Vālmīki Rāmāyaṇa — star passages [RamS] 2.108

प्रतिप्रयाते भरते वसन् रामस् तपोवने । लक्षयामास सोद्वेगम् अथौत्सुक्यं तपस्विनाम्

pratiprayāte bharate vasan rāmas tapovane / lakṣayāmāsa sodvegam athautsukyaṃ tapasvinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये तत्र चित्रकूटस्य पुरस्तात् तापसाश्रमे । रामम् आश्रित्य निरतास् तान् अलक्षयद् उत्सुकान्

ye tatra citrakūṭasya purastāt tāpasāśrame / rāmam āśritya niratās tān alakṣayad utsukān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नयनैर् भृकुटीभिश् च रामं निर्दिश्य शङ्किताः । अन्योन्यम् उपजल्पन्तः शनैश् चक्रुर् मिथः कथाः

nayanair bhṛkuṭībhiś ca rāmaṃ nirdiśya śaṅkitāḥ / anyonyam upajalpantaḥ śanaiś cakrur mithaḥ kathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाम् औत्सुक्यम् आलक्ष्य रामस् त्व् आत्मनि शङ्कितः । कृताञ्जलिर् उवाचेदम् ऋषिं कुलपतिं ततः

teṣām autsukyam ālakṣya rāmas tv ātmani śaṅkitaḥ / kṛtāñjalir uvācedam ṛṣiṃ kulapatiṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कच्चिद् भगवन् किंचित् पूर्ववृत्तम् इदं मयि । दृश्यते विकृतं येन विक्रियन्ते तपस्विनः

na kaccid bhagavan kiṃcit pūrvavṛttam idaṃ mayi / dṛśyate vikṛtaṃ yena vikriyante tapasvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादाच् चरितं कच्चित् किंचिन् नावरजस्य मे । लक्ष्मणस्यर्षिभिर् दृष्टं नानुरूपम् इवात्मनः

pramādāc caritaṃ kaccit kiṃcin nāvarajasya me / lakṣmaṇasyarṣibhir dṛṣṭaṃ nānurūpam ivātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कच्चिच् छुश्रूषमाणा वः शुश्रूषणपरा मयि । प्रमदाभ्युचितां वृत्तिं सीता युक्तं न वर्तते

kaccic chuśrūṣamāṇā vaḥ śuśrūṣaṇaparā mayi / pramadābhyucitāṃ vṛttiṃ sītā yuktaṃ na vartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथर्षिर् जरया वृद्धस् तपसा च जरां गतः । वेपमान इवोवाच रामं भूतदयापरम्

atharṣir jarayā vṛddhas tapasā ca jarāṃ gataḥ / vepamāna ivovāca rāmaṃ bhūtadayāparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुतः कल्याणसत्त्वायाः कल्याणाभिरतेस् तथा । चलनं तात वैदेह्यास् तपस्विषु विशेषतः

kutaḥ kalyāṇasattvāyāḥ kalyāṇābhirates tathā / calanaṃ tāta vaidehyās tapasviṣu viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वन्निमित्तम् इदं तावत् तापसान् प्रति वर्तते । रक्षोभ्यस् तेन संविग्नाः कथयन्ति मिथः कथाः

tvannimittam idaṃ tāvat tāpasān prati vartate / rakṣobhyas tena saṃvignāḥ kathayanti mithaḥ kathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रावणावरजः कश्चित् खरो नामेह राक्षसः । उत्पाट्य तापसान् सर्वाञ् जनस्थाननिकेतनान्

rāvaṇāvarajaḥ kaścit kharo nāmeha rākṣasaḥ / utpāṭya tāpasān sarvāñ janasthānaniketanān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृष्टश् च जितकाशी च नृशंसः पुरुषादकः । अवलिप्तश् च पापश् च त्वां च तात न मृष्यते

dhṛṣṭaś ca jitakāśī ca nṛśaṃsaḥ puruṣādakaḥ / avaliptaś ca pāpaś ca tvāṃ ca tāta na mṛṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं यदा प्रभृति ह्य् अस्मिन्न् आश्रमे तात वर्तसे । तदा प्रभृति रक्षांसि विप्रकुर्वन्ति तापसान्

tvaṃ yadā prabhṛti hy asminn āśrame tāta vartase / tadā prabhṛti rakṣāṃsi viprakurvanti tāpasān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शयन्ति हि बीभत्सैः क्रूरैर् भीषणकैर् अपि । नाना रूपैर् विरूपैश् च रूपैर् असुखदर्शनैः

