Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 6.43

धूम्राक्षं निहतं श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः बलाध्यक्षम् उवाचेदं कृताञ्जलिम् उपस्थितम्

dhūmrākṣaṃ nihataṃ śrutvā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ balādhyakṣam uvācedaṃ kṛtāñjalim upasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीघ्रं निर्यान्तु दुर्धर्षा राक्षसा भीमविक्रमाः अकम्पनं पुरस्कृत्य सर्वशस्त्रप्रकोविदम्

śīghraṃ niryāntu durdharṣā rākṣasā bhīmavikramāḥ akampanaṃ puraskṛtya sarvaśastraprakovidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो नानाप्रहरणा भीमाक्षा भीमदर्शनाः निष्पेतू राक्षसा मुख्या बलाध्यक्षप्रचोदिताः

tato nānāpraharaṇā bhīmākṣā bhīmadarśanāḥ niṣpetū rākṣasā mukhyā balādhyakṣapracoditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथम् आस्थाय विपुलं तप्तकाञ्चनकुण्डलः राकसैः संवृतो घोरैस् तदा निर्यात्य् अकम्पनः

ratham āsthāya vipulaṃ taptakāñcanakuṇḍalaḥ rākasaiḥ saṃvṛto ghorais tadā niryāty akampanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि कम्पयितुं शक्यः सुरैर् अपि महामृधे अकम्पनस् ततस् तेषाम् आदित्य इव तेजसा

na hi kampayituṃ śakyaḥ surair api mahāmṛdhe akampanas tatas teṣām āditya iva tejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य निधावमानस्य संरब्धस्य युयुत्सया अकस्माद् दैन्यम् आगच्छद् धयानां रथवाहिनाम्

tasya nidhāvamānasya saṃrabdhasya yuyutsayā akasmād dainyam āgacchad dhayānāṃ rathavāhinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यस्फुरन् नयनं चास्य सव्यं युद्धाभिनन्दिनः विवर्णो मुखवर्णश् च गद्गदश् चाभवत् स्वरः

vyasphuran nayanaṃ cāsya savyaṃ yuddhābhinandinaḥ vivarṇo mukhavarṇaś ca gadgadaś cābhavat svaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभवत् सुदिने चापि दुर्दिने रूक्षमारुतम् ऊचुः खगा मृगाः सर्वे वाचः क्रूरा भयावहाः

abhavat sudine cāpi durdine rūkṣamārutam ūcuḥ khagā mṛgāḥ sarve vācaḥ krūrā bhayāvahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सिंहोपचितस्कन्धः शार्दूलसमविक्रमः तान् उत्पातान् अचिन्त्यैव निर्जगाम रणाजिरम्

sa siṃhopacitaskandhaḥ śārdūlasamavikramaḥ tān utpātān acintyaiva nirjagāma raṇājiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा निर्गच्छतस् तस्य रक्षसः सह राक्षसैः बभूव सुमहान् नादः क्षोभयन्न् इव सागरम्

tadā nirgacchatas tasya rakṣasaḥ saha rākṣasaiḥ babhūva sumahān nādaḥ kṣobhayann iva sāgaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन शब्देन वित्रस्ता वानराणां महाचमूः द्रुमशैलप्रहरणा योद्धुं समवतिष्ठत

tena śabdena vitrastā vānarāṇāṃ mahācamūḥ drumaśailapraharaṇā yoddhuṃ samavatiṣṭhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां युद्धं महारौद्रं संजज्ञे कपिरक्षसाम् रामरावणयोर् अर्थे समभित्यक्तजीविनाम्

teṣāṃ yuddhaṃ mahāraudraṃ saṃjajñe kapirakṣasām rāmarāvaṇayor arthe samabhityaktajīvinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ह्य् अतिबलाः शूराः सर्वे पर्वतसंनिभाः हरयो राक्षसाश् चैव परस्परजिघंसवः

sarve hy atibalāḥ śūrāḥ sarve parvatasaṃnibhāḥ harayo rākṣasāś caiva parasparajighaṃsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां विनर्दातां शब्दः संयुगे ऽतितरस्विनाम् शुश्रुवे सुमहान् क्रोधाद् अन्योन्यम् अभिगर्जताम्

