Rasarnava, Patalas 11

प्राग्वदार्द्रकयोगं च गर्भद्रावणमेव च । पश्चात्तं देवि निक्षिप्य पुटं दद्याद्विचक्षणः

prāgvadārdrakayogaṃ ca garbhadrāvaṇameva ca / paścāttaṃ devi nikṣipya puṭaṃ dadyādvicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टांशेन ततो ग्रासं गर्भद्रावं च पूर्ववत् । कन्दोदरे सूरणस्य तं विनिक्षिप्य सूतकम् । पुटेत्तु जारितस्तावत् यावत् कन्दो न दह्यते

aṣṭāṃśena tato grāsaṃ garbhadrāvaṃ ca pūrvavat / kandodare sūraṇasya taṃ vinikṣipya sūtakam / puṭettu jāritastāvat yāvat kando na dahyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादांशेन तु मूषाया ग्रासः सूते विधीयते । पूर्ववच्च विडं दद्यात् गर्भद्रावणमेव च

pādāṃśena tu mūṣāyā grāsaḥ sūte vidhīyate / pūrvavacca viḍaṃ dadyāt garbhadrāvaṇameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं चतुर्गुणे जीर्णे सूतको बलवान् भवेत् । ततः शलाकया ग्रासान् अग्निस्थो ग्रसते रसः

evaṃ caturguṇe jīrṇe sūtako balavān bhavet / tataḥ śalākayā grāsān agnistho grasate rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रत्नानि जार्याणि वक्ष्यमाणक्रमेण तु

tato ratnāni jāryāṇi vakṣyamāṇakrameṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकं भ्रामकं चैव शङ्खनाभिं तथैव च । रसानुपरसान् दत्त्वा महाजारणसंयुतान्

abhrakaṃ bhrāmakaṃ caiva śaṅkhanābhiṃ tathaiva ca / rasānuparasān dattvā mahājāraṇasaṃyutān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रकन्दं वज्रलता मेषशृङ्ग्यमृतायसम् । कटुतुम्बस्य बीजानि मृतलोहानि पाचयेत्

vajrakandaṃ vajralatā meṣaśṛṅgyamṛtāyasam / kaṭutumbasya bījāni mṛtalohāni pācayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाणि समभागानि शिखिशोणितमात्रितम् । तावत्तं मर्दयेत् प्राज्ञो यावत् कर्म दृढं भवेत्

sarvāṇi samabhāgāni śikhiśoṇitamātritam / tāvattaṃ mardayet prājño yāvat karma dṛḍhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषा वल्लाकृतिश्चैव कर्तव्या छादनैः सह । तन्मध्ये स्थापयेत् सूतम् अधोवातेन धामयेत्

mūṣā vallākṛtiścaiva kartavyā chādanaiḥ saha / tanmadhye sthāpayet sūtam adhovātena dhāmayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ तत्रैव दातव्यं वज्रमौषधलेपितम् । गृह्यते को ऽत्र संदेहो यथा तीव्रे हुताशने

ādau tatraiva dātavyaṃ vajramauṣadhalepitam / gṛhyate ko 'tra saṃdeho yathā tīvre hutāśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलिशेन पुटे दग्धे कर्ष्वग्नौ तेन मर्दयेत् । यावदेकादशगुणं कुलिशं जारयेत् पुनः

kuliśena puṭe dagdhe karṣvagnau tena mardayet / yāvadekādaśaguṇaṃ kuliśaṃ jārayet punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदग्धशङ्खनाभिश्च मातुलुङ्गरसप्लुतः । मुक्ताफलं ततो देयं वज्रजीर्णे तु सूतके

sudagdhaśaṅkhanābhiśca mātuluṅgarasaplutaḥ / muktāphalaṃ tato deyaṃ vajrajīrṇe tu sūtake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन क्रमयोगेन ह्य् एकादशगुणं भवेत् । केवलं शिखिपित्तं च नीली निर्यासमिश्रितम्

