Library·Somadeva: Rasendracudamani, chapters·13

Somadeva: Rasendracudamani, chapters 13

माणिक्यरसायन सुजातिगुणमाणिक्यभस्म कर्षमितं शुभम् । कनकाभ्रकताम्राणां कान्तस्य भसितं पृथक्

māṇikyarasāyana sujātiguṇamāṇikyabhasma karṣamitaṃ śubham / kanakābhrakatāmrāṇāṃ kāntasya bhasitaṃ pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिगुणत्वेन संवृद्धं मर्दयेत् समगन्धकैः । पुटेद्वनगिरिण्डैश्च पञ्चवाराणि यत्नतः

triguṇatvena saṃvṛddhaṃ mardayet samagandhakaiḥ / puṭedvanagiriṇḍaiśca pañcavārāṇi yatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं शिलालकाभ्यां च पुटेन्नीलाञ्जनेन च । तुल्यगन्धाश्मसूताभ्यां विहितां कज्जलीं शुभाम्

evaṃ śilālakābhyāṃ ca puṭennīlāñjanena ca / tulyagandhāśmasūtābhyāṃ vihitāṃ kajjalīṃ śubhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तां कज्जलीं यत्नाद् गृहीत्वा तदनन्तरम् । लोहपात्रे परिद्राव्य बादरेणाल्पवह्निना

tatastāṃ kajjalīṃ yatnād gṛhītvā tadanantaram / lohapātre paridrāvya bādareṇālpavahninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माणिक्यादीनि भस्मानि क्षिप्त्वा तत्र विमिश्रयेत् । अथार्द्रकरसैस्तां तु मर्दयित्वाथ कज्जलीम्

māṇikyādīni bhasmāni kṣiptvā tatra vimiśrayet / athārdrakarasaistāṃ tu mardayitvātha kajjalīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्यक् शुष्कं विचूर्ण्याथ क्षिपेद्रम्यकरण्डके । व्योषाज्यसम्मितं ह्येतन्माणिक्याद्यं रसायनम्

samyak śuṣkaṃ vicūrṇyātha kṣipedramyakaraṇḍake / vyoṣājyasammitaṃ hyetanmāṇikyādyaṃ rasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्योषाज्यसहितं लीढं षण्मासं पथ्यभोजिना । निहन्ति सकलान् रोगान् जरापलितसंयुतान्

vyoṣājyasahitaṃ līḍhaṃ ṣaṇmāsaṃ pathyabhojinā / nihanti sakalān rogān jarāpalitasaṃyutān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवेद्वर्षशतं चैव त्रिवारकृतभोजनः । क्षयादिजान् गदान् सर्वांस्तत्तद्रोगानुपानतः

jīvedvarṣaśataṃ caiva trivārakṛtabhojanaḥ / kṣayādijān gadān sarvāṃstattadrogānupānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मौक्तिकरसायनम् जयन्तीरसनिष्पिष्टं शुकपिच्छेन मारितम् । मौक्तिकं रसमात्रं हि द्विगुणं स्वर्णभस्मकम्

mauktikarasāyanam jayantīrasaniṣpiṣṭaṃ śukapicchena māritam / mauktikaṃ rasamātraṃ hi dviguṇaṃ svarṇabhasmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिगुणं कान्तजं भस्म व्योमसत्त्वं चतुर्गुणम् । दत्त्वा च गन्धसौभाग्यं शृङ्गवेरेण भावितम्

triguṇaṃ kāntajaṃ bhasma vyomasattvaṃ caturguṇam / dattvā ca gandhasaubhāgyaṃ śṛṅgavereṇa bhāvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुटेद् विंशतिवाराणि विद्राव्य पटगालितम् । सर्वतुल्येन बलिना रसेन कृतकज्जलीम्

