Library·Rasarnava, Patalas·5

Rasarnava, Patalas 5

श्रीदेव्युवाच नियामनादिकं कर्म क्रामणान्तं सुरेश्वर । यया सम्पद्यते ह्य् एषाम् ओषधीं वक्तुमर्हसि

śrīdevyuvāca niyāmanādikaṃ karma krāmaṇāntaṃ sureśvara / yayā sampadyate hy eṣām oṣadhīṃ vaktumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभैरव उवाच सर्पाक्षो वह्निकर्कोटी कञ्चुकी जलबिन्दुजा । शतावरी भृङ्गराजः शरपुङ्खा पुनर्नवा

śrībhairava uvāca sarpākṣo vahnikarkoṭī kañcukī jalabindujā / śatāvarī bhṛṅgarājaḥ śarapuṅkhā punarnavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डूकपर्णी मत्स्याक्षी ब्रह्मदण्डी शिखण्डिनी । अनन्ता काकजङ्घा च काकमाची कपोतिका

maṇḍūkaparṇī matsyākṣī brahmadaṇḍī śikhaṇḍinī / anantā kākajaṅghā ca kākamācī kapotikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुक्रान्ता सहचरा सहादेवी महाबला । बला नागबला कृष्णा चक्रमर्दः कुरुङ्गिणी

viṣṇukrāntā sahacarā sahādevī mahābalā / balā nāgabalā kṛṣṇā cakramardaḥ kuruṅgiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाठा चामलकी नीली ज्वालिनी पद्मचारिणी । फणित्रिजिह्वा गोजिह्वा कोकिलाक्षो घनध्वनिः

pāṭhā cāmalakī nīlī jvālinī padmacāriṇī / phaṇitrijihvā gojihvā kokilākṣo ghanadhvaniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आखुपर्णी त्रिपर्णी च द्विपर्णी चैकपर्णिका । तित्तिडी क्षीरिणी रास्ना मेषशृङ्गी च कुक्कुटी

ākhuparṇī triparṇī ca dviparṇī caikaparṇikā / tittiḍī kṣīriṇī rāsnā meṣaśṛṅgī ca kukkuṭī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णपर्णी च तुलसी श्वेता च गिरिकर्णिका । एता नियामकौषध्यः पुष्पमूलदलान्विताः । दोलास्वेदः प्रकर्तव्यो मूलेनानेन सुव्रते

kṛṣṇaparṇī ca tulasī śvetā ca girikarṇikā / etā niyāmakauṣadhyaḥ puṣpamūladalānvitāḥ / dolāsvedaḥ prakartavyo mūlenānena suvrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्डाली राक्षसी व्याघ्री खड्गारी गजकर्णिका । शङ्खपुष्प्यग्निधमनी लाङ्गली बालमोचका

caṇḍālī rākṣasī vyāghrī khaḍgārī gajakarṇikā / śaṅkhapuṣpyagnidhamanī lāṅgalī bālamocakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तस्नुही रक्तशृङ्गी रक्तिका नीलचित्रकः । शृगालजिह्वा बृहती वज्रा चक्री च राजिका

raktasnuhī raktaśṛṅgī raktikā nīlacitrakaḥ / śṛgālajihvā bṛhatī vajrā cakrī ca rājikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकवीरा नरकसा रुदन्ती ब्रह्मचारिणी । उच्चटा मानिनीकन्दा कुमारी रक्तचित्रकः

ekavīrā narakasā rudantī brahmacāriṇī / uccaṭā māninīkandā kumārī raktacitrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मीः शाखोटकश्चैव कञ्चुकी मेषशृङ्गिका । हिमावती सोमलता मोदा व्याघ्रनखी शमी

lakṣmīḥ śākhoṭakaścaiva kañcukī meṣaśṛṅgikā / himāvatī somalatā modā vyāghranakhī śamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काञ्चनी वनराजी च काकमाची च केशिनी । अजमारी कोटराक्षी हनूमत्यङ्गनायिका

kāñcanī vanarājī ca kākamācī ca keśinī / ajamārī koṭarākṣī hanūmatyaṅganāyikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरजीवा हेमपुष्पी काकमुण्डी च कालिका । तोयवल्ली गजारी च हंसाङ्घ्री कुहुकंविका । ताम्बूली सूर्यभक्ता च रसनिर्जीवकारिकाः

narajīvā hemapuṣpī kākamuṇḍī ca kālikā / toyavallī gajārī ca haṃsāṅghrī kuhukaṃvikā / tāmbūlī sūryabhaktā ca rasanirjīvakārikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटुतुम्बी च गोसन्धी देवदालीन्द्रवारुणी । वाकुची ब्रह्मबीजानि कार्पासं कृष्णजीरकम्

kaṭutumbī ca gosandhī devadālīndravāruṇī / vākucī brahmabījāni kārpāsaṃ kṛṣṇajīrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कङ्गुनी कृष्णकनकं श्वेतार्कं च पिपीलिजम् । दन्तिनी यवचिञ्चा च कर्कोटी कारवल्लिका

