Library·Ratnamālāvadāna·30

Ratnamālāvadāna 30

अथाशोको महीपालः कृतांजलिः पुरोगतः । उपगुप्तं यतिं नत्वा पुनर् एवम् अभाषत

athāśoko mahīpālaḥ kṛtāṃjaliḥ purogataḥ / upaguptaṃ yatiṃ natvā punar evam abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भदन्त श्रोतुम् इछामि पुनर् अन्यत् सुभाषितं । तद्यथा गुरुणादिष्टं तथादेष्टुं च मे ऽर्हति

bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थितं राज्ञा श्रुत्वा सो ऽर्हं सुधीर् यतिः । उपगुप्तो नरेंद्रं तं समामंत्र्यैवम् अब्रवीत्

iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhaṃ sudhīr yatiḥ / upagupto nareṃdraṃ taṃ samāmaṃtryaivam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु शृणु महाराज तव पुण्यप्रवृद्धये । याथा मे गुरुणाख्यातं तथा मया प्रवक्ष्यते

sādhu śṛṇu mahārāja tava puṇyapravṛddhaye / yāthā me guruṇākhyātaṃ tathā mayā pravakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यथा भगवान् बुद्धः शाक्यसिंहो महामुनिः । एकस्मिन् समये तत्र श्रावस्त्या बहिर् आश्रमे

tadyathā bhagavān buddhaḥ śākyasiṃho mahāmuniḥ / ekasmin samaye tatra śrāvastyā bahir āśrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जेतोद्याने मनोरम्ये विहारे मणिमण्डिते । सर्वलोकहितार्थेन विजहार ससांघिकः

jetodyāne manoramye vihāre maṇimaṇḍite / sarvalokahitārthena vijahāra sasāṃghikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स भगवांच् छास्ता सभास्थितः प्रभासयन् । तां सर्वान् सांघिकान् दृष्ट्वा समामंत्र्यैवम् आदिशत्

tatra sa bhagavāṃc chāstā sabhāsthitaḥ prabhāsayan / tāṃ sarvān sāṃghikān dṛṣṭvā samāmaṃtryaivam ādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्या भिक्षवः सर्वे संस्कारा अध्रुवाः क्षणाः । विपरिणामधर्माणो ऽस्थिरा नास्वासिका अपि

anityā bhikṣavaḥ sarve saṃskārā adhruvāḥ kṣaṇāḥ / vipariṇāmadharmāṇo 'sthirā nāsvāsikā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्तो भिक्षवः सत्वाश् चतुर्योनिसमुद्भवाः । भौतिकाः प्राणिनः सर्वे जंगमा अचला अपि

yāvanto bhikṣavaḥ satvāś caturyonisamudbhavāḥ / bhautikāḥ prāṇinaḥ sarve jaṃgamā acalā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते ऽपि प्राणिनः सर्वे संस्कारभवचारिणः । स्वकृतकर्मभुंजानो भ्रमन्ति षड्गतिष्व् अपि

ete 'pi prāṇinaḥ sarve saṃskārabhavacāriṇaḥ / svakṛtakarmabhuṃjāno bhramanti ṣaḍgatiṣv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्तः प्राणिनः सत्वाः सर्वेषु नरकेष्व् अपि । स्वकृतकर्मभुंजानो भ्रमंति दुःखपीडिताः

yāvantaḥ prāṇinaḥ satvāḥ sarveṣu narakeṣv api / svakṛtakarmabhuṃjāno bhramaṃti duḥkhapīḍitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते सर्वे ऽपि स्वदैवांत्ते काले मृत्युं व्रजन्त्य् अपि । कृतकर्मानुसारेण पुनर्भवे भ्रमंति ते

te sarve 'pi svadaivāṃtte kāle mṛtyuṃ vrajanty api / kṛtakarmānusāreṇa punarbhave bhramaṃti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्य न जन्म मृत्युश् च मरणांतं हि जीवितं । यावंतः प्रेतिकाः सत्वाः सर्वे प्रेतालयेष्व् अपि