puṭed viṃśativārāṇi vidrāvya paṭagālitam / sarvatulyena balinā rasena kṛtakajjalīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्राव्य पूर्ववद् भस्म मुक्तादीनां परिक्षिपेत् । विमिश्र्य निक्षिपेत्तत्र क्षीरं छागीसमुद्भवम्

vidrāvya pūrvavad bhasma muktādīnāṃ parikṣipet / vimiśrya nikṣipettatra kṣīraṃ chāgīsamudbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संशोषितं विचूर्ण्याथ काचकूप्यां विनिक्षिपेत् । पिप्पलीमधुना सार्धं सेवितं वल्लमात्रया

saṃśoṣitaṃ vicūrṇyātha kācakūpyāṃ vinikṣipet / pippalīmadhunā sārdhaṃ sevitaṃ vallamātrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसायनविधानेन कुरुते वत्सरेण हि । वलीपलितनिर्मुक्तं वार्धक्येन विवर्जितम्

rasāyanavidhānena kurute vatsareṇa hi / valīpalitanirmuktaṃ vārdhakyena vivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रोत्रदन्तादिसम्पन्नं शतायुष्कं सचक्षुषम् । मत्तदन्तिबलोपेतं विवादे विजयान्वितम्

śrotradantādisampannaṃ śatāyuṣkaṃ sacakṣuṣam / mattadantibalopetaṃ vivāde vijayānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लीढं मध्वाज्यतैलैश्च कणोपेताश्वगन्धया । क्षयरोगं निहन्त्येव मण्डलार्धेन निश्चितम्

līḍhaṃ madhvājyatailaiśca kaṇopetāśvagandhayā / kṣayarogaṃ nihantyeva maṇḍalārdhena niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तद्रोगानुपानैश्च निहन्ति सकलामयान् । वन्ध्यापुत्रप्रदं ह्येतत् सूतिकामयनाशनम्

tattadrogānupānaiśca nihanti sakalāmayān / vandhyāputrapradaṃ hyetat sūtikāmayanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालानां परमं पथ्यं वृष्यमायुष्यमुत्तमम् । नागोदरोपविष्टं च हन्ति स्त्रीणां च वेगतः

bālānāṃ paramaṃ pathyaṃ vṛṣyamāyuṣyamuttamam / nāgodaropaviṣṭaṃ ca hanti strīṇāṃ ca vegataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हैयङ्गवीनसंयुक्तं तवराजेन संयुतम् । गर्भिणीसर्वरोगेषु प्रशस्तं परिकीर्तितम्

haiyaṅgavīnasaṃyuktaṃ tavarājena saṃyutam / garbhiṇīsarvarogeṣu praśastaṃ parikīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवालरसयन चतुष्पलं प्रवालस्य भस्मनो मृततारकम् । तत्समं द्विगुणं ताम्रं प्रवालादर्धमाक्षिकम्

pravālarasayana catuṣpalaṃ pravālasya bhasmano mṛtatārakam / tatsamaṃ dviguṇaṃ tāmraṃ pravālādardhamākṣikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिंशद्विभागिकं वज्रं षोडशांशं च नीलकम् । व्योमसत्त्वं समं सर्वैस्तालकं सर्वतः समम्

triṃśadvibhāgikaṃ vajraṃ ṣoḍaśāṃśaṃ ca nīlakam / vyomasattvaṃ samaṃ sarvaistālakaṃ sarvataḥ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमर्द्य लुङ्गतोयेन यावद्दिनचतुष्टयम् । सर्वार्धशुद्धसूतेन तस्माद् द्विगुणगन्धकैः

vimardya luṅgatoyena yāvaddinacatuṣṭayam / sarvārdhaśuddhasūtena tasmād dviguṇagandhakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहितां कज्जलीं सम्यक् द्रावयित्वा यथा पुरा । प्रवालादीनि भस्मानि विनिक्षिप्य विमिश्र्य च