anena kramayogena hy ekādaśaguṇaṃ bhavet / kevalaṃ śikhipittaṃ ca nīlī niryāsamiśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलोत्पलानि लिप्तानि प्रक्षिप्तानि तु सूतके । रसे कल्पेन्महारागान् हीनरागान् परित्यजेत्

nīlotpalāni liptāni prakṣiptāni tu sūtake / rase kalpenmahārāgān hīnarāgān parityajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तानि शिखिपित्तं च महारत्नसमन्वितम् । सद्रत्नं लेपयेत्तेन प्रद्रवेत् रसमध्यतः

raktāni śikhipittaṃ ca mahāratnasamanvitam / sadratnaṃ lepayettena pradravet rasamadhyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजनीं चैव कुष्ठं च ब्रह्मनिर्यासभावितम् । जारणं पुष्परागस्य तेनैव सह दापयेत्

rajanīṃ caiva kuṣṭhaṃ ca brahmaniryāsabhāvitam / jāraṇaṃ puṣparāgasya tenaiva saha dāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुरत्नेषु जीर्णेषु भृङ्गरागेषु सुव्रते । रसेन्द्रो दृश्यते देवि नीलपीतारुणच्छविः

bahuratneṣu jīrṇeṣu bhṛṅgarāgeṣu suvrate / rasendro dṛśyate devi nīlapītāruṇacchaviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धानि हेमपत्त्राणि शतांशेन तु लेपयेत् । पुटेन मारयेदेतद् इन्द्रगोपनिभं भवेत्

śuddhāni hemapattrāṇi śatāṃśena tu lepayet / puṭena mārayedetad indragopanibhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्पर्शाद्वेधयेत्सर्वम् इदं हेम मृतं प्रिये । त्रिभागं सूतकेन्द्रस्य तेनैव सह सारयेत्

saṃsparśādvedhayetsarvam idaṃ hema mṛtaṃ priye / tribhāgaṃ sūtakendrasya tenaiva saha sārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषामध्यस्थिते तस्मिन् पुनस्तेनैव जारयेत् । धूमवेधी भवेद्देवि पुनः सारितजारितः

mūṣāmadhyasthite tasmin punastenaiva jārayet / dhūmavedhī bhaveddevi punaḥ sāritajāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन क्रमयोगेन यदि जीर्णा त्रिशृङ्खला । वेधयेन्नात्र संदेहो गिरिपातालभूतलम्

anena kramayogena yadi jīrṇā triśṛṅkhalā / vedhayennātra saṃdeho giripātālabhūtalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्श्वज्योतिः प्रदृश्येत चोर्ध्वं नैव तु दृश्यते । भूचरं तं विजानीयात् रसेन्द्रं नात्र संशयः

pārśvajyotiḥ pradṛśyeta cordhvaṃ naiva tu dṛśyate / bhūcaraṃ taṃ vijānīyāt rasendraṃ nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनाश्रान्तगतिर्देवि योजनानां शतं व्रजेत् । दिव्यतेजा महाकायो दिव्यदृष्टिर्महाबलः

tenāśrāntagatirdevi yojanānāṃ śataṃ vrajet / divyatejā mahākāyo divyadṛṣṭirmahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वरोगविनिर्मुक्तो जीवेदाचन्द्रतारकम् । तस्य मूत्रपुरीषं तु सर्वलोहानि विध्यति

sarvarogavinirmukto jīvedācandratārakam / tasya mūtrapurīṣaṃ tu sarvalohāni vidhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समजीर्णेन वज्रेण हेम्ना च सहितेन च । अग्निस्थो जारयेल्लोहान् बन्धमायाति सूतकः

samajīrṇena vajreṇa hemnā ca sahitena ca / agnistho jārayellohān bandhamāyāti sūtakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारयेत्तेन बीजेन सहस्रमपि वेधयेत् । सारितं जारयेत् पश्चात् लेप्यं क्षेप्यं सहस्रशः

sārayettena bījena sahasramapi vedhayet / sāritaṃ jārayet paścāt lepyaṃ kṣepyaṃ sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारयेत् तेन बीजेन लक्षवेधमवाप्नुयात् । अनेन क्रमयोगेन कोटिवेधी भवेद्रसः

