तत्राग्रे ताम् उपस्थप्य मुक्तामालां कृतांजलिः । पादौ नत्वा प्रसन्नास्या धर्मं श्रोतुम् उपाश्रयत्
tatrāgre tām upasthapya muktāmālāṃ kṛtāṃjaliḥ / pādau natvā prasannāsyā dharmaṃ śrotum upāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवांस् तस्या दृष्ट्वाशयं विशुद्धितं । आर्यसत्यं समारभ्य सद्धर्मं समुपादिशत्
tataḥ sa bhagavāṃs tasyā dṛṣṭvāśayaṃ viśuddhitaṃ / āryasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मं समाकर्ण्य सा मुक्ता परिबोधिता । धर्मविशेषम् आज्ञाय बभूव बोधिवाञ्छिनी
tat saddharmaṃ samākarṇya sā muktā paribodhitā / dharmaviśeṣam ājñāya babhūva bodhivāñchinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सा कन्यका मुक्ता सत्कायदृष्टिपर्वतं । हित्वा ज्ञानासिना श्रोतआपत्तिफलम् आययौ
tatra sā kanyakā muktā satkāyadṛṣṭiparvataṃ / hitvā jñānāsinā śrotaāpattiphalam āyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा भद्रिका मुक्ता दृष्टसत्या प्रमोदिता । सांजलिश् चरणौ शास्तुर् नत्वा स्वगृहम् आययौ
tataḥ sā bhadrikā muktā dṛṣṭasatyā pramoditā / sāṃjaliś caraṇau śāstur natvā svagṛham āyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा च समादाय मुक्तामालं स्वमूर्द्धजं । सुप्रसन्नाशया तस्मै द्विजाय प्रददौ मुदा
tataḥ sā ca samādāya muktāmālaṃ svamūrddhajaṃ / suprasannāśayā tasmai dvijāya pradadau mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां मुक्तास्रजम् आदाय ब्राह्मणः संप्रमोदितः । तस्यै भद्राशिषं दत्वा सहसा स्वगृहे ऽव्रजत्
tāṃ muktāsrajam ādāya brāhmaṇaḥ saṃpramoditaḥ / tasyai bhadrāśiṣaṃ datvā sahasā svagṛhe 'vrajat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा सा मुदिता गत्वा सर्वार्थिभ्यो यथेप्सितं । त्रिरत्नभजनं कृत्वा शुभधर्मे समाचरत्
tathā sā muditā gatvā sarvārthibhyo yathepsitaṃ / triratnabhajanaṃ kṛtvā śubhadharme samācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तस्या गुणाञ् छ्रुत्वा बहवः कामरागिणः । सरत्नप्राभृतं दत्वा तां प्रार्थयितुम् ईछिरे
tadā tasyā guṇāñ chrutvā bahavaḥ kāmarāgiṇaḥ / saratnaprābhṛtaṃ datvā tāṃ prārthayitum īchire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमारा भुर्भुजा तस्याः पितरं पुष्यम् आदरात् । स्वस्वदूतैः सरत्नानि दत्वा संप्रार्थयन् मुदा
kumārā bhurbhujā tasyāḥ pitaraṃ puṣyam ādarāt / svasvadūtaiḥ saratnāni datvā saṃprārthayan mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा द्विजकुमाराश् च मंत्रिपुत्राश् च कामिनः । वैश्यपुत्रास् तथान्ये न धनिनो वणिगात्मजाः
tathā dvijakumārāś ca maṃtriputrāś ca kāminaḥ / vaiśyaputrās tathānye na dhanino vaṇigātmajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सार्थवाहसुताश् चापि तथा शिल्पिसुता अपि । महाजनसुताश् चैवम् अन्ये ऽपि काममोहिताः
sārthavāhasutāś cāpi tathā śilpisutā api / mahājanasutāś caivam anye 'pi kāmamohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ते तां सुभद्रांगीं मुक्तां मुक्ताभ्यलंकृतां । दृष्ट्वा रागाग्निसंतप्तास् तन्मुखामृतवांछिनः
sarve te tāṃ subhadrāṃgīṃ muktāṃ muktābhyalaṃkṛtāṃ / dṛṣṭvā rāgāgnisaṃtaptās tanmukhāmṛtavāṃchinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवस्त्रालंकाररत्नानि दत्व दूतैः पृथक् पृथक् । तस्यास् तं जनकं पुष्यं प्रार्थयन्न् एवम् आदरात्
savastrālaṃkāraratnāni datva dūtaiḥ pṛthak pṛthak / tasyās taṃ janakaṃ puṣyaṃ prārthayann evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तैः प्रार्थ्यमानो ऽसौ पुष्यो दूतैः पृथक् पृथक् । तद् दत्तं प्राभृतं दृष्ट्वा तस्थौ तं क्षुभिताशयः
tathā taiḥ prārthyamāno 'sau puṣyo dūtaiḥ pṛthak pṛthak / tad dattaṃ prābhṛtaṃ dṛṣṭvā tasthau taṃ kṣubhitāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत उत्थाय पुष्यः स शोकागारे विषण्णधीः । गत्वा शय्यातलासीनो मनसैवं व्यचिंतयत्
