पुरासीद् भगवान् बुद्धः काश्यपो नाम सर्ववित् । स्सर्वत्रैधातुकाधीशः सर्वविद्याधिपो जिनः
purāsīd bhagavān buddhaḥ kāśyapo nāma sarvavit / ssarvatraidhātukādhīśaḥ sarvavidyādhipo jinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 11
धर्मराजो जगच्छास्ता तथागतो विनायकः । सर्वधर्मानुसंभर्त्ता संबोधिसंप्रकाशितः
dharmarājo jagacchāstā tathāgato vināyakaḥ / sarvadharmānusaṃbharttā saṃbodhisaṃprakāśitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससांघिको मुनीन्द्रो ऽसौ वाराणसीम् उपाश्रितः । सर्वसत्वहितार्थेन तस्थौ धर्मं समादिशत्
sasāṃghiko munīndro 'sau vārāṇasīm upāśritaḥ / sarvasatvahitārthena tasthau dharmaṃ samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य सद्धर्मराजस्य काश्यपस्य जगद्गुरोः । शासने द्वौ यती भिक्षू संशीतिकौ वभूवतुः
tasya saddharmarājasya kāśyapasya jagadguroḥ / śāsane dvau yatī bhikṣū saṃśītikau vabhūvatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर् एको महाधीरो विनीतो ऽर्हं वहुश्रुतः । द्वितीयो ऽल्पश्रुतः भिक्षुः पृथग्जनसमानिकः
tayor eko mahādhīro vinīto 'rhaṃ vahuśrutaḥ / dvitīyo 'lpaśrutaḥ bhikṣuḥ pṛthagjanasamānikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽसाव् अर्हन् महाविज्ञो वहुश्रुतो विचक्षणः । स ज्ञातो ऽर्हन् महापुण्यः सर्वलोकैः प्रपूजितः
yo 'sāv arhan mahāvijño vahuśruto vicakṣaṇaḥ / sa jñāto 'rhan mahāpuṇyaḥ sarvalokaiḥ prapūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽभूच् चाल्पश्रुतो भिक्षुः संशीतिकः पृथग्जनः । स केन चित् पूजितो नैवं यथा सो ऽर्हं यतिः सुधीः
yo 'bhūc cālpaśruto bhikṣuḥ saṃśītikaḥ pṛthagjanaḥ / sa kena cit pūjito naivaṃ yathā so 'rhaṃ yatiḥ sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव सर्वतः पश्चाच्छ्रमनेन सहाचरत्
tenaiva sarvataḥ paścācchramanena sahācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथान्यस्मिन् दिने सो ऽर्हं दात्रान्येन निमंत्रितः । गन्तुकामस् तदा तत्र पश्चाच्छ्रमणम् ऐच्छत
tathānyasmin dine so 'rhaṃ dātrānyena nimaṃtritaḥ / gantukāmas tadā tatra paścācchramaṇam aicchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् आगमनम् अन्विष्य नैव प्रत्यलभत् क्वचित् । ततस् तद्दर्शनाभावाद् अन्यम् आहूय भिक्षुकं
tad āgamanam anviṣya naiva pratyalabhat kvacit / tatas taddarśanābhāvād anyam āhūya bhikṣukaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं पश्चाच्छ्रमणं कृत्वा दातुर् गृहम् उपाचरत् । तदनन्तरम् एवासौ तत्राश्रमे उपागतः
taṃ paścācchramaṇaṃ kṛtvā dātur gṛham upācarat / tadanantaram evāsau tatrāśrame upāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अर्हन्तम् अपश्यन् स तस्थौ तूष्णी निराशितः । तथैवं तं निषीदन्तं दृष्ट्वा ते भिक्षवो नराः
tam arhantam apaśyan sa tasthau tūṣṇī nirāśitaḥ / tathaivaṃ taṃ niṣīdantaṃ dṛṣṭvā te bhikṣavo narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यौद्धत्यमनः कर्तुम् एवम् ऊचुः परस्परं । भदन्त पश्यताद्यायं तेनाहतो न नीयते
