Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 3.22

तत् प्रयातं बलं घोरम् अशिवं शोणितोदकम् । अभ्यवर्षन् महामेघस् तुमुलो गर्दभारुणः

tat prayātaṃ balaṃ ghoram aśivaṃ śoṇitodakam / abhyavarṣan mahāmeghas tumulo gardabhāruṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निपेतुस् तुरगास् तस्य रथयुक्ता महाजवाः । समे पुष्पचिते देशे राजमार्गे यदृच्छया

nipetus turagās tasya rathayuktā mahājavāḥ / same puṣpacite deśe rājamārge yadṛcchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामं रुधिरपर्यन्तं बभूव परिवेषणम् । अलातचक्रप्रतिमं प्रतिगृह्य दिवाकरम्

śyāmaṃ rudhiraparyantaṃ babhūva pariveṣaṇam / alātacakrapratimaṃ pratigṛhya divākaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ध्वजम् उपागम्य हेमदण्डं समुच्छ्रितम् । समाक्रम्य महाकायस् तस्थौ गृध्रः सुदारुणः

tato dhvajam upāgamya hemadaṇḍaṃ samucchritam / samākramya mahākāyas tasthau gṛdhraḥ sudāruṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनस्थानसमीपे च समाक्रम्य खरस्वनाः । विस्वरान् विविधांश् चक्रुर् मांसादा मृगपक्षिणः

janasthānasamīpe ca samākramya kharasvanāḥ / visvarān vividhāṃś cakrur māṃsādā mṛgapakṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याजह्रुश् च प्रदीप्तायां दिशि वै भैरवस्वनम् । अशिवं यातुधानानां शिवा घोरा महास्वनाः

vyājahruś ca pradīptāyāṃ diśi vai bhairavasvanam / aśivaṃ yātudhānānāṃ śivā ghorā mahāsvanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभिन्नगिरिसंकाशास् तोयशोषितधारिणः । आकाशं तद् अनाकाशं चक्रुर् भीमा बलाहकाः

prabhinnagirisaṃkāśās toyaśoṣitadhāriṇaḥ / ākāśaṃ tad anākāśaṃ cakrur bhīmā balāhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभूव तिमिरं घोरम् उद्धतं रोमहर्षणम् । दिशो वा विदिशो वापि सुव्यक्तं न चकाशिरे

babhūva timiraṃ ghoram uddhataṃ romaharṣaṇam / diśo vā vidiśo vāpi suvyaktaṃ na cakāśire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षतजार्द्रसवर्णाभा संध्याकालं विना बभौ । खरस्याभिमुखं नेदुस् तदा घोरा मृगाः खगाः

kṣatajārdrasavarṇābhā saṃdhyākālaṃ vinā babhau / kharasyābhimukhaṃ nedus tadā ghorā mṛgāḥ khagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्याशिवकरा युद्धे शिवा घोरनिदर्शनाः । नेदुर् बलस्याभिमुखं ज्वालोद्गारिभिर् आननैः

nityāśivakarā yuddhe śivā ghoranidarśanāḥ / nedur balasyābhimukhaṃ jvālodgāribhir ānanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कबन्धः परिघाभासो दृश्यते भास्करान्तिके । जग्राह सूर्यं स्वर्भानुर् अपर्वणि महाग्रहः

kabandhaḥ parighābhāso dṛśyate bhāskarāntike / jagrāha sūryaṃ svarbhānur aparvaṇi mahāgrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवाति मारुतः शीघ्रं निष्प्रभो ऽभूद् दिवाकरः । उत्पेतुश् च विना रात्रिं ताराः खद्योतसप्रभाः

pravāti mārutaḥ śīghraṃ niṣprabho 'bhūd divākaraḥ / utpetuś ca vinā rātriṃ tārāḥ khadyotasaprabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संलीनमीनविहगा नलिन्यः पुष्पपङ्कजाः । तस्मिन् क्षणे बभूवुश् च विना पुष्पफलैर् द्रुमाः

saṃlīnamīnavihagā nalinyaḥ puṣpapaṅkajāḥ / tasmin kṣaṇe babhūvuś ca vinā puṣpaphalair drumāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धूतश् च विना वातं रेणुर् जलधरारुणः । वीचीकूचीति वाश्यन्तो बभूवुस् तत्र सारिकाः

uddhūtaś ca vinā vātaṃ reṇur jaladharāruṇaḥ / vīcīkūcīti vāśyanto babhūvus tatra sārikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उल्काश् चापि सनिर्घोषा निपेतुर् घोरदर्शनाः । प्रचचाल मही चापि सशैलवनकानना

ulkāś cāpi sanirghoṣā nipetur ghoradarśanāḥ / pracacāla mahī cāpi saśailavanakānanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खरस्य च रथस्थस्य नर्दमानस्य धीमतः । प्राकम्पत भुजः सव्यः खरश् चास्यावसज्जत

kharasya ca rathasthasya nardamānasya dhīmataḥ / prākampata bhujaḥ savyaḥ kharaś cāsyāvasajjata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सास्रा संपद्यते दृष्टिः पश्यमानस्य सर्वतः । ललाटे च रुजा जाता न च मोहान् न्यवर्तत

sāsrā saṃpadyate dṛṣṭiḥ paśyamānasya sarvataḥ / lalāṭe ca rujā jātā na ca mohān nyavartata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् समीक्ष्य महोत्पातान् उत्थितान् रोमहर्षणान् । अब्रवीद् राक्षसान् सर्वान् प्रहसन् स खरस् तदा