sārayet tena bījena lakṣavedhamavāpnuyāt / anena kramayogena koṭivedhī bhavedrasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं तु यदा वज्रं समजीर्णं तु जारयेत् । बद्धः सूतस्तदा ज्ञेयो निष्कम्पो निरुपद्रवः

kevalaṃ tu yadā vajraṃ samajīrṇaṃ tu jārayet / baddhaḥ sūtastadā jñeyo niṣkampo nirupadravaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निस्थो जायते सूतः शलाकां ग्रसते क्षणात् । हठाग्निना धाम्यमानो ग्रसते सर्वमादरात्

agnistho jāyate sūtaḥ śalākāṃ grasate kṣaṇāt / haṭhāgninā dhāmyamāno grasate sarvamādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरते जरते सूत आयुर्द्रव्यप्रदायकः । मूषास्थं धमयेत् सूतं हठाग्नौ नैव कम्पते

carate jarate sūta āyurdravyapradāyakaḥ / mūṣāsthaṃ dhamayet sūtaṃ haṭhāgnau naiva kampate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जारयेत् सर्वरत्नानि बद्धः खेचरतां नयेत् । इति लोहे ऽष्टगुणिते जीर्णे स्याद्रसबन्धनम्

jārayet sarvaratnāni baddhaḥ khecaratāṃ nayet / iti lohe 'ṣṭaguṇite jīrṇe syādrasabandhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहानि सत्त्वं त्रिगुणं द्विगुणं कनकं तथा । धूमावलोकवेधी स्यात् भवेन्निर्वाणदो रसः

lohāni sattvaṃ triguṇaṃ dviguṇaṃ kanakaṃ tathā / dhūmāvalokavedhī syāt bhavennirvāṇado rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदाव् अष्टगुणं जार्यं व्योमसत्त्वं महारसम् । समं हेमदशांशेन वज्ररत्नानि जारयेत्

ādāv aṣṭaguṇaṃ jāryaṃ vyomasattvaṃ mahārasam / samaṃ hemadaśāṃśena vajraratnāni jārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं च जारयेद्वज्रं तदासौ खेचरो रसः । भ्रमेत् प्रदक्षिणावर्तः कोटिवेधी च जायते

sarvaṃ ca jārayedvajraṃ tadāsau khecaro rasaḥ / bhramet pradakṣiṇāvartaḥ koṭivedhī ca jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समे तु पन्नगे जीर्णे दशवेधी भवेद्रसः । द्विगुणे शतवेधी स्यात् त्रिगुणे तु सहस्रकम्

same tu pannage jīrṇe daśavedhī bhavedrasaḥ / dviguṇe śatavedhī syāt triguṇe tu sahasrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्गुणे ऽयुतं देवि क्रमेणानेन वर्धयेत् । उत्तरोत्तरवृद्ध्यातु जारयेत् तत्र पन्नगम्

caturguṇe 'yutaṃ devi krameṇānena vardhayet / uttarottaravṛddhyātu jārayet tatra pannagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुटिलं पन्नगं जार्यं तत्र संख्याक्रमेण तु । तद्वादमेति देवेशि कोटिवेधी भवेद्रसः

kuṭilaṃ pannagaṃ jāryaṃ tatra saṃkhyākrameṇa tu / tadvādameti deveśi koṭivedhī bhavedrasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुरुणा दानवेन्द्रेण भक्षितो भस्मसूतकः । जारितं द्वादशगुणं यत्र तीक्ष्णं सुरेश्वरि

ruruṇā dānavendreṇa bhakṣito bhasmasūtakaḥ / jāritaṃ dvādaśaguṇaṃ yatra tīkṣṇaṃ sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्षयित्वा पलैकं तु दानवो बलदर्पितः । जगदुत्पाटितं तेन कैलासो ऽपि च चूर्णितः

bhakṣayitvā palaikaṃ tu dānavo baladarpitaḥ / jagadutpāṭitaṃ tena kailāso 'pi ca cūrṇitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मया क्षणं ध्यात्वा दृष्ट्वा तन्मायया कृतम् । जारितं पन्नगे सूतं समांशं शिलया हतम्

