatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मपुष्करसम्बाधं गजयूथैर् अलंकृतम् । सारसैर् हंसकादम्बैः संकुलं जलचारिभिः
padmapuṣkarasambādhaṃ gajayūthair alaṃkṛtam / sārasair haṃsakādambaiḥ saṃkulaṃ jalacāribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसन्नसलिले रम्ये तस्मिन् सरसि शुश्रुवे । गीतवादित्रनिर्घोषो न तु कश्चन दृश्यते
prasannasalile ramye tasmin sarasi śuśruve / gītavāditranirghoṣo na tu kaścana dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कौतूहलाद् रामो लक्ष्मणश् च महारथः । मुनिं धर्मभृतं नाम प्रष्टुं समुपचक्रमे
tataḥ kautūhalād rāmo lakṣmaṇaś ca mahārathaḥ / muniṃ dharmabhṛtaṃ nāma praṣṭuṃ samupacakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदम् अत्यद्भुतं श्रुत्वा सर्वेषां नो महामुने । कौतूहलं महज् जातं किम् इदं साधु कथ्यताम्
idam atyadbhutaṃ śrutvā sarveṣāṃ no mahāmune / kautūhalaṃ mahaj jātaṃ kim idaṃ sādhu kathyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैवम् उक्तो धर्मात्मा राघवेण मुनिस् तदा । प्रभावं सरसः कृत्स्नम् आख्यातुम् उपचक्रमे
tenaivam ukto dharmātmā rāghaveṇa munis tadā / prabhāvaṃ sarasaḥ kṛtsnam ākhyātum upacakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं पञ्चाप्सरो नाम तटाकं सार्वकालिकम् । निर्मितं तपसा राम मुनिना माण्डकर्णिना
idaṃ pañcāpsaro nāma taṭākaṃ sārvakālikam / nirmitaṃ tapasā rāma muninā māṇḍakarṇinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स हि तेपे तपस् तीव्रं माण्डकर्णिर् महामुनिः । दशवर्षसहस्राणि वायुभक्षो जलाश्रयः
sa hi tepe tapas tīvraṃ māṇḍakarṇir mahāmuniḥ / daśavarṣasahasrāṇi vāyubhakṣo jalāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रव्यथिताः सर्वे देवाः साग्निपुरोगमाः । अब्रुवन् वचनं सर्वे परस्परसमागताः । अस्माकं कस्यचित् स्थानम् एष प्रार्थयते मुनिः
tataḥ pravyathitāḥ sarve devāḥ sāgnipurogamāḥ / abruvan vacanaṃ sarve parasparasamāgatāḥ / asmākaṃ kasyacit sthānam eṣa prārthayate muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कर्तुं तपोविघ्नं सर्वैर् देवैर् नियोजिताः । प्रधानाप्सरसः पञ्च- विद्युच्चलितवर्चसः
tataḥ kartuṃ tapovighnaṃ sarvair devair niyojitāḥ / pradhānāpsarasaḥ pañca- vidyuccalitavarcasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्सरोभिस् ततस् ताभिर् मुनिर् दृष्टपरावरः । नीतो मदनवश्यत्वं सुराणां कार्यसिद्धये
apsarobhis tatas tābhir munir dṛṣṭaparāvaraḥ / nīto madanavaśyatvaṃ surāṇāṃ kāryasiddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताश् चैवाप्सरसः पञ्च मुनेः पत्नीत्वम् आगताः । तटाके निर्मितं तासाम् अस्मिन्न् अन्तर्हितं गृहम्
tāś caivāpsarasaḥ pañca muneḥ patnītvam āgatāḥ / taṭāke nirmitaṃ tāsām asminn antarhitaṃ gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैवाप्सरसः पञ्च निवसन्त्यो यथासुखम् । रमयन्ति तपोयोगान् मुनिं यौवनम् आस्थितम्
tatraivāpsarasaḥ pañca nivasantyo yathāsukham / ramayanti tapoyogān muniṃ yauvanam āsthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासां संक्रीडमानानाम् एष वादित्रनिःस्वनः । श्रूयते भूषणोन्मिश्रो गीतशब्दो मनोहरः
