Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 4.48

अथाङ्गदस् तदा सर्वान् वानरान् इदम् अब्रवीत् परिश्रान्तो महाप्राज्ञः समाश्वास्य शनैर् वचः

athāṅgadas tadā sarvān vānarān idam abravīt pariśrānto mahāprājñaḥ samāśvāsya śanair vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनानि गिरयो नद्यो दुर्गाणि गहनानि च दर्यो गिरिगुहाश् चैव विचिता नः समन्ततः

vanāni girayo nadyo durgāṇi gahanāni ca daryo giriguhāś caiva vicitā naḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तत्र सहास्माभिर् जानकी न च दृश्यते तद् वा रक्षो हृता येन सीता सुरसुतोपमा

tatra tatra sahāsmābhir jānakī na ca dṛśyate tad vā rakṣo hṛtā yena sītā surasutopamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालश् च नो महान् यातः सुग्रीवश् चोग्रशासनः तस्माद् भवन्तः सहिता विचिन्वन्तु समन्ततः

kālaś ca no mahān yātaḥ sugrīvaś cograśāsanaḥ tasmād bhavantaḥ sahitā vicinvantu samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहाय तन्द्रीं शोकं च निद्रां चैव समुत्थिताम् विचिनुध्वं यथा सीतां पश्यामो जनकात्मजाम्

vihāya tandrīṃ śokaṃ ca nidrāṃ caiva samutthitām vicinudhvaṃ yathā sītāṃ paśyāmo janakātmajām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिर्वेदं च दाक्ष्यं च मनसश् चापराजयम् कार्यसिद्धिकराण्य् आहुस् तस्माद् एतद् ब्रवीम्य् अहम्

anirvedaṃ ca dākṣyaṃ ca manasaś cāparājayam kāryasiddhikarāṇy āhus tasmād etad bravīmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्यापीदं वनं दुर्गं विचिन्वन्तु वनौकसः खेदं त्यक्त्वा पुनः सर्वं वनम् एतद् विचीयताम्

adyāpīdaṃ vanaṃ durgaṃ vicinvantu vanaukasaḥ khedaṃ tyaktvā punaḥ sarvaṃ vanam etad vicīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवश्यं क्रियमाणस्य दृश्यते कर्मणः फलम् अलं निर्वेदम् आगम्य न हि नो मलिनं क्षमम्

avaśyaṃ kriyamāṇasya dṛśyate karmaṇaḥ phalam alaṃ nirvedam āgamya na hi no malinaṃ kṣamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुग्रीवः क्रोधनो राजा तीक्ष्णदण्डश् च वानराः भेतव्यं तस्य सततं रामस्य च महात्मनः

sugrīvaḥ krodhano rājā tīkṣṇadaṇḍaś ca vānarāḥ bhetavyaṃ tasya satataṃ rāmasya ca mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हितार्थम् एतद् उक्तं वः क्रियतां यदि रोचते उच्यतां वा क्षमं यन् नः सर्वेषाम् एव वानराः

hitārtham etad uktaṃ vaḥ kriyatāṃ yadi rocate ucyatāṃ vā kṣamaṃ yan naḥ sarveṣām eva vānarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा वचनं गन्धमादनः उवाचाव्यक्तया वाचा पिपासा श्रमखिन्नया

aṅgadasya vacaḥ śrutvā vacanaṃ gandhamādanaḥ uvācāvyaktayā vācā pipāsā śramakhinnayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदृशं खलु वो वाक्यम् अङ्गदो यद् उवाच ह हितं चैवानुकूलं च क्रियताम् अस्य भाषितम्

sadṛśaṃ khalu vo vākyam aṅgado yad uvāca ha hitaṃ caivānukūlaṃ ca kriyatām asya bhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर् मार्गामहे शैलान् कन्दरांश् च दरीस् तथा काननानि च शून्यानि गिरिप्रस्रवणानि च

punar mārgāmahe śailān kandarāṃś ca darīs tathā kānanāni ca śūnyāni giriprasravaṇāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोद्दिष्ठानि सर्वाणि सुग्रीवेण महात्मना विचिन्वन्तु वनं सर्वे गिरिदुर्गाणि सर्वशः

yathoddiṣṭhāni sarvāṇi sugrīveṇa mahātmanā vicinvantu vanaṃ sarve giridurgāṇi sarvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः समुत्थाय पुनर् वानरास् ते महाबलाः विन्ध्यकाननसंकीर्णां विचेरुर् दक्षिणां दिशम्

tataḥ samutthāya punar vānarās te mahābalāḥ vindhyakānanasaṃkīrṇāṃ vicerur dakṣiṇāṃ diśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते शारदाभ्रप्रतिमं श्रीमद्रजतपर्वतम् शृङ्गवन्तं दरीवन्तम् अधिरुह्य च वानराः

te śāradābhrapratimaṃ śrīmadrajataparvatam śṛṅgavantaṃ darīvantam adhiruhya ca vānarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र लोध्रवनं रम्यं सप्तपर्णवनानि च विचिन्वन्तो हरिवराः सीतादर्शनकाङ्क्षिणः

tatra lodhravanaṃ ramyaṃ saptaparṇavanāni ca vicinvanto harivarāḥ sītādarśanakāṅkṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याग्रम् अधिरूढास् ते श्रान्ता विपुलविक्रमाः न पश्यन्ति स्म वैदेहीं रामस्य महिषीं प्रियाम्

tasyāgram adhirūḍhās te śrāntā vipulavikramāḥ na paśyanti sma vaidehīṃ rāmasya mahiṣīṃ priyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तु दृष्टिगतं कृत्वा तं शैलं बहुकन्दरम् अवारोहन्त हरयो वीक्षमाणाः समन्ततः

te tu dṛṣṭigataṃ kṛtvā taṃ śailaṃ bahukandaram avārohanta harayo vīkṣamāṇāḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवरुह्य ततो भूमिं श्रान्ता विगतचेतसः स्थित्वा मुहूर्तं तत्राथ वृक्षमूलम् उपाश्रिताः

avaruhya tato bhūmiṃ śrāntā vigatacetasaḥ sthitvā muhūrtaṃ tatrātha vṛkṣamūlam upāśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते मुहूर्तं समाश्वस्ताः किं चिद् भग्नपरिश्रमाः पुनर् एवोद्यताः कृत्स्नां मार्गितुं दक्षिणां दिशम्

te muhūrtaṃ samāśvastāḥ kiṃ cid bhagnapariśramāḥ punar evodyatāḥ kṛtsnāṃ mārgituṃ dakṣiṇāṃ diśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हनुमत्प्रमुखास् ते तु प्रस्थिताः प्लवगर्षभाः विन्ध्यम् एवादितस् तावद् विचेरुस् ते समन्ततः

hanumatpramukhās te tu prasthitāḥ plavagarṣabhāḥ vindhyam evāditas tāvad vicerus te samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.