Vālmīki Rāmāyaṇa — star passages [RamS] 2.91

सुसंरब्धं तु सौमित्रिं लक्ष्मणं क्रोधमूर्छितम् । रामस् तु परिसान्त्व्याथ वचनं चेदम् अब्रवीत्

susaṃrabdhaṃ tu saumitriṃ lakṣmaṇaṃ krodhamūrchitam / rāmas tu parisāntvyātha vacanaṃ cedam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् अत्र धनुषा कार्यम् असिना वा सचर्मणा । महेष्वासे महाप्राज्ञे भरते स्वयम् आगते

kim atra dhanuṣā kāryam asinā vā sacarmaṇā / maheṣvāse mahāprājñe bharate svayam āgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्तकालं यद् एषो ऽस्मान् भरतो द्रष्टुम् इच्छति । अस्मासु मनसाप्य् एष नाहितं किंचिद् आचरेत्

prāptakālaṃ yad eṣo 'smān bharato draṣṭum icchati / asmāsu manasāpy eṣa nāhitaṃ kiṃcid ācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रियं कृतपूर्वं ते भरतेन कदा न किम् । ईदृशं वा भयं ते ऽद्य भरतं यो ऽत्र शङ्कसे

vipriyaṃ kṛtapūrvaṃ te bharatena kadā na kim / īdṛśaṃ vā bhayaṃ te 'dya bharataṃ yo 'tra śaṅkase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि ते निष्ठुरं वाच्यो भरतो नाप्रियं वचः । अहं ह्य् अप्रियम् उक्तः स्यां भरतस्याप्रिये कृते

na hi te niṣṭhuraṃ vācyo bharato nāpriyaṃ vacaḥ / ahaṃ hy apriyam uktaḥ syāṃ bharatasyāpriye kṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं नु पुत्राः पितरं हन्युः कस्यांचिद् आपदि । भ्राता वा भ्रातरं हन्यात् सौमित्रे प्राणम् आत्मनः

kathaṃ nu putrāḥ pitaraṃ hanyuḥ kasyāṃcid āpadi / bhrātā vā bhrātaraṃ hanyāt saumitre prāṇam ātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि राज्यस्य हेतोस् त्वम् इमां वाचं प्रभाषसे । वक्ष्यामि भरतं दृष्ट्वा राज्यम् अस्मै प्रदीयताम्

yadi rājyasya hetos tvam imāṃ vācaṃ prabhāṣase / vakṣyāmi bharataṃ dṛṣṭvā rājyam asmai pradīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्यमानो हि भरतो मया लक्ष्मण तत्त्वतः । राज्यम् अस्मै प्रयच्छेति बाढम् इत्य् एव वक्ष्यति

ucyamāno hi bharato mayā lakṣmaṇa tattvataḥ / rājyam asmai prayaccheti bāḍham ity eva vakṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथोक्तो धर्मशीलेन भ्रात्रा तस्य हिते रतः । लक्ष्मणः प्रविवेशेव स्वानि गात्राणि लज्जया

tathokto dharmaśīlena bhrātrā tasya hite rataḥ / lakṣmaṇaḥ praviveśeva svāni gātrāṇi lajjayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रीडितं लक्ष्मणं दृष्ट्वा राघवः प्रत्युवाच ह । एष मन्ये महाबाहुर् इहास्मान् द्रष्टुम् आगतः

vrīḍitaṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ pratyuvāca ha / eṣa manye mahābāhur ihāsmān draṣṭum āgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनवासम् अनुध्याय गृहाय प्रतिनेष्यति । इमां वाप्य् एष वैदेहीम् अत्यन्तसुखसेविनीम्

vanavāsam anudhyāya gṛhāya pratineṣyati / imāṃ vāpy eṣa vaidehīm atyantasukhasevinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतौ तौ संप्रकाशेते गोत्रवन्तौ मनोरमौ । वायुवेगसमौ वीर जवनौ तुरगोत्तमौ

etau tau saṃprakāśete gotravantau manoramau / vāyuvegasamau vīra javanau turagottamau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एष सुमहाकायः कम्पते वाहिनीमुखे । नागः शत्रुंजयो नाम वृद्धस् तातस्य धीमतः

sa eṣa sumahākāyaḥ kampate vāhinīmukhe / nāgaḥ śatruṃjayo nāma vṛddhas tātasya dhīmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवतीर्य तु सालाग्रात् तस्मात् स समितिंजयः । लक्ष्मणः प्राञ्जलिर् भूत्वा तस्थौ रामस्य पार्श्वतः

avatīrya tu sālāgrāt tasmāt sa samitiṃjayaḥ / lakṣmaṇaḥ prāñjalir bhūtvā tasthau rāmasya pārśvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भरतेनाथ संदिष्टा सम्मर्दो न भवेद् इति । समन्तात् तस्य शैलस्य सेनावासम् अकल्पयत्

bharatenātha saṃdiṣṭā sammardo na bhaved iti / samantāt tasya śailasya senāvāsam akalpayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यर्धम् इक्ष्वाकुचमूर् योजनं पर्वतस्य सा । पार्श्वे न्यविशद् आवृत्य गजवाजिरथाकुला

adhyardham ikṣvākucamūr yojanaṃ parvatasya sā / pārśve nyaviśad āvṛtya gajavājirathākulā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा चित्रकूटे भरतेन सेना धर्मं पुरस्कृत्य विधूय दर्पम् । प्रसादनार्थं रघुनन्दनस्य विरोचते नीतिमता प्रणीता

sā citrakūṭe bharatena senā dharmaṃ puraskṛtya vidhūya darpam / prasādanārthaṃ raghunandanasya virocate nītimatā praṇītā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.