tāsāṃ saṃkrīḍamānānām eṣa vāditraniḥsvanaḥ / śrūyate bhūṣaṇonmiśro gītaśabdo manoharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्चर्यम् इति तस्यैतद् वचनं भावितात्मनः । राघवः प्रतिजग्राह सह भ्रात्रा महायशाः
āścaryam iti tasyaitad vacanaṃ bhāvitātmanaḥ / rāghavaḥ pratijagrāha saha bhrātrā mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कथयमानस्य ददर्शाश्रममण्डलम् । कुशचीरपरिक्षिप्तं नानावृक्षसमावृतम्
evaṃ kathayamānasya dadarśāśramamaṇḍalam / kuśacīraparikṣiptaṃ nānāvṛkṣasamāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविश्य सह वैदेह्या लक्ष्मणेन च राघवः । तदा तस्मिन् स काकुत्स्थः श्रीमत्य् आश्रममण्डले
praviśya saha vaidehyā lakṣmaṇena ca rāghavaḥ / tadā tasmin sa kākutsthaḥ śrīmaty āśramamaṇḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उषित्वा सुसुखं तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः । जगाम चाश्रमांस् तेषां पर्यायेण तपस्विनाम्
uṣitvā susukhaṃ tatra pūjyamāno maharṣibhiḥ / jagāma cāśramāṃs teṣāṃ paryāyeṇa tapasvinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषाम् उषितवान् पूर्वं सकाशे स महास्त्रवित् । क्वचित् परिदशान् मासान् एकं संवत्सरं क्वचित्
yeṣām uṣitavān pūrvaṃ sakāśe sa mahāstravit / kvacit paridaśān māsān ekaṃ saṃvatsaraṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिच् च चतुरो मासान् पञ्चषट् चापरान् क्वचित् । अपरत्राधिकान् मासान् अध्यर्धम् अधिकं क्वचित्
kvacic ca caturo māsān pañcaṣaṭ cāparān kvacit / aparatrādhikān māsān adhyardham adhikaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रीन् मासान् अष्टमासांश् च राघवो न्यवसत् सुखम् । तथा संवसतस् तस्य मुनीनाम् आश्रमेषु वै । रमतश् चानुकूल्येन ययुः संवत्सरा दश
trīn māsān aṣṭamāsāṃś ca rāghavo nyavasat sukham / tathā saṃvasatas tasya munīnām āśrameṣu vai / ramataś cānukūlyena yayuḥ saṃvatsarā daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिसृत्य च धर्मज्ञो राघवः सह सीतया । सुतीक्ष्णस्याश्रमं श्रीमान् पुनर् एवाजगाम ह
parisṛtya ca dharmajño rāghavaḥ saha sītayā / sutīkṣṇasyāśramaṃ śrīmān punar evājagāma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तम् आश्रमम् आगम्य मुनिभिः प्रतिपूजितः । तत्रापि न्यवसद् रामः कंचित् कालम् अरिंदमः
sa tam āśramam āgamya munibhiḥ pratipūjitaḥ / tatrāpi nyavasad rāmaḥ kaṃcit kālam ariṃdamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाश्रमस्थो विनयात् कदाचित् तं महामुनिम् । उपासीनः स काकुत्स्थः सुतीक्ष्णम् इदम् अब्रवीत्
athāśramastho vinayāt kadācit taṃ mahāmunim / upāsīnaḥ sa kākutsthaḥ sutīkṣṇam idam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मिन्न् अरण्ये भगवन्न् अगस्त्यो मुनिसत्तमः । वसतीति मया नित्यं कथाः कथयतां श्रुतम्
asminn araṇye bhagavann agastyo munisattamaḥ / vasatīti mayā nityaṃ kathāḥ kathayatāṃ śrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तु जानामि तं देशं वनस्यास्य महत्तया । कुत्राश्रमपदं पुण्यं महर्षेस् तस्य धीमतः