tata utthāya puṣyaḥ sa śokāgāre viṣaṇṇadhīḥ / gatvā śayyātalāsīno manasaivaṃ vyaciṃtayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हारे दुःखं प्रजातं मे किं करिष्यामि सांप्रतं । एकैव दुहिता मे ऽस्ति याचका बहवो ऽपि मे
hāre duḥkhaṃ prajātaṃ me kiṃ kariṣyāmi sāṃprataṃ / ekaiva duhitā me 'sti yācakā bahavo 'pi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् एकस्मै प्रदास्यामि सर्वे ऽन्ये स्युर् मम द्विषः । अत्राहं किं करिष्यामि यद् उपायं न मन्यते
yady ekasmai pradāsyāmi sarve 'nye syur mama dviṣaḥ / atrāhaṃ kiṃ kariṣyāmi yad upāyaṃ na manyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति चिन्ताविषण्णास्यस् तस्थौ मोहविषार्दितः ॥ र्म् ३६।१४१ ३९! ॥ तत्रैवं संस्थितं दृष्ट्वा जनकं तं समोहितं । समेत्य सात्मजा मुक्ता नत्वैवं पर्यपृछत
iti cintāviṣaṇṇāsyas tasthau mohaviṣārditaḥ // Rm 36.141 39! // tatraivaṃ saṃsthitaṃ dṛṣṭvā janakaṃ taṃ samohitaṃ / sametya sātmajā muktā natvaivaṃ paryapṛchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तात किं ते मनो दुःखं यद् एवं तिष्ठसे ऽधुमा । तत् सत्यं समुपाख्या प्रबोधयात्मजाम् इमां
tāta kiṃ te mano duḥkhaṃ yad evaṃ tiṣṭhase 'dhumā / tat satyaṃ samupākhyā prabodhayātmajām imāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थिते पुत्र्या तया स जनकः सुधीः । तं मुक्तां स्वात्मजं दृष्ट्वा सुचिराद् एवम् अब्रवीत्
iti saṃprārthite putryā tayā sa janakaḥ sudhīḥ / taṃ muktāṃ svātmajaṃ dṛṣṭvā sucirād evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयि पुत्रि सुभद्रांगी किम् अत्राहं वदेय हि । यत् त्वम् एका सुता मे ऽस्ति याचका बहवास् तव
ayi putri subhadrāṃgī kim atrāhaṃ vadeya hi / yat tvam ekā sutā me 'sti yācakā bahavās tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् एकस्मै प्रदास्यामि त्वाम् एकं दिव्यसुंदरीं । ते सर्वे ऽन्ये भवेयुर् मे शत्रवो ह्य् अपकारिणः
yady ekasmai pradāsyāmi tvām ekaṃ divyasuṃdarīṃ / te sarve 'nye bhaveyur me śatravo hy apakāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति चिन्ताविदग्धात्मा तिष्ठाम्य् एवं हि नान्यथा । तद् उपायं न पश्यामि यतो मे जायते भयं
iti cintāvidagdhātmā tiṣṭhāmy evaṃ hi nānyathā / tad upāyaṃ na paśyāmi yato me jāyate bhayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पित्रोदितं श्रुत्वा सा मुक्ता दुहिता पुनः । जनकं तं समालोक्य बोधयन्त्य् एवम् अब्रवीत्
iti pitroditaṃ śrutvā sā muktā duhitā punaḥ / janakaṃ taṃ samālokya bodhayanty evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहं कामार्थिनी तात संबुद्धशासने गता । प्रव्रज्य संवरं धृत्वा चरिष्यामि शुभां चरिं
nāhaṃ kāmārthinī tāta saṃbuddhaśāsane gatā / pravrajya saṃvaraṃ dhṛtvā cariṣyāmi śubhāṃ cariṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मे निश्चितं चित्तम् अन्यथा न करोमि हि । तद् अत्र मा विषीद त्वं तद् अनुज्ञां प्रदेहि मे
iti me niścitaṃ cittam anyathā na karomi hi / tad atra mā viṣīda tvaṃ tad anujñāṃ pradehi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पुत्र्या तथाख्यातं स पुष्यो जनकः सुधीः । स्वात्मजां तां समालोक्य पुनर् एवम् अभाषत
iti putryā tathākhyātaṃ sa puṣyo janakaḥ sudhīḥ / svātmajāṃ tāṃ samālokya punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयि पुत्रि कथं तावत् प्रव्रज्यां चरितुं सहेः । त्वं हि बाला सुभद्राङ्गी कुमारी सुखमेधिनी
ayi putri kathaṃ tāvat pravrajyāṃ carituṃ saheḥ / tvaṃ hi bālā subhadrāṅgī kumārī sukhamedhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् यावत् कुमारी त्वं तावद् गेहे समाश्रिता । त्रिरत्नभजनं कृत्वा चरोपासकसंवरं
