Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 3.38

मारीचेन तु तद् वाक्यं क्षमं युक्तं च रावणः । उक्तो न प्रतिजग्राह मर्तुकाम इवौषधम्

mārīcena tu tad vākyaṃ kṣamaṃ yuktaṃ ca rāvaṇaḥ / ukto na pratijagrāha martukāma ivauṣadham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं पथ्यहितवक्तारं मारीचं राक्षसाधिपः । अब्रवीत् परुषं वाक्यम् अयुक्तं कालचोदितः

taṃ pathyahitavaktāraṃ mārīcaṃ rākṣasādhipaḥ / abravīt paruṣaṃ vākyam ayuktaṃ kālacoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् किलैतद् अयुक्तार्थं मारीच मयि कथ्यते । वाक्यं निष्फलम् अत्यर्थं बीजम् उप्तम् इवोषरे

yat kilaitad ayuktārthaṃ mārīca mayi kathyate / vākyaṃ niṣphalam atyarthaṃ bījam uptam ivoṣare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वद्वाक्यैर् न तु मां शक्यं भेत्तुं रामस्य संयुगे । पापशीलस्य मूर्खस्य मानुषस्य विशेषतः

tvadvākyair na tu māṃ śakyaṃ bhettuṃ rāmasya saṃyuge / pāpaśīlasya mūrkhasya mānuṣasya viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् त्यक्त्वा सुहृदो राज्यं मातरं पितरं तथा । स्त्रीवाक्यं प्राकृतं श्रुत्वा वनम् एकपदे गतः

yas tyaktvā suhṛdo rājyaṃ mātaraṃ pitaraṃ tathā / strīvākyaṃ prākṛtaṃ śrutvā vanam ekapade gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवश्यं तु मया तस्य संयुगे खरघातिनः । प्राणैः प्रियतरा सीता हर्तव्या तव संनिधौ

avaśyaṃ tu mayā tasya saṃyuge kharaghātinaḥ / prāṇaiḥ priyatarā sītā hartavyā tava saṃnidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मे निश्चिता बुद्धिर् हृदि मारीच वर्तते । न व्यावर्तयितुं शक्या सेन्द्रैर् अपि सुरासुरैः

evaṃ me niścitā buddhir hṛdi mārīca vartate / na vyāvartayituṃ śakyā sendrair api surāsuraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषं गुणं वा संपृष्टस् त्वम् एवं वक्तुम् अर्हसि । अपायं वाप्य् उपायं वा कार्यस्यास्य विनिश्चये

doṣaṃ guṇaṃ vā saṃpṛṣṭas tvam evaṃ vaktum arhasi / apāyaṃ vāpy upāyaṃ vā kāryasyāsya viniścaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपृष्टेन तु वक्तव्यं सचिवेन विपश्चिता । उद्यताञ्जलिना राज्ञो य इच्छेद् भूतिम् आत्मनः

saṃpṛṣṭena tu vaktavyaṃ sacivena vipaścitā / udyatāñjalinā rājño ya icched bhūtim ātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्यम् अप्रतिकूलं तु मृदुपूर्वं शुभं हितम् । उपचारेण युक्तं च वक्तव्यो वसुधाधिपः

vākyam apratikūlaṃ tu mṛdupūrvaṃ śubhaṃ hitam / upacāreṇa yuktaṃ ca vaktavyo vasudhādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सावमर्दं तु यद् वाक्यं मारीच हितम् उच्यते । नाभिनन्दति तद् राजा मानार्हो मानवर्जितम्

sāvamardaṃ tu yad vākyaṃ mārīca hitam ucyate / nābhinandati tad rājā mānārho mānavarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चरूपाणि राजानो धारयन्त्य् अमितौजसः । अग्नेर् इन्द्रस्य सोमस्य यमस्य वरुणस्य च । औष्ण्यं तथा विक्रमं च सौम्यं दण्डं प्रसन्नताम्