na tu jānāmi taṃ deśaṃ vanasyāsya mahattayā / kutrāśramapadaṃ puṇyaṃ maharṣes tasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादात् तत्र भवतः सानुजः सह सीतया । अगस्त्यम् अभिगच्छेयम् अभिवादयितुं मुनिम्
prasādāt tatra bhavataḥ sānujaḥ saha sītayā / agastyam abhigaccheyam abhivādayituṃ munim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोरथो महान् एष हृदि सम्परिवर्तते । यद् अहं तं मुनिवरं शुश्रूषेयम् अपि स्वयम्
manoratho mahān eṣa hṛdi samparivartate / yad ahaṃ taṃ munivaraṃ śuśrūṣeyam api svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति रामस्य स मुनिः श्रुत्वा धर्मात्मनो वचः । सुतीक्ष्णः प्रत्युवाचेदं प्रीतो दशरथात्मजम्
iti rāmasya sa muniḥ śrutvā dharmātmano vacaḥ / sutīkṣṇaḥ pratyuvācedaṃ prīto daśarathātmajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहम् अप्य् एतद् एव त्वां वक्तुकामः सलक्ष्मणम् । अगस्त्यम् अभिगच्छेति सीतया सह राघव
aham apy etad eva tvāṃ vaktukāmaḥ salakṣmaṇam / agastyam abhigaccheti sītayā saha rāghava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिष्ट्या त्व् इदानीम् अर्थे ऽस्मिन् स्वयम् एव ब्रवीषि माम् । अहम् आख्यासि ते वत्स यत्रागस्त्यो महामुनिः
diṣṭyā tv idānīm arthe 'smin svayam eva bravīṣi mām / aham ākhyāsi te vatsa yatrāgastyo mahāmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योजनान्य् आश्रमात् तात याहि चत्वारि वै ततः । दक्षिणेन महाञ् श्रीमान् अगस्त्यभ्रातुर् आश्रमः
yojanāny āśramāt tāta yāhi catvāri vai tataḥ / dakṣiṇena mahāñ śrīmān agastyabhrātur āśramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थलप्राये वनोद्देशे पिप्पलीवनशोभिते । बहुपुष्पफले रम्ये नानाशकुनिनादिते
sthalaprāye vanoddeśe pippalīvanaśobhite / bahupuṣpaphale ramye nānāśakuninādite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मिन्यो विविधास् तत्र प्रसन्नसलिलाः शिवाः । हंसकारण्डवाकीर्णाश् चक्रवाकोपशोभिताः
padminyo vividhās tatra prasannasalilāḥ śivāḥ / haṃsakāraṇḍavākīrṇāś cakravākopaśobhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैकां रजनीम् उष्य प्रभाते राम गम्यताम् । दक्षिणां दिशम् आस्थाय वनखण्डस्य पार्श्वतः
tatraikāṃ rajanīm uṣya prabhāte rāma gamyatām / dakṣiṇāṃ diśam āsthāya vanakhaṇḍasya pārśvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रागस्त्याश्रमपदं गत्वा योजनम् अन्तरम् । रमणीये वनोद्देशे बहुपादपसंवृते । रंस्यते तत्र वैदेही लक्ष्मणश् च त्वया सह
tatrāgastyāśramapadaṃ gatvā yojanam antaram / ramaṇīye vanoddeśe bahupādapasaṃvṛte / raṃsyate tatra vaidehī lakṣmaṇaś ca tvayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स हि रम्यो वनोद्देशो बहुपादपसंकुलः । यदि बुद्धिः कृता द्रष्टुम् अगस्त्यं तं महामुनिम् । अद्यैव गमने बुद्धिं रोचयस्व महायशः
sa hi ramyo vanoddeśo bahupādapasaṃkulaḥ / yadi buddhiḥ kṛtā draṣṭum agastyaṃ taṃ mahāmunim / adyaiva gamane buddhiṃ rocayasva mahāyaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति रामो मुनेः श्रुत्वा सह भ्रात्राभिवाद्य च । प्रतस्थे ऽगस्त्यम् उद्दिश्य सानुजः सह सीतया
