Library·Rasarnava, Patalas·8

Rasarnava, Patalas 8

श्रीदेव्युवाच महारसानां लोहानां रत्नानां च सुरेश्वर । रागसंख्यां तथा बीज- साधनं च वद प्रभो

śrīdevyuvāca mahārasānāṃ lohānāṃ ratnānāṃ ca sureśvara / rāgasaṃkhyāṃ tathā bīja- sādhanaṃ ca vada prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभैरव उवाच महारसेषु द्विगुणस् ताम्ररागः सुरेश्वरि । गिरिदोषे क्षयं नीते सूतकं रञ्जयन्ति ते

śrībhairava uvāca mahāraseṣu dviguṇas tāmrarāgaḥ sureśvari / giridoṣe kṣayaṃ nīte sūtakaṃ rañjayanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सस्यकश्चपलश् चैव राजावर्तश्च माक्षिकः । विमलो गैरिकं चैषाम् एकैकं द्विगुणं भवेत्

sasyakaścapalaś caiva rājāvartaśca mākṣikaḥ / vimalo gairikaṃ caiṣām ekaikaṃ dviguṇaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रामकादिषु कान्तेष्वप्य् एकद्वित्रिगुणो हि सः । एकैकमभ्रके चैव श्वेतपीतारुणः सिते

bhrāmakādiṣu kānteṣvapy ekadvitriguṇo hi saḥ / ekaikamabhrake caiva śvetapītāruṇaḥ site

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टादशसहस्राणि स्थिता रागाश्च गन्धके । अयुतं दरदे देवि शिलायां द्विसहस्रकम्

aṣṭādaśasahasrāṇi sthitā rāgāśca gandhake / ayutaṃ darade devi śilāyāṃ dvisahasrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसके सप्तसाहस्रं कङ्कुष्ठे तु चतुष्टयम् । रसगर्भे प्रकाशन्ते जारणं तु भवेद्यदि

rasake saptasāhasraṃ kaṅkuṣṭhe tu catuṣṭayam / rasagarbhe prakāśante jāraṇaṃ tu bhavedyadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशाग्रं शतं पञ्च नागे रागा व्यवस्थिताः । शतहीनं सहस्रं तु वङ्गे रागा व्यवस्थिताः

dvādaśāgraṃ śataṃ pañca nāge rāgā vyavasthitāḥ / śatahīnaṃ sahasraṃ tu vaṅge rāgā vyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागाणां शतपञ्चाशत् शुल्वमध्ये व्यवस्थिताः । रक्तपीताश्च शुक्लाश्च हेम्नि रागाश्च षोडश

rāgāṇāṃ śatapañcāśat śulvamadhye vyavasthitāḥ / raktapītāśca śuklāśca hemni rāgāśca ṣoḍaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागाः षष्टिसहस्राणि शक्रनीले व्यवस्थिताः । महानीले च देवेशि ते रागा द्विगुणाः स्थिताः

rāgāḥ ṣaṣṭisahasrāṇi śakranīle vyavasthitāḥ / mahānīle ca deveśi te rāgā dviguṇāḥ sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माणिक्ये तु सुरेशानि रागा लक्षत्रयोदश । गजवारिसमुत्पन्नं रत्नं मुक्ताफलं विदुः

māṇikye tu sureśāni rāgā lakṣatrayodaśa / gajavārisamutpannaṃ ratnaṃ muktāphalaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजे त्रीणि सहस्राणि षट्सहस्राणि वारिजे । नवलक्षं च रागाणां पद्मरागे व्यवस्थिताः

gaje trīṇi sahasrāṇi ṣaṭsahasrāṇi vārije / navalakṣaṃ ca rāgāṇāṃ padmarāge vyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेदयेत् सर्वलोहानि यच्च केन न भिद्यते । तद्वज्रं तस्य देवेशि रागं लक्षद्वयं विदुः

bhedayet sarvalohāni yacca kena na bhidyate / tadvajraṃ tasya deveśi rāgaṃ lakṣadvayaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडशैव सहस्राणि पुष्परागे व्यवस्थिताः । पादोनलक्षरागास्तु प्रोक्ता मरकते प्रिये

