Vālmīki Rāmāyaṇa — star passages [RamS] 2.63

याम् एव रात्रिं ते दूताः प्रविशन्ति स्म तां पुरीम् । भरतेनापि तां रात्रिं स्वप्नो दृष्टो ऽयम् अप्रियः

yām eva rātriṃ te dūtāḥ praviśanti sma tāṃ purīm / bharatenāpi tāṃ rātriṃ svapno dṛṣṭo 'yam apriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्युष्टाम् एव तु तां रात्रिं दृष्ट्वा तं स्वप्नम् अप्रियम् । पुत्रो राजाधिराजस्य सुभृशं पर्यतप्यत

vyuṣṭām eva tu tāṃ rātriṃ dṛṣṭvā taṃ svapnam apriyam / putro rājādhirājasya subhṛśaṃ paryatapyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तप्यमानं समाज्ञाय वयस्याः प्रियवादिनः । आयासं हि विनेष्यन्तः सभायां चक्रिरे कथाः

tapyamānaṃ samājñāya vayasyāḥ priyavādinaḥ / āyāsaṃ hi vineṣyantaḥ sabhāyāṃ cakrire kathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वादयन्ति तथा शान्तिं लासयन्त्य् अपि चापरे । नाटकान्य् अपरे प्राहुर् हास्यानि विविधानि च

vādayanti tathā śāntiṃ lāsayanty api cāpare / nāṭakāny apare prāhur hāsyāni vividhāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तैर् महात्मा भरतः सखिभिः प्रियवादिभिः । गोष्ठीहास्यानि कुर्वद्भिर् न प्राहृष्यत राघवः

sa tair mahātmā bharataḥ sakhibhiḥ priyavādibhiḥ / goṣṭhīhāsyāni kurvadbhir na prāhṛṣyata rāghavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् अब्रवीत् प्रियसखो भरतं सखिभिर् वृतम् । सुहृद्भिः पर्युपासीनः किं सखे नानुमोदसे

tam abravīt priyasakho bharataṃ sakhibhir vṛtam / suhṛdbhiḥ paryupāsīnaḥ kiṃ sakhe nānumodase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ब्रुवाणं सुहृदं भरतः प्रत्युवाच ह । शृणु त्वं यन्निमित्तं मे दैन्यम् एतद् उपागतम्

evaṃ bruvāṇaṃ suhṛdaṃ bharataḥ pratyuvāca ha / śṛṇu tvaṃ yannimittaṃ me dainyam etad upāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्ने पितरम् अद्राक्षं मलिनं मुक्तमूर्धजम् । पतन्तम् अद्रिशिखरात् कलुषे गोमयह्रदे

svapne pitaram adrākṣaṃ malinaṃ muktamūrdhajam / patantam adriśikharāt kaluṣe gomayahrade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्लवमानश् च मे दृष्टः स तस्मिन् गोमयह्रदे । पिबन्न् अञ्जलिना तैलं हसन्न् इव मुहुर् मुहुः

plavamānaś ca me dṛṣṭaḥ sa tasmin gomayahrade / pibann añjalinā tailaṃ hasann iva muhur muhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तिलोदनं भुक्त्वा पुनः पुनर् अधःशिराः । तैलेनाभ्यक्तसर्वाङ्गस् तैलम् एवावगाहत

tatas tilodanaṃ bhuktvā punaḥ punar adhaḥśirāḥ / tailenābhyaktasarvāṅgas tailam evāvagāhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्ने ऽपि सागरं शुष्कं चन्द्रं च पतितं भुवि । सहसा चापि संशान्तं ज्वलितं जातवेदसम्

svapne 'pi sāgaraṃ śuṣkaṃ candraṃ ca patitaṃ bhuvi / sahasā cāpi saṃśāntaṃ jvalitaṃ jātavedasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवदीर्णां च पृथिवीं शुष्कांश् च विविधान् द्रुमान् । अहं पश्यामि विध्वस्तान् सधूमांश् चैव पर्वतान्

avadīrṇāṃ ca pṛthivīṃ śuṣkāṃś ca vividhān drumān / ahaṃ paśyāmi vidhvastān sadhūmāṃś caiva parvatān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीठे कार्ष्णायसे चैनं निषण्णं कृष्णवाससम् । प्रहसन्ति स्म राजानं प्रमदाः कृष्णपिङ्गलाः

pīṭhe kārṣṇāyase cainaṃ niṣaṇṇaṃ kṛṣṇavāsasam / prahasanti sma rājānaṃ pramadāḥ kṛṣṇapiṅgalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वरमाणश् च धर्मात्मा रक्तमाल्यानुलेपनः । रथेन खरयुक्तेन प्रयातो दक्षिणामुखः

tvaramāṇaś ca dharmātmā raktamālyānulepanaḥ / rathena kharayuktena prayāto dakṣiṇāmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एतन् मया दृष्टम् इमां रात्रिं भयावहाम् । अहं रामो ऽथ वा राजा लक्ष्मणो वा मरिष्यति

evam etan mayā dṛṣṭam imāṃ rātriṃ bhayāvahām / ahaṃ rāmo 'tha vā rājā lakṣmaṇo vā mariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरो यानेन यः स्वप्ने खरयुक्तेन याति हि । अचिरात् तस्य धूमाग्रं चितायां सम्प्रदृश्यते । एतन्निमित्तं दीनो ऽहं तन् न वः प्रतिपूजये ॥ रम्स् २,६३।१६ ॥* शुष्यतीव च मे कण्ठो न स्वस्थम् इव मे मनः । जुगुप्सन्न् इव चात्मानं न च पश्यामि कारणम्

naro yānena yaḥ svapne kharayuktena yāti hi / acirāt tasya dhūmāgraṃ citāyāṃ sampradṛśyate / etannimittaṃ dīno 'haṃ tan na vaḥ pratipūjaye // RamS 2,63.16 //* śuṣyatīva ca me kaṇṭho na svastham iva me manaḥ / jugupsann iva cātmānaṃ na ca paśyāmi kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमां हि दुःस्वप्नगतिं निशाम्य ताम् अनेकरूपाम् अवितर्कितां पुरा । भयं महत् तद्धृदयान् न याति मे विचिन्त्य राजानम् अचिन्त्यदर्शनम्

imāṃ hi duḥsvapnagatiṃ niśāmya tām anekarūpām avitarkitāṃ purā / bhayaṃ mahat taddhṛdayān na yāti me vicintya rājānam acintyadarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.