Library·Nityanathasiddha: Rasaratnakara·1·1.5
उपरसनामानि गन्धकं वज्रवैक्रान्तं वज्राभ्रं तालकं शिला । खर्परं शिखितुत्थं च विमलां हेममाक्षिकम्
uparasanāmāni gandhakaṃ vajravaikrāntaṃ vajrābhraṃ tālakaṃ śilā / kharparaṃ śikhitutthaṃ ca vimalāṃ hemamākṣikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कासीसम् कान्तपाषाणं वराटीमथ हिंगुलम् । कङ्कुष्ठं शंखभूनागं टंकणश्च शिलाजतु
kāsīsam kāntapāṣāṇaṃ varāṭīmatha hiṃgulam / kaṅkuṣṭhaṃ śaṃkhabhūnāgaṃ ṭaṃkaṇaśca śilājatu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते उपरसाः शोध्याः मार्या द्राव्याः पुटे क्वचित्
ete uparasāḥ śodhyāḥ māryā drāvyāḥ puṭe kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्ध:: अशुद्ध:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस् अपक्वगन्धं कुरुतेऽति कुष्ठं तापं भ्रमं पित्तरुजां करोति । रूपं सुखं वीर्यबलं च हन्ति तस्मात् संशुद्धं विधियोजनीयम्
gandha:: aśuddha:: medic. properties apakvagandhaṃ kurute'ti kuṣṭhaṃ tāpaṃ bhramaṃ pittarujāṃ karoti / rūpaṃ sukhaṃ vīryabalaṃ ca hanti tasmāt saṃśuddhaṃ vidhiyojanīyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धकशोधन साज्यं भाण्डे पयः क्षिप्त्वा मुखं वस्त्रेण बन्धयेत् । तत्पृष्ठे चूर्णितं गन्धं क्षिप्त्वा स्रावेण रोधयेत्
gandhakaśodhana sājyaṃ bhāṇḍe payaḥ kṣiptvā mukhaṃ vastreṇa bandhayet / tatpṛṣṭhe cūrṇitaṃ gandhaṃ kṣiptvā srāveṇa rodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाण्डं निक्षिप्य भूम्यन्ते ऊर्ध्वे देयं पुटं लघु । ततः क्षीरे द्रुतं गन्धं शुद्धं योगेषु योजयेत्
bhāṇḍaṃ nikṣipya bhūmyante ūrdhve deyaṃ puṭaṃ laghu / tataḥ kṣīre drutaṃ gandhaṃ śuddhaṃ yogeṣu yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धकशोधन (२) अथवार्कस्नुहीक्षीरैर्वस्त्रं लेप्यं च सप्तधा । गन्धकं नवनीतेन पिष्ट्वा वस्त्रं प्रलेपयेत्
gandhakaśodhana (2) athavārkasnuhīkṣīrairvastraṃ lepyaṃ ca saptadhā / gandhakaṃ navanītena piṣṭvā vastraṃ pralepayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वह्निज्वलिता देशे हृत्वा धार्या ह्यधोमुखा । तैलं पतेदधोभाण्डे ग्राह्यं योगेषु योजयेत्
tadvahnijvalitā deśe hṛtvā dhāryā hyadhomukhā / tailaṃ patedadhobhāṇḍe grāhyaṃ yogeṣu yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुल्फ़ुर्:: शुद्ध:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस् शुद्धो गन्धो हरेद्रोगान् कुष्ठमृत्युज्वरादिकान् । अग्निकारी महानुष्णो वीर्यवृद्धिं करोति च
sulfur:: śuddha:: medic. properties śuddho gandho haredrogān kuṣṭhamṛtyujvarādikān / agnikārī mahānuṣṇo vīryavṛddhiṃ karoti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: शोधन व्याघ्रीकन्दयुतं वज्रं दोलायन्त्रेण पाचितम् । सप्ताहात् कौद्रवे क्वाथे कौलत्थे विमलं भवेत्
vajra:: śodhana vyāghrīkandayutaṃ vajraṃ dolāyantreṇa pācitam / saptāhāt kaudrave kvāthe kaulatthe vimalaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: मारण त्रिसप्तकृत्वस्तत्तप्तं खरमूत्रेण सेचयेत् । षड्गुणैस्तालकं पिष्ट्वा तद्गोले कुलिशं क्षिपेत्
vajra:: māraṇa trisaptakṛtvastattaptaṃ kharamūtreṇa secayet / ṣaḍguṇaistālakaṃ piṣṭvā tadgole kuliśaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रध्मातं वाजिमूत्रेण सिक्तं पूर्वोदितक्रमैः । भस्मीभवति तद्वज्रं वज्रवत्कुरुते तनुम्