iti rāmo muneḥ śrutvā saha bhrātrābhivādya ca / pratasthe 'gastyam uddiśya sānujaḥ saha sītayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यन् वनानि चित्राणि पर्वतांश् चाभ्रसंनिभान् । सरांसि सरितश् चैव पथि मार्गवशानुगाः
paśyan vanāni citrāṇi parvatāṃś cābhrasaṃnibhān / sarāṃsi saritaś caiva pathi mārgavaśānugāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुतीक्ष्णेनोपदिष्टेन गत्वा तेन पथा सुखम् । इदं परमसंहृष्टो वाक्यं लक्ष्मणम् अब्रवीत्
sutīkṣṇenopadiṣṭena gatvā tena pathā sukham / idaṃ paramasaṃhṛṣṭo vākyaṃ lakṣmaṇam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् एवाश्रमपदं नूनं तस्य महात्मनः । अगस्त्यस्य मुनेर् भ्रातुर् दृश्यते पुण्यकर्मणः
etad evāśramapadaṃ nūnaṃ tasya mahātmanaḥ / agastyasya muner bhrātur dṛśyate puṇyakarmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा हीमे वनस्यास्य ज्ञाताः पथि सहस्रशः । संनताः फलभारेण पुष्पभारेण च द्रुमाः
yathā hīme vanasyāsya jñātāḥ pathi sahasraśaḥ / saṃnatāḥ phalabhāreṇa puṣpabhāreṇa ca drumāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलीनां च पक्वानां वनाद् अस्माद् उपागतः । गन्धो ऽयं पवनोत्क्षिप्तः सहसा कटुकोदयः
pippalīnāṃ ca pakvānāṃ vanād asmād upāgataḥ / gandho 'yaṃ pavanotkṣiptaḥ sahasā kaṭukodayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तत्र च दृश्यन्ते संक्षिप्ताः काष्ठसंचयाः । लूनाश् च पथि दृश्यन्ते दर्भा वैडूर्यवर्चसः
tatra tatra ca dṛśyante saṃkṣiptāḥ kāṣṭhasaṃcayāḥ / lūnāś ca pathi dṛśyante darbhā vaiḍūryavarcasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् च वनमध्यस्थं कृष्णाभ्रशिखरोपमम् । पावकस्याश्रमस्थस्य धूमाग्रं सम्प्रदृश्यते
etac ca vanamadhyasthaṃ kṛṣṇābhraśikharopamam / pāvakasyāśramasthasya dhūmāgraṃ sampradṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविक्तेषु च तीर्थेषु कृतस्नाना द्विजातयः । पुष्पोपहारं कुर्वन्ति कुसुमैः स्वयम् आर्जितैः
vivikteṣu ca tīrtheṣu kṛtasnānā dvijātayaḥ / puṣpopahāraṃ kurvanti kusumaiḥ svayam ārjitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सुतीक्ष्णस्य वचनं यथा सौम्य मया श्रुतम् । अगस्त्यस्याश्रमो भ्रातुर् नूनम् एष भविष्यति
tat sutīkṣṇasya vacanaṃ yathā saumya mayā śrutam / agastyasyāśramo bhrātur nūnam eṣa bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निगृह्य तरसा मृत्युं लोकानां हितकाम्यया । यस्य भ्रात्रा कृतेयं दिक् शरण्या पुण्यकर्मणा
nigṛhya tarasā mṛtyuṃ lokānāṃ hitakāmyayā / yasya bhrātrā kṛteyaṃ dik śaraṇyā puṇyakarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इहैकदा किल क्रूरो वातापिर् अपि चेल्वलः । भ्रातरौ सहिताव् आस्तां ब्राह्मणघ्नौ महासुरौ
ihaikadā kila krūro vātāpir api celvalaḥ / bhrātarau sahitāv āstāṃ brāhmaṇaghnau mahāsurau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धारयन् ब्राह्मणं रूपम् इल्वलः संस्कृतं वदन् । आमन्त्रयति विप्रान् स श्राद्धम् उद्दिश्य निर्घृणः
dhārayan brāhmaṇaṃ rūpam ilvalaḥ saṃskṛtaṃ vadan / āmantrayati viprān sa śrāddham uddiśya nirghṛṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रातरं संस्कृतं भ्राता ततस् तं मेषरूपिणम् । तान् द्विजान् भोजयामास श्राद्धदृष्टेन कर्मणा
