Library·Ratnamālāvadāna·19

Ratnamālāvadāna 19

यत् सौत्कण्ठतयैव सर्वविपदः कुर्वन्ति कण्ठग्रहं सर्वाङ्गप्रसभोपभोगसुभगाः क्लिश्यन्ति यत् संपदः । यत् स्वाछंद्यसुखास्पदं विहरणं दीर्घं च यद् वंधनं तत् पुंसां निजकर्मपाकशवलं संसारवल्लीफलं

yat sautkaṇṭhatayaiva sarvavipadaḥ kurvanti kaṇṭhagrahaṃ sarvāṅgaprasabhopabhogasubhagāḥ kliśyanti yat saṃpadaḥ / yat svāchaṃdyasukhāspadaṃ viharaṇaṃ dīrghaṃ ca yad vaṃdhanaṃ tat puṃsāṃ nijakarmapākaśavalaṃ saṃsāravallīphalaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेनार्हताख्यातं श्रुत्वा नंदः स भूपतिः । विस्मितः कौतुकाच् चैवं दृष्ट्वा तं यतिम् अब्रवीत्

iti tenārhatākhyātaṃ śrutvā naṃdaḥ sa bhūpatiḥ / vismitaḥ kautukāc caivaṃ dṛṣṭvā taṃ yatim abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवापि सुमते कस्य फलम् एतत् कुकर्मणः । किं पुरा प्रकृतं कर्मन् तत् समाख्यातुम् अर्हति

tavāpi sumate kasya phalam etat kukarmaṇaḥ / kiṃ purā prakṛtaṃ karman tat samākhyātum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति पृष्टे नरेन्द्रेण रैवतः स सुधिर् यतिः । तं नरेंद्रं समालोक्य बोधयितुं तथावदत्

iti pṛṣṭe narendreṇa raivataḥ sa sudhir yatiḥ / taṃ nareṃdraṃ samālokya bodhayituṃ tathāvadat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु शृणु महाराज यन् मया प्रकृतं पुरा । तद् अत्राहं प्रवक्ष्यामि सर्वलोकप्रबोधने

sādhu śṛṇu mahārāja yan mayā prakṛtaṃ purā / tad atrāhaṃ pravakṣyāmi sarvalokaprabodhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाराणस्यां पुरा क्रूरचरितो ऽभूत् कुथाभिधः । गोचौरः कुत्सिकाचारो गोमांसविहिताशनः

vārāṇasyāṃ purā krūracarito 'bhūt kuthābhidhaḥ / gocauraḥ kutsikācāro gomāṃsavihitāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदा चित् स वने गत्वा हत्वा गोवत्सम् आत्मना । तद् वत्समांसम् आदाय सहसा ततो विनिर्ययौ

kadā cit sa vane gatvā hatvā govatsam ātmanā / tad vatsamāṃsam ādāya sahasā tato viniryayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गोरक्षिणो वत्सनष्टम् अन्विष्य सर्वतः । दृष्ट्वा तं मांसभारार्त्तं कोपात् समभिदुद्रुवुः

tatra gorakṣiṇo vatsanaṣṭam anviṣya sarvataḥ / dṛṣṭvā taṃ māṃsabhārārttaṃ kopāt samabhidudruvuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स कुथ आलोक्य तान् सर्वान् समुपद्रुतान् । सहसोपद्रुतो ऽरण्ये प्रदुद्राव वनांतरे

tatra sa kutha ālokya tān sarvān samupadrutān / sahasopadruto 'raṇye pradudrāva vanāṃtare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्रत्येकबुद्धस्य ध्यानलीनस्य सो ऽग्रतः । उपनिक्षिप्य तन् मांसं तत्रैकान्ते न्यलीयत

tatra pratyekabuddhasya dhyānalīnasya so 'grataḥ / upanikṣipya tan māṃsaṃ tatraikānte nyalīyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽपि गोरक्षिणः सर्वे सानुचराम् अभिद्रुताः । तत्र प्रत्येकबुद्धं तम् आलोक्य समुपाचरन्