pañcarūpāṇi rājāno dhārayanty amitaujasaḥ / agner indrasya somasya yamasya varuṇasya ca / auṣṇyaṃ tathā vikramaṃ ca saumyaṃ daṇḍaṃ prasannatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् सर्वास्व् अवस्थासु मान्याः पूज्याश् च पार्थिवाः । त्वं तु धर्मम् अविज्ञाय केवलं मोहम् आस्थितः

tasmāt sarvāsv avasthāsu mānyāḥ pūjyāś ca pārthivāḥ / tvaṃ tu dharmam avijñāya kevalaṃ moham āsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यागतं मां दौरात्म्यात् परुषं वदसीदृशम् । गुणदोषौ न पृच्छामि क्षमं चात्मनि राक्षस । अस्मिंस् तु स भवान् कृत्ये साहाय्यं कर्तुम् अर्हसि

abhyāgataṃ māṃ daurātmyāt paruṣaṃ vadasīdṛśam / guṇadoṣau na pṛcchāmi kṣamaṃ cātmani rākṣasa / asmiṃs tu sa bhavān kṛtye sāhāyyaṃ kartum arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौवर्णस् त्वं मृगो भूत्वा चित्रो रजतबिन्दुभिः । प्रलोभयित्वा वैदेहीं यथेष्टं गन्तुम् अर्हसि

sauvarṇas tvaṃ mṛgo bhūtvā citro rajatabindubhiḥ / pralobhayitvā vaidehīṃ yatheṣṭaṃ gantum arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वां तु मायामृगं दृष्ट्वा काञ्चनं जातविस्मया । आनयैनम् इति क्षिप्रं रामं वक्ष्यति मैथिली

tvāṃ tu māyāmṛgaṃ dṛṣṭvā kāñcanaṃ jātavismayā / ānayainam iti kṣipraṃ rāmaṃ vakṣyati maithilī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपक्रान्ते च काकुत्स्थे लक्ष्मणे च यथासुखम् । आनयिष्यामि वैदेहीं सहस्राक्षः शचीम् इव

apakrānte ca kākutsthe lakṣmaṇe ca yathāsukham / ānayiṣyāmi vaidehīṃ sahasrākṣaḥ śacīm iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृत्वा त्व् इदं कार्यं यथेष्टं गच्छ राक्षस । राज्यस्यार्धं प्रदास्यामि मारीच तव सुव्रत

evaṃ kṛtvā tv idaṃ kāryaṃ yatheṣṭaṃ gaccha rākṣasa / rājyasyārdhaṃ pradāsyāmi mārīca tava suvrata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छ सौम्य शिवं मार्गं कार्यस्यास्य विवृद्धये । प्राप्य सीताम् अयुद्धेन वञ्चयित्वा तु राघवम् । लङ्कां प्रति गमिष्यामि कृतकार्यः सह त्वया

gaccha saumya śivaṃ mārgaṃ kāryasyāsya vivṛddhaye / prāpya sītām ayuddhena vañcayitvā tu rāghavam / laṅkāṃ prati gamiṣyāmi kṛtakāryaḥ saha tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् कार्यम् अवश्यं मे बलाद् अपि करिष्यसि । राज्ञो हि प्रतिकूलस्थो न जातु सुखम् एधते

etat kāryam avaśyaṃ me balād api kariṣyasi / rājño hi pratikūlastho na jātu sukham edhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसाद्य तं जीवितसंशयस् ते मृत्युर् ध्रुवो ह्य् अद्य मया विरुध्य । एतद् यथावत् परिगृह्य बुद्ध्या यद् अत्र पथ्यं कुरु तत् तथा त्वम्

āsādya taṃ jīvitasaṃśayas te mṛtyur dhruvo hy adya mayā virudhya / etad yathāvat parigṛhya buddhyā yad atra pathyaṃ kuru tat tathā tvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.