tasmād yāvat kumārī tvaṃ tāvad gehe samāśritā / triratnabhajanaṃ kṛtvā caropāsakasaṃvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पित्र्योदितं श्रुत्वा सा मुक्ता दुहिता सुधीः । तथा हीति प्रतिश्रुत्य प्रबोधितान्वमोदितः
iti pitryoditaṃ śrutvā sā muktā duhitā sudhīḥ / tathā hīti pratiśrutya prabodhitānvamoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा सा भद्रिका मुक्ता शुद्धशीला सुभाविनी । त्रिरत्नभजनं कृत्वा चेरे उपासिकाव्रतं
tathā sā bhadrikā muktā śuddhaśīlā subhāvinī / triratnabhajanaṃ kṛtvā cere upāsikāvrataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा सा यौवनी कांता मुक्ता मुक्तातिशोभिता । तदा कनिष्ठपुत्रेण दृष्टानाथान्नसंस्तृतः
yadā sā yauvanī kāṃtā muktā muktātiśobhitā / tadā kaniṣṭhaputreṇa dṛṣṭānāthānnasaṃstṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सो ऽनाथभृत्पुत्रः सुप्रियाख्यो ऽभिमोदितः । कामरागाग्निसंतप्तो रोगी वाभूद् विषण्णधीः
tataḥ so 'nāthabhṛtputraḥ supriyākhyo 'bhimoditaḥ / kāmarāgāgnisaṃtapto rogī vābhūd viṣaṇṇadhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं पुत्रं कामरागार्त्तं दृष्ट्वा सो ऽनाथपिण्डदः । तन् निमित्तं समालोक्य समाश्वास्यैवम् अब्रवीत्
taṃ putraṃ kāmarāgārttaṃ dṛṣṭvā so 'nāthapiṇḍadaḥ / tan nimittaṃ samālokya samāśvāsyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो पुत्रैवं किम् अर्थे त्वं रोगीव तिष्ठसे ऽधुना । तद् वदस्व ममाग्रे ऽपि यद् इछति मनस् तव
bho putraivaṃ kim arthe tvaṃ rogīva tiṣṭhase 'dhunā / tad vadasva mamāgre 'pi yad ichati manas tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पित्रोदितम् श्रुत्वा सुप्रियः स विनिःश्वसन् । पितरं तं समालोक्य शनैर् एवम् अभाषत
iti pitroditam śrutvā supriyaḥ sa viniḥśvasan / pitaraṃ taṃ samālokya śanair evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तात यो ऽसौ सुभद्राङ्गी मुक्ता मुक्तातिशोभिता । दृष्ट्वा मयानुरूपेति मनो मे हरते ऽपि सा
tāta yo 'sau subhadrāṅgī muktā muktātiśobhitā / dṛṣṭvā mayānurūpeti mano me harate 'pi sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदभिलाषरागाग्निदाहसंतोषितं मनः । तद् रागाग्निशमोपायं कर्तुम् अर्हति मे ऽधुना
tadabhilāṣarāgāgnidāhasaṃtoṣitaṃ manaḥ / tad rāgāgniśamopāyaṃ kartum arhati me 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पुत्रोदितं श्रुत्वा सो ऽनाथपिण्डदः पिता । पुत्रस्य प्राणरक्षार्थं याचितुं तां समैहत
iti putroditaṃ śrutvā so 'nāthapiṇḍadaḥ pitā / putrasya prāṇarakṣārthaṃ yācituṃ tāṃ samaihata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स दूतम् आहूय पुर एवम् अभाषत । साधो गछ गृहस्थस्य पुष्यस्यैव परो वद
tataḥ sa dūtam āhūya pura evam abhāṣata / sādho gacha gṛhasthasya puṣyasyaiva paro vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधो तद् दुहिता भद्रा तद् दीयतां सुताय मे । एवं कृते ऽपि संबंधं यावज्जीवं सुखाय नौ
sādho tad duhitā bhadrā tad dīyatāṃ sutāya me / evaṃ kṛte 'pi saṃbaṃdhaṃ yāvajjīvaṃ sukhāya nau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा तस्य पुष्यस्य तां मुक्ताख्यां सुभाविनीं । प्रार्थयित्वा सुतायास्मै दातुं मे ऽर्हति सर्वथा
ity uktvā tasya puṣyasya tāṃ muktākhyāṃ subhāvinīṃ / prārthayitvā sutāyāsmai dātuṃ me 'rhati sarvathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा तथेति प्रतिभाष्य सः । दूतः प्राभृतम् आदाय पुष्यस्य समुपाचरत्
iti tenoditaṃ śrutvā tatheti pratibhāṣya saḥ / dūtaḥ prābhṛtam ādāya puṣyasya samupācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तस्य पुरः स्थाप्य प्राभृतं संविनोदयन् । यथानाथभृतादिष्टं तथा सर्वं न्यवेदयत्
