Library·Ratnagotravibhaga·1·1.66

Ratnagotravibhaga 1.66

Ratn 1.66

त्रिभिः कारणैर्यथाक्रमं मृत्युव्याधिजराणामग्निसाधर्म्य वेदितव्यम् । षडायतननिर्ममीकरणतो विचित्रकारणानुभवनतः संस्कारपरिपाकोपनयनतः । एभिरपि मृत्युव्याधिजराग्निभिरविकारत्वमारभ्य तथागतधातोरशुद्धावस्थायामिदमुक्तम् । लोकव्यवहार एप भगवन् मृत इति वा जात इति (र्ग्व् ४६) वा । मृत इति भगवन्निन्द्रियोपरोध एषः । जात इति भगवन् नवानामिन्द्रियाणां प्रादुर्भाव एष । न क्षुनर्भगवंस्तथागतगर्भो जायते वा जीर्यति वा म्रियते वा च्यवते वोत्पद्यते वा ! तत्कस्माद्धेतो । संस्कृतलक्षणविषयव्यतिवृत्तो भगवंस्तथागतगर्भो नित्यो ध्रुवः शिवः शाश्वत इति । तत्राशुद्धशुद्धावस्थायामविकारार्थमारभ्य श्लोकः । निर्वृत्तिव्युपरमरुग्जराविमुक्ता अस्यैव प्रकृतिमनन्यथावगम्य । जन्मादिव्यसनमृते ऽपि तन्निदानं धीमन्तो जगति कृपोदयाद्भजन्ते

tribhiḥ kāraṇairyathākramaṃ mṛtyuvyādhijarāṇāmagnisādharmya veditavyam / ṣaḍāyatananirmamīkaraṇato vicitrakāraṇānubhavanataḥ saṃskāraparipākopanayanataḥ / ebhirapi mṛtyuvyādhijarāgnibhiravikāratvamārabhya tathāgatadhātoraśuddhāvasthāyāmidamuktam / lokavyavahāra epa bhagavan mṛta iti vā jāta iti (Rgv 46) vā / mṛta iti bhagavannindriyoparodha eṣaḥ / jāta iti bhagavan navānāmindriyāṇāṃ prādurbhāva eṣa / na kṣunarbhagavaṃstathāgatagarbho jāyate vā jīryati vā mriyate vā cyavate votpadyate vā ! tatkasmāddheto / saṃskṛtalakṣaṇaviṣayavyativṛtto bhagavaṃstathāgatagarbho nityo dhruvaḥ śivaḥ śāśvata iti / tatrāśuddhaśuddhāvasthāyāmavikārārthamārabhya ślokaḥ / nirvṛttivyuparamarugjarāvimuktā asyaiva prakṛtimananyathāvagamya / janmādivyasanamṛte 'pi tannidānaṃ dhīmanto jagati kṛpodayādbhajante

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Ratn/1.66

Cite as: Ratnagotravibhaga 1.66, in HREEM (hreem.cc/library/Ratn/1.66), after GRETIL, Ratnagotravibhaga = Rgv Based on the edition by E.H.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/buddh/bsa073_u.htm — Ratnagotravibhaga = Rgv Based on the edition by E.H. Johnston, repr. in: H.S. Prasad. The Uttaratantra of Maitreya. Delhi 1991. Input by members of the Sanskrit Buddhist Input Project. With kind permission of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Project of Naga | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text