tasyauddhatyamanaḥ kartum evam ūcuḥ parasparaṃ / bhadanta paśyatādyāyaṃ tenāhato na nīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यो ऽद्य नीयते पश्चाच्छ्रमणः केन हेतुना । इति तैर् भिक्षुभिः प्रोक्तं श्रुत्वासौ प्रतिभेदितः । तस्यार्हतो ऽन्तिके चित्तं प्रदुष्याभ्यशपत् तथा
anyo 'dya nīyate paścācchramaṇaḥ kena hetunā / iti tair bhikṣubhiḥ proktaṃ śrutvāsau pratibheditaḥ / tasyārhato 'ntike cittaṃ praduṣyābhyaśapat tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अद्य मां परित्यज्य समाहूयान्यतो हरात् । गछत भोजनं भोक्तुं तद् अहस्तो भवत्व् असौ
yad adya māṃ parityajya samāhūyānyato harāt / gachata bhojanaṃ bhoktuṃ tad ahasto bhavatv asau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदासौ भोजनं भुक्त्वा तेनैवं भिक्षुणा सह । स्वाश्रमं समुपायातस् तम् अद्राक्षीद् रुषाकुलं
tadāsau bhojanaṃ bhuktvā tenaivaṃ bhikṣuṇā saha / svāśramaṃ samupāyātas tam adrākṣīd ruṣākulaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं शपितं वापि मत्वा सो ऽर्हं महामतिः । दृष्ट्वा तं कृपया दृष्ट्या तूष्णीभूत्वा व्यचिंतयत्
ity evaṃ śapitaṃ vāpi matvā so 'rhaṃ mahāmatiḥ / dṛṣṭvā taṃ kṛpayā dṛṣṭyā tūṣṇībhūtvā vyaciṃtayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो अयं महामूढ ईदृग् मयि प्रभाषते । एतत् कर्मफलं घोरं कथं भोक्ष्यति नारके
aho ayaṃ mahāmūḍha īdṛg mayi prabhāṣate / etat karmaphalaṃ ghoraṃ kathaṃ bhokṣyati nārake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अयं मम दोषेण क्रोधेनैवं खलीकृतः । तद् एतत् कर्मवैपाक्यं मयैव परिपाच्यतां
yad ayaṃ mama doṣeṇa krodhenaivaṃ khalīkṛtaḥ / tad etat karmavaipākyaṃ mayaiva paripācyatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं मनसा ध्यात्वा स महार्हं कृपानिधिः । तत्पापपरिशुद्ध्यर्थं समाधिं विदधे चिरं
ity evaṃ manasā dhyātvā sa mahārhaṃ kṛpānidhiḥ / tatpāpapariśuddhyarthaṃ samādhiṃ vidadhe ciraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सो ऽप्य् अयतिर् भिक्षुर् दृष्ट्वा तं ध्यानसंस्थितं । पश्चात्तापाग्निसंतप्तेस् तत्पादप्रणतो ऽवदत्
tataḥ so 'py ayatir bhikṣur dṛṣṭvā taṃ dhyānasaṃsthitaṃ / paścāttāpāgnisaṃtaptes tatpādapraṇato 'vadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भदन्त यन् मया रौष्यात् क्रोधाभिभूतचेतसा । प्रोचितं पातकं घोरं तद् भवान् क्षन्तुम् अर्हति
bhadanta yan mayā rauṣyāt krodhābhibhūtacetasā / procitaṃ pātakaṃ ghoraṃ tad bhavān kṣantum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदत्ययं भवाञ् छास्तः प्रतिहर्तुं समर्हति
tadatyayaṃ bhavāñ chāstaḥ pratihartuṃ samarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्याग्रेण सदा चापि भवतां शरणं व्रजे । तन् मे यद् अपराधत्वं तत् सर्वं क्षन्तुम् अर्हति ॥ र्म् ११।१४४ ४३! ॥ पुनर् नैतत् करिष्ये ऽहं अकर्त्तव्यं यद्य् अत्र हि । अवक्तव्यं च यत् किं चिन् न तद् वक्ष्यामि सर्वथा
adyāgreṇa sadā cāpi bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / tan me yad aparādhatvaṃ tat sarvaṃ kṣantum arhati // Rm 11.144 43! // punar naitat kariṣye 'haṃ akarttavyaṃ yady atra hi / avaktavyaṃ ca yat kiṃ cin na tad vakṣyāmi sarvathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभाव्यं चापि यत् किंचिद् भावयिष्ये न तत् पुनः । यद् एव तं प्रकर्त्तव्यं तद् एव हि करोम्य् अहं