tatra mayā kṣaṇaṃ dhyātvā dṛṣṭvā tanmāyayā kṛtam / jāritaṃ pannage sūtaṃ samāṃśaṃ śilayā hatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन सूतेन संलिप्तं त्रिशूलं हिमशैलजे । तेन शूलेन निहतो दानवो बलदर्पितः

tena sūtena saṃliptaṃ triśūlaṃ himaśailaje / tena śūlena nihato dānavo baladarpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेम शुल्वं तथा तीक्ष्णं वाजरं च पडालकम् । रोहणं कान्तलोहं च जारयेत्तत्त्वसंख्यया

hema śulvaṃ tathā tīkṣṇaṃ vājaraṃ ca paḍālakam / rohaṇaṃ kāntalohaṃ ca jārayettattvasaṃkhyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैके रसराजो ऽयं बद्धः खेचरतां नयेत् । गन्धनागे द्रुते देवि जारणां सुकरां शृणु

ekaike rasarājo 'yaṃ baddhaḥ khecaratāṃ nayet / gandhanāge drute devi jāraṇāṃ sukarāṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ संशोधितं सूतं रजनीचूर्णसंयुतम् । मर्दयेद् यावद् आकृष्णं क्षालयेदुष्णकाञ्जिकैः

ādau saṃśodhitaṃ sūtaṃ rajanīcūrṇasaṃyutam / mardayed yāvad ākṛṣṇaṃ kṣālayeduṣṇakāñjikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मुहुर्मुहुर्घृष्टो गन्धनागो द्रुतिं चरेत्

evaṃ muhurmuhurghṛṣṭo gandhanāgo drutiṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागस्य मूत्रे देवेशि वत्सस्य महिषस्य वा । आवर्त्यावर्त्य भुजगं सप्त वारान् निषेचयेत्

nāgasya mūtre deveśi vatsasya mahiṣasya vā / āvartyāvartya bhujagaṃ sapta vārān niṣecayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा कण्टकवेध्यानि तस्य पत्त्राणि सुन्दरि । चतुर्थांशप्रमाणेन गन्धकस्य तु योजयेत्

kṛtvā kaṇṭakavedhyāni tasya pattrāṇi sundari / caturthāṃśapramāṇena gandhakasya tu yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसार्य लाक्षापटलं रोमाणि तदनन्तरम् । ऊर्ध्वं गन्धकचूर्णं च ततो नागदलं तथा

prasārya lākṣāpaṭalaṃ romāṇi tadanantaram / ūrdhvaṃ gandhakacūrṇaṃ ca tato nāgadalaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धकं नरलोमानि लाक्षायाः पटलं क्रमात् । ऊर्ध्वं प्रसार्य संस्थाप्य सूत्रैर्वर्तिं तु कारयेत्

gandhakaṃ naralomāni lākṣāyāḥ paṭalaṃ kramāt / ūrdhvaṃ prasārya saṃsthāpya sūtrairvartiṃ tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करञ्जतैलमध्ये तु दशरात्रं निधापयेत् । दीप्ताग्रभागां तां वर्तिं सण्डश्या तु विधारयेत्

karañjatailamadhye tu daśarātraṃ nidhāpayet / dīptāgrabhāgāṃ tāṃ vartiṃ saṇḍaśyā tu vidhārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां द्रुतिं पातयेत्पात्रे सौवीरटङ्कणान्विते । काचकूप्याश्च मध्ये तु तत्तैलं स्थापयेत् प्रिये

tāṃ drutiṃ pātayetpātre sauvīraṭaṅkaṇānvite / kācakūpyāśca madhye tu tattailaṃ sthāpayet priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा गोस्तनमूषायां लिप्तायां शिलया रसम् । चतुःषष्ट्यादिभागेन ज्ञात्वा देवि बलाबलम्

kṛtvā gostanamūṣāyāṃ liptāyāṃ śilayā rasam / catuḥṣaṣṭyādibhāgena jñātvā devi balābalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धनागद्रुतिं दत्त्वा तां मूषां सुरवन्दिते । गर्ते गोमयसम्पूर्णे विन्यस्य पुटपाचनम् । दद्यात् करीषतुषयोः प्रसृतिद्वितयेन च