te 'pi gorakṣiṇaḥ sarve sānucarām abhidrutāḥ / tatra pratyekabuddhaṃ tam ālokya samupācaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स कुथ आगत्य तेषां गोरक्षिणां पुरः । गोमांसं दर्शयित्वा तं चौरायम् इत्य् अदर्शयत्

tatra sa kutha āgatya teṣāṃ gorakṣiṇāṃ puraḥ / gomāṃsaṃ darśayitvā taṃ caurāyam ity adarśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र ते गोभृतः सर्वे गोमांसं तन् मुनेः पुरः । दृष्ट्वैव सहसा कोपात् तं मुनिम् अभ्यघातयत्

tatra te gobhṛtaḥ sarve gomāṃsaṃ tan muneḥ puraḥ / dṛṣṭvaiva sahasā kopāt taṃ munim abhyaghātayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वध्यो ऽयम् इति तं वध्वा गोपालास् ते प्रकोपिताः । आक्रुश्य सहसानीत्वा कारागारे न्यवंधयत्

vadhyo 'yam iti taṃ vadhvā gopālās te prakopitāḥ / ākruśya sahasānītvā kārāgāre nyavaṃdhayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स कुथ आकर्ण्य तं यतिं वंधने धृतं । पश्चात्तापाग्निसंतप्तस् तहीत्य् एवं व्यचिंतयत्

tataḥ sa kutha ākarṇya taṃ yatiṃ vaṃdhane dhṛtaṃ / paścāttāpāgnisaṃtaptas tahīty evaṃ vyaciṃtayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हा मया पापिनाप्य् एवं साध्यते पातकानि च । अवश्यं वह्निनावीचौ कुंह्भ्यां पक्ष्ये रतंश् चिरं

hā mayā pāpināpy evaṃ sādhyate pātakāni ca / avaśyaṃ vahnināvīcau kuṃhbhyāṃ pakṣye rataṃś ciraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् अयं निर्जने ध्यातो प्रत्येकबुद्ध आत्मवित् । चौरायम् इति संदर्श्य वंधने स्थापितोमया

yad ayaṃ nirjane dhyāto pratyekabuddha ātmavit / caurāyam iti saṃdarśya vaṃdhane sthāpitomayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पापविपाके हि सर्वदा नरके स्थितः । तीव्रदुःखाग्निसंतप्त अन्ते मां स्वकृते फलं

etatpāpavipāke hi sarvadā narake sthitaḥ / tīvraduḥkhāgnisaṃtapta ante māṃ svakṛte phalaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हा मयैवं महाघोरं पातकं दुर्धिया कृतं । कदा तत् पातकान् मुक्तो व्रजेयं सद्गतिं कथं

hā mayaivaṃ mahāghoraṃ pātakaṃ durdhiyā kṛtaṃ / kadā tat pātakān mukto vrajeyaṃ sadgatiṃ kathaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हा सर्वज्ञ नमस् तुभ्यं पश्य माम् अतिपापिनं । भवान्न् एव जगत्त्राता तन् मे ऽपि त्रातुम् अर्हति

hā sarvajña namas tubhyaṃ paśya mām atipāpinaṃ / bhavānn eva jagattrātā tan me 'pi trātum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया मूढेन दुष्टेन महापातकम् आचितं । तद् विमुक्त्याम् उपायं मे कृपया दातुम् अर्हति

mayā mūḍhena duṣṭena mahāpātakam ācitaṃ / tad vimuktyām upāyaṃ me kṛpayā dātum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति कुथः स चाण्डालः स्मृत्वा संबुद्धम् आदरात् । पश्चात्तापाभिसंतप्तस् तस्थौ गेहे प्रमोहितः

iti kuthaḥ sa cāṇḍālaḥ smṛtvā saṃbuddham ādarāt / paścāttāpābhisaṃtaptas tasthau gehe pramohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स चेतनं प्राप्य संबुद्धस्यानुभावतः । सहसा तत उत्थाय तदन्तिके उपाचरत्

tataḥ sa cetanaṃ prāpya saṃbuddhasyānubhāvataḥ / sahasā tata utthāya tadantike upācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स समुपासृत्य तेसां गोरक्षिणं पुरः । कृतांजलिपुटो नत्वा याचित्वाभयम् अब्रवीत्