ṣoḍaśaiva sahasrāṇi puṣparāge vyavasthitāḥ / pādonalakṣarāgāstu proktā marakate priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागसंख्यां न जानाति संक्रान्तस्य रसस्य तु । अधिकं मारयेल्लोहं हीनं चैव प्रकाशयेत्

rāgasaṃkhyāṃ na jānāti saṃkrāntasya rasasya tu / adhikaṃ mārayellohaṃ hīnaṃ caiva prakāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानवेन्द्रः प्रकुर्वीत यो हि जानाति पार्वति । शतकोटिप्रमाणेन रागसंख्यां प्रकल्पयेत् । स्पर्शनं चैवमालोक्य शतकोटिस्तु विध्यते

mānavendraḥ prakurvīta yo hi jānāti pārvati / śatakoṭipramāṇena rāgasaṃkhyāṃ prakalpayet / sparśanaṃ caivamālokya śatakoṭistu vidhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं प्रवक्ष्यामि बीजानां साधनं प्रिये । हेमतारवशाद्बीजं द्विविधं तावदीश्वरि

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi bījānāṃ sādhanaṃ priye / hematāravaśādbījaṃ dvividhaṃ tāvadīśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतारुणैर्हेमबीजं तारबीजं सितैर्भवेत् । कल्पितं रञ्जितं पक्वम् इति भूयस्त्रिधा भवेत्

pītāruṇairhemabījaṃ tārabījaṃ sitairbhavet / kalpitaṃ rañjitaṃ pakvam iti bhūyastridhā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पितं द्विविधं तच्च शुद्धमिश्रविभेदतः

kalpitaṃ dvividhaṃ tacca śuddhamiśravibhedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसोपरसलोहानां बीजानां कल्पनं पृथक् । शुद्धं मिश्रं तु संयोगात् यथालाभं सुरेश्वरि

rasoparasalohānāṃ bījānāṃ kalpanaṃ pṛthak / śuddhaṃ miśraṃ tu saṃyogāt yathālābhaṃ sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वमावर्तितं व्योम्नि शोधितं काचटङ्कणैः । चिञ्चाफलाम्लनिर्गुण्डी- पत्त्रकल्कनिषेचनैः । पक्वं निविडितं देवि रसपिष्टिक्षमं भवेत्

sattvamāvartitaṃ vyomni śodhitaṃ kācaṭaṅkaṇaiḥ / ciñcāphalāmlanirguṇḍī- pattrakalkaniṣecanaiḥ / pakvaṃ niviḍitaṃ devi rasapiṣṭikṣamaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहक्षाराम्लवर्गैश्च शिलायाश्च पुटत्रयात् । मृताहे धूपनायन्त्रे धूपगन्धानुलेपनात् । वङ्गस्यापि विधानेन तालकस्य हतस्य वा

snehakṣārāmlavargaiśca śilāyāśca puṭatrayāt / mṛtāhe dhūpanāyantre dhūpagandhānulepanāt / vaṅgasyāpi vidhānena tālakasya hatasya vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताप्यहिङ्गुलयोर्वापि हते च रसकस्य वा । रसगर्भे द्रवेत् कृष्णं पत्त्रं कनकतारयोः

tāpyahiṅgulayorvāpi hate ca rasakasya vā / rasagarbhe dravet kṛṣṇaṃ pattraṃ kanakatārayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संकराख्यं तु दुर्मेल्यं प्रिये मृदुखराह्वयम् । ततः संमृदितं देवि द्वंद्वमेलापनं द्रुतम् । भवेत् समरसं गर्भे रसराजस्य च द्रवेत्

saṃkarākhyaṃ tu durmelyaṃ priye mṛdukharāhvayam / tataḥ saṃmṛditaṃ devi dvaṃdvamelāpanaṃ drutam / bhavet samarasaṃ garbhe rasarājasya ca dravet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं प्रवक्ष्यामि द्वंद्वमेलापनं शृणु

