Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 3.24

अवष्टब्धधनुं रामं क्रुद्धं च रिपुघातिनम् । ददर्शाश्रमम् आगम्य खरः सह पुरःसरैः

avaṣṭabdhadhanuṃ rāmaṃ kruddhaṃ ca ripughātinam / dadarśāśramam āgamya kharaḥ saha puraḥsaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा सगुणं चापम् उद्यम्य खरनिःस्वनम् । रामस्याभिमुखं सूतं चोद्यताम् इत्य् अचोदयत्

taṃ dṛṣṭvā saguṇaṃ cāpam udyamya kharaniḥsvanam / rāmasyābhimukhaṃ sūtaṃ codyatām ity acodayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स खरस्याज्ञया सूतस् तुरगान् समचोदयत् । यत्र रामो महाबाहुर् एको धुन्वन् धनुः स्थितः

sa kharasyājñayā sūtas turagān samacodayat / yatra rāmo mahābāhur eko dhunvan dhanuḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तु निष्पतितं दृष्ट्वा सर्वे ते रजनीचराः । नर्दमाना महानादं सचिवाः पर्यवारयन्

taṃ tu niṣpatitaṃ dṛṣṭvā sarve te rajanīcarāḥ / nardamānā mahānādaṃ sacivāḥ paryavārayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तेषां यातुधानानां मध्ये रतो गतः खरः । बभूव मध्ये ताराणां लोहिताङ्ग इवोदितः

sa teṣāṃ yātudhānānāṃ madhye rato gataḥ kharaḥ / babhūva madhye tārāṇāṃ lohitāṅga ivoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तं भीमधन्वानं क्रुद्धाः सर्वे निशाचराः । रामं नानाविधैः शस्त्रैर् अभ्यवर्षन्त दुर्जयम्

tatas taṃ bhīmadhanvānaṃ kruddhāḥ sarve niśācarāḥ / rāmaṃ nānāvidhaiḥ śastrair abhyavarṣanta durjayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गरैर् आयसैः शूलैः प्रासैः खड्गैः परश्वधैः । राक्षसाः समरे रामं निजघ्नू रोषतत्पराः

mudgarair āyasaiḥ śūlaiḥ prāsaiḥ khaḍgaiḥ paraśvadhaiḥ / rākṣasāḥ samare rāmaṃ nijaghnū roṣatatparāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते बलाहकसंकाशा महानादा महाबलाः । अभ्यधावन्त काकुत्स्थं रामं युद्धे जिघांसवः

te balāhakasaṃkāśā mahānādā mahābalāḥ / abhyadhāvanta kākutsthaṃ rāmaṃ yuddhe jighāṃsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते रामे शरवर्षाणि व्यसृजन् रक्षसां गुणाः । शैलेन्द्रम् इव धाराभिर् वर्षमाणा बलाहकाः

te rāme śaravarṣāṇi vyasṛjan rakṣasāṃ guṇāḥ / śailendram iva dhārābhir varṣamāṇā balāhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तैः परिवृतो घोरै राघवो रक्षसां गणैः । तिथिष्व् इव महादेवो वृतः पारिषदां गणैः

sa taiḥ parivṛto ghorai rāghavo rakṣasāṃ gaṇaiḥ / tithiṣv iva mahādevo vṛtaḥ pāriṣadāṃ gaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि मुक्तानि शस्त्राणि यातुधानैः स राघवः । प्रतिजग्राह विशिखैर् नद्योघान् इव सागरः

tāni muktāni śastrāṇi yātudhānaiḥ sa rāghavaḥ / pratijagrāha viśikhair nadyoghān iva sāgaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तैः प्रहरणैर् घोरैर् भिन्नगात्रो न विव्यथे । रामः प्रदीप्तैर् बहुभिर् वज्रैर् इव महाचलः

sa taiḥ praharaṇair ghorair bhinnagātro na vivyathe / rāmaḥ pradīptair bahubhir vajrair iva mahācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स विद्धः क्षतजादिग्धः सर्वगात्रेषु राघवः । बभूव रामः संध्याभ्रैर् दिवाकर इवावृतः

sa viddhaḥ kṣatajādigdhaḥ sarvagātreṣu rāghavaḥ / babhūva rāmaḥ saṃdhyābhrair divākara ivāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषेदुर् देवगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः । एकं सहस्रैर् बहुभिस् तदा दृष्ट्वा समावृतम्

viṣedur devagandharvāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ / ekaṃ sahasrair bahubhis tadā dṛṣṭvā samāvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रामः सुसंक्रुद्धो मण्डलीकृतकार्मुकः । ससर्ज निशितान् बाणाञ् शतशो ऽथ सहस्रशः