abhāvyaṃ cāpi yat kiṃcid bhāvayiṣye na tat punaḥ / yad eva taṃ prakarttavyaṃ tad eva hi karomy ahaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्तव्यम् एव वक्ष्ये ऽहं भाव्यम् एव प्रभावये । एतत् सर्वं समासेन समादेष्टुं समर्हति
vaktavyam eva vakṣye 'haṃ bhāvyam eva prabhāvaye / etat sarvaṃ samāsena samādeṣṭuṃ samarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवदाज्ञां शिरोधृत्वा सत्यम् एवं चरेत् सदा ॥ र्म् ११।१४८ ४७! ॥ इति तेनार्थितं श्रुत्वा स समाधेः समुत्थितः । तं भिक्षुं कृपया दृष्ट्वा पश्यन्न् एवं समब्रवीत्
bhavadājñāṃ śirodhṛtvā satyam evaṃ caret sadā // Rm 11.148 47! // iti tenārthitaṃ śrutvā sa samādheḥ samutthitaḥ / taṃ bhikṣuṃ kṛpayā dṛṣṭvā paśyann evaṃ samabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु वत्स समाधाय त्वाम् अत्राहं प्रबोधये । यथा मे गदितं श्रुत्वा तथा कुरु समाहितः
śṛṇu vatsa samādhāya tvām atrāhaṃ prabodhaye / yathā me gaditaṃ śrutvā tathā kuru samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणिहिंसा न कर्त्तव्या तथादत्तप्रतिग्रहं । स्त्रीणां संगानुरागं च अकर्त्तव्यं कदा चन
prāṇihiṃsā na karttavyā tathādattapratigrahaṃ / strīṇāṃ saṃgānurāgaṃ ca akarttavyaṃ kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृषावादं न वक्तव्यं पैशून्यवचनं तथा । संभिन्नप्रलापं च पारुष्यं च कदा चन
mṛṣāvādaṃ na vaktavyaṃ paiśūnyavacanaṃ tathā / saṃbhinnapralāpaṃ ca pāruṣyaṃ ca kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथ्यादृष्टिर् अभिध्या च व्यापादं च तथा सदा । भिक्षुभिर् मनसा नैव चिंतनीया कदा चन
mithyādṛṣṭir abhidhyā ca vyāpādaṃ ca tathā sadā / bhikṣubhir manasā naiva ciṃtanīyā kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतानि दशपापानां मूलानि दुःखदानि हि । तस्माद् एवं परिज्ञाय त्यक्तव्यानि सुखार्थिभिः
etāni daśapāpānāṃ mūlāni duḥkhadāni hi / tasmād evaṃ parijñāya tyaktavyāni sukhārthibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर् अन्यच् छृणुष्वात्र वक्ष्ये दारुणपातकं । सद्धर्माणां प्रतिक्षेपं कर्तव्यं न कदा चन
punar anyac chṛṇuṣvātra vakṣye dāruṇapātakaṃ / saddharmāṇāṃ pratikṣepaṃ kartavyaṃ na kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा वार्यापवादत्वं वक्तव्यं न कदा चन । पंचानंतर्यपापानि नैव कार्याणि केन चित्
tathā vāryāpavādatvaṃ vaktavyaṃ na kadā cana / paṃcānaṃtaryapāpāni naiva kāryāṇi kena cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानि श्रुत्वापि दृष्ट्वापि भावयित्वानुमोद्य च । पतन्तो नरकेष्व् एव क्लेशान्धानि च सन्ति हि
yāni śrutvāpi dṛṣṭvāpi bhāvayitvānumodya ca / patanto narakeṣv eva kleśāndhāni ca santi hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् एतानि कर्माणि मानसापि च मा कृथा । वर्जनीयानि यत्नेन सद्धर्मसुखवांछिभिः
tasmād etāni karmāṇi mānasāpi ca mā kṛthā / varjanīyāni yatnena saddharmasukhavāṃchibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्त्तव्यं तु सदा नित्यम् आर्यसत्यानुभावितं । आर्याष्टांगिकमार्गे च चरित्वा व्रतम् आदरात्
