Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 7.46

अथ नावं सुविस्तीर्णां नैषादीं राघवानुजः आरुरोह समायुक्तां पूर्वम् आरोप्य मैथिलीम्

atha nāvaṃ suvistīrṇāṃ naiṣādīṃ rāghavānujaḥ āruroha samāyuktāṃ pūrvam āropya maithilīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमन्त्रं चैव सरथं स्थीयताम् इति लक्ष्मणः उवाच शोकसंतप्तः प्रयाहीति च नाविकम्

sumantraṃ caiva sarathaṃ sthīyatām iti lakṣmaṇaḥ uvāca śokasaṃtaptaḥ prayāhīti ca nāvikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तीरम् उपागम्य भागीरथ्याः स लक्ष्मणः उवाच मैथिलीं वाक्यं प्राञ्जलिर् बाष्पगद्गदः

tatas tīram upāgamya bhāgīrathyāḥ sa lakṣmaṇaḥ uvāca maithilīṃ vākyaṃ prāñjalir bāṣpagadgadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृद्गतं मे महच् छल्यं यद् अस्म्य् आर्येण धीमता अस्मिन् निमित्ते वैदेहि लोकस्य वचनीकृतः

hṛdgataṃ me mahac chalyaṃ yad asmy āryeṇa dhīmatā asmin nimitte vaidehi lokasya vacanīkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रेयो हि मरणं मे ऽद्य मृत्योर् वा यत् परं भवेत् न चास्मिन्न् ईदृशे कार्ये नियोज्यो लोकनिन्दिते

śreyo hi maraṇaṃ me 'dya mṛtyor vā yat paraṃ bhavet na cāsminn īdṛśe kārye niyojyo lokanindite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसीद न च मे रोषं कर्तुम् अर्हसि सुव्रते इत्य् अञ्जलिकृतो भूमौ निपपात स लक्ष्मणः

prasīda na ca me roṣaṃ kartum arhasi suvrate ity añjalikṛto bhūmau nipapāta sa lakṣmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुदन्तं प्राञ्जलिं दृष्ट्वा काङ्क्षन्तं मृत्युम् आत्मनः मैथिली भृशसंविग्ना लक्ष्मणं वाक्यम् अब्रवीत्

rudantaṃ prāñjaliṃ dṛṣṭvā kāṅkṣantaṃ mṛtyum ātmanaḥ maithilī bhṛśasaṃvignā lakṣmaṇaṃ vākyam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् इदं नावगच्छामि ब्रूहि तत्त्वेन लक्ष्मण पश्यामि त्वां च न स्वथम् अपि क्षेमं महीपतेः

kim idaṃ nāvagacchāmi brūhi tattvena lakṣmaṇa paśyāmi tvāṃ ca na svatham api kṣemaṃ mahīpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शापितो ऽसि नरेन्द्रेण यत् त्वं संतापम् आत्मनः तद् ब्रूयाः संनिधौ मह्यम् अहम् आज्ञापयामि ते

śāpito 'si narendreṇa yat tvaṃ saṃtāpam ātmanaḥ tad brūyāḥ saṃnidhau mahyam aham ājñāpayāmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैदेह्या चोद्यमानस् तु लक्ष्मणो दीनचेतनः अवाङ्मुखो बाष्पगलो वाक्यम् एतद् उवाच ह

vaidehyā codyamānas tu lakṣmaṇo dīnacetanaḥ avāṅmukho bāṣpagalo vākyam etad uvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा परिषदो मध्ये अपवादं सुदारुणम् पुरे जनपदे चैव त्वत्कृते जनकात्मजे

śrutvā pariṣado madhye apavādaṃ sudāruṇam pure janapade caiva tvatkṛte janakātmaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तानि वचनीयानि मया देवि तवाग्रतः यानि राज्ञा हृदि न्यस्तान्य् अमर्षः पृष्ठतः कृतः

na tāni vacanīyāni mayā devi tavāgrataḥ yāni rājñā hṛdi nyastāny amarṣaḥ pṛṣṭhataḥ kṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा त्वां त्यक्ता नृपतिना निर्दोषा मम संनिधौ पौरापवाद भीतेन ग्राह्यं देवि न ते ऽन्यथा

sā tvāṃ tyaktā nṛpatinā nirdoṣā mama saṃnidhau paurāpavāda bhītena grāhyaṃ devi na te 'nyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रमान्तेषु च मया त्यक्तव्या त्वं भविष्यसि राज्ञः शासनम् आज्ञाय तवैवं किल दौर्हृदम्

āśramānteṣu ca mayā tyaktavyā tvaṃ bhaviṣyasi rājñaḥ śāsanam ājñāya tavaivaṃ kila daurhṛdam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एतज् जाह्नवीतीरे ब्रह्मर्षीणां तपोवनम् पुण्यं च रमणीयं च मा विषादं कृथाः शुभे

tad etaj jāhnavītīre brahmarṣīṇāṃ tapovanam puṇyaṃ ca ramaṇīyaṃ ca mā viṣādaṃ kṛthāḥ śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञो दशरथस्यैष पितुर् मे मुनिपुंगवः सखा परमको विप्रो वाल्मीकिः सुमहायशाः

rājño daśarathasyaiṣa pitur me munipuṃgavaḥ sakhā paramako vipro vālmīkiḥ sumahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादच्छायाम् उपागम्य सुखम् अस्य महात्मनः उपवासपरैकाग्रा वस त्वं जनकात्मजे

pādacchāyām upāgamya sukham asya mahātmanaḥ upavāsaparaikāgrā vasa tvaṃ janakātmaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिव्रतात्वम् आस्थाय रामं कृत्वा सदा हृदि श्रेयस् ते परमं देवि तथा कृत्वा भविष्यति

pativratātvam āsthāya rāmaṃ kṛtvā sadā hṛdi śreyas te paramaṃ devi tathā kṛtvā bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.