Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 3.40

एवम् उक्त्वा तु परुषं मारीचो रावणं ततः । गच्छावेत्य् अब्रवीद् दीनो भयाद् रात्रिंचरप्रभोः

evam uktvā tu paruṣaṃ mārīco rāvaṇaṃ tataḥ / gacchāvety abravīd dīno bhayād rātriṃcaraprabhoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टश्चाहं पुनस् तेन शरचापासिधारिणा । मद्विधोद्यतशस्त्रेण विनष्टं जीवितं च मे

dṛṣṭaścāhaṃ punas tena śaracāpāsidhāriṇā / madvidhodyataśastreṇa vinaṣṭaṃ jīvitaṃ ca me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं तु कर्तुं मया शक्यम् एवं त्वयि दुरात्मनि । एष गच्छाम्य् अहं तात स्वस्ति ते ऽस्तु निशाचर

kiṃ tu kartuṃ mayā śakyam evaṃ tvayi durātmani / eṣa gacchāmy ahaṃ tāta svasti te 'stu niśācara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहृष्टस् त्व् अभवत् तेन वचनेन स राक्षसः । परिष्वज्य सुसंश्लिष्टम् इदं वचनम् अब्रवीत्

prahṛṣṭas tv abhavat tena vacanena sa rākṣasaḥ / pariṣvajya susaṃśliṣṭam idaṃ vacanam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छौण्डीर्ययुक्तं ते मच्छब्दाद् इव भाषितम् । इदानीम् असि मारीचः पूर्वम् अन्यो निशाचरः

etac chauṇḍīryayuktaṃ te macchabdād iva bhāṣitam / idānīm asi mārīcaḥ pūrvam anyo niśācaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरुह्यताम् अयं शीघ्रं खगो रत्नविभूषितः । मया सह रथो युक्तः पिशाचवदनैः खरैः

āruhyatām ayaṃ śīghraṃ khago ratnavibhūṣitaḥ / mayā saha ratho yuktaḥ piśācavadanaiḥ kharaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रावणमारीचौ विमानम् इव तं रथम् । आरुह्य ययतुः शीघ्रं तस्माद् आश्रममण्डलात्

tato rāvaṇamārīcau vimānam iva taṃ ratham / āruhya yayatuḥ śīghraṃ tasmād āśramamaṇḍalāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव तत्र पश्यन्तौ पत्तनानि वनानि च । गिरींश् च सरितः सर्वा राष्ट्राणि नगराणि च

tathaiva tatra paśyantau pattanāni vanāni ca / girīṃś ca saritaḥ sarvā rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समेत्य दण्डकारण्यं राघवस्याश्रमं ततः । ददर्श सहमरीचो रावणो राक्षसाधिपः

sametya daṇḍakāraṇyaṃ rāghavasyāśramaṃ tataḥ / dadarśa sahamarīco rāvaṇo rākṣasādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवतीर्य रथात् तस्मात् ततः काञ्चनभूषणात् । हस्ते गृहीत्वा मारीचं रावणो वाक्यम् अब्रवीत्

avatīrya rathāt tasmāt tataḥ kāñcanabhūṣaṇāt / haste gṛhītvā mārīcaṃ rāvaṇo vākyam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् रामाश्रमपदं दृश्यते कदलीवृतम् । क्रियतां तत् सखे शीघ्रं यदर्थं वयम् आगताः

etad rāmāśramapadaṃ dṛśyate kadalīvṛtam / kriyatāṃ tat sakhe śīghraṃ yadarthaṃ vayam āgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रावणवचः श्रुत्वा मारीचो राक्षसस् तदा । मृगो भूत्वाश्रमद्वारि रामस्य विचचार ह

sa rāvaṇavacaḥ śrutvā mārīco rākṣasas tadā / mṛgo bhūtvāśramadvāri rāmasya vicacāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिप्रवरशृङ्गाग्रः सितासितमुखाकृतिः । रक्तपद्मोत्पलमुख इन्द्रनीलोत्पलश्रवाः

maṇipravaraśṛṅgāgraḥ sitāsitamukhākṛtiḥ / raktapadmotpalamukha indranīlotpalaśravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंचिद् अभ्युन्नतग्रीव इन्द्रनीलनिभोदरः । मधूकनिभपार्श्वश् च कञ्जकिञ्जल्कसंनिभः

kiṃcid abhyunnatagrīva indranīlanibhodaraḥ / madhūkanibhapārśvaś ca kañjakiñjalkasaṃnibhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैडूर्यसंकाशखुरस् तनुजङ्घः सुसंहतः । इन्द्रायुधसवर्णेन पुच्छेनोर्ध्वं विराजितः

vaiḍūryasaṃkāśakhuras tanujaṅghaḥ susaṃhataḥ / indrāyudhasavarṇena pucchenordhvaṃ virājitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोहरस्निग्धवर्णो रत्नैर् नानाविधैर् वृतः । क्षणेन राक्षसो जातो मृगः परमशोभनः