tatra sa samupāsṛtya tesāṃ gorakṣiṇaṃ puraḥ / kṛtāṃjalipuṭo natvā yācitvābhayam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्तो ऽत्र मया पापं कृतं तत् प्रतिदेक्ष्यते । तद् भवंतः समाकर्ण्य क्षंतुम् अर्हंति सर्वथा

bhavanto 'tra mayā pāpaṃ kṛtaṃ tat pratidekṣyate / tad bhavaṃtaḥ samākarṇya kṣaṃtum arhaṃti sarvathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य प्रत्येकबुद्धस्य ह्य् अपराधो न विद्यते । तत्र मयातिदुष्टेन चौरो ऽयम् इति दर्शितः

asya pratyekabuddhasya hy aparādho na vidyate / tatra mayātiduṣṭena cauro 'yam iti darśitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अत्र मुच्यताम् एष प्रत्येकसुगतो मुनिः । सत्कृत्याभ्यर्च्य पिंडेन माननीयो हि सर्वदा

tad atra mucyatām eṣa pratyekasugato muniḥ / satkṛtyābhyarcya piṃḍena mānanīyo hi sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रैतत् पातकं नास्य ममैव मस्तके पचेत् । तद् अहम् एव वध्यो ऽत्र तद् अयं मुच्यतां यतिः

atraitat pātakaṃ nāsya mamaiva mastake pacet / tad aham eva vadhyo 'tra tad ayaṃ mucyatāṃ yatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेनोदितं श्रुत्वा सर्वे गोरक्षिणो ऽपि ते । रुष्टास् तं सहसा वद्ध्वा पर्य्याख्यायात्यताडयत्

iti tenoditaṃ śrutvā sarve gorakṣiṇo 'pi te / ruṣṭās taṃ sahasā vaddhvā paryyākhyāyātyatāḍayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् ताडनरवं श्रुत्वा स प्रत्येकजिनः सुधीः । गोपालांस् तान् समामंत्र्य पुनर् एवं समादिशत्

tat tāḍanaravaṃ śrutvā sa pratyekajinaḥ sudhīḥ / gopālāṃs tān samāmaṃtrya punar evaṃ samādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्तो मुच्यताम् एष मापराधे ऽपि हन्यतां । क्षमा हि परमं धर्मं तत् कुर्वन्तु क्षमाम् इह

bhavanto mucyatām eṣa māparādhe 'pi hanyatāṃ / kṣamā hi paramaṃ dharmaṃ tat kurvantu kṣamām iha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्तासाद्यागनो योगं कर्तुम् अर्हन्ति सर्वथा । किं दैवं निहतं हत्वा युष्माकं सेत्स्यते फलं

tantāsādyāgano yogaṃ kartum arhanti sarvathā / kiṃ daivaṃ nihataṃ hatvā yuṣmākaṃ setsyate phalaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयैतद् वंधनं प्राप्तं ममैव दैवयोगतः । तद् अस्याप्य् अपराधो ऽत्र नास्तीत्य् एष विमुच्यतां

mayaitad vaṃdhanaṃ prāptaṃ mamaiva daivayogataḥ / tad asyāpy aparādho 'tra nāstīty eṣa vimucyatāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति प्रत्येकबुद्धेन तेनादिष्टं निशम्यते । तथेति प्रतिबुद्धित्वा तत् कोपं मुमुचुस् तदा

iti pratyekabuddhena tenādiṣṭaṃ niśamyate / tatheti pratibuddhitvā tat kopaṃ mumucus tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ ते गोभृतः सर्वे श्रुत्वा तस्य मुनेर् वचः । सहसा विनतिं कृत्वा वंधनात् तं व्यमुंचयत्

atha te gobhṛtaḥ sarve śrutvā tasya muner vacaḥ / sahasā vinatiṃ kṛtvā vaṃdhanāt taṃ vyamuṃcayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् ते गोभृतः सर्वे तं प्रत्येकमुनिं मुदा । चीवरेण समाछाद्य समभ्यर्च्यात्यतोषयन्