vihitāṃ kajjalīṃ samyak drāvayitvā yathā purā / pravālādīni bhasmāni vinikṣipya vimiśrya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्वाप्य गोघृते सम्यग् द्वादशाब्दपुरातने । शरावसम्पुटे रुद्ध्वा घृताक्तं स्वेदयेच्छनैः

nirvāpya goghṛte samyag dvādaśābdapurātane / śarāvasampuṭe ruddhvā ghṛtāktaṃ svedayecchanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचूर्ण्य भावयेद्भृङ्गरसैर्वाराणि सप्त च । व्योषाज्यसहितं हन्ति जूर्तिरोगं दिनैस्त्रिभिः

vicūrṇya bhāvayedbhṛṅgarasairvārāṇi sapta ca / vyoṣājyasahitaṃ hanti jūrtirogaṃ dinaistribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षयं च मण्डलार्धेन ग्रहणीं पाण्डुकामले । कुम्भकामलिकारोगम् उदावर्तं महोदरम्

kṣayaṃ ca maṇḍalārdhena grahaṇīṃ pāṇḍukāmale / kumbhakāmalikārogam udāvartaṃ mahodaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमेहं मेदसो वृद्धिं वातव्याधिं कफामयम् । गुदरोगं च मन्दाग्निं मूत्रवातमशेषतः

pramehaṃ medaso vṛddhiṃ vātavyādhiṃ kaphāmayam / gudarogaṃ ca mandāgniṃ mūtravātamaśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरमन्दिरजव्याधिं वन्ध्यारोगांस् त्वगामयान् । व्योषाज्यचित्रतोयैश्च ह्यनुपानमशेषतः

smaramandirajavyādhiṃ vandhyārogāṃs tvagāmayān / vyoṣājyacitratoyaiśca hyanupānamaśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयो भूयो विसूच्यर्तिर् देहिनो यस्य जायते । रसोऽयं तस्य दातव्यो मण्डलानां त्रयं खलु । आमरोगे च दातव्यो भिषग्भिर्वत्सरावधि

bhūyo bhūyo visūcyartir dehino yasya jāyate / raso'yaṃ tasya dātavyo maṇḍalānāṃ trayaṃ khalu / āmaroge ca dātavyo bhiṣagbhirvatsarāvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तार्क्ष्यरसायन तार्क्ष्यभस्म तु शाणैकं वज्रभस्म तदर्धकम् । मृतस्वर्णार्ककान्तानां निष्कद्वयमितं पृथक्

tārkṣyarasāyana tārkṣyabhasma tu śāṇaikaṃ vajrabhasma tadardhakam / mṛtasvarṇārkakāntānāṃ niṣkadvayamitaṃ pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहभस्म मृतं सूतं सर्वमेकत्र मर्दयेत् । पुटेद्विंशतिवाराणि पुटैः कुक्कुटसंज्ञकैः

lohabhasma mṛtaṃ sūtaṃ sarvamekatra mardayet / puṭedviṃśativārāṇi puṭaiḥ kukkuṭasaṃjñakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमृताम्बुसमायुक्तैः शिलागन्धकतालकैः । सप्तवारं द्रवैः सार्धं दशभिः पिष्टकैः पुटेत्

amṛtāmbusamāyuktaiḥ śilāgandhakatālakaiḥ / saptavāraṃ dravaiḥ sārdhaṃ daśabhiḥ piṣṭakaiḥ puṭet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सिद्धं प्रभावाढ्यं तार्क्ष्यं नाम रसायनम् । चित्रकार्द्रकरसोपेतं पीतं राजिकया मितम्

evaṃ siddhaṃ prabhāvāḍhyaṃ tārkṣyaṃ nāma rasāyanam / citrakārdrakarasopetaṃ pītaṃ rājikayā mitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदोषजान् गदान्सर्वान् कफवातोद्भवानपि । असाध्यान् सर्ववैद्यानां भेषजानां च कोटिभिः । करोति क्षुधमत्यर्थं भुक्तं जरयति क्षणात्