kasya na janma mṛtyuś ca maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ / yāvaṃtaḥ pretikāḥ satvāḥ sarve pretālayeṣv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकृतकर्मभुंजानो भ्रमंति दुःखपीडिताः । ते च सर्वे ऽपि कर्मांते काले मृत्युं प्रयांत्य् अपि

svakṛtakarmabhuṃjāno bhramaṃti duḥkhapīḍitāḥ / te ca sarve 'pi karmāṃte kāle mṛtyuṃ prayāṃty api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतकर्मानुसारेण पुनर्जन्म लभंति ते । सर्वेषाम् अपि जन्तूनां संस्कारगतिचारिणां ॥ र्म् ३०।१५ १४! ॥ कस्य न जन्म मृत्युश् च मरणांतं हि जीवितं । तिर्यग्गतिषु यावंतस् तिर्यञ्चुः प्राणिनश् च ते

kṛtakarmānusāreṇa punarjanma labhaṃti te / sarveṣām api jantūnāṃ saṃskāragaticāriṇāṃ // Rm 30.15 14! // kasya na janma mṛtyuś ca maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ / tiryaggatiṣu yāvaṃtas tiryañcuḥ prāṇinaś ca te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ऽपि कर्मभुंजानो भ्रमंति स्वकृतानुगाः । ते च सर्वे ऽपि कर्मान्ते काले मृत्युं व्रजंत्य् अपि

sarve 'pi karmabhuṃjāno bhramaṃti svakṛtānugāḥ / te ca sarve 'pi karmānte kāle mṛtyuṃ vrajaṃty api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषाम् अपि जंतूनां संस्कारगतिचारिणां

sarveṣām api jaṃtūnāṃ saṃskāragaticāriṇāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्य न जन्म मृत्युश् च मरनांतं हि जीवितं । यावन्तो मनुजाः सत्वा मर्त्यलोकेषु भूमिषु । स्वकृतकर्मभुंजाना भ्रमंति सुखदुःखिताः

kasya na janma mṛtyuś ca maranāṃtaṃ hi jīvitaṃ / yāvanto manujāḥ satvā martyalokeṣu bhūmiṣu / svakṛtakarmabhuṃjānā bhramaṃti sukhaduḥkhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते च सर्वे ऽपि कर्मान्ते काले मृत्युं प्रयांत्य् अपि । ते च कर्मानुसारेण पुनर्जन्म लभंत्य् अपि

te ca sarve 'pi karmānte kāle mṛtyuṃ prayāṃty api / te ca karmānusāreṇa punarjanma labhaṃty api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि ब्राह्मणा धीराः सर्वे शास्त्रविचक्षणाः । षट्कर्मनिरता विज्ञाश् चतुर्ब्रह्मविहारिणः

ye cāpi brāhmaṇā dhīrāḥ sarve śāstravicakṣaṇāḥ / ṣaṭkarmaniratā vijñāś caturbrahmavihāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽपि सर्वे स्वकर्मानुभुंजानो भवचारिणः । प्रयांति समये मृत्युं कस्य मृत्युर् भवे न हि

te 'pi sarve svakarmānubhuṃjāno bhavacāriṇaḥ / prayāṃti samaye mṛtyuṃ kasya mṛtyur bhave na hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्तो ऋषयो धीराः पंचाभिज्ञागुणाब्धयः । ते सर्वे समये मृत्युं प्रयांति भवचारिणः

yāvanto ṛṣayo dhīrāḥ paṃcābhijñāguṇābdhayaḥ / te sarve samaye mṛtyuṃ prayāṃti bhavacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि तीर्थिका धीरा महत्कष्टतपोधराः । ते ऽपि च समये मृत्युं गछंति भवगामिनः