tato rāmaḥ susaṃkruddho maṇḍalīkṛtakārmukaḥ / sasarja niśitān bāṇāñ śataśo 'tha sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुरावारान् दुर्विषहान् कालपाशोपमान् रणे । मुमोच लीलया रामः कङ्कपत्त्रान् अजिह्मगान्

durāvārān durviṣahān kālapāśopamān raṇe / mumoca līlayā rāmaḥ kaṅkapattrān ajihmagān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते शराः शत्रुसैन्येषु मुक्ता रामेण लीलया । आददू रक्षसां प्राणान् पाशाः कालकृता इव

te śarāḥ śatrusainyeṣu muktā rāmeṇa līlayā / ādadū rakṣasāṃ prāṇān pāśāḥ kālakṛtā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भित्त्वा राक्षसदेहांस् तांस् ते शरा रुधिराप्लुताः । अन्तरिक्षगता रेजुर् दीप्ताग्निसमतेजसः

bhittvā rākṣasadehāṃs tāṃs te śarā rudhirāplutāḥ / antarikṣagatā rejur dīptāgnisamatejasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंख्येयास् तु रामस्य सायकाश् चापमण्डलात् । विनिष्पेतुर् अतीवोग्रा रक्षःप्राणापहारिणः

asaṃkhyeyās tu rāmasya sāyakāś cāpamaṇḍalāt / viniṣpetur atīvogrā rakṣaḥprāṇāpahāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैर् धनूंषि ध्वजाग्राणि वर्माणि च शिरांसि च । बहून् सहस्ताभरणान् ऊरून् करिकरोपमान्

tair dhanūṃṣi dhvajāgrāṇi varmāṇi ca śirāṃsi ca / bahūn sahastābharaṇān ūrūn karikaropamān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो नालीकनाराचैस् तीक्ष्णाग्रैश् च विकर्णिभिः । भीमम् आर्तस्वरं चक्रुर् भिद्यमाना निशाचराः

tato nālīkanārācais tīkṣṇāgraiś ca vikarṇibhiḥ / bhīmam ārtasvaraṃ cakrur bhidyamānā niśācarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् सैन्यं निशितैर् बाणैर् अर्दितं मर्मभेदिभिः । रामेण न सुखं लेभे शुष्कं वनम् इवाग्निना

tat sainyaṃ niśitair bāṇair arditaṃ marmabhedibhiḥ / rāmeṇa na sukhaṃ lebhe śuṣkaṃ vanam ivāgninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद् भीमबलाः शूराः शूलान् खड्गान् परश्वधान् । चिक्षिपुः परमक्रुद्धा रामाय रजनीचराः

kecid bhīmabalāḥ śūrāḥ śūlān khaḍgān paraśvadhān / cikṣipuḥ paramakruddhā rāmāya rajanīcarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि बाणैर् महाबाहुः शस्त्राण्य् आवार्य राघवः । जहार समरे प्राणांश् चिछेद च शिरोधरान्

tāni bāṇair mahābāhuḥ śastrāṇy āvārya rāghavaḥ / jahāra samare prāṇāṃś cicheda ca śirodharān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवशिष्टाश् च ये तत्र विषण्णाश् च निशाचराः । खरम् एवाभ्यधावन्त शरणार्थं शरार्दिताः

avaśiṣṭāś ca ye tatra viṣaṇṇāś ca niśācarāḥ / kharam evābhyadhāvanta śaraṇārthaṃ śarārditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् सर्वान् पुनर् आदाय समाश्वास्य च दूषणः । अभ्यधावत काकुत्स्थं क्रुद्धो रुद्रम् इवान्तकः

tān sarvān punar ādāya samāśvāsya ca dūṣaṇaḥ / abhyadhāvata kākutsthaṃ kruddho rudram ivāntakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवृत्तास् तु पुनः सर्वे दूषणाश्रयनिर्भयाः । रामम् एवाभ्यधावन्त सालतालशिलायुधाः

nivṛttās tu punaḥ sarve dūṣaṇāśrayanirbhayāḥ / rāmam evābhyadhāvanta sālatālaśilāyudhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् बभूवाद्भुतं युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् । रामस्यास्य महाघोरं पुनस् तेषां च रक्षसाम्

tad babhūvādbhutaṃ yuddhaṃ tumulaṃ romaharṣaṇam / rāmasyāsya mahāghoraṃ punas teṣāṃ ca rakṣasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.