pradhmātaṃ vājimūtreṇa siktaṃ pūrvoditakramaiḥ / bhasmībhavati tadvajraṃ vajravatkurute tanum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: मारण ऊर्णाशृङ्गं परिपिष्य पिण्डम् एतस्य मध्ये तु निधाय वज्रम् । पिण्डेऽथवाधाय च वज्रवल्ल्याः पुटत्रयं तस्य रसे विदध्यात्
vajra:: māraṇa ūrṇāśṛṅgaṃ paripiṣya piṇḍam etasya madhye tu nidhāya vajram / piṇḍe'thavādhāya ca vajravallyāḥ puṭatrayaṃ tasya rase vidadhyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युरेव भवेदस्य वज्राख्यस्य न संशयः
mṛtyureva bhavedasya vajrākhyasya na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: अशुद्ध:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस् अशुद्धवज्रम् आयुर्घ्नं पीडां कुष्ठं करोति च । पाण्डुतापगुरुत्वं च तस्माच्छुद्धं तु कारयेत्
vajra:: aśuddha:: medic. properties aśuddhavajram āyurghnaṃ pīḍāṃ kuṣṭhaṃ karoti ca / pāṇḍutāpagurutvaṃ ca tasmācchuddhaṃ tu kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: सुब्त्य्पेस्:: चोलोउर्, चस्ते श्वेतरक्तपीतकृष्णा द्विजाद्याः वज्रजातयः । रसायने भवेद् विप्रः श्वेतः सिद्धिप्रदायकः
vajra:: subtypes:: colour, caste śvetaraktapītakṛṣṇā dvijādyāḥ vajrajātayaḥ / rasāyane bhaved vipraḥ śvetaḥ siddhipradāyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रियो मृत्युजिद् रक्तो वलीपलितरोगहा । द्रवकारी भवेद्वैश्यः पीतो देहस्य दार्ढ्यकृत्
kṣatriyo mṛtyujid rakto valīpalitarogahā / dravakārī bhavedvaiśyaḥ pīto dehasya dārḍhyakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णः शूद्रो रुजां हन्ति वयःस्थैर्यं करोति च । पुंस्त्रीनपुंसकाश्चैते लक्षणेन तु लक्षयेत्
kṛṣṇaḥ śūdro rujāṃ hanti vayaḥsthairyaṃ karoti ca / puṃstrīnapuṃsakāścaite lakṣaṇena tu lakṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: पुंवज्र:: परीक्षा वृत्ताः फलकसम्पूर्णास् तेजस्वन्तो बृहद्भवाः । पुरुषास्ते समाख्याता रेखाबिन्दुविवर्जिताः
vajra:: puṃvajra:: parīkṣā vṛttāḥ phalakasampūrṇās tejasvanto bṛhadbhavāḥ / puruṣāste samākhyātā rekhābinduvivarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: स्तीवज्र:: परीक्षा रेखाबिन्दुसमायुक्ताः षट्कोणास् ताः स्त्रियः स्मृताः । वज्र:: नपुंसक:: परीक्षा त्रिकोणायत्ता दीर्घा विज्ञेयास्ता नपुंसकाः
vajra:: stīvajra:: parīkṣā rekhābindusamāyuktāḥ ṣaṭkoṇās tāḥ striyaḥ smṛtāḥ / vajra:: napuṃsaka:: parīkṣā trikoṇāyattā dīrghā vijñeyāstā napuṃsakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वपूर्वमिमे शस्ताः पुरुषाः बलवत्तराः । शरीरकान्तिजनका भोगदा वज्रयोषितः
pūrvapūrvamime śastāḥ puruṣāḥ balavattarāḥ / śarīrakāntijanakā bhogadā vajrayoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नपुंसकास्त्वल्पवीर्याः कामुकाः सत्त्ववर्जिताः । स्त्री तु स्त्रीणां प्रदातव्या क्लीबं क्लीबे तथैव च
napuṃsakāstvalpavīryāḥ kāmukāḥ sattvavarjitāḥ / strī tu strīṇāṃ pradātavyā klībaṃ klībe tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां सर्वदा योज्याः पुरुषाः बलवत्तराः
sarveṣāṃ sarvadā yojyāḥ puruṣāḥ balavattarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: शोधन गृहीत्वा तु शुभं वज्रं व्याघ्रीकन्दोदरे क्षिपेत् । महिषीविष्ठया लेप्यं करीषाग्नौ विपाचयेत्
vajra:: śodhana gṛhītvā tu śubhaṃ vajraṃ vyāghrīkandodare kṣipet / mahiṣīviṣṭhayā lepyaṃ karīṣāgnau vipācayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशायां तु चतुर्यामं निशान्ते वाश्वमूत्रके । सेचयेत्तानि प्रत्येकं सप्तरात्रेण शुध्यति