tatas te gobhṛtaḥ sarve taṃ pratyekamuniṃ mudā / cīvareṇa samāchādya samabhyarcyātyatoṣayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तं समुपाश्रित्य कृतांजलिपुटो नताः । तद् अपराधसंतप्ताः प्रार्थयन्न् एवम् आदरात्

tatra taṃ samupāśritya kṛtāṃjalipuṭo natāḥ / tad aparādhasaṃtaptāḥ prārthayann evam ādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवञ् ज्ञायते ऽस्माभिर् भवतो नापराधता । तेनास्माकं क्षमां कर्तुम् अर्हत्य् अत्र भवान् अपि

bhagavañ jñāyate 'smābhir bhavato nāparādhatā / tenāsmākaṃ kṣamāṃ kartum arhaty atra bhavān api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तैः प्रार्थितं श्रुत्वा स प्रत्येकजिनः । तान् सर्वान् गोभृतो दृष्ट्वा समाश्वास्यैवम् अब्रवीत्

iti taiḥ prārthitaṃ śrutvā sa pratyekajinaḥ / tān sarvān gobhṛto dṛṣṭvā samāśvāsyaivam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्तो मा विषीदन्तु दूषणं वा न विद्यते । एतद् वृत्तिं विजानामि सौगता हि भवार्थवित्

bhavanto mā viṣīdantu dūṣaṇaṃ vā na vidyate / etad vṛttiṃ vijānāmi saugatā hi bhavārthavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आदिश्य स सर्वज्ञः प्रत्येकबुद्ध उत्थितः । तत आकाश उत्प्लुत्य स्वाश्रमं गते आश्रयन्

ity ādiśya sa sarvajñaḥ pratyekabuddha utthitaḥ / tata ākāśa utplutya svāśramaṃ gate āśrayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् दृष्ट्वा ते जनाः सर्वे गोपालाः प्रतिविस्मिताः । तम् एव सुगतं स्मृत्वा सद्धर्मे सर्वदाचरन्

tad dṛṣṭvā te janāḥ sarve gopālāḥ prativismitāḥ / tam eva sugataṃ smṛtvā saddharme sarvadācaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽसौ कुथाभिधो गोघ्नः प्रदुष्टो ऽहं तदाभवत् । तत्पापैर् नरकेष्व् एवं चिरं दुःखानि भुक्तवान्

yo 'sau kuthābhidho goghnaḥ praduṣṭo 'haṃ tadābhavat / tatpāpair narakeṣv evaṃ ciraṃ duḥkhāni bhuktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिञ् जन्मन्य् अपि प्राप्तक्लेशद्वादशवार्षिकं । तद् अस्यात्रापराधं न ममैतद् दैवयोगतः

asmiñ janmany api prāptakleśadvādaśavārṣikaṃ / tad asyātrāparādhaṃ na mamaitad daivayogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति महाराज शुभाशुभं स्वदैवतः । संसारे ऽत्र सदा पुण्यं कर्त्तव्यं सत्सुखार्थिभिः

iti mahārāja śubhāśubhaṃ svadaivataḥ / saṃsāre 'tra sadā puṇyaṃ karttavyaṃ satsukhārthibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यम् एवात्र संसारे सारसर्वार्थसिद्धिदं । पुण्यं विना न सिद्ध्यन्ते कृतकर्माणि सर्वथा

puṇyam evātra saṃsāre sārasarvārthasiddhidaṃ / puṇyaṃ vinā na siddhyante kṛtakarmāṇi sarvathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्येन जायते स्वर्गे पुण्येन यान्ति सद्गतिं । पुण्येन सर्वदा भद्रं कृत्वा यांति जिनालयं

puṇyena jāyate svarge puṇyena yānti sadgatiṃ / puṇyena sarvadā bhadraṃ kṛtvā yāṃti jinālayaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंडेन मुच्यते वध्यः पुण्यस्यैवानुभावतः । दंडार्हो ऽपि प्रहारेण प्रहारार्हो ऽपि रोषतः

daṃḍena mucyate vadhyaḥ puṇyasyaivānubhāvataḥ / daṃḍārho 'pi prahāreṇa prahārārho 'pi roṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोषार्हा रोमहर्षनेन मुच्यते पुण्यतो नृप । यावन्तः सूखिनः सर्वसंपत्समन्विताः