ye cāpi tīrthikā dhīrā mahatkaṣṭatapodharāḥ / te 'pi ca samaye mṛtyuṃ gachaṃti bhavagāminaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये धीरा योगिनश् चापि योगध्यानसमाहिताः । ते ऽपि सर्वे प्रयांत्य् एव समये मरणं ध्रुवं

ye dhīrā yoginaś cāpi yogadhyānasamāhitāḥ / te 'pi sarve prayāṃty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चाप्य् उपासका धीराः शुद्धशीला व्रतंधराः । ते चापि समये सर्वे प्रयांति मरणं ध्रुवं

ye cāpy upāsakā dhīrāḥ śuddhaśīlā vrataṃdharāḥ / te cāpi samaye sarve prayāṃti maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि क्षत्रिया वीरा राजानो लोकपालकाः । ते ऽपि सर्वे प्रयांत्य् एव समये मरणं ध्रुवं

ye cāpi kṣatriyā vīrā rājāno lokapālakāḥ / te 'pi sarve prayāṃty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि मंत्रिणो विज्ञा हितार्थं मंत्रदेशकाः । ते ऽपि सर्वे प्रयांत्य् एव समये मरणं ध्रुवं

ye cāpi maṃtriṇo vijñā hitārthaṃ maṃtradeśakāḥ / te 'pi sarve prayāṃty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चाप्य् एवं महामात्या राज्यपालनतत्पराः । ते सर्वे प्रयान्त्य् एव समये मरणं ध्रुवं

ye cāpy evaṃ mahāmātyā rājyapālanatatparāḥ / te sarve prayānty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च भट्टा महावीरा दुष्टमर्दनतत्पराः । ते ऽपि सर्वे प्रयान्त्य् एव समये मरणं ध्रुवं

ye ca bhaṭṭā mahāvīrā duṣṭamardanatatparāḥ / te 'pi sarve prayānty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि धनिनः श्रेष्ठाः साधवो भद्रकारकाः । ते ऽपि सर्वे प्रयान्त्य् एव समये मरणं ध्रुवं

ye cāpi dhaninaḥ śreṣṭhāḥ sādhavo bhadrakārakāḥ / te 'pi sarve prayānty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि वणिजो धीराः सार्थवाहा धनाधिपाः । ते ऽपि सर्वे प्रयान्त्य् एव समये मरणं ध्रुवं

ye cāpi vaṇijo dhīrāḥ sārthavāhā dhanādhipāḥ / te 'pi sarve prayānty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि शिल्पिनो विज्ञा हितार्थं गुणसाधकाः । ते ऽपि सर्वे प्रगछंति समये मरणं ध्रुवं

ye cāpi śilpino vijñā hitārthaṃ guṇasādhakāḥ / te 'pi sarve pragachaṃti samaye maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि कृषिकर्त्तारः प्राणहितार्थसाधकाः । ते ऽपि सर्वे व्रजन्त्य् एव मरणं समये ध्रुवं

ye cāpi kṛṣikarttāraḥ prāṇahitārthasādhakāḥ / te 'pi sarve vrajanty eva maraṇaṃ samaye dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च वैश्याः प्रजानाथाः सर्वद्रव्यहितंकराः । ते ऽपि सर्वे व्रजन्त्य् एव समये मरणं ध्रुवं

ye ca vaiśyāḥ prajānāthāḥ sarvadravyahitaṃkarāḥ / te 'pi sarve vrajanty eva samaye maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि सद्गुणाधाना दैवज्ञा विधिवित्तमाः । ते चापि समये सर्वे प्रयांति मरणं ध्रुवं

ye cāpi sadguṇādhānā daivajñā vidhivittamāḥ / te cāpi samaye sarve prayāṃti maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च वैद्या महाविज्ञाः सर्वरोगशमंकराः । ते ऽपि सर्वे व्रजन्त्य् एव मरणं समये ध्रुवं