bhrātaraṃ saṃskṛtaṃ bhrātā tatas taṃ meṣarūpiṇam / tān dvijān bhojayāmāsa śrāddhadṛṣṭena karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भुक्तवतां तेषां विप्राणाम् इल्वलो ऽब्रवीत् । वातापे निष्क्रमस्वेति स्वरेण महता वदन्
tato bhuktavatāṃ teṣāṃ viprāṇām ilvalo 'bravīt / vātāpe niṣkramasveti svareṇa mahatā vadan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भ्रातुर् वचः श्रुत्वा वातापिर् मेषवन् नदन् । भित्त्वा भित्त्वा शरीराणि ब्राह्मणानां विनिष्पतत्
tato bhrātur vacaḥ śrutvā vātāpir meṣavan nadan / bhittvā bhittvā śarīrāṇi brāhmaṇānāṃ viniṣpatat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणानां सहस्राणि तैर् एवं कामरूपिभिः । विनाशितानि संहत्य नित्यशः पिशिताशनैः
brāhmaṇānāṃ sahasrāṇi tair evaṃ kāmarūpibhiḥ / vināśitāni saṃhatya nityaśaḥ piśitāśanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगस्त्येन तदा देवैः प्रार्थितेन महर्षिणा । अनुभूय किल श्राद्धे भक्षितः स महासुरः
agastyena tadā devaiḥ prārthitena maharṣiṇā / anubhūya kila śrāddhe bhakṣitaḥ sa mahāsuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सम्पन्नम् इत्य् उक्त्वा दत्त्वा हस्तावसेचनम् । भ्रातरं निष्क्रमस्वेति इल्वलः सो ऽभ्यभाषत
tataḥ sampannam ity uktvā dattvā hastāvasecanam / bhrātaraṃ niṣkramasveti ilvalaḥ so 'bhyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं तथा भाषमाणं तु भ्रातरं विप्रघातिनम् । अब्रवीत् प्रहसन् धीमान् अगस्त्यो मुनिसत्तमः
taṃ tathā bhāṣamāṇaṃ tu bhrātaraṃ vipraghātinam / abravīt prahasan dhīmān agastyo munisattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुतो निष्क्रमितुं शक्तिर् मया जीर्णस्य रक्षसः । भ्रातुस् ते मेषरूपस्य गतस्य यमसादनम्
kuto niṣkramituṃ śaktir mayā jīrṇasya rakṣasaḥ / bhrātus te meṣarūpasya gatasya yamasādanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तस्य वचः श्रुत्वा भ्रातुर् निधनसंश्रितम् । प्रधर्षयितुम् आरेभे मुनिं क्रोधान् निशाचरः
atha tasya vacaḥ śrutvā bhrātur nidhanasaṃśritam / pradharṣayitum ārebhe muniṃ krodhān niśācaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽभ्यद्रवद् द्विजेन्द्रं तं मुनिना दीप्ततेजसा । चक्षुषानलकल्पेन निर्दग्धो निधनं गतः
so 'bhyadravad dvijendraṃ taṃ muninā dīptatejasā / cakṣuṣānalakalpena nirdagdho nidhanaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यायम् आश्रमो भ्रातुस् तटाकवनशोभितः । विप्रानुकम्पया येन कर्मेदं दुष्करं कृतम्
tasyāyam āśramo bhrātus taṭākavanaśobhitaḥ / viprānukampayā yena karmedaṃ duṣkaraṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कथयमानस्य तस्य सौमित्रिणा सह । रामस्यास्तं गतः सूर्यः संध्याकालो ऽभ्यवर्तत
evaṃ kathayamānasya tasya saumitriṇā saha / rāmasyāstaṃ gataḥ sūryaḥ saṃdhyākālo 'bhyavartata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपास्य पश्चिमां संध्यां सह भ्रात्रा यथाविधि । प्रविवेशाश्रमपदं तम् ऋषिं चाभ्यवादयन्
upāsya paścimāṃ saṃdhyāṃ saha bhrātrā yathāvidhi / praviveśāśramapadaṃ tam ṛṣiṃ cābhyavādayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यक् प्रतिगृहीतस् तु मुनिना तेन राघवः । न्यवसत् तां निशाम् एकां प्राश्य मूलफलानि च