kaṅgunī kṛṣṇakanakaṃ śvetārkaṃ ca pipīlijam / dantinī yavaciñcā ca karkoṭī kāravallikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोजिह्वा काकजङ्घा च महाकाली च शम्बरी । श्वेतगुञ्जा सिताङ्कोलः पटोली बिल्वमेव च । एकैकमोषधीबीजं मारयेद्रसभैरवम्

gojihvā kākajaṅghā ca mahākālī ca śambarī / śvetaguñjā sitāṅkolaḥ paṭolī bilvameva ca / ekaikamoṣadhībījaṃ mārayedrasabhairavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तस्नुही सोमलता रुदन्ती रक्तचित्रकः । शाखोटकी दग्धरुहा मोदिनी वृद्धदारुकः

raktasnuhī somalatā rudantī raktacitrakaḥ / śākhoṭakī dagdharuhā modinī vṛddhadārukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिशूली कृष्णमार्जारी चक्रिका क्षीरकुक्कुटी । देवदाली शङ्खपुष्पी काकमाची हनूमती

triśūlī kṛṣṇamārjārī cakrikā kṣīrakukkuṭī / devadālī śaṅkhapuṣpī kākamācī hanūmatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलज्योतिस् तृणज्योतिर् उत्कटा हेमवल्लरी । त्रिदण्डी ब्रह्मदण्डी च चक्राङ्की स्थलपद्मिनी

nīlajyotis tṛṇajyotir utkaṭā hemavallarī / tridaṇḍī brahmadaṇḍī ca cakrāṅkī sthalapadminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागजिह्वा नागकर्णी वीरा वर्तुलपर्णिका । अर्कपत्त्री वंशपत्त्री ताम्रपर्णी तथेश्वरी । इन्दुरी देवदेवेशि रसबन्धकराः प्रिये

nāgajihvā nāgakarṇī vīrā vartulaparṇikā / arkapattrī vaṃśapattrī tāmraparṇī tatheśvarī / indurī devadeveśi rasabandhakarāḥ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीव्रगन्धरसस्पर्शैर् द्रव्यैः स्थावरजङ्गमैः । म्रियते बध्यते चैव रसः स्वेदनमर्दनात्

tīvragandharasasparśair dravyaiḥ sthāvarajaṅgamaiḥ / mriyate badhyate caiva rasaḥ svedanamardanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यावर्तश्च कदली वन्ध्या कोशातकी तथा । वज्रकन्दोदककणा काकमाची च शिग्रुकः

sūryāvartaśca kadalī vandhyā kośātakī tathā / vajrakandodakakaṇā kākamācī ca śigrukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदाली च देवेशि द्राविकाः परिकीर्तिताः । दोषान् हरन्ति योगिन धातूनां पारदस्य च

devadālī ca deveśi drāvikāḥ parikīrtitāḥ / doṣān haranti yogina dhātūnāṃ pāradasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकमाची घनरवः कासमर्दः कृताञ्जलिः । वराहकर्णी सटिरी हंसदावी शतावरी

kākamācī ghanaravaḥ kāsamardaḥ kṛtāñjaliḥ / varāhakarṇī saṭirī haṃsadāvī śatāvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्बूली नागिनी ब्रह्मी हंसपादी च लक्षणा । अर्जुनी क्षीरनाली च कारवेल्लो ऽर्कपत्त्रिका । व्याघ्री चवी कुरवकः क्रामिकाः सुरवन्दिते

tāmbūlī nāginī brahmī haṃsapādī ca lakṣaṇā / arjunī kṣīranālī ca kāravello 'rkapattrikā / vyāghrī cavī kuravakaḥ krāmikāḥ suravandite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मदण्डः सुदण्डश्च लोहदण्डस्तृतीयकः । एते रसायने योग्या ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

brahmadaṇḍaḥ sudaṇḍaśca lohadaṇḍastṛtīyakaḥ / ete rasāyane yogyā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूपाटली च कौमारी सिंहवल्ली च शूकरी । हेमपर्णी पटोली च नागवल्ली च भृङ्गराट् । इत्यष्ट मूलिकाः प्रोक्ताः पञ्चरत्नं शृणु प्रिये

bhūpāṭalī ca kaumārī siṃhavallī ca śūkarī / hemaparṇī paṭolī ca nāgavallī ca bhṛṅgarāṭ / ityaṣṭa mūlikāḥ proktāḥ pañcaratnaṃ śṛṇu priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रसिद्धासना देवी तथा कङ्कालखेचरी । इन्दिरा च क्षमापाली पञ्चमी तु निशाचरी । पञ्चरत्नमिदं देवि रसशोधनजारणे