tatra tasya puraḥ sthāpya prābhṛtaṃ saṃvinodayan / yathānāthabhṛtādiṣṭaṃ tathā sarvaṃ nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् उक्तं सर्वम् आकर्ण्य स पुष्यः परिबोधितः । मुक्तां तां स्वात्मजां पुत्रीं समामंत्र्यैवम् अब्रवीत्
tad uktaṃ sarvam ākarṇya sa puṣyaḥ paribodhitaḥ / muktāṃ tāṃ svātmajāṃ putrīṃ samāmaṃtryaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयि प्रियात्मजे पुत्रि त्वम् अनाथभृता सता । सुप्रियाय स्वपुत्राय प्रार्थिता त्वं प्रसीद तत्
ayi priyātmaje putri tvam anāthabhṛtā satā / supriyāya svaputrāya prārthitā tvaṃ prasīda tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पित्रोदितं श्रुत्वा मुक्ता सा दुहिता सती । पितरं तं समालोक्य प्रणत्वैवम् अभाषत
iti pitroditaṃ śrutvā muktā sā duhitā satī / pitaraṃ taṃ samālokya praṇatvaivam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहं कामार्थिनी तात संबुद्धशरणं गता । प्रव्रज्यासंवरं धृत्वा चरिष्यामि शुभां चरीं
nāhaṃ kāmārthinī tāta saṃbuddhaśaraṇaṃ gatā / pravrajyāsaṃvaraṃ dhṛtvā cariṣyāmi śubhāṃ carīṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पुत्र्योदितं श्रुत्वा स पुष्यो ऽभिहताशयः । दुहितां तां चिरं दृष्ट्वा पुनर् एवम् अभाषत
iti putryoditaṃ śrutvā sa puṣyo 'bhihatāśayaḥ / duhitāṃ tāṃ ciraṃ dṛṣṭvā punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हे सुते कथम् एव त्वं वदेथाः किं न मन्यसे । यद् असौ गृहभृन् नाथस् तद् वचः श्रूयते न कैः
he sute katham eva tvaṃ vadethāḥ kiṃ na manyase / yad asau gṛhabhṛn nāthas tad vacaḥ śrūyate na kaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् यावद् यौवनी भूता तावद् भर्त्ता सहानुगाः । त्रिरत्नभजनं कृत्वा चर व्रतं गृहे सुखं
tad yāvad yauvanī bhūtā tāvad bharttā sahānugāḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā cara vrataṃ gṛhe sukhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा वृद्धा व्यवस्थास्यै तदा त्वं सौगताश्रमे । प्रव्रज्यासंवरं धृत्वा प्रचरस्व शुभां चरीं
yadā vṛddhā vyavasthāsyai tadā tvaṃ saugatāśrame / pravrajyāsaṃvaraṃ dhṛtvā pracarasva śubhāṃ carīṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पित्रा समादिष्टं श्रुत्वा सा दुहिता सुधीः । पित्रो वाक्यं कथं लंघ्यम् इति मत्वैवम् अब्रवीत्
iti pitrā samādiṣṭaṃ śrutvā sā duhitā sudhīḥ / pitro vākyaṃ kathaṃ laṃghyam iti matvaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहं कामर्थिनी तात सद्धर्मसाधनार्थिनी । तथापि त्वद्वचो ऽलंघ्यम् इति श्रोष्यामि ते वचः
nāhaṃ kāmarthinī tāta saddharmasādhanārthinī / tathāpi tvadvaco 'laṃghyam iti śroṣyāmi te vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि मे समयं धृत्वा सत्यवाक्यं ददाति मे । वृणुयां तं पतिं ननुम् इति मे वचनं ध्रुवं
yadi me samayaṃ dhṛtvā satyavākyaṃ dadāti me / vṛṇuyāṃ taṃ patiṃ nanum iti me vacanaṃ dhruvaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पुत्र्योदितं श्रुत्व स पुष्यः परिबोधितः । एतत् सर्वं प्रवृत्तांतं दूतस्याग्रे न्यवेदयत्
iti putryoditaṃ śrutva sa puṣyaḥ paribodhitaḥ / etat sarvaṃ pravṛttāṃtaṃ dūtasyāgre nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूतापि तत् प्रवृत्तांतं श्रुत्वा तथेति सत्वराः । अनाथपिण्डदस्याग्रे विस्तरेण न्यवेदयत्
dūtāpi tat pravṛttāṃtaṃ śrutvā tatheti satvarāḥ / anāthapiṇḍadasyāgre vistareṇa nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽनाथपिण्डदश् चापि श्रुत्वा स प्रतिमोदितः । सर्वम् एतत् प्रवृत्तांतं पुत्रस्याग्रे न्यवेदयत्
so 'nāthapiṇḍadaś cāpi śrutvā sa pratimoditaḥ / sarvam etat pravṛttāṃtaṃ putrasyāgre nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् पित्रा समाख्यातं श्रुत्वा स सुप्रियः सुधीः । तथा हीति प्रतिज्ञाय दूतस्याग्रे न्यवेदयत्