niśāyāṃ tu caturyāmaṃ niśānte vāśvamūtrake / secayettāni pratyekaṃ saptarātreṇa śudhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: शोधन मेघनादा शमी श्यामा शृङ्गी मदनकोद्भवम् । कुलत्थं वेतसं चाथ अगस्त्यं सिन्धुवारकाः
vajra:: śodhana meghanādā śamī śyāmā śṛṅgī madanakodbhavam / kulatthaṃ vetasaṃ cātha agastyaṃ sindhuvārakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषां सजलैः क्वाथैर् वज्रं जम्बीरमध्यगम् । दोलायन्त्रे त्र्यहं पाच्यमेवं वज्रं विशुद्धयेत्
eteṣāṃ sajalaiḥ kvāthair vajraṃ jambīramadhyagam / dolāyantre tryahaṃ pācyamevaṃ vajraṃ viśuddhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: शोधन कुलत्थकोद्रवक्वाथे दोलायन्त्रे विपाचयेत् । व्याघ्रीकन्दगतं वज्रं सप्ताहाच्छुद्धिम् ऋच्छति
vajra:: śodhana kulatthakodravakvāthe dolāyantre vipācayet / vyāghrīkandagataṃ vajraṃ saptāhācchuddhim ṛcchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: शोधन व्याघ्रीं कन्दगतं वज्रं मृदा लिप्तं पुटे पचेत् । अहोरात्रात्समुद्धृत्य हयमूत्रेण सेचयेत्
vajra:: śodhana vyāghrīṃ kandagataṃ vajraṃ mṛdā liptaṃ puṭe pacet / ahorātrātsamuddhṛtya hayamūtreṇa secayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रीक्षीरेण वा सिञ्चेदेवं शुद्धं च मारयेत्
vajrīkṣīreṇa vā siñcedevaṃ śuddhaṃ ca mārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: ब्राह्मण:: मारण विप्रजात्यादिवज्राणां मारणं कथ्यते पुनः । अश्वत्थबदरीझिण्टीमाक्षिकं कर्कटास्थि च
vajra:: brāhmaṇa:: māraṇa viprajātyādivajrāṇāṃ māraṇaṃ kathyate punaḥ / aśvatthabadarījhiṇṭīmākṣikaṃ karkaṭāsthi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुल्यं स्नुहीपयः पिष्ट्वा वज्रं तद्गोलके क्षिपेत् । रुद्ध्वा गजपुटे पच्याद्विप्रजातिर् मृतो भवेत्
tulyaṃ snuhīpayaḥ piṣṭvā vajraṃ tadgolake kṣipet / ruddhvā gajapuṭe pacyādviprajātir mṛto bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: क्षत्रिय:: मारण करवीरं मेषशृङ्गं च बदरं च उदुम्बरम् । अर्कदुग्धसमं पिष्ट्वा विप्रवन्मारयेन्नृपम्
vajra:: kṣatriya:: māraṇa karavīraṃ meṣaśṛṅgaṃ ca badaraṃ ca udumbaram / arkadugdhasamaṃ piṣṭvā vipravanmārayennṛpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: वैश्य:: मारण बलां चातिबलां गन्धं पेषयेत्कच्छपास्थि च । एतैर् वा वारुणीदुग्धैः म्रियेद्वैश्योऽपि विप्रवत्
vajra:: vaiśya:: māraṇa balāṃ cātibalāṃ gandhaṃ peṣayetkacchapāsthi ca / etair vā vāruṇīdugdhaiḥ mriyedvaiśyo'pi vipravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: शूद्र:: मारण सूरणं लसुनं शङ्खं समं पेष्यं मनःशिलाम् । वटक्षीरेण मूषान्तर्विप्रवच्छूद्रमारणम्
vajra:: śūdra:: māraṇa sūraṇaṃ lasunaṃ śaṅkhaṃ samaṃ peṣyaṃ manaḥśilām / vaṭakṣīreṇa mūṣāntarvipravacchūdramāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: स्त्री, नपुंसक:: मारण स्त्रियस्तेषां म्रियन्ते च तत्तदौषधयोगतः । नपुंसकमृतिस्तेषां चतुर्णाम् औषधैः समम्
vajra:: strī, napuṃsaka:: māraṇa striyasteṣāṃ mriyante ca tattadauṣadhayogataḥ / napuṃsakamṛtisteṣāṃ caturṇām auṣadhaiḥ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: मारण द्विवर्षरूढकार्पासैर्मूलं कान्तमुखैः सह । नारीस्तन्येन सम्पिष्य पिष्ट्वा ध्मातं मृतं भवेत्
vajra:: māraṇa dvivarṣarūḍhakārpāsairmūlaṃ kāntamukhaiḥ saha / nārīstanyena sampiṣya piṣṭvā dhmātaṃ mṛtaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: मारण मेषशृङ्गभुजङ्गास्थिकूर्मपृष्ठाम्लवेतसैः । गजदन्तसमं पिष्ट्वा वज्रीदुग्धेन गोलकम्
