Library·Ratnagotravibhaga·1·1.16

Ratnagotravibhaga 1.16

Ratn 1.16

तत्र यथावद्भाविकता कृत्स्नस्य पुद्गलधर्माख्यस्य जगतो यथावन्नैरात्म्यकोटेरव गमाद्वेदितव्या । स चायमवगमो ऽत्यन्तादिशान्तस्वभावतया पुद्गलधर्माविनाशयोगेन समासतो द्वाभ्यां कारणाभ्यामुत्पद्यते । प्रकृतिप्रभास्वरतादर्शनाच्च चित्तस्यादिक्षयनिरोधदर्शनाच्च तदुपक्लेशस्य । तत्र या चित्तस्य (र्ग्व् १५) प्रकृतिप्रभास्वरता यश्च तदुपक्लेश इत्येतद् द्वयमनास्रवै धातौ कुशलाकुशलयोश्चित्तयोरेकेचरत्वाद् द्वितीयचित्तानभिसंधानयोगेन परमदुष्प्रतिवेध्यम् । अत आह । क्षणिकुं भगवन् कुशलं चित्तम् । न क्लेशैः संक्लिश्यते । क्षणिकमकुशलं चित्तम् । न संक्लिष्टमेव तच्चित्तं क्लेशैः । न भगवन् क्लेशास्तच्चित्तं स्पृशन्ति । कथमत्र भगवन्नस्पर्शनधर्मि चित्तं तमःक्लिष्टं भवति । अस्ति च भगवन्नुपक्लेशः । अस्त्युपक्लिष्टं चित्तम् । अथ च पुनर्भगवन् प्रकृतिपरिशुद्धस्य चित्तस्योपक्लेशार्थो दुष्प्रतिवेध्यः । इति विस्तरेण यथावद्भाविकतामारभ्य दुष्प्रतिविधार्थनिर्देशो यथासूत्रमनुगन्तव्यः । यावद्भाविकता ज्ञेयपर्यन्तगतया धिया । सर्वसत्त्वेषु सर्वज्ञधर्मतास्तित्वदर्शनात्

tatra yathāvadbhāvikatā kṛtsnasya pudgaladharmākhyasya jagato yathāvannairātmyakoṭerava gamādveditavyā / sa cāyamavagamo 'tyantādiśāntasvabhāvatayā pudgaladharmāvināśayogena samāsato dvābhyāṃ kāraṇābhyāmutpadyate / prakṛtiprabhāsvaratādarśanācca cittasyādikṣayanirodhadarśanācca tadupakleśasya / tatra yā cittasya (Rgv 15) prakṛtiprabhāsvaratā yaśca tadupakleśa ityetad dvayamanāsravai dhātau kuśalākuśalayościttayorekecaratvād dvitīyacittānabhisaṃdhānayogena paramaduṣprativedhyam / ata āha / kṣaṇikuṃ bhagavan kuśalaṃ cittam / na kleśaiḥ saṃkliśyate / kṣaṇikamakuśalaṃ cittam / na saṃkliṣṭameva taccittaṃ kleśaiḥ / na bhagavan kleśāstaccittaṃ spṛśanti / kathamatra bhagavannasparśanadharmi cittaṃ tamaḥkliṣṭaṃ bhavati / asti ca bhagavannupakleśaḥ / astyupakliṣṭaṃ cittam / atha ca punarbhagavan prakṛtipariśuddhasya cittasyopakleśārtho duṣprativedhyaḥ / iti vistareṇa yathāvadbhāvikatāmārabhya duṣpratividhārthanirdeśo yathāsūtramanugantavyaḥ / yāvadbhāvikatā jñeyaparyantagatayā dhiyā / sarvasattveṣu sarvajñadharmatāstitvadarśanāt

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Ratn/1.16

Cite as: Ratnagotravibhaga 1.16, in HREEM (hreem.cc/library/Ratn/1.16), after GRETIL, Ratnagotravibhaga = Rgv Based on the edition by E.H.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/buddh/bsa073_u.htm — Ratnagotravibhaga = Rgv Based on the edition by E.H. Johnston, repr. in: H.S. Prasad. The Uttaratantra of Maitreya. Delhi 1991. Input by members of the Sanskrit Buddhist Input Project. With kind permission of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Project of Naga | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text