gandhanāgadrutiṃ dattvā tāṃ mūṣāṃ suravandite / garte gomayasampūrṇe vinyasya puṭapācanam / dadyāt karīṣatuṣayoḥ prasṛtidvitayena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्यादजीर्णशङ्कायां सिंहवल्लीरसस्य तु । चतुर्बिन्दून् पुटे प्राग्वद् एवं प्रतिदिनं भवेत्

dadyādajīrṇaśaṅkāyāṃ siṃhavallīrasasya tu / caturbindūn puṭe prāgvad evaṃ pratidinaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जारणात्रिगुणात् सूतो भवेज्जम्बूफलप्रभः

jāraṇātriguṇāt sūto bhavejjambūphalaprabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिकं सत्त्वमल्पाल्पं मृतनागसमन्वितम् । मूषागतं भवेद्यावत् काचं दत्त्वाधरोत्तरम् । एवं द्वादशवारांस्तु सुध्मातं रञ्जितं भवेत्

mākṣikaṃ sattvamalpālpaṃ mṛtanāgasamanvitam / mūṣāgataṃ bhavedyāvat kācaṃ dattvādharottaram / evaṃ dvādaśavārāṃstu sudhmātaṃ rañjitaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन पक्वं बीजचूर्णं पारदे पादभागिकम् । मर्दितं चणकाम्लेन क्षणाद्गर्भद्रुतिर्भवेत्

tena pakvaṃ bījacūrṇaṃ pārade pādabhāgikam / marditaṃ caṇakāmlena kṣaṇādgarbhadrutirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भद्रुतिर्न चेद्देवि वर्णिकाद्वयगन्धयोः । रक्तसिन्धूद्भवालर्क- टङ्कणाशुगपुङ्खतः । कल्केन लिप्तं पुटितं बीजं गर्भे द्रुतं भवेत्

garbhadrutirna ceddevi varṇikādvayagandhayoḥ / raktasindhūdbhavālarka- ṭaṅkaṇāśugapuṅkhataḥ / kalkena liptaṃ puṭitaṃ bījaṃ garbhe drutaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजे पादार्धतुल्यांशे जीर्णे वेधं करोति सः । दशषोडशभागेन द्वाविंशांशेन च क्रमात्

bīje pādārdhatulyāṃśe jīrṇe vedhaṃ karoti saḥ / daśaṣoḍaśabhāgena dvāviṃśāṃśena ca kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयोज्य त्रिगुणां रीतिं तारे तारावशेषितैः । तारारिष्टमिदं लिप्त्वा तेन सूतेन वेधयेत्

saṃyojya triguṇāṃ rītiṃ tāre tārāvaśeṣitaiḥ / tārāriṣṭamidaṃ liptvā tena sūtena vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं तु संस्कारं वक्ष्ये नागाभ्रजारणम् । करवीरारुणां देवि चूर्णयित्वा मनःशिलाम्

ataḥ paraṃ tu saṃskāraṃ vakṣye nāgābhrajāraṇam / karavīrāruṇāṃ devi cūrṇayitvā manaḥśilām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावयेद्विंशतिं वारान् यवचिञ्चारसेन तु । तेन कल्केन संलिप्य नागपत्त्रं प्रयत्नतः । कर्ष्वनलेन विपचेत् यावत्तत् चूर्णितं भवेत्

bhāvayedviṃśatiṃ vārān yavaciñcārasena tu / tena kalkena saṃlipya nāgapattraṃ prayatnataḥ / karṣvanalena vipacet yāvattat cūrṇitaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसकस्य च भागांस् त्रीन् भागैकं दरदस्य च । पेषयेन्मातुलुङ्गेन पादगन्धं शिलाविषम्

rasakasya ca bhāgāṃs trīn bhāgaikaṃ daradasya ca / peṣayenmātuluṅgena pādagandhaṃ śilāviṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्केनानेन लिप्तायां मूषायां पुटपाचितम् । तं नागं धमयेदेवं सप्तधा हेमवद्भवेत्