tridoṣajān gadānsarvān kaphavātodbhavānapi / asādhyān sarvavaidyānāṃ bheṣajānāṃ ca koṭibhiḥ / karoti kṣudhamatyarthaṃ bhuktaṃ jarayati kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्परागरसायन पुष्परागोद्भवं भस्म पलार्धप्रमितं शुभम् । तदर्धं पीतकाचं च तदर्धं ताम्रभस्मकम्

puṣparāgarasāyana puṣparāgodbhavaṃ bhasma palārdhapramitaṃ śubham / tadardhaṃ pītakācaṃ ca tadardhaṃ tāmrabhasmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्रस्यार्धं च रजतं जातरूपं तदर्धकम् । वज्रभस्म तदर्धं च सर्वतुल्यं मृताभ्रकम्

tāmrasyārdhaṃ ca rajataṃ jātarūpaṃ tadardhakam / vajrabhasma tadardhaṃ ca sarvatulyaṃ mṛtābhrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समं सूर्यकान्तं च मारितं बलिना सह । तुल्येन बलिना सार्धं दशवारं पुटेत् खलु

tatsamaṃ sūryakāntaṃ ca māritaṃ balinā saha / tulyena balinā sārdhaṃ daśavāraṃ puṭet khalu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलाञ्जनालताप्यानां पृथक् तानि पुटानि च । इति सिद्धमिदं प्रोक्तं पुष्परागरसायनम्

nīlāñjanālatāpyānāṃ pṛthak tāni puṭāni ca / iti siddhamidaṃ proktaṃ puṣparāgarasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षयादिसर्वरोगघ्नं कुष्ठव्याधिहरं परम् । गुदगुल्मार्त्तिशमनं पुत्रीयं वृष्यमुत्तमम्

kṣayādisarvarogaghnaṃ kuṣṭhavyādhiharaṃ param / gudagulmārttiśamanaṃ putrīyaṃ vṛṣyamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसायनं तथा चैतत् क्षिप्रं गुल्महरं स्त्रियाः । दीपनं परमं प्रोक्तं कामलापाण्डुनाशनम् । बहुनात्र किमुक्तेन सर्वरोगविनाशनम्

rasāyanaṃ tathā caitat kṣipraṃ gulmaharaṃ striyāḥ / dīpanaṃ paramaṃ proktaṃ kāmalāpāṇḍunāśanam / bahunātra kimuktena sarvarogavināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्ररसायन एककर्षं मृतं वज्रं तावद्भूनागसत्त्वकम् । ततश्च द्विगुणं स्वर्णं स्वर्णतुल्यं खसत्त्वकम्

vajrarasāyana ekakarṣaṃ mṛtaṃ vajraṃ tāvadbhūnāgasattvakam / tataśca dviguṇaṃ svarṇaṃ svarṇatulyaṃ khasattvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावन्मात्रं च कान्तायः सर्वं वारितरं कृतम् । अष्टमांशश्च सूतस्य सर्वेभ्यः परिकीर्तितः

tāvanmātraṃ ca kāntāyaḥ sarvaṃ vāritaraṃ kṛtam / aṣṭamāṃśaśca sūtasya sarvebhyaḥ parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुकपिच्छः समः सर्वैर् मर्दयेच्चणकाम्लकैः । विधाय गोलकं रम्यं छायाशुष्कं समाचरेत्

