Library·Nityanathasiddha: Rasaratnakara·2·2.2

Nityanathasiddha: Rasaratnakara 2.2

धर्मज्ञैः शिववत्सलैर् निर्जरैर् भूपैर् महासाधकैः सम्यग्दिव्यरसायनेन सततं कल्पान्तसीमावधि । रक्ष्यं गात्रम् अनन्तपुण्यनिचये मुक्तिश् च यस्माद् भवेत् तद् वक्ष्ये परमाद्भुतं सुखकरं साम्राज्यदं धीमताम्

dharmajñaiḥ śivavatsalair nirjarair bhūpair mahāsādhakaiḥ samyagdivyarasāyanena satataṃ kalpāntasīmāvadhi / rakṣyaṃ gātram anantapuṇyanicaye muktiś ca yasmād bhavet tad vakṣye paramādbhutaṃ sukhakaraṃ sāmrājyadaṃ dhīmatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकं भक्षयेद् आदौ मारितं चामृतीकृतम् । मासैकं निष्कनिष्कं वै क्षेत्रीकरणहेतवे

abhrakaṃ bhakṣayed ādau māritaṃ cāmṛtīkṛtam / māsaikaṃ niṣkaniṣkaṃ vai kṣetrīkaraṇahetave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्माद् अभ्रं रसक्षेत्रं ततः कुर्याद् रसायनम् । अक्षेत्रीकरणे सूतो ह्य् अमृतो विषतां व्रजेत्

yasmād abhraṃ rasakṣetraṃ tataḥ kuryād rasāyanam / akṣetrīkaraṇe sūto hy amṛto viṣatāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलसिद्धिः कुतस् तस्य सुबीजस्योषरे यथा । वज्रपारदयोर् भस्म समभागं प्रकल्पयेत्

phalasiddhiḥ kutas tasya subījasyoṣare yathā / vajrapāradayor bhasma samabhāgaṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतपादं मृतं स्वर्णं सर्वं मर्द्यं दिनावधि । हंसपाद्या द्रवैर् एव तद्गोलं चान्धितं पुटेत्

sūtapādaṃ mṛtaṃ svarṇaṃ sarvaṃ mardyaṃ dināvadhi / haṃsapādyā dravair eva tadgolaṃ cāndhitaṃ puṭet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्कक्षीरैः पुनर् मर्द्यं तद्वद् गजपुटे पचेत् । भक्षयेत् सर्षपवृद्धं यावन् माषं विवर्धयेत्

arkakṣīraiḥ punar mardyaṃ tadvad gajapuṭe pacet / bhakṣayet sarṣapavṛddhaṃ yāvan māṣaṃ vivardhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरण्यः साधकानां तु रसो ऽयं वज्रपञ्जरः । चित्रकार्द्रकसिन्धूत्थमृततीक्ष्णसुवर्चलम्

śaraṇyaḥ sādhakānāṃ tu raso 'yaṃ vajrapañjaraḥ / citrakārdrakasindhūtthamṛtatīkṣṇasuvarcalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समं सर्वं सदा चानु भक्ष्यं स्यात् क्रामणे हितम् । मासषट्कप्रयोगेण जीवेद् आचन्द्रतारकम्

samaṃ sarvaṃ sadā cānu bhakṣyaṃ syāt krāmaṇe hitam / māsaṣaṭkaprayogeṇa jīved ācandratārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलीपलितनिर्मुक्तो दिव्यकायो महाबलः । मृतसूताद् द्वादशांशं मृतं वज्रं प्रकल्पयेत्

valīpalitanirmukto divyakāyo mahābalaḥ / mṛtasūtād dvādaśāṃśaṃ mṛtaṃ vajraṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वाभ्यां तुल्यं मृतं कान्तं कान्ततुल्यं मृताभ्रकम् । तत् सर्वं भृङ्गजैर् द्रावैर् मर्दितं भावयेत् त्र्यहम्

dvābhyāṃ tulyaṃ mṛtaṃ kāntaṃ kāntatulyaṃ mṛtābhrakam / tat sarvaṃ bhṛṅgajair drāvair marditaṃ bhāvayet tryaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्यहं गोक्षुरकद्रावैः क्षौद्रैर् माषं ततो लिहेत् । रसो वज्रेश्वरो नाम वज्रकायकरो नृणाम्

tryahaṃ gokṣurakadrāvaiḥ kṣaudrair māṣaṃ tato lihet / raso vajreśvaro nāma vajrakāyakaro nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्मासैर् जरां हन्ति जीवेद् ब्रह्मदिनं किल । भृङ्गराजस्य पञ्चाङ्गं चूर्णयेत् त्रिफलासमम्