ye ca vaidyā mahāvijñāḥ sarvarogaśamaṃkarāḥ / te 'pi sarve vrajanty eva maraṇaṃ samaye dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽपि सर्वे विसंयोगाद् व्रजंति मरणं ध्रुवं

te 'pi sarve visaṃyogād vrajaṃti maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि मंत्रिणो वीराः सर्वे कर्मार्थसाधकाः । ते ऽपि सर्वे विसंयोगात् प्रयांति मरणं ध्रुवं

ye cāpi maṃtriṇo vīrāḥ sarve karmārthasādhakāḥ / te 'pi sarve visaṃyogāt prayāṃti maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अन्ये ऽपि लोकाश् च निहीनमध्यमोत्तमाः । सर्वे मृत्युं प्रयान्त्य् एव कस्य मृत्युर् वशे खलु

evam anye 'pi lokāś ca nihīnamadhyamottamāḥ / sarve mṛtyuṃ prayānty eva kasya mṛtyur vaśe khalu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंधर्वाश् च महावीरा देवाधिका महर्द्धिकाः । ते ऽपि सर्वे व्रजन्त्य् एव निस्सारा मरणं ध्रुवं

gaṃdharvāś ca mahāvīrā devādhikā maharddhikāḥ / te 'pi sarve vrajanty eva nissārā maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भाण्डाश् च महावीरा महाभीमा महावलाः । ते ऽपि काले प्रयान्त्य् एव सर्वत्र मरणं ध्रुवं

kumbhāṇḍāś ca mahāvīrā mahābhīmā mahāvalāḥ / te 'pi kāle prayānty eva sarvatra maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागाश् चापि महाभिमा गरुडाश् चा महर्द्धिकाः । ते ऽपि सर्वे प्रयान्त्य् एव काले मृत्युं भवेद् ध्रुवं

nāgāś cāpi mahābhimā garuḍāś cā maharddhikāḥ / te 'pi sarve prayānty eva kāle mṛtyuṃ bhaved dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यक्षाश् चापि महावीरा देवासुरमहर्द्धिकाः । ते ऽपि सर्वे प्रयान्त्य् एव काले मृत्युं निरुद्यमाः

yakṣāś cāpi mahāvīrā devāsuramaharddhikāḥ / te 'pi sarve prayānty eva kāle mṛtyuṃ nirudyamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किन्नराश् च महावीराः खगामिनो महर्द्धिकाः । ते ऽपि सर्वे निरुत्साहाः काले यान्ति यमालयं

kinnarāś ca mahāvīrāḥ khagāmino maharddhikāḥ / te 'pi sarve nirutsāhāḥ kāle yānti yamālayaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धाश् चापि महावीराः सर्वकार्यार्थसाधकाः । ते ऽपि सर्वे व्रजन्त्य् एव काले मृत्युं निरुद्यमाः

siddhāś cāpi mahāvīrāḥ sarvakāryārthasādhakāḥ / te 'pi sarve vrajanty eva kāle mṛtyuṃ nirudyamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साध्याश् चापि महाधीरः सर्वहितार्थसाधकाः । ते ऽपि सर्वे प्रयान्त्य् एव मरणं सर्वदा ध्रुवं

sādhyāś cāpi mahādhīraḥ sarvahitārthasādhakāḥ / te 'pi sarve prayānty eva maraṇaṃ sarvadā dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राक्षसाश् च महाभीमा महावीर्यपराक्रमाः । ते ऽपि सर्वे प्रयान्त्य् एव निवीर्या मरणं ध्रुवं

rākṣasāś ca mahābhīmā mahāvīryaparākramāḥ / te 'pi sarve prayānty eva nivīryā maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अन्ये ऽपि सत्वाश् च सिंहव्याघ्रादि जंतवः । पशवः पक्षिणश् चापि क्रिमिकीटादयो ऽपि च