etat pitrā samākhyātaṃ śrutvā sa supriyaḥ sudhīḥ / tathā hīti pratijñāya dūtasyāgre nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूतश् च तद्वचः श्रुत्वा पुष्यस्य पुरतो गतः । सर्वम् एतत् प्रवृत्तांतं विस्तरेण न्यवेदयत्
dūtaś ca tadvacaḥ śrutvā puṣyasya purato gataḥ / sarvam etat pravṛttāṃtaṃ vistareṇa nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्यो ऽपि तत् समाख्यातं श्रुत्वा पत्न्याः पुरो ऽवदत् । सापि तज् जननी श्रुत्वा पुत्र्या अग्रे न्यवेदयत्
puṣyo 'pi tat samākhyātaṃ śrutvā patnyāḥ puro 'vadat / sāpi taj jananī śrutvā putryā agre nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् मात्रा समुपादिष्टं श्रुत्वा सा दुहिता सती । तथा हीति प्रतिश्रुत्य तूष्णीभूत्वाध्युवास तत्
tan mātrā samupādiṣṭaṃ śrutvā sā duhitā satī / tathā hīti pratiśrutya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स जनकः पुष्यो मत्वा पुत्र्याधिवासितं । तस्या विवाहसामग्रीं सहसा समसाधयत्
tataḥ sa janakaḥ puṣyo matvā putryādhivāsitaṃ / tasyā vivāhasāmagrīṃ sahasā samasādhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स जनकः पुष्यो ऽप्य् अनाथपिण्डदात्मजं । सुप्रियं तं समानीय सत्कृत्य सममानयत्
tataḥ sa janakaḥ puṣyo 'py anāthapiṇḍadātmajaṃ / supriyaṃ taṃ samānīya satkṛtya samamānayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ताम् आत्मजां मुक्तां सुप्रियाय सुभाविने । संकल्प्य प्रददौ पुष्यो जनकः स यथाविधिः
tatas tām ātmajāṃ muktāṃ supriyāya subhāvine / saṃkalpya pradadau puṣyo janakaḥ sa yathāvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सुप्रियो भर्त्ता तांमुक्तां रमणीं प्रियां । भार्यां स्वगृहे आनीय रेमे भुक्त्वा यथासुखं
tataḥ sa supriyo bharttā tāṃmuktāṃ ramaṇīṃ priyāṃ / bhāryāṃ svagṛhe ānīya reme bhuktvā yathāsukhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्त्त्रा सह यथाकामं भुक्त्वा रेमे प्रमोदिता
bharttrā saha yathākāmaṃ bhuktvā reme pramoditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तौ दंपती देहे वृद्धत्व समुपाक्रमे । पित्रोः पादान् प्रणत्वैवं प्रार्थयतं समादरात्
tatas tau daṃpatī dehe vṛddhatva samupākrame / pitroḥ pādān praṇatvaivaṃ prārthayataṃ samādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरौ यत् कृतं सत्यम् आवाभ्यां तत् सुसिद्धये । पूरयितुं समिछावस् तद् आज्ञां दातुम् अर्हथ
pitarau yat kṛtaṃ satyam āvābhyāṃ tat susiddhaye / pūrayituṃ samichāvas tad ājñāṃ dātum arhatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं ताभ्यां श्रुत्वा पिता स सा प्रसूः । दृष्ट्वा तौ दंपती श्राद्धायुक्ताव् एवं समूचतुः
iti saṃprārthitaṃ tābhyāṃ śrutvā pitā sa sā prasūḥ / dṛṣṭvā tau daṃpatī śrāddhāyuktāv evaṃ samūcatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि वां विद्यते वांछा चरितुं सौगतं व्रतं । तत् सत्यपूरये तस्मात् प्रचरत समाहितौ
yadi vāṃ vidyate vāṃchā carituṃ saugataṃ vrataṃ / tat satyapūraye tasmāt pracarata samāhitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ताभ्याम् अनुज्ञाते दंपती तौ प्रमोदितौ । पित्रोः पादान् प्रणत्वैव प्रतस्थुः सहसा गृहात्
iti tābhyām anujñāte daṃpatī tau pramoditau / pitroḥ pādān praṇatvaiva pratasthuḥ sahasā gṛhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तौ जेतकोद्याने विहारे समुपागतौ । भगवन्तं तम् आनम्य प्रव्रज्यां समयाचतां
tatas tau jetakodyāne vihāre samupāgatau / bhagavantaṃ tam ānamya pravrajyāṃ samayācatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ विजानाति यद् आवयोः । सत्यं तत् पूरयिष्यावस् तत् प्रव्रज्यां ददातु वां