caturmāsair jarāṃ hanti jīved brahmadinaṃ kila / bhṛṅgarājasya pañcāṅgaṃ cūrṇayet triphalāsamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलैकं मधुना लेह्यं क्रामकं परमं रसे । वज्रसूताभ्रहेम्नां तु भस्म शुद्धं तु माक्षिकम्

palaikaṃ madhunā lehyaṃ krāmakaṃ paramaṃ rase / vajrasūtābhrahemnāṃ tu bhasma śuddhaṃ tu mākṣikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यं सप्तदिनं मर्द्यं दिव्यौषधिरसैर् दृढम् । रुद्ध्वा तं त्रिदिनं पच्याद् वालुकायन्त्रगं पुनः

tulyaṃ saptadinaṃ mardyaṃ divyauṣadhirasair dṛḍham / ruddhvā taṃ tridinaṃ pacyād vālukāyantragaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धृत्य त्रिदिनं भाव्यं भृङ्गसर्पाक्षिजैर् द्रवैः । माषैकं मधुसर्पिर्भ्यां वज्रधारारसं लिहेत्

uddhṛtya tridinaṃ bhāvyaṃ bhṛṅgasarpākṣijair dravaiḥ / māṣaikaṃ madhusarpirbhyāṃ vajradhārārasaṃ lihet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासषट्कप्रयोगेण रुद्रतुल्यो भवेन् नरः । वलीपलितनिर्मुक्तो वायुवेगो महाबलः

māsaṣaṭkaprayogeṇa rudratulyo bhaven naraḥ / valīpalitanirmukto vāyuvego mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्नवाभृङ्गतिलवाजिगन्धाः समांशकाः । सर्वतुल्या सिता योज्या चूर्णितं भक्षयेत् पलम्

punarnavābhṛṅgatilavājigandhāḥ samāṃśakāḥ / sarvatulyā sitā yojyā cūrṇitaṃ bhakṣayet palam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णं पारदं कान्तं मृतं सर्वं समं भवेत् । शतावर्याः शिफाद्रावैर् भावयेद् दिवसत्रयम्

suvarṇaṃ pāradaṃ kāntaṃ mṛtaṃ sarvaṃ samaṃ bhavet / śatāvaryāḥ śiphādrāvair bhāvayed divasatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदिनं त्रिफलाक्वाथैर् भृङ्गद्रावैर् दिनत्रयम् । भावितं मधुसर्पिर्भ्यां भक्षयेद् भैरवं रसम्

tridinaṃ triphalākvāthair bhṛṅgadrāvair dinatrayam / bhāvitaṃ madhusarpirbhyāṃ bhakṣayed bhairavaṃ rasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माषैकैकं वर्षमात्रं जीवेच् चन्द्रार्कतारकम् । मूलचूर्णं शतावर्याः कृष्णाजपयसा युतम्

māṣaikaikaṃ varṣamātraṃ jīvec candrārkatārakam / mūlacūrṇaṃ śatāvaryāḥ kṛṣṇājapayasā yutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलैकैकं पिबेच् चानु क्रामकं परमं हितम् । रसभस्म समं गन्धं शिलाजत्वम्लवेतसम्

palaikaikaṃ pibec cānu krāmakaṃ paramaṃ hitam / rasabhasma samaṃ gandhaṃ śilājatvamlavetasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यामैकं मर्दयेत् सर्वं मधुसर्पिर्युतं लिहेत् । निष्कैकैकं वर्षमात्रं शिलावीरो महारसः

yāmaikaṃ mardayet sarvaṃ madhusarpiryutaṃ lihet / niṣkaikaikaṃ varṣamātraṃ śilāvīro mahārasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जराकालं निहन्त्य् आशु जीवेद् वर्षशतत्रयम् । पलार्धं मुसलीचूर्णं भृङ्गराजरसैः पिबेत्

jarākālaṃ nihanty āśu jīved varṣaśatatrayam / palārdhaṃ musalīcūrṇaṃ bhṛṅgarājarasaiḥ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्रीफलरसैर् वाथ क्रामकं ह्य् अनुपानकम् । मेघनादद्रवैर् मर्द्यं शुद्धसूतं दिनत्रयम्

dhātrīphalarasair vātha krāmakaṃ hy anupānakam / meghanādadravair mardyaṃ śuddhasūtaṃ dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विडङ्गं द्विनिशं व्योषं समं चूर्णं प्रकल्पयेत् । आरग्वधस्य मूलं तु चूर्णस्य द्विगुणं भवेत्