evam anye 'pi satvāś ca siṃhavyāghrādi jaṃtavaḥ / paśavaḥ pakṣiṇaś cāpi krimikīṭādayo 'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अण्डजाः स्वेदजाश् चैव सर्वे ऽपि प्राणिनो ऽपि ते । काले दैवानुभोक्तारो व्रजन्ति मरणं ध्रुवं

aṇḍajāḥ svedajāś caiva sarve 'pi prāṇino 'pi te / kāle daivānubhoktāro vrajanti maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्याश् चापि महावीरा माहावीर्या महर्द्धिकाः । ते ऽपि सर्वे प्रयांत्य् एवं समये मरणं ध्रुवं

daityāś cāpi mahāvīrā māhāvīryā maharddhikāḥ / te 'pi sarve prayāṃty evaṃ samaye maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रादयो ऽपि देवेन्द्राः सार्वे देवाः सुधांशिनः । ते ऽपि काले दिवश् च्युत्वा भ्रमंति षड्गतिष्व् अपि

śakrādayo 'pi devendrāḥ sārve devāḥ sudhāṃśinaḥ / te 'pi kāle divaś cyutvā bhramaṃti ṣaḍgatiṣv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्सरसो ऽपि दिव्यांगा यथाकाम सुखंचराः । ताश् चापि समये सर्वाश् च्युत्वा यांति यमालयं

apsaraso 'pi divyāṃgā yathākāma sukhaṃcarāḥ / tāś cāpi samaye sarvāś cyutvā yāṃti yamālayaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधरा महाभिज्ञा यथेछा सुखचारिणः । ते ऽपि सर्वे निरुत्साहाः काले यांति यमान्तिके

vidyādharā mahābhijñā yathechā sukhacāriṇaḥ / te 'pi sarve nirutsāhāḥ kāle yāṃti yamāntike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अन्ये ऽपि लोकाश् च जन्मिनो भवचारिणः । सर्वे ऽपि कर्मभुंजानः काले मृत्युं व्रजन्त्य् अपि

evam anye 'pi lokāś ca janmino bhavacāriṇaḥ / sarve 'pi karmabhuṃjānaḥ kāle mṛtyuṃ vrajanty api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसातलचरा ये स्वकृतकर्मभोजिनः । तेषां अपि च सर्वेषां मरनांतं हि जीवितं

rasātalacarā ye svakṛtakarmabhojinaḥ / teṣāṃ api ca sarveṣāṃ maranāṃtaṃ hi jīvitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामधातुचरा ये च स्वकृते कर्मचारिणः । तेषाम् अपि च सर्वेषां मरणांतं हि जीवितं

kāmadhātucarā ye ca svakṛte karmacāriṇaḥ / teṣām api ca sarveṣāṃ maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपधातुगता ये चा ध्यानभोगसमाहिताः । तेषाम् अपि च सर्वेषां मरणांतं हि जीवितं

rūpadhātugatā ye cā dhyānabhogasamāhitāḥ / teṣām api ca sarveṣāṃ maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चाप्य् आरूपिणो देवा निरालोक्या निरंजनाः । तेषाम् अपि च सर्वेषां मरनांतं हि जीवितं

ye cāpy ārūpiṇo devā nirālokyā niraṃjanāḥ / teṣām api ca sarveṣāṃ maranāṃtaṃ hi jīvitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मारचर्याविनिर्मुक्ता निर्विकल्पा निरंजनाः

māracaryāvinirmuktā nirvikalpā niraṃjanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाम् अपि च सर्वेषां मरणांतं हि जीवितं । कस्य मृत्युर् भवे नास्ति जन्मिनो मरणं ध्रुवं

teṣām api ca sarveṣāṃ maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ / kasya mṛtyur bhave nāsti janmino maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्येकसुगता ये च निःक्लेशा विजितेंद्रियाः । निर्विकल्पा निरासंगा एकांतध्यानचारिणः