bhagavan nātha sarvajña vijānāti yad āvayoḥ / satyaṃ tat pūrayiṣyāvas tat pravrajyāṃ dadātu vāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थिते ताभ्यं भगवां दक्षपाणिना । स्पृष्ट्वा तच् छिरसोर् दृष्ट्वा समामंत्र्यैवम् आदिशत्
iti saṃprārthite tābhyaṃ bhagavāṃ dakṣapāṇinā / spṛṣṭvā tac chirasor dṛṣṭvā samāmaṃtryaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चरतम् आदाय प्रव्रज्याव्रतम् उत्तमं । स्वपरात्महितार्थेषु ब्रह्मचर्यं समाहितौ
evaṃ caratam ādāya pravrajyāvratam uttamaṃ / svaparātmahitārtheṣu brahmacaryaṃ samāhitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टे मुनीन्द्रेण ताव् उभाव् अपि मुंडितौ । खिक्खिरीपात्रविभ्राणौ च भर्तुश् चीवरावृतौ
ity ādiṣṭe munīndreṇa tāv ubhāv api muṃḍitau / khikkhirīpātravibhrāṇau ca bhartuś cīvarāvṛtau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽविद्यागणं भित्वा प्राप्तविद्याविशारदौ । सर्वक्लेशगणाञ् जित्वा साक्षाद् अर्हत्वम् आवतुः
tato 'vidyāgaṇaṃ bhitvā prāptavidyāviśāradau / sarvakleśagaṇāñ jitvā sākṣād arhatvam āvatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तौ विमलात्मानौ प्रिशुद्धत्रिमण्डलौ । जितेन्द्रियाऊ समाचारौ निर्विकल्पौ निरंजनौ
tatas tau vimalātmānau priśuddhatrimaṇḍalau / jitendriyāū samācārau nirvikalpau niraṃjanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषाम् अपि लोकानां त्रैधातुकनिवासिनां । पूज्यौ मान्यौ च वंद्यौ ताव् अभूतं ब्रह्मचारिणौ
sarveṣām api lokānāṃ traidhātukanivāsināṃ / pūjyau mānyau ca vaṃdyau tāv abhūtaṃ brahmacāriṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा ते भिक्षवः सर्वे विस्मयोद्धतमानसा । भगवंतं तम् आनम्य पप्रछुस् तत् पुराकृतं
tad dṛṣṭvā te bhikṣavaḥ sarve vismayoddhatamānasā / bhagavaṃtaṃ tam ānamya paprachus tat purākṛtaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् किं कृतं कर्म पुराभ्यां सुकृतं कुह । तत् सर्वं समुपादिश्य सर्वान् नः परिबोधय
bhagavan kiṃ kṛtaṃ karma purābhyāṃ sukṛtaṃ kuha / tat sarvaṃ samupādiśya sarvān naḥ paribodhaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थिते सर्वैर् भिक्षुभिः स मुनीश्वरः । सर्वांस् तां श्रावकान् भिक्षून् समालोक्यैवम् आदिशत्
iti saṃprārthite sarvair bhikṣubhiḥ sa munīśvaraḥ / sarvāṃs tāṃ śrāvakān bhikṣūn samālokyaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणुत भिक्षवः कर्म यद् आभ्यां प्रकृतं पुरा । तत् सर्वं वः प्रवक्ष्यामि श्रुत्वा चाभ्यनुमोदत
śṛṇuta bhikṣavaḥ karma yad ābhyāṃ prakṛtaṃ purā / tat sarvaṃ vaḥ pravakṣyāmi śrutvā cābhyanumodata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् यथाभूत् पुरा शास्ता काश्यपाख्यमुनीश्वरः । सर्वज्ञो ऽर्हं जगन्नाथो धर्मराजस् तथागतः
tad yathābhūt purā śāstā kāśyapākhyamunīśvaraḥ / sarvajño 'rhaṃ jagannātho dharmarājas tathāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवान् स मृगारण्ये वाराणस्यां जिनारमे । सर्वसत्वहितार्थेन विजहार ससांघिकः
bhagavān sa mṛgāraṇye vārāṇasyāṃ jinārame / sarvasatvahitārthena vijahāra sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तत्र महान् साधुः श्रीमाञ् छ्रीदोपमः सुधीः । सदा तस्य मुनीन्द्रस्य सद्धर्मश्रावको ऽभजत्
tadā tatra mahān sādhuḥ śrīmāñ chrīdopamaḥ sudhīḥ / sadā tasya munīndrasya saddharmaśrāvako 'bhajat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स बुद्धिमान् दाता सर्वलोकहितार्थतः । छन्दकभिक्षणं तत्र याचित्वा पंचवार्षिकं
tataḥ sa buddhimān dātā sarvalokahitārthataḥ / chandakabhikṣaṇaṃ tatra yācitvā paṃcavārṣikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्यपस्य मुनीन्द्रस्य ससंघय निरंतरं । सपूजाभोजनैर् नित्यम् उपस्थातुं समैछत
