Library·Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition)·3·3.12
राम प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते परितुष्टो ऽस्मि लक्ष्मण । अभिवादयितुं यन् मां प्राप्तौ स्थः सह सीतया
rāma prīto 'smi bhadraṃ te parituṣṭo 'smi lakṣmaṇa / abhivādayituṃ yan māṃ prāptau sthaḥ saha sītayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्वश्रमेण वां खेदो बाधते प्रचुरश्रमः । व्यक्तम् उत्कण्ठते चापि मैथिली जनकात्मजा
adhvaśrameṇa vāṃ khedo bādhate pracuraśramaḥ / vyaktam utkaṇṭhate cāpi maithilī janakātmajā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा हि सुकुमारी च दुःखैश् च न विमानिता । प्राज्यदोषं वनं प्राप्ता भर्तृस्नेहप्रचोदिता
eṣā hi sukumārī ca duḥkhaiś ca na vimānitā / prājyadoṣaṃ vanaṃ prāptā bhartṛsnehapracoditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथैषा रमते राम इह सीता तथा कुरु । दुष्करं कृतवत्य् एषा वने त्वाम् अनुगच्छती
yathaiṣā ramate rāma iha sītā tathā kuru / duṣkaraṃ kṛtavaty eṣā vane tvām anugacchatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा हि प्रकृतिः स्त्रीणाम् आसृष्टे रघुनन्दन । समस्थम् अनुरज्यन्ते विषमस्थं त्यजन्ति च
eṣā hi prakṛtiḥ strīṇām āsṛṣṭe raghunandana / samastham anurajyante viṣamasthaṃ tyajanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतह्रदानां लोलत्वं शस्त्राणां तीक्ष्णतां तथा । गरुडानिलयोः शैघ्र्यम् अनुगच्छन्ति योषितः
śatahradānāṃ lolatvaṃ śastrāṇāṃ tīkṣṇatāṃ tathā / garuḍānilayoḥ śaighryam anugacchanti yoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं तु भवतो भार्या दोषैर् एतैर् विवर्जिता । श्लाघ्या च व्यपदेश्या च यथा देवी ह्य् अरुन्धती
iyaṃ tu bhavato bhāryā doṣair etair vivarjitā / ślāghyā ca vyapadeśyā ca yathā devī hy arundhatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलंकृतो ऽयं देशश् च यत्र सौमित्रिणा सह । वैदेह्या चानया राम वत्स्यसि त्वम् अरिंदम
alaṃkṛto 'yaṃ deśaś ca yatra saumitriṇā saha / vaidehyā cānayā rāma vatsyasi tvam ariṃdama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्तस् तु मुनिना राघवः संयताञ्जलिः । उवाच प्रश्रितं वाक्यम् ऋषिं दीप्तम् इवानलम्
evam uktas tu muninā rāghavaḥ saṃyatāñjaliḥ / uvāca praśritaṃ vākyam ṛṣiṃ dīptam ivānalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यो ऽस्म्य् अनुगृहीतो ऽस्मि यस्य मे मुनिपुंगवः । गुणैः सभ्रातृभार्यस्य वरदः परितुष्यति
dhanyo 'smy anugṛhīto 'smi yasya me munipuṃgavaḥ / guṇaiḥ sabhrātṛbhāryasya varadaḥ parituṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तु व्यादिश मे देशं सोदकं बहुकाननम् । यत्राश्रमपदं कृत्वा वसेयं निरतः सुखम्
kiṃ tu vyādiśa me deśaṃ sodakaṃ bahukānanam / yatrāśramapadaṃ kṛtvā vaseyaṃ nirataḥ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽब्रवीन् मुनिश्रेष्ठः श्रुत्वा रामस्य भाषितम् । ध्यात्वा मुहूर्तं धर्मात्मा धीरो धीरतरं वचः
tato 'bravīn muniśreṣṭhaḥ śrutvā rāmasya bhāṣitam / dhyātvā muhūrtaṃ dharmātmā dhīro dhīrataraṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतो द्वियोजने तात बहुमूलफलोदकः । देशो बहुमृगः श्रीमान् पञ्चवट्य् अभिविश्रुतः