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi dvaṃdvamelāpanaṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षाभूकदलीकन्द- काकमाचीपुनर्नवाः । चूर्णं नरकपालं च गुञ्जाटङ्कणसंयुतम् । क्षीरतैलेन सुध्मातं हेमाभ्रं मिलति प्रिये

varṣābhūkadalīkanda- kākamācīpunarnavāḥ / cūrṇaṃ narakapālaṃ ca guñjāṭaṅkaṇasaṃyutam / kṣīratailena sudhmātaṃ hemābhraṃ milati priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेनैव विधानेन ताराभ्रमपि मेलयेत्

anenaiva vidhānena tārābhramapi melayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वङ्गमावर्त्य देवेशि पुनः सूतकयोजितम् । कदलीकन्दतोयेन मर्दयेट्टङ्कणान्वितम् । अन्धमूषागतं ध्मातं वङ्गाभ्रं मिलति क्षणात्

vaṅgamāvartya deveśi punaḥ sūtakayojitam / kadalīkandatoyena mardayeṭṭaṅkaṇānvitam / andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ vaṅgābhraṃ milati kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णं नरकपालस्य स्त्रीस्तन्यं वनशिग्रुकम् । गुञ्जाटङ्कणसंयुक्तं वङ्गाभ्रं मिलति क्षणात्

cūrṇaṃ narakapālasya strīstanyaṃ vanaśigrukam / guñjāṭaṅkaṇasaṃyuktaṃ vaṅgābhraṃ milati kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकं चूर्णयित्वा तु काकमाचीरसप्लुतम् । कपित्थतोयसंस्पृष्टं रसटङ्कणसंयुतम् । वङ्गपत्त्रान्तरन्यस्तं ध्मातं वङ्गाभ्रकं मिलेत्

abhrakaṃ cūrṇayitvā tu kākamācīrasaplutam / kapitthatoyasaṃspṛṣṭaṃ rasaṭaṅkaṇasaṃyutam / vaṅgapattrāntaranyastaṃ dhmātaṃ vaṅgābhrakaṃ milet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवर्त्य कटुतैलेन भस्मापामार्गजं क्षिपेत् । वङ्गाभ्रं हरितालं च नागाभ्रे तु मनःशिलाः

āvartya kaṭutailena bhasmāpāmārgajaṃ kṣipet / vaṅgābhraṃ haritālaṃ ca nāgābhre tu manaḥśilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमाभ्रं नागताप्येन ताराभ्रं वङ्गतालकात् । गन्धकेन तु शुल्वाभ्रं तीक्ष्णाभ्रं सिन्धुहिङ्गुलात् । वङ्गाभ्रं हरितालेन नागाभ्रं शिलया मिलेत्

hemābhraṃ nāgatāpyena tārābhraṃ vaṅgatālakāt / gandhakena tu śulvābhraṃ tīkṣṇābhraṃ sindhuhiṅgulāt / vaṅgābhraṃ haritālena nāgābhraṃ śilayā milet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाङ्गली चामरीकेशं कार्पासास्थिकुलत्थकम् । भूलता चाश्मदलनी स्त्रीस्तन्यं सुरगोपकः

lāṅgalī cāmarīkeśaṃ kārpāsāsthikulatthakam / bhūlatā cāśmadalanī strīstanyaṃ suragopakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्प्रलिप्तमूषायां सुध्मातास्तीव्रवह्निना । कान्ताभ्रशैलविमला मिलन्ति सकलान् क्षणात्

etatpraliptamūṣāyāṃ sudhmātāstīvravahninā / kāntābhraśailavimalā milanti sakalān kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लताछुछुन्दरीमांसं विषटङ्कणयोजितम् । मूषालेपेन कुरुते सर्वद्वंद्वेषु मेलनम्

latāchuchundarīmāṃsaṃ viṣaṭaṅkaṇayojitam / mūṣālepena kurute sarvadvaṃdveṣu melanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकं सुरसा शृङ्गं मण्डूकस्य वसा विषम् । गुञ्जाटङ्कणयोगेन सर्वसत्त्वेषु मेलनम्

abhrakaṃ surasā śṛṅgaṃ maṇḍūkasya vasā viṣam / guñjāṭaṅkaṇayogena sarvasattveṣu melanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

टङ्कणोर्णागिरिजतु- कर्णाख्यामलकर्कटैः । मिलन्ति सर्वद्वंद्वानि स्त्रीस्तन्यपरिपेषितैः