kāśyapasya munīndrasya sasaṃghaya niraṃtaraṃ / sapūjābhojanair nityam upasthātuṃ samaichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स नृपतेर् आज्ञां समासाद्य प्रमोदितः । हस्तिस्कन्धे समारुह्य घण्टावाद्यं प्रवादयन्
tataḥ sa nṛpater ājñāṃ samāsādya pramoditaḥ / hastiskandhe samāruhya ghaṇṭāvādyaṃ pravādayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र विषये तत्र वाराणस्याः समंततः । छंदकभिक्षणं सार्द्धं याचितुं प्राचरज् जनैः
sarvatra viṣaye tatra vārāṇasyāḥ samaṃtataḥ / chaṃdakabhikṣaṇaṃ sārddhaṃ yācituṃ prācaraj janaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा सार्थवाहस्य भार्या भद्रा सुभाविनी । सा तस्यै शिरसो मुच्य मुक्ताहारं ददौ मुदा
taṃ dṛṣṭvā sārthavāhasya bhāryā bhadrā subhāvinī / sā tasyai śiraso mucya muktāhāraṃ dadau mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तस्याः शिरस्कं तन्मुक्ताहारव्यपोहितं । द्ष्ट्वा स विस्मितो हार्य्यं ताम् एव पर्यपृछत
tatas tasyāḥ śiraskaṃ tanmuktāhāravyapohitaṃ / dṣṭvā sa vismito hāryyaṃ tām eva paryapṛchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वासौ भद्रे शिरस्थस् ते मुक्ताहारो न विद्यते । कस्यै दत्तस् त्वया केन हृतो वा तद् वदस्व मे
kvāsau bhadre śirasthas te muktāhāro na vidyate / kasyai dattas tvayā kena hṛto vā tad vadasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भर्त्राभिपृष्टे सा मुदिता रचितांजलिः । भर्त्तारं तं प्रणत्वैवं विनोदयितुम् अब्रवीत्
iti bhartrābhipṛṣṭe sā muditā racitāṃjaliḥ / bharttāraṃ taṃ praṇatvaivaṃ vinodayitum abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्यपुत्र प्रसीदात्र मा कृथा रोषताम् इह । यन् मया श्रद्धया दत्तश् छंदकभिक्षणे ऽप्य् असौ
āryaputra prasīdātra mā kṛthā roṣatām iha / yan mayā śraddhayā dattaś chaṃdakabhikṣaṇe 'py asau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भार्योदितं श्रुत्वा सार्थवाहस् ततश् चरन् । निष्क्रीय बहुमूल्येन तस्यै पत्न्यै ददौ पुनः
iti bhāryoditaṃ śrutvā sārthavāhas tataś caran / niṣkrīya bahumūlyena tasyai patnyai dadau punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं मुक्ताहारम् आलोक्य सार्थभृतः प्रियापि सा । संप्रदत्तं मया शास्तु इति तं नाग्रहीद् अपि
taṃ muktāhāram ālokya sārthabhṛtaḥ priyāpi sā / saṃpradattaṃ mayā śāstu iti taṃ nāgrahīd api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सार्थभृत् स्वामी तां भार्यां रमणीं प्रियां । स्नेहार्दचक्षुषा दृष्ट्वा पुनर् एवम् अभाषत
tataḥ sa sārthabhṛt svāmī tāṃ bhāryāṃ ramaṇīṃ priyāṃ / snehārdacakṣuṣā dṛṣṭvā punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुमूल्येन भद्रे यं मया क्रीतस् तु दीयते । तत् कस्मान् नेछसीदं मद् ग्रहीतुं कथम् एव हि
bahumūlyena bhadre yaṃ mayā krītas tu dīyate / tat kasmān nechasīdaṃ mad grahītuṃ katham eva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भर्त्रोदितम् श्रुत्वा सा दत्तं स्वामिना पुनः । तं मुक्ताहारम् आदाय भर्त्तुश् चित्तं व्यनोदयत्
iti bhartroditam śrutvā sā dattaṃ svāminā punaḥ / taṃ muktāhāram ādāya bharttuś cittaṃ vyanodayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा विषयारक्ता सद्धर्मगुणवांछिनी । तं संपूजांगम् आदाय ययौ शास्तुर् मुदाश्रमे
tataḥ sā viṣayāraktā saddharmaguṇavāṃchinī / taṃ saṃpūjāṃgam ādāya yayau śāstur mudāśrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैतद् गन्धकुट्यां सा कृत्वा सुगंधिलेपनं । सुपुष्पैश् च समाकीर्य्य नत्वा कृत्वा प्रदक्षिणां
tatraitad gandhakuṭyāṃ sā kṛtvā sugaṃdhilepanaṃ / supuṣpaiś ca samākīryya natvā kṛtvā pradakṣiṇāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा मुदिता तस्य काश्यपस्य जगद्गुरोः । मुक्ताहारं पुरः क्षिप्त्वा प्रणनाम कृतांजलिः