śukapicchaḥ samaḥ sarvair mardayeccaṇakāmlakaiḥ / vidhāya golakaṃ ramyaṃ chāyāśuṣkaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भूनागसत्त्वं हि गन्धकेन समं क्षिपेत् । पुटितं शतवाराणि शतं वाराणि ताप्यकैः

tato bhūnāgasattvaṃ hi gandhakena samaṃ kṣipet / puṭitaṃ śatavārāṇi śataṃ vārāṇi tāpyakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यपर्णैश्च दुग्धैर्वा वाराणां विंशतिं ततः । गुञ्जाटङ्कणसिक्थैश्च भूनागस्य रजोवृतम्

sūryaparṇaiśca dugdhairvā vārāṇāṃ viṃśatiṃ tataḥ / guñjāṭaṅkaṇasikthaiśca bhūnāgasya rajovṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तयित्वा तु तं गोलं कल्केनानेन लेपयेत् । अर्धाङ्गुलदलेनाथ परिशोष्य खरातपे

vartayitvā tu taṃ golaṃ kalkenānena lepayet / ardhāṅguladalenātha pariśoṣya kharātape

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निक्षिपेद् वालुकायन्त्रे प्रपचेद्दिनपञ्चकम् । ततस्त्रिकोणगण्डीरदुग्धैर्गन्धकसंयुतैः

nikṣiped vālukāyantre prapaceddinapañcakam / tatastrikoṇagaṇḍīradugdhairgandhakasaṃyutaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयित्वा तु तं गोलं पुटेद्वाराणि विंशतिम् । पटचूर्णं ततः कृत्वा क्षिपेदन्तःकरण्डके

mardayitvā tu taṃ golaṃ puṭedvārāṇi viṃśatim / paṭacūrṇaṃ tataḥ kṛtvā kṣipedantaḥkaraṇḍake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुञ्जामितं भजेदेनं रम्यं वज्ररसायनम् । ज्ञाताज्ञातेषु सर्वेषु गदेषु विविधेषु च

guñjāmitaṃ bhajedenaṃ ramyaṃ vajrarasāyanam / jñātājñāteṣu sarveṣu gadeṣu vividheṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तद्रोगानुपानेन दातव्यं भिषजा खलु । न सोऽस्ति रोगो लोकेऽस्मिन्यो ह्यनेन न शाम्यति

tattadrogānupānena dātavyaṃ bhiṣajā khalu / na so'sti rogo loke'sminyo hyanena na śāmyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसायनप्रकारेण सेवितो मण्डलत्रयम् । देहसिद्धिं करोत्येव विश्वविस्मयकारिणीम् । बिल्वमेकं विना सर्वं पथ्यमत्र प्रकीर्तितम्

rasāyanaprakāreṇa sevito maṇḍalatrayam / dehasiddhiṃ karotyeva viśvavismayakāriṇīm / bilvamekaṃ vinā sarvaṃ pathyamatra prakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलरसायन नीलरत्नकृतं भस्म पलमात्रं च हीरकम् । स्वर्णं रौप्यं च कान्तं च ताप्यकं नृपवर्तकम्

nīlarasāyana nīlaratnakṛtaṃ bhasma palamātraṃ ca hīrakam / svarṇaṃ raupyaṃ ca kāntaṃ ca tāpyakaṃ nṛpavartakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समांशं सर्वमेतत् स्यात् सर्वतुल्यं च शुल्वकम् । सर्वमेतन्मृतं ग्राह्यं समगन्धकसंयुतम्

samāṃśaṃ sarvametat syāt sarvatulyaṃ ca śulvakam / sarvametanmṛtaṃ grāhyaṃ samagandhakasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेत् कङ्गुणीतैलैर्यावत्स्याद्दिवसाष्टकम् । ऊर्ध्वाधो गन्धकं दत्त्वा पुटेद्वाराणि विंशतिम्

mardayet kaṅguṇītailairyāvatsyāddivasāṣṭakam / ūrdhvādho gandhakaṃ dattvā puṭedvārāṇi viṃśatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतमुण्डीरसैः पश्चाद्भावयेत् सप्तवारकम् । इति सिद्धं प्रभावाढ्यं रम्यं नीलरसायनम्