kalkenānena liptāyāṃ mūṣāyāṃ puṭapācitam / taṃ nāgaṃ dhamayedevaṃ saptadhā hemavadbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीताभ्रकं त्व् एकदलं लिप्तायां मरिचेन तु । मूषायां ध्मातमग्न्याभं सौभाञ्जनरसे क्षिपेत्

pītābhrakaṃ tv ekadalaṃ liptāyāṃ maricena tu / mūṣāyāṃ dhmātamagnyābhaṃ saubhāñjanarase kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पातयेत्पूर्वविधिना तत् सत्त्वं हेमभासुरम्

pātayetpūrvavidhinā tat sattvaṃ hemabhāsuram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्त्रं रञ्जितनागस्य सत्त्वं पीताभ्रकस्य च । स्त्रीस्तन्यकाचधूमोत्थ- गुञ्जायस्कान्तटङ्कणैः । तुत्थेन संयुतेनैतन् नागाभ्रं द्वंद्वितं भवेत्

pattraṃ rañjitanāgasya sattvaṃ pītābhrakasya ca / strīstanyakācadhūmottha- guñjāyaskāntaṭaṅkaṇaiḥ / tutthena saṃyutenaitan nāgābhraṃ dvaṃdvitaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंवारनालसिद्धार्थ- धूमसारेष्टकागुडैः । मर्दयेत्त्रिदिनं सूतं दोलायां स्वेदयेत् त्र्यहम्

kiṃvāranālasiddhārtha- dhūmasāreṣṭakāguḍaiḥ / mardayettridinaṃ sūtaṃ dolāyāṃ svedayet tryaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्नवामेषशृङ्गी- सर्पाक्षीकल्कसंयुतम् । अथासुरी सिन्धुविषं मरिचैः परिपेषितैः । दोलायन्त्रे पुनरपि स्वेदयेद्दिवसत्रयम्

punarnavāmeṣaśṛṅgī- sarpākṣīkalkasaṃyutam / athāsurī sindhuviṣaṃ maricaiḥ paripeṣitaiḥ / dolāyantre punarapi svedayeddivasatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमांशेन नागाभ्रं चारयित्वा सुरेश्वरि । शिलाभागद्वयं चैकं सिन्धुसौवर्चलं भवेत्

aṣṭamāṃśena nāgābhraṃ cārayitvā sureśvari / śilābhāgadvayaṃ caikaṃ sindhusauvarcalaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

टङ्कार्धं विषपादं च विडः पिण्डाष्टमांशतः । त्रिदिने कच्छपे जार्यम् एवं जार्यं तु षड्गुणम्

ṭaṅkārdhaṃ viṣapādaṃ ca viḍaḥ piṇḍāṣṭamāṃśataḥ / tridine kacchape jāryam evaṃ jāryaṃ tu ṣaḍguṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैलं तुत्थोरगं ताम्रं तीक्ष्णघोषारकाञ्चनम् । क्रमवृद्धम् इदं तुत्थं ताप्यसत्त्वनिपातनात्

śailaṃ tutthoragaṃ tāmraṃ tīkṣṇaghoṣārakāñcanam / kramavṛddham idaṃ tutthaṃ tāpyasattvanipātanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमावशेषं तद्बीजं पादांशं मातुलाम्भसा । चारयेद्रसराजस्य जारयेत् कनकान्वितैः

hemāvaśeṣaṃ tadbījaṃ pādāṃśaṃ mātulāmbhasā / cārayedrasarājasya jārayet kanakānvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताप्यसौवर्चलशिला- गन्धकासीसटङ्कणैः । पद्मयन्त्रे निवेश्याथ कीलं दत्त्वा सुरेश्वरि

tāpyasauvarcalaśilā- gandhakāsīsaṭaṅkaṇaiḥ / padmayantre niveśyātha kīlaṃ dattvā sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धमेद्दिनत्रयं मन्दं यावद्बीजं द्रुतं भवेत् । तमेव समजीर्णं तु वह्नौ निष्कम्पनं रसम्