teṣāṃ vinardātāṃ śabdaḥ saṃyuge 'titarasvinām śuśruve sumahān krodhād anyonyam abhigarjatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजश् चारुणवर्णाभं सुभीमम् अभवद् भृशम् उद्धूतं हरिरक्षोभिः संरुरोध दिशो दश

rajaś cāruṇavarṇābhaṃ subhīmam abhavad bhṛśam uddhūtaṃ harirakṣobhiḥ saṃrurodha diśo daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्यं रजसा तेन कौशेयोद्धूतपाण्डुना संवृतानि च भूतानि ददृशुर् न रणाजिरे

anyonyaṃ rajasā tena kauśeyoddhūtapāṇḍunā saṃvṛtāni ca bhūtāni dadṛśur na raṇājire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ध्वजो न पताकावा वर्म वा तुरगो ऽपि वा आयुधं स्यन्दनं वापि ददृशे तेन रेणुना

na dhvajo na patākāvā varma vā turago 'pi vā āyudhaṃ syandanaṃ vāpi dadṛśe tena reṇunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्दश् च सुमहांस् तेषां नर्दताम् अभिधावताम् श्रूयते तुमुले युद्धे न रूपाणि चकाशिरे

śabdaś ca sumahāṃs teṣāṃ nardatām abhidhāvatām śrūyate tumule yuddhe na rūpāṇi cakāśire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरीन् एव सुसंक्रुद्धा हरयो जघ्नुर् आहवे राक्षसाश् चापि रक्षांसि निजघ्नुस् तिमिरे तदा

harīn eva susaṃkruddhā harayo jaghnur āhave rākṣasāś cāpi rakṣāṃsi nijaghnus timire tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परांश् चैव विनिघ्नन्तः स्वांश् च वानरराक्षसाः रुधिरार्द्रं तदा चक्रुर् महीं पङ्कानुलेपनाम्

parāṃś caiva vinighnantaḥ svāṃś ca vānararākṣasāḥ rudhirārdraṃ tadā cakrur mahīṃ paṅkānulepanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तु रुधिरौघेण सिक्तं व्यपगतं रजः शरीरशवसंकीर्णा बभूव च वसुंधरा

tatas tu rudhiraugheṇa siktaṃ vyapagataṃ rajaḥ śarīraśavasaṃkīrṇā babhūva ca vasuṃdharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रुमशक्तिशिलाप्रासैर् गदापरिघतोमरैः हरयो राक्षसास् तूर्णं जघ्नुर् अन्योन्यम् ओजसा

drumaśaktiśilāprāsair gadāparighatomaraiḥ harayo rākṣasās tūrṇaṃ jaghnur anyonyam ojasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहुभिः परिघाकारैर् युध्यन्तः पर्वतोपमाः हरयो भीमकर्माणो राक्षसाञ् जघ्नुर् आहवे

bāhubhiḥ parighākārair yudhyantaḥ parvatopamāḥ harayo bhīmakarmāṇo rākṣasāñ jaghnur āhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राक्षसाश् चापि संक्रुद्धाः प्रासतोमरपाणयः कपीन् निजघ्निरे तत्र शस्त्रैः परमदारुणैः

rākṣasāś cāpi saṃkruddhāḥ prāsatomarapāṇayaḥ kapīn nijaghnire tatra śastraiḥ paramadāruṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरयस् त्व् अपि रक्षांसि महाद्रुममहाश्मभिः विदारयन्त्य् अभिक्रम्य शस्त्राण्य् आच्छिद्य वीर्यतः

harayas tv api rakṣāṃsi mahādrumamahāśmabhiḥ vidārayanty abhikramya śastrāṇy ācchidya vīryataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्न् अन्तरे वीरा हरयः कुमुदो नलः मैन्दश् च परमक्रुद्धश् चक्रुर् वेगम् अनुत्तमम्

etasminn antare vīrā harayaḥ kumudo nalaḥ maindaś ca paramakruddhaś cakrur vegam anuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तु वृक्षैर् महावेगा राक्षसानां चमूमुखे कदनं सुमह चक्रुर् लीलया हरियूथपाः

te tu vṛkṣair mahāvegā rākṣasānāṃ camūmukhe kadanaṃ sumaha cakrur līlayā hariyūthapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.