Vālmīki Rāmāyaṇa — star passages [RamS] 2.50

अथ रात्र्यां व्यतीतायाम् अवसुप्तम् अनन्तरम् । प्रबोधयामास शनैर् लक्ष्मणं रघुनन्दनः

atha rātryāṃ vyatītāyām avasuptam anantaram / prabodhayāmāsa śanair lakṣmaṇaṃ raghunandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौमित्रे शृणु वन्यानां वल्गु व्याहरतां स्वनम् । सम्प्रतिष्ठामहे कालः प्रस्थानस्य परंतप

saumitre śṛṇu vanyānāṃ valgu vyāharatāṃ svanam / sampratiṣṭhāmahe kālaḥ prasthānasya paraṃtapa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सुप्तः समये भ्रात्रा लक्ष्मणः प्रतिबोधितः । जहौ निद्रां च तन्द्रीं च प्रसक्तं च पथि श्रमम्

sa suptaḥ samaye bhrātrā lakṣmaṇaḥ pratibodhitaḥ / jahau nidrāṃ ca tandrīṃ ca prasaktaṃ ca pathi śramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत उत्थाय ते सर्वे स्पृष्ट्वा नद्याः शिवं जलम् । पन्थानम् ऋषिणोद्दिष्टं चित्रकूटस्य तं ययुः

tata utthāya te sarve spṛṣṭvā nadyāḥ śivaṃ jalam / panthānam ṛṣiṇoddiṣṭaṃ citrakūṭasya taṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सम्प्रस्थितः काले रामः सौमित्रिणा सह । सीतां कमलपत्त्राक्षीम् इदं वचनम् अब्रवीत्

tataḥ samprasthitaḥ kāle rāmaḥ saumitriṇā saha / sītāṃ kamalapattrākṣīm idaṃ vacanam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदीप्तान् इव वैदेहि सर्वतः पुष्पितान् नगान् । स्वैः पुष्पैः किंशुकान् पश्य मालिनः शिशिरात्यये

ādīptān iva vaidehi sarvataḥ puṣpitān nagān / svaiḥ puṣpaiḥ kiṃśukān paśya mālinaḥ śiśirātyaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्य भल्लातकान् फुल्लान् नरैर् अनुपसेवितान् । फलपत्त्रैर् अवनतान् नूनं शक्ष्यामि जीवितुम्

paśya bhallātakān phullān narair anupasevitān / phalapattrair avanatān nūnaṃ śakṣyāmi jīvitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्य द्रोणप्रमाणानि लम्बमानानि लक्ष्मण । मधूनि मधुकारीभिः संभृतानि नगे नगे

paśya droṇapramāṇāni lambamānāni lakṣmaṇa / madhūni madhukārībhiḥ saṃbhṛtāni nage nage

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष क्रोशति नत्यूहस् तं शिखी प्रतिकूजति । रमणीये वनोद्देशे पुष्पसंस्तरसंकटे

eṣa krośati natyūhas taṃ śikhī pratikūjati / ramaṇīye vanoddeśe puṣpasaṃstarasaṃkaṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातंगयूथानुसृतं पक्षिसंघानुनादितम् । चित्रकूटम् इमं पश्य प्रवृद्धशिखरं गिरिम्

mātaṃgayūthānusṛtaṃ pakṣisaṃghānunāditam / citrakūṭam imaṃ paśya pravṛddhaśikharaṃ girim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तौ पादचारेण गच्छन्तौ सह सीतया । रम्यम् आसेदतुः शैलं चित्रकूटं मनोरमम्

tatas tau pādacāreṇa gacchantau saha sītayā / ramyam āsedatuḥ śailaṃ citrakūṭaṃ manoramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तु पर्वतम् आसाद्य नानापक्षिगणायुतम् । अयं वासो भवेत् तावद् अत्र सौम्य रमेमहि

taṃ tu parvatam āsādya nānāpakṣigaṇāyutam / ayaṃ vāso bhavet tāvad atra saumya ramemahi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मणानय दारूणि दृढानि च वराणि च । कुरुष्वावसथं सौम्य वासे मे ऽभिरतं मनः

lakṣmaṇānaya dārūṇi dṛḍhāni ca varāṇi ca / kuruṣvāvasathaṃ saumya vāse me 'bhirataṃ manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सौमित्रिर् विविधान् द्रुमान् । आजहार ततश् चक्रे पर्णशालाम् अरिंदमः

tasya tadvacanaṃ śrutvā saumitrir vividhān drumān / ājahāra tataś cakre parṇaśālām ariṃdamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुश्रूषमाणम् एकाग्रम् इदं वचनम् अब्रवीत् । ऐणेयं मांसम् आहृत्य शालां यक्ष्यामहे वयम्

śuśrūṣamāṇam ekāgram idaṃ vacanam abravīt / aiṇeyaṃ māṃsam āhṛtya śālāṃ yakṣyāmahe vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स लक्ष्मणः कृष्णमृगं हत्वा मेध्यं प्रतापवान् । अथ चिक्षेप सौमित्रिः समिद्धे जातवेदसि

sa lakṣmaṇaḥ kṛṣṇamṛgaṃ hatvā medhyaṃ pratāpavān / atha cikṣepa saumitriḥ samiddhe jātavedasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तु पक्वं समाज्ञाय निष्टप्तं छिन्नशोणितम् । लक्ष्मणः पुरुषव्याघ्रम् अथ राघवम् अब्रवीत्

taṃ tu pakvaṃ samājñāya niṣṭaptaṃ chinnaśoṇitam / lakṣmaṇaḥ puruṣavyāghram atha rāghavam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं कृष्णः समाप्ताङ्गः शृतः कृष्णमृगो यथा । देवता देवसंकाश यजस्व कुशलो ह्य् असि

ayaṃ kṛṣṇaḥ samāptāṅgaḥ śṛtaḥ kṛṣṇamṛgo yathā / devatā devasaṃkāśa yajasva kuśalo hy asi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामः स्नात्वा तु नियतो गुणवाञ् जप्यकोविदः । पापसंशमनं रामश् चकार बलिम् उत्तमम्

rāmaḥ snātvā tu niyato guṇavāñ japyakovidaḥ / pāpasaṃśamanaṃ rāmaś cakāra balim uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां वृक्षपर्णच्छदनां मनोज्ञां यथाप्रदेशं सुकृतां निवाताम् । वासाय सर्वे विविशुः समेताः सभां यथा देवगणाः सुधर्माम्

tāṃ vṛkṣaparṇacchadanāṃ manojñāṃ yathāpradeśaṃ sukṛtāṃ nivātām / vāsāya sarve viviśuḥ sametāḥ sabhāṃ yathā devagaṇāḥ sudharmām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकनानामृगपक्षिसंकुले विचित्रपुष्पस्तबकैर् द्रुमैर् युते । वनोत्तमे व्यालमृगानुनादिते तथा विजह्रुः सुसुखं जितेन्द्रियाः

anekanānāmṛgapakṣisaṃkule vicitrapuṣpastabakair drumair yute / vanottame vyālamṛgānunādite tathā vijahruḥ susukhaṃ jitendriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरम्यम् आसाद्य तु चित्रकूटं नदीं च तां माल्यवतीं सुतीर्थाम् । ननन्द हृष्टो मृगपक्षिजुष्टां जहौ च दुःखं पुरविप्रवासात्

suramyam āsādya tu citrakūṭaṃ nadīṃ ca tāṃ mālyavatīṃ sutīrthām / nananda hṛṣṭo mṛgapakṣijuṣṭāṃ jahau ca duḥkhaṃ puravipravāsāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.