mantrasiddhāsanā devī tathā kaṅkālakhecarī / indirā ca kṣamāpālī pañcamī tu niśācarī / pañcaratnamidaṃ devi rasaśodhanajāraṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसस्य बन्धने शस्तम् एकैकं सुरवन्दिते । रसाङ्कुशेन गृह्णीयात् पञ्चरत्नानि सुव्रते । ददाति खेचरीं सिद्धिं रसभैरवसंगमे

rasasya bandhane śastam ekaikaṃ suravandite / rasāṅkuśena gṛhṇīyāt pañcaratnāni suvrate / dadāti khecarīṃ siddhiṃ rasabhairavasaṃgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिक्षारं टङ्कणक्षारो यवक्षारश्च सर्जिका । तिलापामार्गकदली पलाशशिग्रुमोचिकाः । मूलकार्द्रकचिञ्चाश्च वृक्षक्षाराः प्रकीर्तिताः

trikṣāraṃ ṭaṅkaṇakṣāro yavakṣāraśca sarjikā / tilāpāmārgakadalī palāśaśigrumocikāḥ / mūlakārdrakaciñcāśca vṛkṣakṣārāḥ prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्लवेतसजम्बीर- लुङ्गाम्लचणकाम्लकम् । नारङ्गं तिन्तिणीकं च चाङ्गेर्यम्लगणोत्तमाः

amlavetasajambīra- luṅgāmlacaṇakāmlakam / nāraṅgaṃ tintiṇīkaṃ ca cāṅgeryamlagaṇottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामुद्रं सैन्धवं चैव चूलिकालवणं तथा । सौवर्चलं च काचं च लवणाः पञ्च कीर्तिताः

sāmudraṃ saindhavaṃ caiva cūlikālavaṇaṃ tathā / sauvarcalaṃ ca kācaṃ ca lavaṇāḥ pañca kīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सक्तुकं कालकूटं च सितमुस्ता तथैव च । शृङ्गी कृष्णविषं चैव पञ्चैते तु महाविषाः

saktukaṃ kālakūṭaṃ ca sitamustā tathaiva ca / śṛṅgī kṛṣṇaviṣaṃ caiva pañcaite tu mahāviṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नुह्यर्कोन्मत्तकं चैव करवीरं च लाङ्गली । पञ्चैवोपविषा मुख्याः तैलानि ह्य् उत्तमानि वै । कुसुम्भकङ्गुणीनक्ता- तिलसर्षपजानि तु

snuhyarkonmattakaṃ caiva karavīraṃ ca lāṅgalī / pañcaivopaviṣā mukhyāḥ tailāni hy uttamāni vai / kusumbhakaṅguṇīnaktā- tilasarṣapajāni tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्त्यश्वछागनारीणां मूत्रं गव्यं च पञ्चमम्

hastyaśvachāganārīṇāṃ mūtraṃ gavyaṃ ca pañcamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तं पञ्चविधं मत्स्य- गवाश्वनरबर्हिजम्

pittaṃ pañcavidhaṃ matsya- gavāśvanarabarhijam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसा पञ्चविधा मत्स्य- मेषाहिनरबर्हिजा

vasā pañcavidhā matsya- meṣāhinarabarhijā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपोतचाषगृध्राणां शिखिकुक्कुटयोश्च विट्

kapotacāṣagṛdhrāṇāṃ śikhikukkuṭayośca viṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मञ्जिष्ठा कुङ्कुमं लाक्षा खदिरश्चासनं तथा । रक्तवर्गस्तु देवेशि पीतवर्गमतः शृणु । कुसुम्भं किंशुकं रात्री पतंगो मदयन्तिका

mañjiṣṭhā kuṅkumaṃ lākṣā khadiraścāsanaṃ tathā / raktavargastu deveśi pītavargamataḥ śṛṇu / kusumbhaṃ kiṃśukaṃ rātrī pataṃgo madayantikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लवर्गः सुधाकूर्म- शङ्खशुक्तिवराटिकाः

śuklavargaḥ sudhākūrma- śaṅkhaśuktivarāṭikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुञ्जाटङ्कणमध्वाज्य- गुडा द्रावणपञ्चकम्

guñjāṭaṅkaṇamadhvājya- guḍā drāvaṇapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काचटङ्कणसौवीरं शोधनत्रितयं प्रिये

kācaṭaṅkaṇasauvīraṃ śodhanatritayaṃ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे मलहराः क्षाराः सर्वे चाम्लाः प्रबोधकाः । विषाणि च तमोघ्नानि स्नेहा मार्दवकारकाः

sarve malaharāḥ kṣārāḥ sarve cāmlāḥ prabodhakāḥ / viṣāṇi ca tamoghnāni snehā mārdavakārakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्योषधिगणाः प्रोक्ताः सिद्धिदा रससंगमे । क्रियां कुर्वन्ति तद्योगात् शक्तयश्च महारसाः

ityoṣadhigaṇāḥ proktāḥ siddhidā rasasaṃgame / kriyāṃ kurvanti tadyogāt śaktayaśca mahārasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्ममाचक्ष्व देवेशि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

tanmamācakṣva deveśi kimanyacchrotumicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.