manoharasnigdhavarṇo ratnair nānāvidhair vṛtaḥ / kṣaṇena rākṣaso jāto mṛgaḥ paramaśobhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनं प्रज्वलयन् रम्यं रामाश्रमपदं च तत् । मनोहरं दर्शनीयं रूपं कृत्वा स राक्षसः

vanaṃ prajvalayan ramyaṃ rāmāśramapadaṃ ca tat / manoharaṃ darśanīyaṃ rūpaṃ kṛtvā sa rākṣasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रलोभनार्थं वैदेह्या नानाधातुविचित्रितम् । विचरन् गच्छते सम्यक् शाद्वलानि समन्ततः

pralobhanārthaṃ vaidehyā nānādhātuvicitritam / vicaran gacchate samyak śādvalāni samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूप्यबिन्दुशतैश् चित्रो भूत्वा च प्रियदर्शनः । विटपीनां किसलयान् भङ्क्त्वादन् विचचार ह

rūpyabinduśataiś citro bhūtvā ca priyadarśanaḥ / viṭapīnāṃ kisalayān bhaṅktvādan vicacāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदलीगृहकं गत्वा कर्णिकारान् इतस् ततः । समाश्रयन् मन्दगतिः सीतासंदर्शनं तदा

kadalīgṛhakaṃ gatvā karṇikārān itas tataḥ / samāśrayan mandagatiḥ sītāsaṃdarśanaṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजीवचित्रपृष्ठः स विरराज महामृगः । रामाश्रमपदाभ्याशे विचचार यथासुखम्

rājīvacitrapṛṣṭhaḥ sa virarāja mahāmṛgaḥ / rāmāśramapadābhyāśe vicacāra yathāsukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर् गत्वा निवृत्तश् च विचचार मृगोत्तमः । गत्वा मुहूर्तं त्वरया पुनः प्रतिनिवर्तते

punar gatvā nivṛttaś ca vicacāra mṛgottamaḥ / gatvā muhūrtaṃ tvarayā punaḥ pratinivartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रीडंश् च पुनर् भूमौ पुनर् एव निषीदति । आश्रमद्वारम् आगम्य मृगयूथानि गच्छति

vikrīḍaṃś ca punar bhūmau punar eva niṣīdati / āśramadvāram āgamya mṛgayūthāni gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगयूथैर् अनुगतः पुनर् एव निवर्तते । सीतादर्शनम् आकाङ्क्षन् राक्षसो मृगतां गतः

mṛgayūthair anugataḥ punar eva nivartate / sītādarśanam ākāṅkṣan rākṣaso mṛgatāṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिभ्रमति चित्राणि मण्डलानि विनिष्पतन् । समुद्वीक्ष्य च सर्वे तं मृगा ये ऽन्ये वनेचराः

paribhramati citrāṇi maṇḍalāni viniṣpatan / samudvīkṣya ca sarve taṃ mṛgā ye 'nye vanecarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपगम्य समाघ्राय विद्रवन्ति दिशो दश । राक्षसः सो ऽपि तान् वन्यान् मृगान् मृगवधे रतः

upagamya samāghrāya vidravanti diśo daśa / rākṣasaḥ so 'pi tān vanyān mṛgān mṛgavadhe rataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रच्छादनार्थं भावस्य न भक्षयति संस्पृशन् । तस्मिन्न् एव ततः काले वैदेही शुभलोचना

pracchādanārthaṃ bhāvasya na bhakṣayati saṃspṛśan / tasminn eva tataḥ kāle vaidehī śubhalocanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुसुमापचये व्यग्रा पादपान् अत्यवर्तत । कर्णिकारान् अशोकांश् च चूतांश् च मदिरेक्षणा

kusumāpacaye vyagrā pādapān atyavartata / karṇikārān aśokāṃś ca cūtāṃś ca madirekṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुसुमान्य् अपचिन्वन्ती चचार रुचिरानना । अनर्हारण्यवासस्य सा तं रत्नमयं मृगम् । मुक्तामणिविचित्राङ्गं ददर्श परमाङ्गना

kusumāny apacinvantī cacāra rucirānanā / anarhāraṇyavāsasya sā taṃ ratnamayaṃ mṛgam / muktāmaṇivicitrāṅgaṃ dadarśa paramāṅganā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं वै रुचिरदन्तौष्ठं रूप्यधातुतनूरुहम् । विस्मयोत्फुल्लनयना सस्नेहं समुदैक्षत

taṃ vai ruciradantauṣṭhaṃ rūpyadhātutanūruham / vismayotphullanayanā sasnehaṃ samudaikṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च तां रामदयितां पश्यन् मायामयो मृगः । विचचार ततस् तत्र दीपयन्न् इव तद् वनम्

sa ca tāṃ rāmadayitāṃ paśyan māyāmayo mṛgaḥ / vicacāra tatas tatra dīpayann iva tad vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृष्टपूर्वं दृष्ट्वा तं नानारत्नमयं मृगम् । विस्मयं परमं सीता जगाम जनकात्मजा

adṛṣṭapūrvaṃ dṛṣṭvā taṃ nānāratnamayaṃ mṛgam / vismayaṃ paramaṃ sītā jagāma janakātmajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.