pratyekasugatā ye ca niḥkleśā vijiteṃdriyāḥ / nirvikalpā nirāsaṃgā ekāṃtadhyānacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाम् अपि च सर्वेषां मरणांतं हि जीवितं । कस्य नास्ति भवे मृत्युर् जातस्य मरणं ध्रुवं

teṣām api ca sarveṣāṃ maraṇāṃtaṃ hi jīvitaṃ / kasya nāsti bhave mṛtyur jātasya maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्वा महासत्वाः सर्वसत्वहितंकराः । महाभिज्ञा महाधीराश् चतुर्ब्रह्मविहारिणः

bodhisatvā mahāsatvāḥ sarvasatvahitaṃkarāḥ / mahābhijñā mahādhīrāś caturbrahmavihāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशभूमीश्वरा नाथा दशपारमितारताः । सत्वार्थवशिताप्राप्ता धारणीबलसंयुताः

daśabhūmīśvarā nāthā daśapāramitāratāḥ / satvārthavaśitāprāptā dhāraṇībalasaṃyutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाम् अपि च सर्वेषां मरनांतं हि जीवितं । कस्य नास्ति भवे मृत्युर् जन्मिनो मरणं ध्रुवं

teṣām api ca sarveṣāṃ maranāṃtaṃ hi jīvitaṃ / kasya nāsti bhave mṛtyur janmino maraṇaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथागताश् च संबुद्धाः सर्वज्ञाः सुगता जिनाः । मारजितो जगन्नाथाः षडभिज्ञा मुनीश्वराः

tathāgatāś ca saṃbuddhāḥ sarvajñāḥ sugatā jināḥ / mārajito jagannāthāḥ ṣaḍabhijñā munīśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मराजाः सुशास्तारो दशवला विनायकाः । समंतभद्रकर्त्तारश् चतुर्ब्रह्मविहारिणः

dharmarājāḥ suśāstāro daśavalā vināyakāḥ / samaṃtabhadrakarttāraś caturbrahmavihāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते सर्वे भगवन्तो ऽपि त्रैधातुभुवनेष्व् अपि । बोधिचर्यां कृत्वा समादिश्य सद्धर्मं च समंततः

te sarve bhagavanto 'pi traidhātubhuvaneṣv api / bodhicaryāṃ kṛtvā samādiśya saddharmaṃ ca samaṃtataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र मंगलं कृत्वा कृत्वा धर्ममयं जगत् । बोधिमार्गे प्रतिष्ठाप्य सर्वसत्वाञ् छुभान्वितान्

sarvatra maṃgalaṃ kṛtvā kṛtvā dharmamayaṃ jagat / bodhimārge pratiṣṭhāpya sarvasatvāñ chubhānvitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसंबुद्धकार्याणि समाप्य परिनिवृताः । सुपरिशुद्धनिर्वाणं समये संव्रजन्त्य् अपि

sarvasaṃbuddhakāryāṇi samāpya parinivṛtāḥ / supariśuddhanirvāṇaṃ samaye saṃvrajanty api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मत्वात्र संसारे सर्वेषां मरणं ध्रुवं । सर्वान् संस्कारजान् दुःखान्स् त्यक्तुं प्रारभतोद्यमं

evaṃ matvātra saṃsāre sarveṣāṃ maraṇaṃ dhruvaṃ / sarvān saṃskārajān duḥkhāns tyaktuṃ prārabhatodyamaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्या वत संस्कारा अविद्याकल्पनोद्भवाः । क्लेशाश्रया महादुःखमूला विध्वंसिनो ऽशुभाः

anityā vata saṃskārā avidyākalpanodbhavāḥ / kleśāśrayā mahāduḥkhamūlā vidhvaṃsino 'śubhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् संसारदुःखानि त्यक्तुम् इछंति ये नराः । ते मायासंरतिं त्यक्त्वा चरंतु बुद्धशासने