roṣārhā romaharṣanena mucyate puṇyato nṛpa / yāvantaḥ sūkhinaḥ sarvasaṃpatsamanvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ते पुण्यकर्त्तार इति ज्ञेया नराधिप । पुण्येन शुद्ध्यते चित्तं शुद्धाशयो भवेत् सुधीः

sarve te puṇyakarttāra iti jñeyā narādhipa / puṇyena śuddhyate cittaṃ śuddhāśayo bhavet sudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुबुद्धिः सर्वदा नित्यं शुभेष्व् एव समाचरेत् । शुभाचारो विशुद्धांगः सत्यवादी जितेन्द्रियः

subuddhiḥ sarvadā nityaṃ śubheṣv eva samācaret / śubhācāro viśuddhāṃgaḥ satyavādī jitendriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिशुद्धाशयो धीरो भवेत् सत्वहितार्थभृत् । तथैतत् पुण्ययुक्तात्मा सर्वविद्याकलार्थवित्

pariśuddhāśayo dhīro bhavet satvahitārthabhṛt / tathaitat puṇyayuktātmā sarvavidyākalārthavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवेद् धर्मार्थविज्ञश् च सुगुणश्रीसमन्वितः । ततो माहेश्वरीसंपत्प्राप्तो लोकहितोद्यतः

bhaved dharmārthavijñaś ca suguṇaśrīsamanvitaḥ / tato māheśvarīsaṃpatprāpto lokahitodyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानं कृत्वा सदा सौख्यं भुक्त्या नित्यं शुभे चरेत् । एतत्पुण्यविपाकेन परिशुद्धस् त्रिमण्डलः

dānaṃ kṛtvā sadā saukhyaṃ bhuktyā nityaṃ śubhe caret / etatpuṇyavipākena pariśuddhas trimaṇḍalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभ्रशीलो विशुद्धात्मा सदार्यव्रतम् आचरेत् । एतत्पुण्यानुभावेन क्षन्तिधर्मार्थसाधकः

śubhraśīlo viśuddhātmā sadāryavratam ācaret / etatpuṇyānubhāvena kṣantidharmārthasādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वपरात्मसमाभावी चरेत् मैत्रीसुखान्वितः । एतत्पुण्यविपाकेन धर्मोत्साहगुणान्वितः

svaparātmasamābhāvī caret maitrīsukhānvitaḥ / etatpuṇyavipākena dharmotsāhaguṇānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदुष्टगणाञ् जित्वा चरेत् सत्वहिते कृती । एतत्पुण्यप्रभावैश् च सर्वक्लेशान् विनिर्जयन् । समाधिधारणीविज्ञश् चरेद् ध्यानं समाहितः

sarvaduṣṭagaṇāñ jitvā caret satvahite kṛtī / etatpuṇyaprabhāvaiś ca sarvakleśān vinirjayan / samādhidhāraṇīvijñaś cared dhyānaṃ samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविपाकैश् च सर्वशास्त्राब्धिपारगः । प्रज्ञारत्नं समासाद्य महाभिज्ञपदं लभेत्

etatpuṇyavipākaiś ca sarvaśāstrābdhipāragaḥ / prajñāratnaṃ samāsādya mahābhijñapadaṃ labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यानुभावैश् चिअ सर्वोपायविधानवित् । सर्वसत्वहितं कृत्वा शुभे नित्यं समाचरेत्

etatpuṇyānubhāvaiś cia sarvopāyavidhānavit / sarvasatvahitaṃ kṛtvā śubhe nityaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यानुभावैश् च बोधिप्रणिधिमानसः । सर्वेषां मंगलं कृत्वा भद्रचर्यां समाचरेत्

etatpuṇyānubhāvaiś ca bodhipraṇidhimānasaḥ / sarveṣāṃ maṃgalaṃ kṛtvā bhadracaryāṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यप्रभावैश् च दशबलसमन्वितः । सर्वमारान् विनिर्जित्य चरेद् बोधिव्रतं सदा