tataḥ sā muditā tasya kāśyapasya jagadguroḥ / muktāhāraṃ puraḥ kṣiptvā praṇanāma kṛtāṃjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो बुद्धानुभवेन मुक्ताहारः स तत् क्षणं । तस्य शास्तुः शिरः संस्थो रराज संप्रभासयन्
tato buddhānubhavena muktāhāraḥ sa tat kṣaṇaṃ / tasya śāstuḥ śiraḥ saṃstho rarāja saṃprabhāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा सा सुप्रसन्नास्याः संबोधिगुणलालसाः । शास्तुः पादौ प्रणत्वैवं प्रणिधानं व्यधान् मुदा
tad dṛṣṭvā sā suprasannāsyāḥ saṃbodhiguṇalālasāḥ / śāstuḥ pādau praṇatvaivaṃ praṇidhānaṃ vyadhān mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्पुण्यविपाकेन शास्तारम् ईदृशं जिनं । आराग्येदृग्गुणानां च लाभी स्यां सर्वथा भवे
etatpuṇyavipākena śāstāram īdṛśaṃ jinaṃ / ārāgyedṛgguṇānāṃ ca lābhī syāṃ sarvathā bhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सा भाविनी कांता तस्य शास्तु जगद्गुरोः । प्रणिधानं सदा कृत्वा प्रभेजे संप्रसादिता
evaṃ sā bhāvinī kāṃtā tasya śāstu jagadguroḥ / praṇidhānaṃ sadā kṛtvā prabheje saṃprasāditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽसौ सार्थपतेर् भार्या मुक्तेयं सा सुभाविनी । मन्यताम् इति युष्माभिर् नान्यथा तु हि भिक्षवः
yo 'sau sārthapater bhāryā mukteyaṃ sā subhāvinī / manyatām iti yuṣmābhir nānyathā tu hi bhikṣavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजाङ्गैः श्रद्धयाभ्यर्च्य मुक्ताहारः प्रढोकितः
pūjāṅgaiḥ śraddhayābhyarcya muktāhāraḥ praḍhokitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्पुण्यविपाकेन जातेयं सुकुले ऽधुना । शिरस्य् अस्याश् च संरूढो मुक्तामाला सहोद्भवा
etatpuṇyavipākena jāteyaṃ sukule 'dhunā / śirasy asyāś ca saṃrūḍho muktāmālā sahodbhavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथानया कृतं तत्र प्रणिधानं तथा ऽधुना । मां शास्तारम् आगम्य साक्षाद् अर्हत्वम् आप्यते
yathānayā kṛtaṃ tatra praṇidhānaṃ tathā 'dhunā / māṃ śāstāram āgamya sākṣād arhatvam āpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं हि यत् कृतं येन तेनैव भुज्यते फलं । अभुक्तं क्षीयते नैव कर्म न चान्यथा क्वचित्
evaṃ hi yat kṛtaṃ yena tenaiva bhujyate phalaṃ / abhuktaṃ kṣīyate naiva karma na cānyathā kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मत्वात्र संसारे सर्वदा शुभवांछिभिः । सद्धर्मं समुपाश्रित्य चरितव्यं शुभे सदा
evaṃ matvātra saṃsāre sarvadā śubhavāṃchibhiḥ / saddharmaṃ samupāśritya caritavyaṃ śubhe sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभे चरन्ति ये नित्यं न ते गछंति दुर्गतीं । सद्गतिम् एव संयान्ति बोधिं च समवाप्नुयुः
śubhe caranti ye nityaṃ na te gachaṃti durgatīṃ / sadgatim eva saṃyānti bodhiṃ ca samavāpnuyuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा ते सांघिका अपि । सर्वे तथेति विज्ञप्य प्राभ्यनंदन् प्रबोधिताः
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā te sāṃghikā api / sarve tatheti vijñapya prābhyanaṃdan prabodhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं हि मे शास्त्रा श्रुतं मया तथोच्यते । श्रुत्वाप्य् एवं तथा राजं चरितव्यं शुभे सदा
ity ādiṣṭaṃ hi me śāstrā śrutaṃ mayā tathocyate / śrutvāpy evaṃ tathā rājaṃ caritavyaṃ śubhe sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजाश् चापि महाराज बोधयित्वा प्रयत्नतः । बोधिमार्गे प्रतिस्थाप्य पालयस्व समाहितः
prajāś cāpi mahārāja bodhayitvā prayatnataḥ / bodhimārge pratisthāpya pālayasva samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा हि ते सदा भद्रं सर्वत्रापि भवेद् ध्रुवं । क्रमाद् बोधिं च संप्राप्य संबुद्धपदम् आप्नुयाः
tathā hi te sadā bhadraṃ sarvatrāpi bhaved dhruvaṃ / kramād bodhiṃ ca saṃprāpya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.