Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 5.31

ताम् अब्रवीन् महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः शिरस्य् अञ्जलिम् आधाय सीतां मधुरया गिरा

tām abravīn mahātejā hanūmān mārutātmajaḥ śirasy añjalim ādhāya sītāṃ madhurayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का नु पद्मपलाशाक्षी क्लिष्टकौशेयवासिनी द्रुमस्य शाखाम् आलम्ब्य तिष्ठसि त्वम् अनिन्दिता

kā nu padmapalāśākṣī kliṣṭakauśeyavāsinī drumasya śākhām ālambya tiṣṭhasi tvam aninditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमर्थं तव नेत्राभ्यां वारि स्रवति शोकजम् पुण्डरीकपलाशाभ्यां विप्रकीर्णम् इवोदकम्

kimarthaṃ tava netrābhyāṃ vāri sravati śokajam puṇḍarīkapalāśābhyāṃ viprakīrṇam ivodakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुराणाम् असुराणां च नागगन्धर्वरक्षसाम् यक्षाणां किंनराणां च का त्वं भवसि शोभने

surāṇām asurāṇāṃ ca nāgagandharvarakṣasām yakṣāṇāṃ kiṃnarāṇāṃ ca kā tvaṃ bhavasi śobhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा वरानने वसूनां वा वरारोहे देवता प्रतिभासि मे

kā tvaṃ bhavasi rudrāṇāṃ marutāṃ vā varānane vasūnāṃ vā varārohe devatā pratibhāsi me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं नु चन्द्रमसा हीना पतिता विबुधालयात् रोहिणी ज्योतिषां श्रेष्ठा श्रेष्ठा सर्वगुणान्विता

kiṃ nu candramasā hīnā patitā vibudhālayāt rohiṇī jyotiṣāṃ śreṣṭhā śreṣṭhā sarvaguṇānvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोपाद् वा यदि वा मोहाद् भर्तारम् असितेक्षणा वसिष्ठं कोपयित्वा त्वं नासि कल्याण्य् अरुन्धती

kopād vā yadi vā mohād bhartāram asitekṣaṇā vasiṣṭhaṃ kopayitvā tvaṃ nāsi kalyāṇy arundhatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को नौ पुत्रः पिता भ्रात भर्ता वा ते सुमध्यमे अस्माल् लोकाद् अमुं लोकं गतं त्वम् अनुशोचसि

ko nau putraḥ pitā bhrāta bhartā vā te sumadhyame asmāl lokād amuṃ lokaṃ gataṃ tvam anuśocasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यञ्जनानि हि ते यानि लक्षणानि च लक्षये महिषी भूमिपालस्य राजकन्यासि मे मता

vyañjanāni hi te yāni lakṣaṇāni ca lakṣaye mahiṣī bhūmipālasya rājakanyāsi me matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रावणेन जनस्थानाद् बलाद् अपहृता यदि सीता त्वम् असि भद्रं ते तन् ममाचक्ष्व पृच्छतः

rāvaṇena janasthānād balād apahṛtā yadi sītā tvam asi bhadraṃ te tan mamācakṣva pṛcchataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तस्य वचनं श्रुत्वा रामकीर्तनहर्षिता उवाच वाक्यं वैदेही हनूमन्तं द्रुमाश्रितम्

sā tasya vacanaṃ śrutvā rāmakīrtanaharṣitā uvāca vākyaṃ vaidehī hanūmantaṃ drumāśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुहिता जनकस्याहं वैदेहस्य महात्मनः सीता च नाम नाम्नाहं भार्या रामस्य धीमतः

duhitā janakasyāhaṃ vaidehasya mahātmanaḥ sītā ca nāma nāmnāhaṃ bhāryā rāmasya dhīmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समा द्वादश तत्राहं राघवस्य निवेशने भुञ्जाना मानुषान् भोगान् सर्वकामसमृद्धिनी

samā dvādaśa tatrāhaṃ rāghavasya niveśane bhuñjānā mānuṣān bhogān sarvakāmasamṛddhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् त्रयोदशे वर्षे राज्येनेक्ष्वाकुनन्दनम् अभिषेचयितुं राजा सोपाध्यायः प्रचक्रमे