etatpuṇyaprabhāvaiś ca daśabalasamanvitaḥ / sarvamārān vinirjitya cared bodhivrataṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महारत्नं समासाद्य भवेत् सर्वविनायकः

mahāratnaṃ samāsādya bhavet sarvavināyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सर्वत्र लोकेषु कृत्वा भद्राणि सर्वदा । बोधिसत्वो महासत्वः संबुद्धपदम् आप्नुयात्

tataḥ sarvatra lokeṣu kṛtvā bhadrāṇi sarvadā / bodhisatvo mahāsatvaḥ saṃbuddhapadam āpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यानुभावैश् च सर्वांस् त्रैधातुकास्थितान् । सत्वान् बोधौ प्रतिस्थाप्य कृत्वा धर्ममयं जगत्

etatpuṇyānubhāvaiś ca sarvāṃs traidhātukāsthitān / satvān bodhau pratisthāpya kṛtvā dharmamayaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविपाकेन धर्मराजस् तथागतः । निर्वृत आलयलीनो महाबुद्धो भवेद् ध्रुवं

etatpuṇyavipākena dharmarājas tathāgataḥ / nirvṛta ālayalīno mahābuddho bhaved dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मत्वा महाराज निर्वृतिपदलब्धये । यदीछसि तथा पुण्यम् एव कर्त्तव्यम् आभवैः

evaṃ matvā mahārāja nirvṛtipadalabdhaye / yadīchasi tathā puṇyam eva karttavyam ābhavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यम् एव महारत्नं सर्वत्रापि महानुगं । सर्वार्थसिद्धिदं भद्रं संबुद्धपदसाधनं

puṇyam eva mahāratnaṃ sarvatrāpi mahānugaṃ / sarvārthasiddhidaṃ bhadraṃ saṃbuddhapadasādhanaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति विज्ञाय राजेन्द्र हित्वा पापानुरागतां । पुण्यान्य् एवात्र संसारे कर्त्तव्यानि हि सर्वदा

iti vijñāya rājendra hitvā pāpānurāgatāṃ / puṇyāny evātra saṃsāre karttavyāni hi sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापेन सर्वदाप्य् एवं दुर्गतीष्व् एव संगताः । मूढा क्लेशाग्निसंतप्ता भ्रमन्ति भवचारके

pāpena sarvadāpy evaṃ durgatīṣv eva saṃgatāḥ / mūḍhā kleśāgnisaṃtaptā bhramanti bhavacārake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावंतो दुःखितो दुष्टा संसारे क्लेशतापिताः । सर्वे ते पापकर्त्तार इति बुद्धैः प्रकथ्यते

yāvaṃto duḥkhito duṣṭā saṃsāre kleśatāpitāḥ / sarve te pāpakarttāra iti buddhaiḥ prakathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति मत्वा महाराज सदा भद्रं यदीछसि । हित्वा पापानुरागत्वं सद्धर्मं चिनु सादरं

iti matvā mahārāja sadā bhadraṃ yadīchasi / hitvā pāpānurāgatvaṃ saddharmaṃ cinu sādaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्धर्मं सौगतं धर्मं यल् लोकं हितसाधनं । तेनात्र सर्वधर्माणां प्रवरम् अग्रम् उच्यते

saddharmaṃ saugataṃ dharmaṃ yal lokaṃ hitasādhanaṃ / tenātra sarvadharmāṇāṃ pravaram agram ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एतद्धर्मसंप्राप्त्यै त्रिरत्नशरणं गतः । सत्कृत्य श्रद्धया नित्यं भजस्व समुपस्थितः

tad etaddharmasaṃprāptyai triratnaśaraṇaṃ gataḥ / satkṛtya śraddhayā nityaṃ bhajasva samupasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरत्ने यत् कृतं कर्मं शुभं वाप्य् अशुभं तथा । तत् फलम् अप्रमेयम् असंख्येय महत्तरं

triratne yat kṛtaṃ karmaṃ śubhaṃ vāpy aśubhaṃ tathā / tat phalam aprameyam asaṃkhyeya mahattaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यानुभावेन सर्वे बुद्धा मुनीश्वराः । जगद् धर्ममयं कृत्वा निःक्लेशा परिनिर्वृताः