tān samīkṣya mahotpātān utthitān romaharṣaṇān / abravīd rākṣasān sarvān prahasan sa kharas tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महोत्पातान् इमान् सर्वान् उत्थितान् घोरदर्शनान् । न चिन्तयाम्य् अहं वीर्याद् बलवान् दुर्बलान् इव

mahotpātān imān sarvān utthitān ghoradarśanān / na cintayāmy ahaṃ vīryād balavān durbalān iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारा अपि शरैस् तीक्ष्णैः पातयेयं नभस्तलात् । मृत्युं मरणधर्मेण संक्रुद्धो योजयाम्य् अहम्

tārā api śarais tīkṣṇaiḥ pātayeyaṃ nabhastalāt / mṛtyuṃ maraṇadharmeṇa saṃkruddho yojayāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राघवं तं बलोत्सिक्तं भ्रातरं चापि लक्ष्मणम् । अहत्वा सायकैस् तीक्ष्णैर् नोपावर्तितुम् उत्सहे

rāghavaṃ taṃ balotsiktaṃ bhrātaraṃ cāpi lakṣmaṇam / ahatvā sāyakais tīkṣṇair nopāvartitum utsahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकामा भगिनी मे ऽस्तु पीत्वा तु रुधिरं तयोः । यन्निमित्तं तु रामस्य लक्ष्मणस्य विपर्ययः

sakāmā bhaginī me 'stu pītvā tu rudhiraṃ tayoḥ / yannimittaṃ tu rāmasya lakṣmaṇasya viparyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न क्वचित् प्राप्तपूर्वो मे संयुगेषु पराजयः । युष्माकम् एतत् प्रत्यक्षं नानृतं कथयाम्य् अहम्

na kvacit prāptapūrvo me saṃyugeṣu parājayaḥ / yuṣmākam etat pratyakṣaṃ nānṛtaṃ kathayāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवराजम् अपि क्रुद्धो मत्तैरावतयायिनम् । वज्रहस्तं रणे हन्यां किं पुनस् तौ च मानुषौ

devarājam api kruddho mattairāvatayāyinam / vajrahastaṃ raṇe hanyāṃ kiṃ punas tau ca mānuṣau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तस्य गर्जितं श्रुत्वा राक्षसस्य महाचमूः । प्रहर्षम् अतुलं लेभे मृत्युपाशावपाशिता

sā tasya garjitaṃ śrutvā rākṣasasya mahācamūḥ / praharṣam atulaṃ lebhe mṛtyupāśāvapāśitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समेयुश् च महात्मानो युद्धदर्शनकाङ्क्षिणः । ऋषयो देवगन्धर्वाः सिद्धाश् च सह चारणैः

sameyuś ca mahātmāno yuddhadarśanakāṅkṣiṇaḥ / ṛṣayo devagandharvāḥ siddhāś ca saha cāraṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समेत्य चोचुः सहितास् ते ऽन्योन्यं पुण्यकर्मणः । स्वस्ति गोब्राह्मणेभ्यो ऽस्तु लोकानां ये च संमताः

sametya cocuḥ sahitās te 'nyonyaṃ puṇyakarmaṇaḥ / svasti gobrāhmaṇebhyo 'stu lokānāṃ ye ca saṃmatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयतां राघवो युद्धे पौलस्त्यान् रजनीचरान् । चक्रहस्तो यथा युद्धे सर्वान् असुरपुंगवान्

jayatāṃ rāghavo yuddhe paulastyān rajanīcarān / cakrahasto yathā yuddhe sarvān asurapuṃgavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् चान्यच् च बहुशो ब्रुवाणाः परमर्षयः । ददृशुर् वाहिनीं तेषां राक्षसानां गतायुषाम्

etac cānyac ca bahuśo bruvāṇāḥ paramarṣayaḥ / dadṛśur vāhinīṃ teṣāṃ rākṣasānāṃ gatāyuṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथेन तु खरो वेगात् सैन्यस्याग्राद् विनिःसृतः । तं दृष्ट्वा राक्षसं भूयो राक्षसाश् च विनिःसृताः

rathena tu kharo vegāt sainyasyāgrād viniḥsṛtaḥ / taṃ dṛṣṭvā rākṣasaṃ bhūyo rākṣasāś ca viniḥsṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर् विहंगमः । दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः

śyenagāmī pṛthugrīvo yajñaśatrur vihaṃgamaḥ / durjayaḥ karavīrākṣaḥ paruṣaḥ kālakārmukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेघमाली महामाली सर्पास्यो रुधिराशनः । द्वादशैते महावीर्याः प्रतस्थुर् अभितः खरम्

meghamālī mahāmālī sarpāsyo rudhirāśanaḥ / dvādaśaite mahāvīryāḥ pratasthur abhitaḥ kharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकपालः स्थूलाक्षः प्रमाथी त्रिशिरास् तथा । चत्वार एते सेनाग्र्या दूषणं पृष्ठतो ऽन्वयुः

mahākapālaḥ sthūlākṣaḥ pramāthī triśirās tathā / catvāra ete senāgryā dūṣaṇaṃ pṛṣṭhato 'nvayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा भीमवेगा समराभिकामा सुदारुणा राक्षसवीरसेना । तौ राजपुत्रौ सहसाभ्युपेता माला ग्रहाणाम् इव चन्द्रसूर्यौ

sā bhīmavegā samarābhikāmā sudāruṇā rākṣasavīrasenā / tau rājaputrau sahasābhyupetā mālā grahāṇām iva candrasūryau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.