ṭaṅkaṇorṇāgirijatu- karṇākhyāmalakarkaṭaiḥ / milanti sarvadvaṃdvāni strīstanyaparipeṣitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धातकीगुग्गुलुगुड- सर्जयावकटङ्कणैः । स्त्रीस्तन्यपेषितैः सर्वं द्वंद्वजं तु रसायने

dhātakīgugguluguḍa- sarjayāvakaṭaṅkaṇaiḥ / strīstanyapeṣitaiḥ sarvaṃ dvaṃdvajaṃ tu rasāyane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खसत्त्वं सूक्ष्मचूर्णं तु पूर्वकल्केन संयुतम् । अन्धमूषागतं ध्मातं संकरं मिलति क्षणात्

khasattvaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu pūrvakalkena saṃyutam / andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ saṃkaraṃ milati kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वापितं ताप्यरसक- सस्यकैर्दरदेन च । खसत्त्वं स्यान्निबद्धं च दृढं ध्मातं मिलेत्ततः

vāpitaṃ tāpyarasaka- sasyakairdaradena ca / khasattvaṃ syānnibaddhaṃ ca dṛḍhaṃ dhmātaṃ milettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसोपरसलोहानि सर्वाण्येकत्र धामयेत् । अन्योन्यं द्वंद्वतां यान्ति द्रवन्ति सलिलं यथा

rasoparasalohāni sarvāṇyekatra dhāmayet / anyonyaṃ dvaṃdvatāṃ yānti dravanti salilaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजानि कल्पितान्येवं रञ्जितानि परं शृणु

bījāni kalpitānyevaṃ rañjitāni paraṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घनं माक्षिकचूर्णेन शुल्वचूर्णेन रञ्जितम् । द्वंद्वितं ताप्यसत्त्वेन रसराजस्य रञ्जनम्

ghanaṃ mākṣikacūrṇena śulvacūrṇena rañjitam / dvaṃdvitaṃ tāpyasattvena rasarājasya rañjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरक्तवल्लीगोमूत्रः बहुधा परिभावितैः । कुनटीगन्धपाषाणैर् हेममाक्षिकहिङ्गुलैः

āraktavallīgomūtraḥ bahudhā paribhāvitaiḥ / kunaṭīgandhapāṣāṇair hemamākṣikahiṅgulaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वापितं सेवितं रक्त- गणैः स्नेहैर्मृतं ततः । रञ्जनं रसराजस्य तीक्ष्णताम्रौ विशेषतः

vāpitaṃ sevitaṃ rakta- gaṇaiḥ snehairmṛtaṃ tataḥ / rañjanaṃ rasarājasya tīkṣṇatāmrau viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं विमलं ताम्रं वापितं दरदेन च । कुरुते त्रिगुणं जीर्णं लाक्षाभं निर्मलं रसम्

kevalaṃ vimalaṃ tāmraṃ vāpitaṃ daradena ca / kurute triguṇaṃ jīrṇaṃ lākṣābhaṃ nirmalaṃ rasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसकं द्विगुणं दत्त्वा ताम्रं सुध्मातमीश्वरि । कृष्णाभ्रकस्य चूर्णं च रक्तवर्गैर् मुहुः पुटैः

rasakaṃ dviguṇaṃ dattvā tāmraṃ sudhmātamīśvari / kṛṣṇābhrakasya cūrṇaṃ ca raktavargair muhuḥ puṭaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताप्येन वा मृतं हेम त्रिगुणेन निवापितम् । भाण्डिकायां तु रसकं ताप्यसैन्धवसंयुतम्

tāpyena vā mṛtaṃ hema triguṇena nivāpitam / bhāṇḍikāyāṃ tu rasakaṃ tāpyasaindhavasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रगोपनिभं यावत् सर्वं द्विगुणजारणात् । द्रुतं हेमनिभं सूतं कुरुते नात्र संशयः

indragopanibhaṃ yāvat sarvaṃ dviguṇajāraṇāt / drutaṃ hemanibhaṃ sūtaṃ kurute nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकं हेम ताम्रं च शिलया माक्षिकेण च । गैरिकेण च मुख्येन रसकेन च रञ्जयेत्

abhrakaṃ hema tāmraṃ ca śilayā mākṣikeṇa ca / gairikeṇa ca mukhyena rasakena ca rañjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजानि रञ्जितान्येवं पक्वबीजान्यतः शृणु

bījāni rañjitānyevaṃ pakvabījānyataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महारसानुपरसान् तीक्ष्णलोहानि च क्षिपेत् । समांशं सममाक्षीकं गन्धकावापयोगतः

mahārasānuparasān tīkṣṇalohāni ca kṣipet / samāṃśaṃ samamākṣīkaṃ gandhakāvāpayogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतशो वापयेदेतत् अक्षीणं सावशेषितम् । समांशं रसराजस्य गर्भे द्रवति निश्चितम्