viḍaṅgaṃ dviniśaṃ vyoṣaṃ samaṃ cūrṇaṃ prakalpayet / āragvadhasya mūlaṃ tu cūrṇasya dviguṇaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णस्य द्विगुणं चाज्यं क्षौद्रं चैव चतुर्गुणम् । सर्वं पूर्वरसे क्षिप्त्वा मृद्वग्नौ चालयत् पचेत्

cūrṇasya dviguṇaṃ cājyaṃ kṣaudraṃ caiva caturguṇam / sarvaṃ pūrvarase kṣiptvā mṛdvagnau cālayat pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पिण्डं कर्षम् एकैकं भक्षयेद् अमृतार्णवः । वर्षमात्राञ् जरां हन्ति जीवेद् वर्षशतत्रयम्

tatpiṇḍaṃ karṣam ekaikaṃ bhakṣayed amṛtārṇavaḥ / varṣamātrāñ jarāṃ hanti jīved varṣaśatatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाकुचीचूर्णकर्षैकं धात्रीफलरसैः पिबेत् । पारदाद् द्विगुणं गन्धं शुद्धं सर्वं विमर्दयेत्

vākucīcūrṇakarṣaikaṃ dhātrīphalarasaiḥ pibet / pāradād dviguṇaṃ gandhaṃ śuddhaṃ sarvaṃ vimardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुण्ड्यार्द्रकरसैः खल्वे त्रिसप्ताहं पुनः पुनः । एतत् तुल्यं शुद्धताम्रं सम्पुटे तन् निरोधयेत्

muṇḍyārdrakarasaiḥ khalve trisaptāhaṃ punaḥ punaḥ / etat tulyaṃ śuddhatāmraṃ sampuṭe tan nirodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेष्टयेद् वस्त्रखण्डेन वज्रमृत्तिकया बहिः । लिप्त्वा विशोषयेत् तं वै सम्यग् गजपुटे पचेत्

veṣṭayed vastrakhaṇḍena vajramṛttikayā bahiḥ / liptvā viśoṣayet taṃ vai samyag gajapuṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धृत्य सम्पुटं चूर्ण्यं देवदाल्या द्रवैस् त्र्यहम् । भङ्गीपुनर्नवाद्रावैः पृथग्भाव्यं त्र्यहं त्र्यहम्

uddhṛtya sampuṭaṃ cūrṇyaṃ devadālyā dravais tryaham / bhaṅgīpunarnavādrāvaiḥ pṛthagbhāvyaṃ tryahaṃ tryaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तुल्यं नागराच् चूर्णं क्षिप्त्वा मध्वाज्यसंयुतम् । लिहेन् माषद्वयं नित्यं यावत् संवत्सरावधि

tattulyaṃ nāgarāc cūrṇaṃ kṣiptvā madhvājyasaṃyutam / lihen māṣadvayaṃ nityaṃ yāvat saṃvatsarāvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसो ऽयम् उदयादित्यो जरामृत्युहरः परः । पुनर्नवादेवदालीभृङ्गचूर्णं समं समम्

raso 'yam udayādityo jarāmṛtyuharaḥ paraḥ / punarnavādevadālībhṛṅgacūrṇaṃ samaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्वाज्याभ्यां लिहेत् कर्षम् अनु स्यात् क्रामणं परम् । पारदो गगनं कान्तं तीक्ष्णं च मारितं समम्

madhvājyābhyāṃ lihet karṣam anu syāt krāmaṇaṃ param / pārado gaganaṃ kāntaṃ tīkṣṇaṃ ca māritaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृङ्गधात्रीफलद्रावैश् छायायां भावयेत् त्र्यहम् । सितामध्वाज्यकैस् तुल्यं सर्वं भाण्डे निरोधयेत्

bhṛṅgadhātrīphaladrāvaiś chāyāyāṃ bhāvayet tryaham / sitāmadhvājyakais tulyaṃ sarvaṃ bhāṇḍe nirodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यराशौ स्थितं मासं ततो निष्कत्रयं समम् । भक्षयेच् च पिबेत् क्षीरं कर्षैकं त्रिफलाम् अनु

dhānyarāśau sthitaṃ māsaṃ tato niṣkatrayaṃ samam / bhakṣayec ca pibet kṣīraṃ karṣaikaṃ triphalām anu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्रौ शुण्ठीं कणां खादेद् वर्षैकाद् अमरो भवेत् । जीवेद् ब्रह्मदिनं वीरः स्याद् रसो गगनेश्वरः