etatpuṇyānubhāvena sarve buddhā munīśvarāḥ / jagad dharmamayaṃ kṛtvā niḥkleśā parinirvṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विज्ञाय भूमीन्द्र हित्वा पापरतिं सदा । त्रिरत्नभजनं कृत्वा चर नित्यं सदा शुभे

evaṃ vijñāya bhūmīndra hitvā pāparatiṃ sadā / triratnabhajanaṃ kṛtvā cara nityaṃ sadā śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभुक्तं क्षीयते नैव क्वापि कर्म शुभाशुभं । येनैव यत् कृतं कर्मं तेनैव भुज्यते फलं

abhuktaṃ kṣīyate naiva kvāpi karma śubhāśubhaṃ / yenaiva yat kṛtaṃ karmaṃ tenaiva bhujyate phalaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाग्निभिर् दह्यते कर्मं दह्यते देह एव हि । नोदकैः क्लिद्यते कर्मं क्लिद्यते तनुर् एव च

nāgnibhir dahyate karmaṃ dahyate deha eva hi / nodakaiḥ klidyate karmaṃ klidyate tanur eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानिलैः शुष्यते कर्मं काय एवाभिशुष्यते । न क्षीतौ क्षीयते कर्मं क्षीयते तनुर् एव हि

nānilaiḥ śuṣyate karmaṃ kāya evābhiśuṣyate / na kṣītau kṣīyate karmaṃ kṣīyate tanur eva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथापि भवेन् नैव विपाके कर्मणः फलं । यथैव यत् कृतं येन तेनैव भुज्यते तथा

anyathāpi bhaven naiva vipāke karmaṇaḥ phalaṃ / yathaiva yat kṛtaṃ yena tenaiva bhujyate tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णस्य कर्मणः पाके दुःखतैव सदा भवे । शुभस्य सुखता नित्यं मिश्रितस्योभयं तथा

kṛṣṇasya karmaṇaḥ pāke duḥkhataiva sadā bhave / śubhasya sukhatā nityaṃ miśritasyobhayaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कर्मविपाकोत्थं शुभाशुभफलं सदा । भुक्त्वा सर्वत्र संसारे भ्रमन्ति सर्वजंतवः

evaṃ karmavipākotthaṃ śubhāśubhaphalaṃ sadā / bhuktvā sarvatra saṃsāre bhramanti sarvajaṃtavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मत्वा महाराज कृष्णानि मिश्रितानि च । विहायात्र शोभेष्व् एव चरितव्यं सदा भवे

evaṃ matvā mahārāja kṛṣṇāni miśritāni ca / vihāyātra śobheṣv eva caritavyaṃ sadā bhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथेति प्रतिविज्ञप्य सजनः प्राभ्य नंदतः

tatheti prativijñapya sajanaḥ prābhya naṃdataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स नृपतिर् भूयो रैवतं तं महामतिं । सुचीवरैः समाछाद्य सांजलिः प्रणतिं व्यधात्

tataḥ sa nṛpatir bhūyo raivataṃ taṃ mahāmatiṃ / sucīvaraiḥ samāchādya sāṃjaliḥ praṇatiṃ vyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर् उत्थाय भूपालस् तम् अर्हन्तं कृतांजलिः । प्रणत्वा विनयं कुर्वन् क्रमाच् च प्रार्थयत् तथा

punar utthāya bhūpālas tam arhantaṃ kṛtāṃjaliḥ / praṇatvā vinayaṃ kurvan kramāc ca prārthayat tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भदन्तात्र प्रसीदस्व क्षमस्व मे ऽपराधतां । सर्वदा दर्शनं दत्वानुग्रहं कर्तुम् अर्हसि

bhadantātra prasīdasva kṣamasva me 'parādhatāṃ / sarvadā darśanaṃ datvānugrahaṃ kartum arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्ते ऽनेन भूपेन रैवतः स प्रसादितः । हंसराज इवाप्लुत्य भासयन् खे समाययौ

