Library·Vālmīki Rāmāyaṇa — star passages [RamS]·2·2.99

Vālmīki Rāmāyaṇa — star passages [RamS] 2.99

पुनर् एवं ब्रुवाणं तु भरतं लक्ष्मणाग्रजः । प्रत्युवाच ततः श्रीमाञ् ज्ञातिमध्ये ऽतिसत्कृतः

punar evaṃ bruvāṇaṃ tu bharataṃ lakṣmaṇāgrajaḥ / pratyuvāca tataḥ śrīmāñ jñātimadhye 'tisatkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपपन्नम् इदं वाक्यं यत् त्वम् एवम् अभाषथाः । जातः पुत्रो दशरथात् कैकेय्यां राजसत्तमात्

upapannam idaṃ vākyaṃ yat tvam evam abhāṣathāḥ / jātaḥ putro daśarathāt kaikeyyāṃ rājasattamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा भ्रातः पिता नः स मातरं ते समुद्वहन् । मातामहे समाश्रौषीद् राज्यशुल्कम् अनुत्तमम्

purā bhrātaḥ pitā naḥ sa mātaraṃ te samudvahan / mātāmahe samāśrauṣīd rājyaśulkam anuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवासुरे च संग्रामे जनन्यै तव पार्थिवः । सम्प्रहृष्टो ददौ राजा वरम् आराधितः प्रभुः

devāsure ca saṃgrāme jananyai tava pārthivaḥ / samprahṛṣṭo dadau rājā varam ārādhitaḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सा संप्रतिश्राव्य तव माता यशस्विनी । अयाचत नरश्रेष्ठं द्वौ वरौ वरवर्णिनी

tataḥ sā saṃpratiśrāvya tava mātā yaśasvinī / ayācata naraśreṣṭhaṃ dvau varau varavarṇinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव राज्यं नरव्याघ्र मम प्रव्राजनं तथा । तच् च राजा तथा तस्यै नियुक्तः प्रददौ वरम्

tava rājyaṃ naravyāghra mama pravrājanaṃ tathā / tac ca rājā tathā tasyai niyuktaḥ pradadau varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन पित्राहम् अप्य् अत्र नियुक्तः पुरुषर्षभ । चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वरदानिकम्

tena pitrāham apy atra niyuktaḥ puruṣarṣabha / caturdaśa vane vāsaṃ varṣāṇi varadānikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽहं वनम् इदं प्राप्तो निर्जनं लक्ष्मणान्वितः । शीतया चाप्रतिद्वन्द्वः सत्यवादे स्थितः पितुः

so 'haṃ vanam idaṃ prāpto nirjanaṃ lakṣmaṇānvitaḥ / śītayā cāpratidvandvaḥ satyavāde sthitaḥ pituḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवान् अपि तथेत्य् एव पितरं सत्यवादिनम् । कर्तुम् अर्हति राजेन्द्रं क्षिप्रम् एवाभिषेचनात्

bhavān api tathety eva pitaraṃ satyavādinam / kartum arhati rājendraṃ kṣipram evābhiṣecanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋणान् मोचय राजानं मत्कृते भरत प्रभुम् । पितरं त्राहि धर्मज्ञ मातरं चाभिनन्दय

ṛṇān mocaya rājānaṃ matkṛte bharata prabhum / pitaraṃ trāhi dharmajña mātaraṃ cābhinandaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयते हि पुरा तात श्रुतिर् गीता यशस्विनी । गयेन यजमानेन गयेष्व् एव पित्ःन् प्रति

śrūyate hi purā tāta śrutir gītā yaśasvinī / gayena yajamānena gayeṣv eva pitḥn prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुंनाम्ना नरकाद् यस्मात् पितरं त्रायते सुतः । तस्मात् पुत्र इति प्रोक्तः पित्ःन् यत् पाति वा सुतः

puṃnāmnā narakād yasmāt pitaraṃ trāyate sutaḥ / tasmāt putra iti proktaḥ pitḥn yat pāti vā sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष्टव्या बहवः पुत्रा गुणवन्तो बहुश्रुताः । तेषां वै समवेतानाम् अपि कश्चिद् गयां व्रजेत्

eṣṭavyā bahavaḥ putrā guṇavanto bahuśrutāḥ / teṣāṃ vai samavetānām api kaścid gayāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं राजर्षयः सर्वे प्रतीता राजनन्दन । तस्मात् त्राहि नरश्रेष्ठ पितरं नरकात् प्रभो

evaṃ rājarṣayaḥ sarve pratītā rājanandana / tasmāt trāhi naraśreṣṭha pitaraṃ narakāt prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयोध्यां गच्छ भरत प्रकृतीर् अनुरञ्जय । शत्रुघ्नसहितो वीर सह सर्वैर् द्विजातिभिः

ayodhyāṃ gaccha bharata prakṛtīr anurañjaya / śatrughnasahito vīra saha sarvair dvijātibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवेक्ष्ये दण्डकारण्यम् अहम् अप्य् अविलम्बयन् । आभ्यां तु सहितो राजन् वैदेह्या लक्ष्मणेन च

pravekṣye daṇḍakāraṇyam aham apy avilambayan / ābhyāṃ tu sahito rājan vaidehyā lakṣmaṇena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं राजा भव भरत स्वयं नराणां वन्यानाम् अहम् अपि राजराण् मृगाणाम् । गच्छ त्वं पुरवरम् अद्य सम्प्रहृष्टः संहृष्टस् त्व् अहम् अपि दण्डकान् प्रवेक्ष्ये

tvaṃ rājā bhava bharata svayaṃ narāṇāṃ vanyānām aham api rājarāṇ mṛgāṇām / gaccha tvaṃ puravaram adya samprahṛṣṭaḥ saṃhṛṣṭas tv aham api daṇḍakān pravekṣye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छायां ते दिनकरभाः प्रबाधमानं वर्षत्रं भरत करोतु मूर्ध्नि शीताम् । एतेषाम् अहम् अपि काननद्रुमाणां छायां ताम् अतिशयिनीं सुखं श्रयिष्ये

chāyāṃ te dinakarabhāḥ prabādhamānaṃ varṣatraṃ bharata karotu mūrdhni śītām / eteṣām aham api kānanadrumāṇāṃ chāyāṃ tām atiśayinīṃ sukhaṃ śrayiṣye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्नः कुशलमतिस् तु ते सहायः सौमित्रिर् मम विदितः प्रधानमित्रम् । चत्वारस् तनयवरा वयं नरेन्द्रं सत्यस्थं भरत चराम मा विषादम्

śatrughnaḥ kuśalamatis tu te sahāyaḥ saumitrir mama viditaḥ pradhānamitram / catvāras tanayavarā vayaṃ narendraṃ satyasthaṃ bharata carāma mā viṣādam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.