tasmāt saṃsāraduḥkhāni tyaktum ichaṃti ye narāḥ / te māyāsaṃratiṃ tyaktvā caraṃtu buddhaśāsane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये बुद्धशासने भक्त्या त्रिरत्नं शरणं गताः । संबोधिसंवरं धृत्वा संचरंते समाहिताः

ye buddhaśāsane bhaktyā triratnaṃ śaraṇaṃ gatāḥ / saṃbodhisaṃvaraṃ dhṛtvā saṃcaraṃte samāhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते सर्वे शुभात्मानो निःक्लेशा विमलाशयाः । बोधिचर्यां समासाद्य कुर्युस् सत्वहितं सदा

te sarve śubhātmāno niḥkleśā vimalāśayāḥ / bodhicaryāṃ samāsādya kuryus satvahitaṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पारमिताः सर्वाः परिपूर्य यथाक्रमं । सम्यक्षंबोधिम् आसाद्य भवेयुः सुगता जिनाः

tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ paripūrya yathākramaṃ / samyakṣaṃbodhim āsādya bhaveyuḥ sugatā jināḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सर्वत्र लोकेषु कृत्वा लोके सुभद्रतां । बोधिमार्गे जगल्लोकं प्रतिष्ठाप्य प्रयत्नतः

tataḥ sarvatra lokeṣu kṛtvā loke subhadratāṃ / bodhimārge jagallokaṃ pratiṣṭhāpya prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निर्वाणम् आसाद्य निर्विशेरं जिनालये । तदा ते विमलात्मानो निलीनाः स्यु निजालये

tato nirvāṇam āsādya nirviśeraṃ jinālaye / tadā te vimalātmāno nilīnāḥ syu nijālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मत्वा निजानंदं प्राप्तुं संबोधिसाधने । त्रिकाये वीर्यम् उत्थाप्य चरन्तु बुद्धशासने

evaṃ matvā nijānaṃdaṃ prāptuṃ saṃbodhisādhane / trikāye vīryam utthāpya carantu buddhaśāsane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं कायेन विना धर्मं वाचापि किं विना गुणं । मनसो किं विना वीर्य्यं किं वीर्यं संवरं विना

kiṃ kāyena vinā dharmaṃ vācāpi kiṃ vinā guṇaṃ / manaso kiṃ vinā vīryyaṃ kiṃ vīryaṃ saṃvaraṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा पुष्पं तथा देहं यथा पक्वफलं तनुः । क्षणाच् च्युत्वायते भुमौ तथा किं शोभते तनुः

yathā puṣpaṃ tathā dehaṃ yathā pakvaphalaṃ tanuḥ / kṣaṇāc cyutvāyate bhumau tathā kiṃ śobhate tanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भकारकृतं यद्वन् मृन्मयं मामभाजनं । तद्वद् देहं क्षणध्वंसि मत्वा चरन्तु संवरं

kumbhakārakṛtaṃ yadvan mṛnmayaṃ māmabhājanaṃ / tadvad dehaṃ kṣaṇadhvaṃsi matvā carantu saṃvaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदलीस्तम्भसंकाशं निस्सारं भेदनो सहं । मत्वा देहं समुत्थाय चरन्तु सौगतं वृसं

kadalīstambhasaṃkāśaṃ nissāraṃ bhedano sahaṃ / matvā dehaṃ samutthāya carantu saugataṃ vṛsaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फेनपिण्डोपमं कायं निर्गुणं क्षणभंगुरं । मत्वा वीर्यमहोत्साहं धृत्वा चरंतु संवरं

phenapiṇḍopamaṃ kāyaṃ nirguṇaṃ kṣaṇabhaṃguraṃ / matvā vīryamahotsāhaṃ dhṛtvā caraṃtu saṃvaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुर्देहे स्थिरं नैव तृणं पत्रगताम्बुवत् । मत्वा संबोधिसंप्राप्त्यै चरन्तु सौगतं व्रतं