rātrau śuṇṭhīṃ kaṇāṃ khāded varṣaikād amaro bhavet / jīved brahmadinaṃ vīraḥ syād raso gaganeśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वटक्षीरैस् त्र्यहं मर्द्यं गन्धं शुद्धरसं समम् । वटकाष्ठाग्निना पच्यान् मृत्पात्रे यामपञ्चकम्

vaṭakṣīrais tryahaṃ mardyaṃ gandhaṃ śuddharasaṃ samam / vaṭakāṣṭhāgninā pacyān mṛtpātre yāmapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिपन् क्षिपन् वटक्षीरं तत्काष्ठेनैव चालयेत् । समुद्धृत्य त्र्यहं भाव्यं देवदालीदलद्रवैः

kṣipan kṣipan vaṭakṣīraṃ tatkāṣṭhenaiva cālayet / samuddhṛtya tryahaṃ bhāvyaṃ devadālīdaladravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्णकाले तु गुञ्जैकं ताम्बूलपत्रसंयुतम् । चन्द्रवृद्ध्या सदा भक्ष्यं यावत् षोडशगुञ्जकम्

uṣṇakāle tu guñjaikaṃ tāmbūlapatrasaṃyutam / candravṛddhyā sadā bhakṣyaṃ yāvat ṣoḍaśaguñjakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णम् उत्तरवारुण्या वाकुच्या देवदालिजम् । मध्वाज्याभ्यां लिहेत् कर्षं क्रामकं ह्य् अनुपानकम्

cūrṇam uttaravāruṇyā vākucyā devadālijam / madhvājyābhyāṃ lihet karṣaṃ krāmakaṃ hy anupānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षमात्राज् जरां हन्ति जीवेद् वर्षशतत्रयम् । रसो वटेश्वरो नाम वज्रकायकरो नृणाम्

varṣamātrāj jarāṃ hanti jīved varṣaśatatrayam / raso vaṭeśvaro nāma vajrakāyakaro nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतं सूतं शुद्धगन्धं त्रिफलां गुग्गुलुं समम् । सर्वं वातारितैलेन मिश्रं कर्षं लिहेत् सदा

mṛtaṃ sūtaṃ śuddhagandhaṃ triphalāṃ gugguluṃ samam / sarvaṃ vātāritailena miśraṃ karṣaṃ lihet sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षण्मासेन जरां हन्ति जीवेद् ब्रह्मदिनत्रयम् । तस्य मूत्रपुरीषेण शुल्बं भवति काञ्चनम्

ṣaṇmāsena jarāṃ hanti jīved brahmadinatrayam / tasya mūtrapurīṣeṇa śulbaṃ bhavati kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजस्य वृषणं पाच्यं गवां क्षीरेण तं निशि । सितायुक्तं पिबेच् चानु रसो ऽयम् अचलेश्वरः

ajasya vṛṣaṇaṃ pācyaṃ gavāṃ kṣīreṇa taṃ niśi / sitāyuktaṃ pibec cānu raso 'yam acaleśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसं वज्रं स्वर्णकान्ते मुण्डं च मारितं समम् । माक्षिकं गन्धकं शुद्धं सर्वं जम्बीरजैर् द्रवैः

rasaṃ vajraṃ svarṇakānte muṇḍaṃ ca māritaṃ samam / mākṣikaṃ gandhakaṃ śuddhaṃ sarvaṃ jambīrajair dravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ताहं मर्दयेत् खल्वे तद्गोलं चान्धितं पुटेत् । भूधरे दिनम् एकं तु ख्यातः सिद्धरसः परः

saptāhaṃ mardayet khalve tadgolaṃ cāndhitaṃ puṭet / bhūdhare dinam ekaṃ tu khyātaḥ siddharasaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माषैकं मधुना लेह्यं वर्षान् मृत्युजरापहम् । दिव्यकायो नरः सिद्धो भवेद् विष्णुपराक्रमः

māṣaikaṃ madhunā lehyaṃ varṣān mṛtyujarāpaham / divyakāyo naraḥ siddho bhaved viṣṇuparākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतपौनर्नवं मूलं क्षीरपिष्टं सदा पिबेत् । भक्षयेद् वा सिता सार्धं क्रामकं परमे रसे