śataśo vāpayedetat akṣīṇaṃ sāvaśeṣitam / samāṃśaṃ rasarājasya garbhe dravati niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेतद्विष्टिकास्तम्भे जारणायां सुरेश्वरि । रञ्जने रसराजस्य सारणायां च शस्यते

tadetadviṣṭikāstambhe jāraṇāyāṃ sureśvari / rañjane rasarājasya sāraṇāyāṃ ca śasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेव शतशो रक्त- गणैः स्नेहैर्निषेचितम् । अधिकं शस्यते तेषु सहस्रांशेन वेधकृत्

tadeva śataśo rakta- gaṇaiḥ snehairniṣecitam / adhikaṃ śasyate teṣu sahasrāṃśena vedhakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्व्यूढं नागवङ्गाभ्यां क्रियायां हेमतारयोः । खसत्त्वं रविणा योज्यं द्वंद्वितं स्याद्रसायने

nirvyūḍhaṃ nāgavaṅgābhyāṃ kriyāyāṃ hematārayoḥ / khasattvaṃ raviṇā yojyaṃ dvaṃdvitaṃ syādrasāyane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सस्नेहक्षारपञ्चाम्लैः रसैस्तैस्तालकादिभिः । समद्वित्रिगुणान् ताम्रे वाहयेद्वङ्गपन्नगान्

sasnehakṣārapañcāmlaiḥ rasaistaistālakādibhiḥ / samadvitriguṇān tāmre vāhayedvaṅgapannagān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तस्नेहनिषिक्तं तद् रसाकृष्टिरिति स्मृतम्

raktasnehaniṣiktaṃ tad rasākṛṣṭiriti smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिकं गन्धपाषाणं हरितालं मनःशिलाम् । वैक्रान्तकं कान्तमुख्यं सस्यकं विमलाञ्जनम् । रसकं वापितं शश्वच्- चूर्णितं हेम्नि वाहयेत्

mākṣikaṃ gandhapāṣāṇaṃ haritālaṃ manaḥśilām / vaikrāntakaṃ kāntamukhyaṃ sasyakaṃ vimalāñjanam / rasakaṃ vāpitaṃ śaśvac- cūrṇitaṃ hemni vāhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहपर्पटिकाताप्य- कङ्कुष्ठविमलाभ्रकैः । मृतशुल्वशिलासत्त्व- स्नुह्यर्कक्षीरहिङ्गुलैः । नागो निर्जीवतां याति पुटयोगैः पुनः पुनः

lohaparpaṭikātāpya- kaṅkuṣṭhavimalābhrakaiḥ / mṛtaśulvaśilāsattva- snuhyarkakṣīrahiṅgulaiḥ / nāgo nirjīvatāṃ yāti puṭayogaiḥ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसतालकशङ्खाभ्र- चिञ्चाक्षारैस्तथा त्रपुः । मृतं नागं मृतं वङ्गं शुल्वं तीक्ष्णं च वा मृतम् । एकैकमुत्तमे हेम्नि वाहयेत् सुरवन्दिते

rasatālakaśaṅkhābhra- ciñcākṣāraistathā trapuḥ / mṛtaṃ nāgaṃ mṛtaṃ vaṅgaṃ śulvaṃ tīkṣṇaṃ ca vā mṛtam / ekaikamuttame hemni vāhayet suravandite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरुत्थे पन्नगे हेम्नि निर्व्यूढे शतशो गणे । गोरोचनानिभं धाम भास्करे तारसंनिभम्

nirutthe pannage hemni nirvyūḍhe śataśo gaṇe / gorocanānibhaṃ dhāma bhāskare tārasaṃnibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीक्ष्णाभ्रकं रविसमं माक्षिकं द्विगुणं तथा । आवर्तितं चूर्णितं च मारितं सप्तभिः पुटैः

tīkṣṇābhrakaṃ ravisamaṃ mākṣikaṃ dviguṇaṃ tathā / āvartitaṃ cūrṇitaṃ ca māritaṃ saptabhiḥ puṭaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यूढे शतगुणे हेम्नि तद्बीजं जारयेत् समम् । चन्द्रार्कपत्त्रलेपेन शतभागेन वेधयेत्

vyūḍhe śataguṇe hemni tadbījaṃ jārayet samam / candrārkapattralepena śatabhāgena vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वाधो माक्षिकं दत्त्वा शुल्वं हेमसमं भवेत् । एवं दशगुणं व्यूढं बीजं कारणसंनिभम्