dhameddinatrayaṃ mandaṃ yāvadbījaṃ drutaṃ bhavet / tameva samajīrṇaṃ tu vahnau niṣkampanaṃ rasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः षड्गुणबीजेन सारणा क्रमयोगतः । तारारिष्टमहिं शुल्बं सहस्रांशेन वेधयेत्

tataḥ ṣaḍguṇabījena sāraṇā kramayogataḥ / tārāriṣṭamahiṃ śulbaṃ sahasrāṃśena vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषगन्धकताप्याभ्र- काकविष्ठा घनध्वनिः । सहदेवीवह्निशिखा- कल्केन क्रमते रसः

viṣagandhakatāpyābhra- kākaviṣṭhā ghanadhvaniḥ / sahadevīvahniśikhā- kalkena kramate rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्छितो मृतसूतश्च जलूकाबन्ध एव च । चतुर्थो मूर्तिबन्धस् तु पट्टबन्धस्तु पञ्चमः । भस्मसूतश्च खोटश्च संस्कारात् सप्तधा रसः

mūrchito mṛtasūtaśca jalūkābandha eva ca / caturtho mūrtibandhas tu paṭṭabandhastu pañcamaḥ / bhasmasūtaśca khoṭaśca saṃskārāt saptadhā rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागवर्णं भवेत् सूतं विहाय घनचापलम् । लक्षणं दृश्यते यस्य मूर्छितं तं वदन्ति हि

nāgavarṇaṃ bhavet sūtaṃ vihāya ghanacāpalam / lakṣaṇaṃ dṛśyate yasya mūrchitaṃ taṃ vadanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्द्रत्वं च घनत्वं च तेजोगौरवचापलम् । यस्यैतानि न दृश्यन्ते तं विद्यान्मृतसूतकम्

ārdratvaṃ ca ghanatvaṃ ca tejogauravacāpalam / yasyaitāni na dṛśyante taṃ vidyānmṛtasūtakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानावर्णं तथा स्वच्छं द्रुतं योनौ जलूकवत् । बध्यते सूतकं यच्च जलूकाबन्धलक्षणम्

nānāvarṇaṃ tathā svacchaṃ drutaṃ yonau jalūkavat / badhyate sūtakaṃ yacca jalūkābandhalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुत्वमरुणत्वं च तेजसा सूर्यसंनिभम् । शिखिमध्ये धृतं तिष्ठेत् मूर्तिबन्धस्य लक्षणम्

gurutvamaruṇatvaṃ ca tejasā sūryasaṃnibham / śikhimadhye dhṛtaṃ tiṣṭhet mūrtibandhasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शलाकाजारणाद्वापि मूर्तिबन्धत्वमिष्यते

śalākājāraṇādvāpi mūrtibandhatvamiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतं पीतं गुरु तथा मृदु सिक्थकसंनिभम् । अग्निमध्ये यदा तिष्ठेत् पट्टबन्धस्य लक्षणम्

śvetaṃ pītaṃ guru tathā mṛdu sikthakasaṃnibham / agnimadhye yadā tiṣṭhet paṭṭabandhasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णं श्वेतं तथा पीतं नीलं भस्मनिभं तथा । चपलत्वं यदा नष्टं भस्मसूतस्य लक्षणम्

kṛṣṇaṃ śvetaṃ tathā pītaṃ nīlaṃ bhasmanibhaṃ tathā / capalatvaṃ yadā naṣṭaṃ bhasmasūtasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुक्कुटाण्डनिभं सूतं यदा लवणभेदि च । आवर्तते रसस्तद्वत् खोटकस्य च लक्षणम्

kukkuṭāṇḍanibhaṃ sūtaṃ yadā lavaṇabhedi ca / āvartate rasastadvat khoṭakasya ca lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा छेदने स्निग्धं रश्मिना मृदुना द्रवेत् । अक्षयं कठिनं श्वेतं खोटबन्धस्य लक्षणम्

athavā chedane snigdhaṃ raśminā mṛdunā dravet / akṣayaṃ kaṭhinaṃ śvetaṃ khoṭabandhasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खोटादयस्तु ये पञ्च विहाय जलुकाकृति । हठाग्नौ धामिताः सन्ति न तिष्ठत्येव मूर्छितः