karttavyaṃ tu sadā nityam āryasatyānubhāvitaṃ / āryāṣṭāṃgikamārge ca caritvā vratam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवरं व्रतम् आख्यातं सर्वैर् अपि मुनीश्वरैः
pravaraṃ vratam ākhyātaṃ sarvair api munīśvaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य पुण्यानुभावेन परिशुद्धत्रिमंडलाः । निःशेषपापनिर्मुक्ताः प्रयान्त्य् अर्हत्पदं द्रुतं
yasya puṇyānubhāvena pariśuddhatrimaṃḍalāḥ / niḥśeṣapāpanirmuktāḥ prayānty arhatpadaṃ drutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एतत् परिज्ञाय व्रतं कृत्वा समाचरन् । ततस् ते क्रमतः पापं निःशेषं क्षिणुयाद् द्रुतं
evam etat parijñāya vrataṃ kṛtvā samācaran / tatas te kramataḥ pāpaṃ niḥśeṣaṃ kṣiṇuyād drutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च क्रमशः शिक्षाः शिक्षित्वात्र समाहितः । त्रिरत्नशरणं कृत्वा ब्रह्मचर्य्यं समाचर
tataś ca kramaśaḥ śikṣāḥ śikṣitvātra samāhitaḥ / triratnaśaraṇaṃ kṛtvā brahmacaryyaṃ samācara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् त्वं क्रमशश् चैवं शोधयित्वा त्रिमंडलं । सर्वक्लेशविनिर्मुक्तः साक्षाद् अर्हन् भविष्यसि
tatas tvaṃ kramaśaś caivaṃ śodhayitvā trimaṃḍalaṃ / sarvakleśavinirmuktaḥ sākṣād arhan bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनार्हतादिष्टं श्रुत्वासौ परिबोधितः । तथेति च परिज्ञाय तद्व्रतं कर्तुम् ऐछत
iti tenārhatādiṣṭaṃ śrutvāsau paribodhitaḥ / tatheti ca parijñāya tadvrataṃ kartum aichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तस्यार्हतः शास्तुः सदैवं शरणं गतः । क्रमाच् छिक्षाश् च शिक्षित्वा तद् उपोषधम् आचरत्
tathā tasyārhataḥ śāstuḥ sadaivaṃ śaraṇaṃ gataḥ / kramāc chikṣāś ca śikṣitvā tad upoṣadham ācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधीत्य सकला विद्या त्रिरत्नसमुपाश्रयन् । सर्वक्लेशान् विनिर्जित्य ब्रह्मचर्यं समाचरत्
adhītya sakalā vidyā triratnasamupāśrayan / sarvakleśān vinirjitya brahmacaryaṃ samācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षवो ज्ञायताम् एष यो ऽसौ भिक्षुः पृथग्जनः । यद् अनेनार्हते शास्त्रे शपितं रुष्टचेतसा
bhikṣavo jñāyatām eṣa yo 'sau bhikṣuḥ pṛthagjanaḥ / yad anenārhate śāstre śapitaṃ ruṣṭacetasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनाहस्तो वभूवायं पंचजन्मशतान्य् अपि । यच् चानेनार्हतः शस्तुर् गत्वा च शरणं सदा
tenāhasto vabhūvāyaṃ paṃcajanmaśatāny api / yac cānenārhataḥ śastur gatvā ca śaraṇaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधीत्य सकला विद्या ब्रह्मचर्यं समाश्रितं । तेनायं शासनेनात्र प्रव्रज्यार्हं भवत्य् अपि
adhītya sakalā vidyā brahmacaryaṃ samāśritaṃ / tenāyaṃ śāsanenātra pravrajyārhaṃ bhavaty api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति हि भिक्षवो मत्वा चरितव्यं शुभे सदा । शुभेन सद्गतिं यांति कृष्णेन दुर्गतिं सदा
iti hi bhikṣavo matvā caritavyaṃ śubhe sadā / śubhena sadgatiṃ yāṃti kṛṣṇena durgatiṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिश्रितेनापि मिश्रत्वं भुंजते सर्वजंतवः । येनैव यत् कृतं कर्म तस्यैव कर्मणः फलं
