Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 7.42

तत्रोपविष्टं राजानम् उपासन्ते विचक्षणाः कथानां बहुरूपाणां हास्य काराः समन्ततः

tatropaviṣṭaṃ rājānam upāsante vicakṣaṇāḥ kathānāṃ bahurūpāṇāṃ hāsya kārāḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विजयो मधुमत्तश् च काश्यपः पिङ्गलः कुशः सुराजिः कालियो भद्रो दन्तवक्रः समागधः

vijayo madhumattaś ca kāśyapaḥ piṅgalaḥ kuśaḥ surājiḥ kāliyo bhadro dantavakraḥ samāgadhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते कथा बहुविधा परिहाससमन्विताः कथयन्ति स्म संहृष्टा राघवस्य महात्मनः

ete kathā bahuvidhā parihāsasamanvitāḥ kathayanti sma saṃhṛṣṭā rāghavasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कथायां कस्यां चिद् राघवः समभाषत काः कथा नगरे भद्र वर्तन्ते विषयेषु च

tataḥ kathāyāṃ kasyāṃ cid rāghavaḥ samabhāṣata kāḥ kathā nagare bhadra vartante viṣayeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माम् आश्रितानि कान्य् आहुः पौरजानपदा जनाः किं च सीतां समाश्रित्य भरतं किं नु लक्ष्मणम्

mām āśritāni kāny āhuḥ paurajānapadā janāḥ kiṃ ca sītāṃ samāśritya bharataṃ kiṃ nu lakṣmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं नु शत्रुघ्नम् आश्रित्य कैकेयीं मातरं च मे वक्तव्यतां च राजानो नवे राज्ये व्रजन्ति हि

kiṃ nu śatrughnam āśritya kaikeyīṃ mātaraṃ ca me vaktavyatāṃ ca rājāno nave rājye vrajanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्ते तु रामेण भद्रः प्राञ्जलिर् अब्रवीत् स्थिताः कथाः शुभा राजन् वर्तन्ते पुरवासिनाम्

evam ukte tu rāmeṇa bhadraḥ prāñjalir abravīt sthitāḥ kathāḥ śubhā rājan vartante puravāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं तु विजयः सौम्य दशग्रीववधाश्रितः भूयिष्ठं स्वपुरे पौरैः कथ्यते पुरुषर्षभ

ayaṃ tu vijayaḥ saumya daśagrīvavadhāśritaḥ bhūyiṣṭhaṃ svapure pauraiḥ kathyate puruṣarṣabha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तस् तु भद्रेण राघवो वाक्यम् अब्रवीत् कथयस्व यथा तथ्यं सर्वं निरवशेषतः

evam uktas tu bhadreṇa rāghavo vākyam abravīt kathayasva yathā tathyaṃ sarvaṃ niravaśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभाशुभानि वाक्यानि यान्य् आहुः पुरवासिनः श्रुत्वेदानीं शुभं कुर्यां न कुर्याम् अशुभानि च

śubhāśubhāni vākyāni yāny āhuḥ puravāsinaḥ śrutvedānīṃ śubhaṃ kuryāṃ na kuryām aśubhāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथयस्व च विस्रब्धो निर्भयो विगतज्वरः कथयन्ते यथा पौरा जना जनपदेषु च

kathayasva ca visrabdho nirbhayo vigatajvaraḥ kathayante yathā paurā janā janapadeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राघवेणैवम् उक्तस् तु भद्रः सुरुचिरं वचः प्रत्युवाच महाबाहुं प्राञ्जलिः सुसमाहितः

rāghaveṇaivam uktas tu bhadraḥ suruciraṃ vacaḥ pratyuvāca mahābāhuṃ prāñjaliḥ susamāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु राजन् यथा पौराः कथयन्ति शुभाशुभम् चत्वरापणरथ्यासु वनेषूपवनेषु च

śṛṇu rājan yathā paurāḥ kathayanti śubhāśubham catvarāpaṇarathyāsu vaneṣūpavaneṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्करं कृतवान् रामः समुद्रे सेतुबन्धनम् अकृतं पूर्वकैः कैश् चिद् देवैर् अपि सदानवैः

duṣkaraṃ kṛtavān rāmaḥ samudre setubandhanam akṛtaṃ pūrvakaiḥ kaiś cid devair api sadānavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रावणश् च दुराधर्षो हतः सबलवाहनः वानराश् च वशं नीता ऋष्काश् च सह राक्षसैः

rāvaṇaś ca durādharṣo hataḥ sabalavāhanaḥ vānarāś ca vaśaṃ nītā ṛṣkāś ca saha rākṣasaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हत्वा च रावणं युद्धे सीताम् आहृत्य राघवः अमर्षं पृष्ठतः कृत्वा स्ववेश्म पुनर् आनयत्

hatvā ca rāvaṇaṃ yuddhe sītām āhṛtya rāghavaḥ amarṣaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā svaveśma punar ānayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीदृशं हृदये तस्य सीतासंभोगजं सुखम् अङ्कम् आरोप्य हि पुरा रावणेन बलाद् धृताम्

kīdṛśaṃ hṛdaye tasya sītāsaṃbhogajaṃ sukham aṅkam āropya hi purā rāvaṇena balād dhṛtām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लङ्काम् अपि पुनर् नीताम् अशोकवनिकां गताम् रक्षसां वशम् आपन्नां कथं रामो न कुत्सते

laṅkām api punar nītām aśokavanikāṃ gatām rakṣasāṃ vaśam āpannāṃ kathaṃ rāmo na kutsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्माकम् अपि दारेषु सहनीयं भविष्यति यथा हि कुरुते राजा प्रजा तम् अनुवर्तते

asmākam api dāreṣu sahanīyaṃ bhaviṣyati yathā hi kurute rājā prajā tam anuvartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं बहुविधा वाचो वदन्ति पुरवासिनः नगरेषु च सर्वेषु राजञ् जनपदेषु च

evaṃ bahuvidhā vāco vadanti puravāsinaḥ nagareṣu ca sarveṣu rājañ janapadeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैतद् भाषितं श्रुत्वा राघवः परमार्तवत् उवाच सर्वान् सुहृदः कथम् एतन् निवेद्यताम्

tasyaitad bhāṣitaṃ śrutvā rāghavaḥ paramārtavat uvāca sarvān suhṛdaḥ katham etan nivedyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे तु शिरसा भूमाव् अभिवाद्य प्रणम्य च प्रत्यूचू राघवं दीनम् एवम् एतन् न संशयः

sarve tu śirasā bhūmāv abhivādya praṇamya ca pratyūcū rāghavaṃ dīnam evam etan na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा तु वाक्यं काकुत्स्थः सर्वेषां समुदीरितम् विसर्जयाम् आस तदा सर्वांस् ताञ् शत्रुतापनः

śrutvā tu vākyaṃ kākutsthaḥ sarveṣāṃ samudīritam visarjayām āsa tadā sarvāṃs tāñ śatrutāpanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.