ūrdhvādho mākṣikaṃ dattvā śulvaṃ hemasamaṃ bhavet / evaṃ daśaguṇaṃ vyūḍhaṃ bījaṃ kāraṇasaṃnibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसकाभ्रं कान्तताम्रे भागवृद्ध्या धमेत्ततः । माक्षिकेण हतं तच्च बीजे निर्वाहयेत् प्रिये

rasakābhraṃ kāntatāmre bhāgavṛddhyā dhamettataḥ / mākṣikeṇa hataṃ tacca bīje nirvāhayet priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशद्गुणितं हेम्नि नागं ताप्यं हतं वहेत् । त्रिंशद्गुणशिलावापं नागबीजमुदाहृतम्

dvātriṃśadguṇitaṃ hemni nāgaṃ tāpyaṃ hataṃ vahet / triṃśadguṇaśilāvāpaṃ nāgabījamudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताप्यतालकवापेन सत्त्वं पीताभ्रकस्य तु । बीजे निर्वाहयेद् एतत् योषामृष्टस्य वेधकम्

tāpyatālakavāpena sattvaṃ pītābhrakasya tu / bīje nirvāhayed etat yoṣāmṛṣṭasya vedhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागः करोति मृदुतां निर्व्यूढस्तां च रक्तताम् । वापितं पीततां तीक्ष्णं कान्तस्थां कालिकां विषम्

nāgaḥ karoti mṛdutāṃ nirvyūḍhastāṃ ca raktatām / vāpitaṃ pītatāṃ tīkṣṇaṃ kāntasthāṃ kālikāṃ viṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमबीजमिति प्रोक्तं तारबीजमतः शृणु

hemabījamiti proktaṃ tārabījamataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीक्ष्णाभ्रताप्यविमल- रसकं समभागिकम् । वङ्गभागास्तु चत्वारः सर्वं ध्मातं विचूर्णितम्

tīkṣṇābhratāpyavimala- rasakaṃ samabhāgikam / vaṅgabhāgāstu catvāraḥ sarvaṃ dhmātaṃ vicūrṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुटेन निहतं कार्यं व्यूढं तारं तु वेधयेत् । द्वात्रिंशत्सद्गुणं तारे वङ्गे ताप्यं हतं वहेत् । त्रिंशद्गुणात् तालवापात् वङ्गबीजमुदाहृतम्

puṭena nihataṃ kāryaṃ vyūḍhaṃ tāraṃ tu vedhayet / dvātriṃśatsadguṇaṃ tāre vaṅge tāpyaṃ hataṃ vahet / triṃśadguṇāt tālavāpāt vaṅgabījamudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुटिलं विमलं तीक्ष्णं खसत्त्वं चापि वाहयेत् । वङ्गाभ्रं ताप्यसत्त्वं वा तालमाक्षिकवापतः । शुक्लपुष्पगणैः सेकं स्नेहयुक्तैस्तु कारयेत्

kuṭilaṃ vimalaṃ tīkṣṇaṃ khasattvaṃ cāpi vāhayet / vaṅgābhraṃ tāpyasattvaṃ vā tālamākṣikavāpataḥ / śuklapuṣpagaṇaiḥ sekaṃ snehayuktaistu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तानि तारबीजानि बीजानां रञ्जनं शृणु

uktāni tārabījāni bījānāṃ rañjanaṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीक्ष्णमाक्षिकशुल्वं च नागं चपलमारितम् । सिन्दूरसंनिभं यावत् तेन बीजानि रञ्जयेत्

tīkṣṇamākṣikaśulvaṃ ca nāgaṃ capalamāritam / sindūrasaṃnibhaṃ yāvat tena bījāni rañjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निधाय खर्परे नागं ब्रह्मबीजदलैः सह । दग्धमग्निमधो दत्त्वा वह्निवर्णं यदा भवेत्