ity ukte 'nena bhūpena raivataḥ sa prasāditaḥ / haṃsarāja ivāplutya bhāsayan khe samāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राकाशे समासीनः प्रातिहार्यं प्रदर्शयन् । लोकैः संदृश्यमानो ऽसौ ध्यात्वा तस्थौ समुज्वलन्

tatrākāśe samāsīnaḥ prātihāryaṃ pradarśayan / lokaiḥ saṃdṛśyamāno 'sau dhyātvā tasthau samujvalan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तैर् भिक्षुभिः शिष्यैः समन्वितः प्रभासयन् । तथाकाशाश् चरं गत्वा स्वाश्रमे समुपाश्रयन्

tatas tair bhikṣubhiḥ śiṣyaiḥ samanvitaḥ prabhāsayan / tathākāśāś caraṃ gatvā svāśrame samupāśrayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् दृष्ट्वा स नृपो लोकैः सहातिविस्मयान्वितः । त्रिरत्नभजनं कुर्वन् प्रचचार सदा मुदा

tad dṛṣṭvā sa nṛpo lokaiḥ sahātivismayānvitaḥ / triratnabhajanaṃ kurvan pracacāra sadā mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ह्य् अदोषेन विशेषयुक्त्या प्रत्यक्षणक्ष्यीकृतलक्षणेन । अलंकृतः साधुजनः खलेन निघ्नीकृतो ऽपि न विकारम् एति

evaṃ hy adoṣena viśeṣayuktyā pratyakṣaṇakṣyīkṛtalakṣaṇena / alaṃkṛtaḥ sādhujanaḥ khalena nighnīkṛto 'pi na vikāram eti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्वदैवयोगेन जायते ह्य् अपराधता । तन् नान्यस्यापराधत्वं वक्तव्यं केन चित् क्व चित्

evaṃ svadaivayogena jāyate hy aparādhatā / tan nānyasyāparādhatvaṃ vaktavyaṃ kena cit kva cit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति मे गुरुणाख्यातं तथात्र कथ्यते मया । इति मत्वा महाराज सदा धर्मे समाचर

iti me guruṇākhyātaṃ tathātra kathyate mayā / iti matvā mahārāja sadā dharme samācara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजाश् चापि तथा राजन् बोधयित्वा प्रयत्नतः । बोधिमार्गे प्रतिष्ठाप्य पालयस्व सदादरात्

prajāś cāpi tathā rājan bodhayitvā prayatnataḥ / bodhimārge pratiṣṭhāpya pālayasva sadādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा ते मंगलं नित्यं सर्वं चापि भवेत् सदा । क्रमाद् बोधिं समासाद्य संबुद्धपदम् आप्नुयाः

tathā te maṃgalaṃ nityaṃ sarvaṃ cāpi bhavet sadā / kramād bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सत्यं परिज्ञाय त्रिरत्नशरणं गतः । सत्कृत्य श्रद्धया नित्यं भजस्वात्र समाहितः

iti satyaṃ parijñāya triratnaśaraṇaṃ gataḥ / satkṛtya śraddhayā nityaṃ bhajasvātra samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेनार्हतादिष्टं श्रुत्वाशोकः स भूपतिः । तथा हीति प्रतिज्ञप्य प्राभ्यनन्दत् सपार्षदः

iti tenārhatādiṣṭaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūpatiḥ / tathā hīti pratijñapya prābhyanandat sapārṣadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्कृत्येदं नरा ये कलिमतिदरणं रैवतस्यावदनं शृण्वन्ति श्रावयन्ति प्रमुदितमनसो भक्तिश्रद्धाप्रसन्नाः । ते सर्वे ऽप्य् एवम् अत्र विमलसुमनसः सर्वदा सत्सुखानि भुक्त्वा कृत्वा सुभद्रं जिनवरनिलये संप्रयान्ति प्रमोदां

satkṛtyedaṃ narā ye kalimatidaraṇaṃ raivatasyāvadanaṃ śṛṇvanti śrāvayanti pramuditamanaso bhaktiśraddhāprasannāḥ / te sarve 'py evam atra vimalasumanasaḥ sarvadā satsukhāni bhuktvā kṛtvā subhadraṃ jinavaranilaye saṃprayānti pramodāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.