khoṭādayastu ye pañca vihāya jalukākṛti / haṭhāgnau dhāmitāḥ santi na tiṣṭhatyeva mūrchitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरुणादित्यसंकाशो नानावर्णः सुरेश्वरि । वेधयेद्देहलोहानि रञ्जितो रसभैरवः

taruṇādityasaṃkāśo nānāvarṇaḥ sureśvari / vedhayeddehalohāni rañjito rasabhairavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोधनं सूतकस्यादौ ग्रासमानमतः परम् । जारणं व्योमसत्त्वस्य सर्वसत्त्वस्य जारणम्

śodhanaṃ sūtakasyādau grāsamānamataḥ param / jāraṇaṃ vyomasattvasya sarvasattvasya jāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भबाह्यद्रुतिः पश्चात् सुवर्णस्य तु जारणम् । दिव्यौषधिपुटः पश्चात् रत्नबन्धमतः परम्

garbhabāhyadrutiḥ paścāt suvarṇasya tu jāraṇam / divyauṣadhipuṭaḥ paścāt ratnabandhamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रञ्जनं च ततो देवि जारणा चानुसारणा । क्रामणं च ततो देयं सूतकस्य विचक्षणैः

rañjanaṃ ca tato devi jāraṇā cānusāraṇā / krāmaṇaṃ ca tato deyaṃ sūtakasya vicakṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं क्रमं तु यो वेत्ति तस्य सिद्धिर्न संशयः

evaṃ kramaṃ tu yo vetti tasya siddhirna saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेधकं यस्तु जानाति देहे लोहे रसायने । तस्य जन्म जरा व्याधिर् नश्यत्येव न संशयः

vedhakaṃ yastu jānāti dehe lohe rasāyane / tasya janma jarā vyādhir naśyatyeva na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहे तु पञ्चरत्नानि नागं वङ्गं तथायसम् । क्रामणं रसराजस्य भेषजं व्याधिनाशनम्

dehe tu pañcaratnāni nāgaṃ vaṅgaṃ tathāyasam / krāmaṇaṃ rasarājasya bheṣajaṃ vyādhināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औषधैः क्रमते सूतो योगशक्तिक्रमेण तु । क्रमते व्याधिसंघाते ग्रसते दुष्टमामयम्

auṣadhaiḥ kramate sūto yogaśaktikrameṇa tu / kramate vyādhisaṃghāte grasate duṣṭamāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तु क्रामणं ज्ञात्वा ततो वैद्यैरुपाचरेत् । क्रामणेन विना सूतो न क्रमेत् न च वेधयेत् । देहलोहामयान् सर्वान् वृथा स्यात् केवलं श्रमः

tasya tu krāmaṇaṃ jñātvā tato vaidyairupācaret / krāmaṇena vinā sūto na kramet na ca vedhayet / dehalohāmayān sarvān vṛthā syāt kevalaṃ śramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य रोगस्य यो योगस् तेनैव सह योजयेत् । रसेन्द्रो हरति व्याधीन् नरकुञ्जरवाजिनाम्

yasya rogasya yo yogas tenaiva saha yojayet / rasendro harati vyādhīn narakuñjaravājinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोटो बलमाधत्ते मूर्छितो व्याधिनाशनः । बद्धेन खेचरीसिद्धिः मारितेनाजरामरः

āroṭo balamādhatte mūrchito vyādhināśanaḥ / baddhena khecarīsiddhiḥ māritenājarāmaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषाद्व्याधिशमनो गन्धकेन तु मूर्छितः । ओषध्या घातितः सूतो यथा भूयो न जीवति

viśeṣādvyādhiśamano gandhakena tu mūrchitaḥ / oṣadhyā ghātitaḥ sūto yathā bhūyo na jīvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहि क्रामति लोहेषु तेन कुर्याद्रसायनम् । तन्ममाचक्ष्व देवेशि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

sahi krāmati loheṣu tena kuryādrasāyanam / tanmamācakṣva deveśi kimanyacchrotumicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.