miśritenāpi miśratvaṃ bhuṃjate sarvajaṃtavaḥ / yenaiva yat kṛtaṃ karma tasyaiva karmaṇaḥ phalaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव भुज्यते लोके नान्येन स्पृश्यते क्वचित् । अभुक्तं क्षीयते नैव कर्म क्वापि कदा चन
tenaiva bhujyate loke nānyena spṛśyate kvacit / abhuktaṃ kṣīyate naiva karma kvāpi kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तं तु क्षीयते कर्म शुभं वाप्य् अशुभं तथा । नाग्निभिर् दह्यते केन वायुभिश् च न शुष्यते
bhuktaṃ tu kṣīyate karma śubhaṃ vāpy aśubhaṃ tathā / nāgnibhir dahyate kena vāyubhiś ca na śuṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लिद्यते नोदकैश् चापि क्षीयते नैव भूमिषु । न प्रणश्यन्ति कर्माणि कल्पकोटिशतैर् अपि
klidyate nodakaiś cāpi kṣīyate naiva bhūmiṣu / na praṇaśyanti karmāṇi kalpakoṭiśatair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामग्रीं प्राप्य कालं च फलन्ति प्राणिनां खलु । एवम् एतत् प्रभषित्वा जिनेन्द्रो ऽसौ महामुनिः
sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti prāṇināṃ khalu / evam etat prabhaṣitvā jinendro 'sau mahāmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधयन् सकलांल् लोकान् समाधिं विदधे ततः । इति शास्त्रा समादिष्टं श्रुत्वा सर्वे च सांघिकाः
bodhayan sakalāṃl lokān samādhiṃ vidadhe tataḥ / iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā sarve ca sāṃghikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभेष्व् एव सदा रक्ताः प्रचेरिरे समाहिताः
śubheṣv eva sadā raktāḥ pracerire samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवं ते मया ख्यातं श्रुत्वा चैवं शुभे चर
tathaivaṃ te mayā khyātaṃ śrutvā caivaṃ śubhe cara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजाश् च श्रावयित्वैवं बोधयित्वा प्रयत्नतः । सद्धर्माचरणेष्व् एवं प्रेरणीया नराधिप
prajāś ca śrāvayitvaivaṃ bodhayitvā prayatnataḥ / saddharmācaraṇeṣv evaṃ preraṇīyā narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते मंगलं नित्यं सर्वत्रापि भवेद् ध्रुवं । क्रमाद् बोधिपथः प्राप्य संबोधिम् आप्नुयाः खलु
tatas te maṃgalaṃ nityaṃ sarvatrāpi bhaved dhruvaṃ / kramād bodhipathaḥ prāpya saṃbodhim āpnuyāḥ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोपगुप्तेन भाषितं स नरेश्वरः । श्रुत्वा तथेति वंदित्वा प्राभ्यनन्दत् सपार्षदः
iti tenopaguptena bhāṣitaṃ sa nareśvaraḥ / śrutvā tatheti vaṃditvā prābhyanandat sapārṣadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये शृण्वन्तीदम् एवं प्रमुदितमनसो हस्तकाख्यावदानं ये चापि श्रावयन्ति प्रतिदिनम् अनिशं बोधिचर्याभिरक्ताः । ते सर्वे क्लेशमुक्ताः सुविमलमनसो बोधिसत्वा गुणाढ्या भुक्त्वा सौख्यं प्रकामं मुनिवरनिलयं संप्रयांति प्रमोदाः
ye śṛṇvantīdam evaṃ pramuditamanaso hastakākhyāvadānaṃ ye cāpi śrāvayanti pratidinam aniśaṃ bodhicaryābhiraktāḥ / te sarve kleśamuktāḥ suvimalamanaso bodhisatvā guṇāḍhyā bhuktvā saukhyaṃ prakāmaṃ munivaranilayaṃ saṃprayāṃti pramodāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.