darśayanti hi bībhatsaiḥ krūrair bhīṣaṇakair api / nānā rūpair virūpaiś ca rūpair asukhadarśanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रशस्तैर् अशुचिभिः संप्रयोज्य च तापसान् । प्रतिघ्नन्त्य् अपरान् क्षिप्रम् अनार्याः पुरतः स्थिताः

apraśastair aśucibhiḥ saṃprayojya ca tāpasān / pratighnanty aparān kṣipram anāryāḥ purataḥ sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषु तेष्व् आश्रमस्थानेष्व् अबुद्धम् अवलीय च । रमन्ते तापसांस् तत्र नाशयन्तो ऽल्पचेतसः

teṣu teṣv āśramasthāneṣv abuddham avalīya ca / ramante tāpasāṃs tatra nāśayanto 'lpacetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपक्षिपन्ति स्रुग्भाण्डान् अग्नीन् सिञ्चन्ति वारिणा । कलशांश् च प्रमृद्नन्ति हवने समुपस्थिते

apakṣipanti srugbhāṇḍān agnīn siñcanti vāriṇā / kalaśāṃś ca pramṛdnanti havane samupasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैर् दुरात्मभिर् आविष्टान् आश्रमान् प्रजिहासवः । गमनायान्यदेशस्य चोदयन्त्य् ऋषयो ऽद्य माम्

tair durātmabhir āviṣṭān āśramān prajihāsavaḥ / gamanāyānyadeśasya codayanty ṛṣayo 'dya mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् पुरा राम शारीराम् उपहिंसां तपस्विषु । दर्शयन्ति हि दुष्टास् ते त्यक्ष्याम इमम् आश्रमम्

tat purā rāma śārīrām upahiṃsāṃ tapasviṣu / darśayanti hi duṣṭās te tyakṣyāma imam āśramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुमूलफलं चित्रम् अविदूराद् इतो वनम् । पुराणाश्रमम् एवाहं श्रयिष्ये सगणः पुनः

bahumūlaphalaṃ citram avidūrād ito vanam / purāṇāśramam evāhaṃ śrayiṣye sagaṇaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खरस् त्वय्य् अपि चायुक्तं पुरा तात प्रवर्तते । सहास्माभिर् इतो गच्छ यदि बुद्धिः प्रवर्तते

kharas tvayy api cāyuktaṃ purā tāta pravartate / sahāsmābhir ito gaccha yadi buddhiḥ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकलत्रस्य संदेहो नित्यं यत् तस्य राघव । समर्थस्यापि हि सतो वासो दुःखम् इहाद्य ते

sakalatrasya saṃdeho nityaṃ yat tasya rāghava / samarthasyāpi hi sato vāso duḥkham ihādya te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तवन्तं रामस् तं राजपुत्रस् तपस्विनम् । न शशाकोत्तरैर् वाक्यैर् अवरोद्धुं समुत्सुकम्

ity uktavantaṃ rāmas taṃ rājaputras tapasvinam / na śaśākottarair vākyair avaroddhuṃ samutsukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिनन्द्य समापृच्छ्य समाधाय च राघवम् । स जगामाश्रमं त्यक्त्वा कुलैः कुलपतिः सह

abhinandya samāpṛcchya samādhāya ca rāghavam / sa jagāmāśramaṃ tyaktvā kulaiḥ kulapatiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामः संसाध्य त्व् ऋषिगणम् अनुगमनाद् देशात् तस्मात् कुलपतिम् अभिवाद्यर्षिम् । सम्यक्प्रीतैस् तैर् अनुमत उपदिष्टार्थः पुण्यं वासाय स्वनिलयम् उपसंपेदे

rāmaḥ saṃsādhya tv ṛṣigaṇam anugamanād deśāt tasmāt kulapatim abhivādyarṣim / samyakprītais tair anumata upadiṣṭārthaḥ puṇyaṃ vāsāya svanilayam upasaṃpede

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रमं त्व् ऋषिविरहितं प्रभुः क्षणम् अपि न जहौ स राघवः । राघवं हि सततम् अनुगतास् तापसाश् चार्षचरितधृतगुणाः

āśramaṃ tv ṛṣivirahitaṃ prabhuḥ kṣaṇam api na jahau sa rāghavaḥ / rāghavaṃ hi satatam anugatās tāpasāś cārṣacaritadhṛtaguṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.