śvetamuṇḍīrasaiḥ paścādbhāvayet saptavārakam / iti siddhaṃ prabhāvāḍhyaṃ ramyaṃ nīlarasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निहन्ति सकलान्रोगान्गुञ्जामात्रं निषेवितम् । ज्वरं पाण्डुं क्षयं कासं शूलमर्शश्च गुल्मकम्

nihanti sakalānrogānguñjāmātraṃ niṣevitam / jvaraṃ pāṇḍuṃ kṣayaṃ kāsaṃ śūlamarśaśca gulmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदरं कुष्ठरोगं च श्वासं पञ्चविधं तथा । तत्तद्भैषज्ययोगेन तत्तद्रोगनिबर्हणम्

udaraṃ kuṣṭharogaṃ ca śvāsaṃ pañcavidhaṃ tathā / tattadbhaiṣajyayogena tattadroganibarhaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमेदरसायन गोमेदं गन्धयोगेन लकुचद्रवयोगिना । पुटित्वा दशवारैश्च जातं भस्म पलोन्मितम्

gomedarasāyana gomedaṃ gandhayogena lakucadravayoginā / puṭitvā daśavāraiśca jātaṃ bhasma palonmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णं रजतं कान्तं सर्वमौषधमारितम् । क्रामणं पादपादेन प्रसितं चूलिकाम्बुना

suvarṇaṃ rajataṃ kāntaṃ sarvamauṣadhamāritam / krāmaṇaṃ pādapādena prasitaṃ cūlikāmbunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताप्यं गन्धर्वतैलेन पुटितं दशवारकम् । निरुत्थं जायते भस्म सर्वथैव गुणाधिकम्

tāpyaṃ gandharvatailena puṭitaṃ daśavārakam / nirutthaṃ jāyate bhasma sarvathaiva guṇādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदर्धसूतगन्धाभ्यां कृतकज्जलिकाद्रुतौ । पूर्वभस्मत्रयं क्षिप्त्वा विमिश्र्य च समाहरेत्

tadardhasūtagandhābhyāṃ kṛtakajjalikādrutau / pūrvabhasmatrayaṃ kṣiptvā vimiśrya ca samāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचूर्ण्य मुण्डिकाद्रावैर्भावयेत् सप्तवारकम् । पटचूर्णं विधायाथ क्षिपेदन्तःकरण्डके

vicūrṇya muṇḍikādrāvairbhāvayet saptavārakam / paṭacūrṇaṃ vidhāyātha kṣipedantaḥkaraṇḍake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं हि परमं श्रेष्ठं गोमेदकरसायनम् । योज्यं सर्वेषु रोगेषु तत्तद्रोगानुपानतः

idaṃ hi paramaṃ śreṣṭhaṃ gomedakarasāyanam / yojyaṃ sarveṣu rogeṣu tattadrogānupānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करोति दीपनं तीव्रं सर्वार्हं च प्रियंकरम् । ददाति परमां पुष्टिं बलं भीमबलोपमम् । परमं वृष्यमायुष्यं नेत्र्यं मुखगदापहम्

karoti dīpanaṃ tīvraṃ sarvārhaṃ ca priyaṃkaram / dadāti paramāṃ puṣṭiṃ balaṃ bhīmabalopamam / paramaṃ vṛṣyamāyuṣyaṃ netryaṃ mukhagadāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैदूर्यरसायन कान्तकल्केन वैदूर्यं सह गन्धेन मारितम् । तद्भस्मनाष्टशाणेन तदर्धं मृतहेम च

vaidūryarasāyana kāntakalkena vaidūryaṃ saha gandhena māritam / tadbhasmanāṣṭaśāṇena tadardhaṃ mṛtahema ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोः समं तीक्ष्णरजो मृतं रूप्यं च तत्समम् । मृतं च विमलं सर्वैः समं सर्वं विमर्दितम्

tayoḥ samaṃ tīkṣṇarajo mṛtaṃ rūpyaṃ ca tatsamam / mṛtaṃ ca vimalaṃ sarvaiḥ samaṃ sarvaṃ vimarditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिलितं मोचसारेण गोलीकृत्य विशोषयेत् । अङ्गुलार्धदलेनैव शिलाजेन विमर्दयेत्