ito dviyojane tāta bahumūlaphalodakaḥ / deśo bahumṛgaḥ śrīmān pañcavaṭy abhiviśrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र गत्वाश्रमपदं कृत्वा सौमित्रिणा सह । रमस्व त्वं पितुर् वाक्यं यथोक्तम् अनुपालयन्
tatra gatvāśramapadaṃ kṛtvā saumitriṇā saha / ramasva tvaṃ pitur vākyaṃ yathoktam anupālayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदितो ह्य् एष वृत्तान्तो मम सर्वस् तवानघ । तपसश् च प्रभावेन स्नेहाद् दशरथस्य च
vidito hy eṣa vṛttānto mama sarvas tavānagha / tapasaś ca prabhāvena snehād daśarathasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदयस्थश् च ते छन्दो विज्ञातस् तपसा मया । इह वासं प्रतिज्ञाय मया सह तपोवने
hṛdayasthaś ca te chando vijñātas tapasā mayā / iha vāsaṃ pratijñāya mayā saha tapovane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतश् च त्वाम् अहं ब्रूमि गच्छ पञ्चवटीम् इति । स हि रम्यो वनोद्देशो मैथिली तत्र रंस्यते
ataś ca tvām ahaṃ brūmi gaccha pañcavaṭīm iti / sa hi ramyo vanoddeśo maithilī tatra raṃsyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स देशः श्लाघनीयश् च नातिदूरे च राघव । गोदावर्याः समीपे च मैथिली तत्र रंस्यते
sa deśaḥ ślāghanīyaś ca nātidūre ca rāghava / godāvaryāḥ samīpe ca maithilī tatra raṃsyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राज्यमूलफलैश् चैव नानाद्विजगणैर् युतः । विविक्तश् च महाबाहो पुण्यो रम्यस् तथैव च
prājyamūlaphalaiś caiva nānādvijagaṇair yutaḥ / viviktaś ca mahābāho puṇyo ramyas tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवान् अपि सदारश् च शक्तश् च परिरक्षणे । अपि चात्र वसन् रामस् तापसान् पालयिष्यसि
bhavān api sadāraś ca śaktaś ca parirakṣaṇe / api cātra vasan rāmas tāpasān pālayiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् आलक्ष्यते वीर मधूकानां महद् वनम् । उत्तरेणास्य गन्तव्यं न्यग्रोधम् अभिगच्छता
etad ālakṣyate vīra madhūkānāṃ mahad vanam / uttareṇāsya gantavyaṃ nyagrodham abhigacchatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्थलम् उपारुह्य पर्वतस्याविदूरतः । ख्यातः पञ्चवटीत्य् एव नित्यपुष्पितकाननः
tataḥ sthalam upāruhya parvatasyāvidūrataḥ / khyātaḥ pañcavaṭīty eva nityapuṣpitakānanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगस्त्येनैवम् उक्तस् तु रामः सौमित्रिणा सह । सत्कृत्यामन्त्रयामास तम् ऋषिं सत्यवादिनम्
agastyenaivam uktas tu rāmaḥ saumitriṇā saha / satkṛtyāmantrayāmāsa tam ṛṣiṃ satyavādinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ तु तेनाभ्यनुज्ञातौ कृतपादाभिवन्दनौ । तदाश्रमात् पञ्चवटीं जग्मतुः सह सीतया
tau tu tenābhyanujñātau kṛtapādābhivandanau / tadāśramāt pañcavaṭīṃ jagmatuḥ saha sītayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीतचापौ तु नराधिपात्मजौ विषक्ततूणी समरेष्व् अकातरौ । यथोपदिष्टेन पथा महर्षिणा प्रजग्मतुः पञ्चवटीं समाहितौ
gṛhītacāpau tu narādhipātmajau viṣaktatūṇī samareṣv akātarau / yathopadiṣṭena pathā maharṣiṇā prajagmatuḥ pañcavaṭīṃ samāhitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.