vajra:: māraṇa meṣaśṛṅgabhujaṅgāsthikūrmapṛṣṭhāmlavetasaiḥ / gajadantasamaṃ piṣṭvā vajrīdugdhena golakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा तन्मध्यगं वज्रं म्रियते धमनेन तु । वज्र:: मारण त्रिवर्षनागवन्ध्यास्तु कार्पासस्याथ मूलिका । पिष्ट्वा तन्मध्यगं वज्रं कृत्वा मूषां निरोधयेत्
kṛtvā tanmadhyagaṃ vajraṃ mriyate dhamanena tu / vajra:: māraṇa trivarṣanāgavandhyāstu kārpāsasyātha mūlikā / piṣṭvā tanmadhyagaṃ vajraṃ kṛtvā mūṣāṃ nirodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचेद्गजपुटे तं च म्रियते सप्तधा पुटैः
pacedgajapuṭe taṃ ca mriyate saptadhā puṭaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: मारण मत्कुणानां तु रक्तेन सप्तधातपशोषितम् । कुलिशं भावितं तदक्ध्रूर्णितापि मनःशिला
vajra:: māraṇa matkuṇānāṃ tu raktena saptadhātapaśoṣitam / kuliśaṃ bhāvitaṃ tadakdhrūrṇitāpi manaḥśilā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिप्त्वा च बदरीपत्रैः वेष्टयित्वा पुरे पचेत् । पुनर्लेप्यं पुनः पाच्यं सप्तधा म्रियतेऽपि च
liptvā ca badarīpatraiḥ veṣṭayitvā pure pacet / punarlepyaṃ punaḥ pācyaṃ saptadhā mriyate'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: मारण वज्रं महानदीशुक्तौ क्षिप्तं भाव्यं मुहुर्मुहुः । स्नुह्यर्कोन्मत्तकन्यानां द्वयेणैकेन चाह्निकम्
vajra:: māraṇa vajraṃ mahānadīśuktau kṣiptaṃ bhāvyaṃ muhurmuhuḥ / snuhyarkonmattakanyānāṃ dvayeṇaikena cāhnikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णकर्कटमांसेन पिष्टितं वेष्टयेद् बहिः । भूनागस्य मृदा सम्यग्ध्माते भस्मत्वमाप्नुयात्
kṛṣṇakarkaṭamāṃsena piṣṭitaṃ veṣṭayed bahiḥ / bhūnāgasya mṛdā samyagdhmāte bhasmatvamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: मारण रक्तोत्पलस्य मूलैश्च मेघनादस्य कुड्मलैः । पिण्डितैर्वेष्टितं ध्मातं वज्रं भस्म भवत्यलम्
vajra:: māraṇa raktotpalasya mūlaiśca meghanādasya kuḍmalaiḥ / piṇḍitairveṣṭitaṃ dhmātaṃ vajraṃ bhasma bhavatyalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र:: मृत:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस् वज्रमायुर्बलं रूपं देहसौख्यं करोति च । सेवितो हन्ति रोगांश्च मृतो वज्रो न संशयः । वैक्रान्त:: शोधन वैक्रान्तं वज्रवच्छोध्यं नीलं वा लोहितं च वा । वैक्रान्त:: मारण हयमूत्रे तत्सेच्यं तप्तं तप्तं त्रिसप्तधा
vajra:: mṛta:: medic. properties vajramāyurbalaṃ rūpaṃ dehasaukhyaṃ karoti ca / sevito hanti rogāṃśca mṛto vajro na saṃśayaḥ / vaikrānta:: śodhana vaikrāntaṃ vajravacchodhyaṃ nīlaṃ vā lohitaṃ ca vā / vaikrānta:: māraṇa hayamūtre tatsecyaṃ taptaṃ taptaṃ trisaptadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्चोत्तरवारुण्याः पञ्चाङ्गे गोलके क्षिपेत् । रुद्ध्वा मूषापुटे पच्यादुद्धृत्य गोलके पुनः
tataścottaravāruṇyāḥ pañcāṅge golake kṣipet / ruddhvā mūṣāpuṭe pacyāduddhṛtya golake punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्त्वा रुद्ध्वा पचेदेवं सप्तधा भस्मतां व्रजेत् । वैक्रान्त:: सुब्स्तितुते फ़ोर् वज्र भस्मीभूतं च वैक्रान्तं वज्रस्थाने नियोजयेत्
kṣiptvā ruddhvā pacedevaṃ saptadhā bhasmatāṃ vrajet / vaikrānta:: substitute for vajra bhasmībhūtaṃ ca vaikrāntaṃ vajrasthāne niyojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.