tatas trayodaśe varṣe rājyenekṣvākunandanam abhiṣecayituṃ rājā sopādhyāyaḥ pracakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् संभ्रियमाणे तु राघवस्याभिषेचने कैकेयी नाम भर्तारं देवी वचनम् अब्रवीत्

tasmin saṃbhriyamāṇe tu rāghavasyābhiṣecane kaikeyī nāma bhartāraṃ devī vacanam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पिबेयं न खादेयं प्रत्यहं मम भोजनम् एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्य् अभिषिच्यते

na pibeyaṃ na khādeyaṃ pratyahaṃ mama bhojanam eṣa me jīvitasyānto rāmo yady abhiṣicyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् तद् उक्तं त्वया वाक्यं प्रीत्या नृपतिसत्तम तच् चेन् न वितथं कार्यं वनं गच्छतु राघवः

yat tad uktaṃ tvayā vākyaṃ prītyā nṛpatisattama tac cen na vitathaṃ kāryaṃ vanaṃ gacchatu rāghavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राजा सत्यवाग् देव्या वरदानम् अनुस्मरन् मुमोह वचनं श्रुत्वा कैकेय्याः क्रूरम् अप्रियम्

sa rājā satyavāg devyā varadānam anusmaran mumoha vacanaṃ śrutvā kaikeyyāḥ krūram apriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तु स्थविरो राजा सत्यधर्मे व्यवस्थितः ज्येष्ठं यशस्विनं पुत्रं रुदन् राज्यम् अयाचत

tatas tu sthaviro rājā satyadharme vyavasthitaḥ jyeṣṭhaṃ yaśasvinaṃ putraṃ rudan rājyam ayācata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पितुर् वचनं श्रीमान् अभिषेकात् परं प्रियम् मनसा पूर्वम् आसाद्य वाचा प्रतिगृहीतवान्

sa pitur vacanaṃ śrīmān abhiṣekāt paraṃ priyam manasā pūrvam āsādya vācā pratigṛhītavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्यान् न प्रतिगृह्णीयान् न ब्रूयत् किं चिद् अप्रियम् अपि जीवितहेतोर् हि रामः सत्यपराक्रमः

dadyān na pratigṛhṇīyān na brūyat kiṃ cid apriyam api jīvitahetor hi rāmaḥ satyaparākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स विहायोत्तरीयाणि महार्हाणि महायशाः विसृज्य मनसा राज्यं जनन्यै मां समादिशत्

sa vihāyottarīyāṇi mahārhāṇi mahāyaśāḥ visṛjya manasā rājyaṃ jananyai māṃ samādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साहं तस्याग्रतस् तूर्णं प्रस्थिता वनचारिणी न हि मे तेन हीनाया वासः स्वर्गे ऽपि रोचते

sāhaṃ tasyāgratas tūrṇaṃ prasthitā vanacāriṇī na hi me tena hīnāyā vāsaḥ svarge 'pi rocate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग् एव तु महाभागः सौमित्रिर् मित्रनन्दनः पूर्वजस्यानुयात्रार्थे द्रुमचीरैर् अलंकृतः

prāg eva tu mahābhāgaḥ saumitrir mitranandanaḥ pūrvajasyānuyātrārthe drumacīrair alaṃkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते वयं भर्तुर् आदेशं बहु मान्यदृढव्रताः प्रविष्टाः स्म पुराद् दृष्टं वनं गम्भीरदर्शनम्

te vayaṃ bhartur ādeśaṃ bahu mānyadṛḍhavratāḥ praviṣṭāḥ sma purād dṛṣṭaṃ vanaṃ gambhīradarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसतो दण्डकारण्ये तस्याहम् अमितौजसः रक्षसापहृता भार्या रावणेन दुरात्मना

vasato daṇḍakāraṇye tasyāham amitaujasaḥ rakṣasāpahṛtā bhāryā rāvaṇena durātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वौ मासौ तेन मे कालो जीवितानुग्रहः कृतः ऊर्ध्वं द्वाभ्यां तु मासाभ्यां ततस् त्यक्ष्यामि जीवितम्

dvau māsau tena me kālo jīvitānugrahaḥ kṛtaḥ ūrdhvaṃ dvābhyāṃ tu māsābhyāṃ tatas tyakṣyāmi jīvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.