samyak pratigṛhītas tu muninā tena rāghavaḥ / nyavasat tāṃ niśām ekāṃ prāśya mūlaphalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां विमले सूर्यमण्डले । भ्रातरं तम् अगस्त्यस्य आमन्त्रयत राघवः
tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāṃ vimale sūryamaṇḍale / bhrātaraṃ tam agastyasya āmantrayata rāghavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिवादये त्वा भगवन् सुखम् अध्युषितो निशाम् । आमन्त्रये त्वां गच्छामि गुरुं ते द्रष्टुम् अग्रजम्
abhivādaye tvā bhagavan sukham adhyuṣito niśām / āmantraye tvāṃ gacchāmi guruṃ te draṣṭum agrajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गम्यताम् इति तेनोक्तो जगाम रघुनन्दनः । यथोद्दिष्टेन मार्गेण वनं तच् चावलोकयन्
gamyatām iti tenokto jagāma raghunandanaḥ / yathoddiṣṭena mārgeṇa vanaṃ tac cāvalokayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीवारान् पनसांस् तालांस् तिमिशान् वञ्जुलान् धवान् । चिरिबिल्वान् मधूकांश् च बिल्वान् अपि च तिन्दुकान्
nīvārān panasāṃs tālāṃs timiśān vañjulān dhavān / ciribilvān madhūkāṃś ca bilvān api ca tindukān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पितान् पुष्पिताग्राभिर् लताभिर् अनुवेष्टितान् । ददर्श रामः शतशस् तत्र कान्तारपादपान्
puṣpitān puṣpitāgrābhir latābhir anuveṣṭitān / dadarśa rāmaḥ śataśas tatra kāntārapādapān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तिहस्तैर् विमृदितान् वानरैर् उपशोभितान् । मत्तैः शकुनिसंघैश् च शतशः प्रतिनादितान्
hastihastair vimṛditān vānarair upaśobhitān / mattaiḥ śakunisaṃghaiś ca śataśaḥ pratināditān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽब्रवीत् समीपस्थं रामो राजीवलोचनः । पृष्ठतो ऽनुगतं वीरं लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनम्
tato 'bravīt samīpasthaṃ rāmo rājīvalocanaḥ / pṛṣṭhato 'nugataṃ vīraṃ lakṣmaṇaṃ lakṣmivardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्निग्धपत्त्रा यथा वृक्षा यथा क्षान्ता मृगद्विजाः । आश्रमो नातिदूरस्थो महर्षेर् भावितात्मनः
snigdhapattrā yathā vṛkṣā yathā kṣāntā mṛgadvijāḥ / āśramo nātidūrastho maharṣer bhāvitātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगस्त्य इति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा । आश्रमो दृश्यते तस्य परिश्रान्तश्रमापहः
agastya iti vikhyāto loke svenaiva karmaṇā / āśramo dṛśyate tasya pariśrāntaśramāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राज्यधूमाकुलवनश् चीरमालापरिष्कृतः । प्रशान्तमृगयूथश् च नानाशकुनिनादितः
prājyadhūmākulavanaś cīramālāpariṣkṛtaḥ / praśāntamṛgayūthaś ca nānāśakunināditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निगृह्य तरसा मृत्युं लोकानां हितकाम्यया । दक्षिणा दिक् कृता येन शरण्या पुण्यकर्मणा
nigṛhya tarasā mṛtyuṃ lokānāṃ hitakāmyayā / dakṣiṇā dik kṛtā yena śaraṇyā puṇyakarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्येदम् आश्रमपदं प्रभावाद् यस्य राक्षसैः । दिग् इयं दक्षिणा त्रासाद् दृश्यते नोपभुज्यते