militaṃ mocasāreṇa golīkṛtya viśoṣayet / aṅgulārdhadalenaiva śilājena vimardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वालुकायन्त्रमध्यस्थं पक्षार्धं शनकैः पचेत् । स्वतः शीतं समाहृत्य कुमारीमूलसारतः

vālukāyantramadhyasthaṃ pakṣārdhaṃ śanakaiḥ pacet / svataḥ śītaṃ samāhṛtya kumārīmūlasārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयित्वा विशोष्याथ पीलुमूलजलैस्तथा । तथैव चित्रमूलाद्भिः कन्थारीमूलसारतः

mardayitvā viśoṣyātha pīlumūlajalaistathā / tathaiva citramūlādbhiḥ kanthārīmūlasārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरबिल्वभवैस्तोयैर् विशोष्य च विचूर्ण्य च । मृतसंजीवनं ह्येतद् वैदूर्यकरसायनम्

cirabilvabhavaistoyair viśoṣya ca vicūrṇya ca / mṛtasaṃjīvanaṃ hyetad vaidūryakarasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्द्रकद्रवसंयुक्तं गुञ्जामात्रं रसायनम् । दातव्यं चित्रतोयैर्वा सन्निपाते विसंज्ञके

ārdrakadravasaṃyuktaṃ guñjāmātraṃ rasāyanam / dātavyaṃ citratoyairvā sannipāte visaṃjñake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तबन्धे तु संजाते वल्लमात्रममुं रसम् । पादयोर्घर्षयेद्यत्नात् ततश्चेष्टामवाप्नुयात्

dantabandhe tu saṃjāte vallamātramamuṃ rasam / pādayorgharṣayedyatnāt tataśceṣṭāmavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातचेष्टस्य सलिलं मूर्ध्नि शीतं विनिक्षिपेत् । शतकुम्भमितं स्वादु तीव्रा क्षुज्जायते ततः

jātaceṣṭasya salilaṃ mūrdhni śītaṃ vinikṣipet / śatakumbhamitaṃ svādu tīvrā kṣujjāyate tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् किंचिद् याचते तस्मै तत्तद्देयमभीप्सितम् । आयुष्ये विद्यमाने स सुखी जीवति मानवः

yat kiṃcid yācate tasmai tattaddeyamabhīpsitam / āyuṣye vidyamāne sa sukhī jīvati mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदोषजातरोगेषु दातव्यं तण्डुलोन्मितम् । पलार्धसितया युक्तमन्यथा हन्ति रोगिणम्

tridoṣajātarogeṣu dātavyaṃ taṇḍulonmitam / palārdhasitayā yuktamanyathā hanti rogiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदोषोद्भवे रोगे संसर्गजनिते तथा । न दातव्यं हि भिषजा वैदूर्यकरसायनम्

ekadoṣodbhave roge saṃsargajanite tathā / na dātavyaṃ hi bhiṣajā vaidūryakarasāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतानि वा तानि समर्चितानि सुजातियुक्तानि च संस्तुतानि । हरन्ति रत्नान्यखिलं दुरिष्टं कुर्वन्त्यभीष्टं सततं यथेष्टम्

dhṛtāni vā tāni samarcitāni sujātiyuktāni ca saṃstutāni / haranti ratnānyakhilaṃ duriṣṭaṃ kurvantyabhīṣṭaṃ satataṃ yatheṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरन्त्यलक्ष्मीं सततं समस्तान् दुष्कर्मजातान् इह सर्वरोगान् । आयुष्यकारीणि हितानि सर्वरत्नप्रसूतानि रसायनानि

harantyalakṣmīṃ satataṃ samastān duṣkarmajātān iha sarvarogān / āyuṣyakārīṇi hitāni sarvaratnaprasūtāni rasāyanāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.