āyurdehe sthiraṃ naiva tṛṇaṃ patragatāmbuvat / matvā saṃbodhisaṃprāptyai carantu saugataṃ vrataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये सौगतव्रतं धृत्वा चरंति बोधिलब्धये । दुर्गतिं न गछंति गछंति सद्गतिं सदा

ye saugatavrataṃ dhṛtvā caraṃti bodhilabdhaye / durgatiṃ na gachaṃti gachaṃti sadgatiṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् इछंति ये भद्रं संसारे बोधिसाधनं । ते त्रिरत्नं सदा भक्त्या भजंतु शरणं गताः

tasmād ichaṃti ye bhadraṃ saṃsāre bodhisādhanaṃ / te triratnaṃ sadā bhaktyā bhajaṃtu śaraṇaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरत्नभजनोत्पन्नं पुण्यं न क्षिणुते क्वचित् । एतत्पुण्यबलेनैव जीयते सर्वपातकं

triratnabhajanotpannaṃ puṇyaṃ na kṣiṇute kvacit / etatpuṇyabalenaiva jīyate sarvapātakaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यम् एव जगन्मित्रं पाप एव जगद्रिपुः । तत् पुण्यमित्रम् आराध्य जयंतु पापकं रिपुं

puṇyam eva jaganmitraṃ pāpa eva jagadripuḥ / tat puṇyamitram ārādhya jayaṃtu pāpakaṃ ripuṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यवान् पुरुषः श्रेष्ठः सर्वत्र जगते सदा । यथाभिलषितं सौख्यं भुक्त्वा यांति सुखावतिं

puṇyavān puruṣaḥ śreṣṭhaḥ sarvatra jagate sadā / yathābhilaṣitaṃ saukhyaṃ bhuktvā yāṃti sukhāvatiṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं भगवान् आह श्रुत्वा ते सर्वसांघिकाः । सत्यम् इति परिबुद्ध्वा प्रचेरुः सौगतं व्रतं

ity evaṃ bhagavān āha śrutvā te sarvasāṃghikāḥ / satyam iti paribuddhvā praceruḥ saugataṃ vrataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतन् मे गुरुणाख्यातं तथा तत्र मयोच्यते । त्वयाप्य् एवं महाराज चरितव्यं शुभे वृषे

etan me guruṇākhyātaṃ tathā tatra mayocyate / tvayāpy evaṃ mahārāja caritavyaṃ śubhe vṛṣe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजाश् चापि महाराज बोधयित्वा प्रयत्नतः । शुभे धर्मे प्रतिष्ठाप्य पालनीयाः सदादरात्

prajāś cāpi mahārāja bodhayitvā prayatnataḥ / śubhe dharme pratiṣṭhāpya pālanīyāḥ sadādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा ते मंगलं नित्यं सर्वत्रापि भवेत् सदा । क्रमाद् बोधिं समासाद्य संबुद्धपदम् आप्नुयाः

tathā te maṃgalaṃ nityaṃ sarvatrāpi bhavet sadā / kramād bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेनार्हतादिष्टं श्रुत्वाशोकः स भूमिपः । तथेत्य् उक्त्वा प्रणत्वा च प्राभ्यनदत् सपार्षदः

iti tenārhatādiṣṭaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūmipaḥ / tathety uktvā praṇatvā ca prābhyanadat sapārṣadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्यतासूत्रम् इदं सुभाष्यं शृण्वन्ति ये चापि नराः प्रसन्नाः । सुखानि भुक्त्वा शुभधर्मरक्ताः सम्यांति चान्ते सुगतालये ते

anityatāsūtram idaṃ subhāṣyaṃ śṛṇvanti ye cāpi narāḥ prasannāḥ / sukhāni bhuktvā śubhadharmaraktāḥ samyāṃti cānte sugatālaye te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.