tasyedam āśramapadaṃ prabhāvād yasya rākṣasaiḥ / dig iyaṃ dakṣiṇā trāsād dṛśyate nopabhujyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदाप्रभृति चाक्रान्ता दिग् इयं पुण्यकर्मणा । तदा प्रभृति निर्वैराः प्रशान्ता रजनीचराः
yadāprabhṛti cākrāntā dig iyaṃ puṇyakarmaṇā / tadā prabhṛti nirvairāḥ praśāntā rajanīcarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाम्ना चेयं भगवतो दक्षिणा दिक् प्रदक्षिणा । प्रथिता त्रिषु लोकेषु दुर्धर्षा क्रूरकर्मभिः
nāmnā ceyaṃ bhagavato dakṣiṇā dik pradakṣiṇā / prathitā triṣu lokeṣu durdharṣā krūrakarmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्गं निरोद्धुं सततं भास्करस्याचलोत्तमः । संदेशं पालयंस् तस्य विन्ध्यः शैलो न वर्धते
mārgaṃ niroddhuṃ satataṃ bhāskarasyācalottamaḥ / saṃdeśaṃ pālayaṃs tasya vindhyaḥ śailo na vardhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं दीर्घायुषस् तस्य लोके विश्रुतकर्मणः । अगस्त्यस्याश्रमः श्रीमान् विनीतमृगसेवितः
ayaṃ dīrghāyuṣas tasya loke viśrutakarmaṇaḥ / agastyasyāśramaḥ śrīmān vinītamṛgasevitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष लोकार्चितः साधुर् हिते नित्यं रतः सताम् । अस्मान् अधिगतान् एष श्रेयसा योजयिष्यति
eṣa lokārcitaḥ sādhur hite nityaṃ rataḥ satām / asmān adhigatān eṣa śreyasā yojayiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराधयिष्याम्य् अत्राहम् अगस्त्यं तं महामुनिम् । शेषं च वनवासस्य सौम्य वत्स्याम्य् अहं प्रभो
ārādhayiṣyāmy atrāham agastyaṃ taṃ mahāmunim / śeṣaṃ ca vanavāsasya saumya vatsyāmy ahaṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः । अगस्त्यं नियताहारं सततं पर्युपासते
atra devāḥ sagandharvāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ / agastyaṃ niyatāhāraṃ satataṃ paryupāsate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नात्र जीवेन् मृषावादी क्रूरो वा यदि वा शठः । नृशंसः कामवृत्तो वा मुनिर् एष तथाविधः
nātra jīven mṛṣāvādī krūro vā yadi vā śaṭhaḥ / nṛśaṃsaḥ kāmavṛtto vā munir eṣa tathāvidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र देवाश् च यक्षाश् च नागाश् च पतगैः सह । वसन्ति नियताहारा धर्मम् आराधयिष्णवः
atra devāś ca yakṣāś ca nāgāś ca patagaiḥ saha / vasanti niyatāhārā dharmam ārādhayiṣṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र सिद्धा महात्मानो विमानैः सूर्यसंनिभैः । त्यक्त्वा देहान् नवैर् देहैः स्वर्याताः परमर्षयः
atra siddhā mahātmāno vimānaiḥ sūryasaṃnibhaiḥ / tyaktvā dehān navair dehaiḥ svaryātāḥ paramarṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्षत्वम् अमरत्वं च राज्यानि विविधानि च । अत्र देवाः प्रयच्छन्ति भूतैर् आराधिताः शुभैः
yakṣatvam amaratvaṃ ca rājyāni vividhāni ca / atra devāḥ prayacchanti bhūtair ārādhitāḥ śubhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगताः स्माश्रमपदं सौमित्रे प्रविशाग्रतः । निवेदयेह मां प्राप्तम् ऋषये सह सीतया
āgatāḥ smāśramapadaṃ saumitre praviśāgrataḥ / nivedayeha māṃ prāptam ṛṣaye saha sītayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.