nidhāya kharpare nāgaṃ brahmabījadalaiḥ saha / dagdhamagnimadho dattvā vahnivarṇaṃ yadā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासकेन विभीतेन शाककिंशुकशिग्रुभिः । कोरण्डकस्य पुष्पेण बकुलस्यार्जुनस्य च

vāsakena vibhītena śākakiṃśukaśigrubhiḥ / koraṇḍakasya puṣpeṇa bakulasyārjunasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहिमारेण नागिन्या कुमार्या नागकन्यया । शिलया च त्रिगुणया क्वथितेनाजवारिणा

ahimāreṇa nāginyā kumāryā nāgakanyayā / śilayā ca triguṇayā kvathitenājavāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावितं खर्परस्थं च प्लावयित्वा पुनः पुनः । सप्तभिर्दिवसैरेव मारितं सुरवन्दिते

bhāvitaṃ kharparasthaṃ ca plāvayitvā punaḥ punaḥ / saptabhirdivasaireva māritaṃ suravandite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुटयेद्गन्धकेनादाव् आम्लैश्च तदनन्तरम् । इदं दलानां बीजानां रसराजस्य रञ्जने । उद्घाटे क्रामणे योज्यं पिष्टीस्तम्भे विशेषतः

puṭayedgandhakenādāv āmlaiśca tadanantaram / idaṃ dalānāṃ bījānāṃ rasarājasya rañjane / udghāṭe krāmaṇe yojyaṃ piṣṭīstambhe viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मञ्जिष्ठाकिंशुकरसे खदिरं रक्तचन्दनम् । करवीरं देवदारुं सरलं रजनीद्वयम्

mañjiṣṭhākiṃśukarase khadiraṃ raktacandanam / karavīraṃ devadāruṃ saralaṃ rajanīdvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यानि रक्तपुष्पाणि पिष्ट्वा लाक्षारसेन तु । तैलं विपाचयेद्देवि तेन बीजानि रञ्जयेत्

anyāni raktapuṣpāṇi piṣṭvā lākṣārasena tu / tailaṃ vipācayeddevi tena bījāni rañjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विगुणे रक्तपुष्पाणां रक्तपीतगणस्य च । क्वाथे चतुर्गुणे क्षीरे तैलमेकं सुरेश्वरि

dviguṇe raktapuṣpāṇāṃ raktapītagaṇasya ca / kvāthe caturguṇe kṣīre tailamekaṃ sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिष्मतीकरञ्जाख्य- कटुतुम्बीसमुद्भवम् । पाटलीपिप्पलीकाम- काकतुण्डीरसान्वितम्

jyotiṣmatīkarañjākhya- kaṭutumbīsamudbhavam / pāṭalīpippalīkāma- kākatuṇḍīrasānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेकशूकरमेषाहि- मत्स्यकूर्मजलौकसाम् । वसया चैकया युक्तं षोडशांशैः सुपेषितैः

bhekaśūkarameṣāhi- matsyakūrmajalaukasām / vasayā caikayā yuktaṃ ṣoḍaśāṃśaiḥ supeṣitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूलतामलमाक्षीक- द्वंद्वमेलापनौषधैः । पाचितं गालितं चैतत् सारणा तैलमुच्यते

bhūlatāmalamākṣīka- dvaṃdvamelāpanauṣadhaiḥ / pācitaṃ gālitaṃ caitat sāraṇā tailamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसतुल्यं यथा बीजं गतं गर्भद्रुतिं प्रिये । व्यापकत्वेन सर्वे च समभागास्तथेष्यते

rasatulyaṃ yathā bījaṃ gataṃ garbhadrutiṃ priye / vyāpakatvena sarve ca samabhāgāstatheṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्वं श्रेष्ठं समं गर्भे यद्द्रवेद्रञ्जयेच्च तम्

pakvaṃ śreṣṭhaṃ samaṃ garbhe yaddravedrañjayecca tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्तानि बीजानि जारयेद्विडयोगतः । तन्ममाचक्ष्व देवेशि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

evamuktāni bījāni jārayedviḍayogataḥ / tanmamācakṣva deveśi kimanyacchrotumicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.