Ratnadīpikā (on gems) 4

चतुर्धा नीलमाख्यातं वर्णभेदेन सूरिभिः उत्पत्तिर्विविधा तस्य त्वाकरे दैवयोगतः

caturdhā nīlamākhyātaṃ varṇabhedena sūribhiḥ utpattirvividhā tasya tvākare daivayogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतनीलं पीतनीलं रक्तनीलम् अथापि वा कृष्णनीलं तथा ज्ञेयं ब्राह्मणादिक्रमेण च

śvetanīlaṃ pītanīlaṃ raktanīlam athāpi vā kṛṣṇanīlaṃ tathā jñeyaṃ brāhmaṇādikrameṇa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहले च कलिङ्गे च नीलानामाकरं विदुः उत्तमं सिंहलोद्भूतं मध्यमं च कलिङ्गजम्

siṃhale ca kaliṅge ca nīlānāmākaraṃ viduḥ uttamaṃ siṃhalodbhūtaṃ madhyamaṃ ca kaliṅgajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलस्य षड्विधा दोषा गुणाः पञ्चविधास्तथा शूद्रकं पाटलच्छायं कर्कराभासछिद्रकम्

nīlasya ṣaḍvidhā doṣā guṇāḥ pañcavidhāstathā śūdrakaṃ pāṭalacchāyaṃ karkarābhāsachidrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूल्यं षोडशकं प्रोक्तं छायाभद्रगुणैर्भवेत् मृदुपाषाणरौप्यं च महानीलश्च दूषणम्

mūlyaṃ ṣoḍaśakaṃ proktaṃ chāyābhadraguṇairbhavet mṛdupāṣāṇaraupyaṃ ca mahānīlaśca dūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रके च दरिद्रत्वं पाटले शत्रुविग्रहः छायया कान्तिहानिश्च पैशुन्यं त्रिषु जायते

śūdrake ca daridratvaṃ pāṭale śatruvigrahaḥ chāyayā kāntihāniśca paiśunyaṃ triṣu jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशत्यागं दरिद्रत्वं कर्करायाः फलं महत् त्र्यश्रं शत्रुभयं दत्ते चित्रकृष्णं विनिर्दिशेत्

deśatyāgaṃ daridratvaṃ karkarāyāḥ phalaṃ mahat tryaśraṃ śatrubhayaṃ datte citrakṛṣṇaṃ vinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं बहुविधा दोषास्त्याज्या रत्नस्य सूरिभिः गुणांश्चैषां प्रवक्ष्यामि यथादृष्टं पुरातनैः

evaṃ bahuvidhā doṣāstyājyā ratnasya sūribhiḥ guṇāṃścaiṣāṃ pravakṣyāmi yathādṛṣṭaṃ purātanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुः स्निग्धश्च वर्णाढ्यः पार्श्ववर्त्यभिरञ्जनः इन्द्रनीलः समाख्यातः चतुर्भिश्च महागुणैः

guruḥ snigdhaśca varṇāḍhyaḥ pārśvavartyabhirañjanaḥ indranīlaḥ samākhyātaḥ caturbhiśca mahāguṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छायां चैषां प्रवक्ष्यामि यथाप्युक्ता पुरातनैः चतुर्जातिविभागेन उत्तमाधममध्यमाः

chāyāṃ caiṣāṃ pravakṣyāmi yathāpyuktā purātanaiḥ caturjātivibhāgena uttamādhamamadhyamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीला च शुककण्ठाभा अतसीकुसुमप्रभा कोकिलाकण्ठसङ्काशा बर्हिकण्ठसमप्रभा

nīlā ca śukakaṇṭhābhā atasīkusumaprabhā kokilākaṇṭhasaṅkāśā barhikaṇṭhasamaprabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकपक्षसमा कान्तिर्विविधा तस्य दृश्यते दोषहीने गुणाढ्ये च उत्तमाकरसम्भवे

kākapakṣasamā kāntirvividhā tasya dṛśyate doṣahīne guṇāḍhye ca uttamākarasambhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलमूल्यं प्रवक्ष्यामि मणेर् मत्यनुसारतः यन्मूल्यं पद्मरागस्य सगुणस्य प्रकीर्तितम्

nīlamūlyaṃ pravakṣyāmi maṇer matyanusārataḥ yanmūlyaṃ padmarāgasya saguṇasya prakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मूल्यं शक्रनीलस्य मुनिभिः परिकीर्तितम् पयोमध्ये क्षिपेन्नीलं सुनीलं तत्पयो भवेत्

tanmūlyaṃ śakranīlasya munibhiḥ parikīrtitam payomadhye kṣipennīlaṃ sunīlaṃ tatpayo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रनीलः स विज्ञेयो रत्नशास्त्रविशारदैः एतद्गुणविशिष्टो यो लोकानां हितकारकः परीक्षा शक्रनीलस्य सूरिभिः कीर्तिता

indranīlaḥ sa vijñeyo ratnaśāstraviśāradaiḥ etadguṇaviśiṣṭo yo lokānāṃ hitakārakaḥ parīkṣā śakranīlasya sūribhiḥ kīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.