śvetapaunarnavaṃ mūlaṃ kṣīrapiṣṭaṃ sadā pibet / bhakṣayed vā sitā sārdhaṃ krāmakaṃ parame rase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतसूतस्य द्विगुणं शुद्धं गन्धं विमिश्रयेत् । दिनैकं कन्यकाद्रावैर् मर्दयित्वा निरोधयेत्

mṛtasūtasya dviguṇaṃ śuddhaṃ gandhaṃ vimiśrayet / dinaikaṃ kanyakādrāvair mardayitvā nirodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनैकं मधुना पच्यान् निष्कैकं मधुना लिहेत् । गन्धामृतो रसो नाम वत्सरान् मृत्युजिद् भवेत्

dinaikaṃ madhunā pacyān niṣkaikaṃ madhunā lihet / gandhāmṛto raso nāma vatsarān mṛtyujid bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समूलं भृङ्गराजं तु छायाशुष्कं विचूर्णयेत् । तत्समं त्रिफलाचूर्णं सर्वतुल्या सिता भवेत्

samūlaṃ bhṛṅgarājaṃ tu chāyāśuṣkaṃ vicūrṇayet / tatsamaṃ triphalācūrṇaṃ sarvatulyā sitā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकीकृत्य पलैकैकं भक्षयेद् अनुपानकम् । पारदाभ्रं मृतं तुल्यं द्वाभ्यां तुल्यं तु गन्धकम्

ekīkṛtya palaikaikaṃ bhakṣayed anupānakam / pāradābhraṃ mṛtaṃ tulyaṃ dvābhyāṃ tulyaṃ tu gandhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् सर्वं भृङ्गजैर् द्रावैर् मर्दयेद् दिनसप्तकम् । षड्वारं चाङ्कुलीतैलैर् भावयित्वाथ भक्षयेत्

tat sarvaṃ bhṛṅgajair drāvair mardayed dinasaptakam / ṣaḍvāraṃ cāṅkulītailair bhāvayitvātha bhakṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माषमात्रं तु वर्षैकं रसो ऽयं कालकण्टकः । पिष्ट्वा करञ्जपत्राणि गवां क्षीरैः पिबेद् अनु

māṣamātraṃ tu varṣaikaṃ raso 'yaṃ kālakaṇṭakaḥ / piṣṭvā karañjapatrāṇi gavāṃ kṣīraiḥ pibed anu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरामृत्युविनिर्मुक्तो जीवेद् ब्रह्मदिनं नरः । मृतसूताभ्रकं कान्तं विषं ताप्यं शिलाजतु

jarāmṛtyuvinirmukto jīved brahmadinaṃ naraḥ / mṛtasūtābhrakaṃ kāntaṃ viṣaṃ tāpyaṃ śilājatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यांशं मधुसर्पिर्भ्यां लिहेद् गुञ्जात्रयं सदा । षण्मासेन जरां हन्ति जीवेद् ब्रह्मदिनं नरः

tulyāṃśaṃ madhusarpirbhyāṃ lihed guñjātrayaṃ sadā / ṣaṇmāsena jarāṃ hanti jīved brahmadinaṃ naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वगन्धामूलचूर्णं सप्तभागघृतैः समम् । भागाष्टकं गुडं तस्मिन् क्षिपेद् भागं च पिप्पलीम्

aśvagandhāmūlacūrṇaṃ saptabhāgaghṛtaiḥ samam / bhāgāṣṭakaṃ guḍaṃ tasmin kṣiped bhāgaṃ ca pippalīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृद्वग्निना च तत् सर्वं पिण्डितं भक्षयेत् पलम् । क्रामकं ह्य् अमृतेशस्य रसराजस्य सिद्धये

mṛdvagninā ca tat sarvaṃ piṇḍitaṃ bhakṣayet palam / krāmakaṃ hy amṛteśasya rasarājasya siddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिगुणं शुद्धसूतस्य योजयेच् छुद्धगन्धकम् । लोहपर्पटिकाचूर्णं सूततुल्यं विनिक्षिपेत्

triguṇaṃ śuddhasūtasya yojayec chuddhagandhakam / lohaparpaṭikācūrṇaṃ sūtatulyaṃ vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नुह्यर्कपयसा मर्द्यं तत् सर्वं दिवसत्रयम् । तच् छुष्कं चान्धितं पच्यात् करीषाग्नौ दिवानिशम्

snuhyarkapayasā mardyaṃ tat sarvaṃ divasatrayam / tac chuṣkaṃ cāndhitaṃ pacyāt karīṣāgnau divāniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् च टङ्कणं काचं दत्त्वा रुद्ध्वा धमेद् दृढम् । गुञ्जैकं मधुना खादेद् रसवीरो महारसः

tataś ca ṭaṅkaṇaṃ kācaṃ dattvā ruddhvā dhamed dṛḍham / guñjaikaṃ madhunā khāded rasavīro mahārasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अब्दैकेन जरां हन्ति जीवेद् आचन्द्रतारकम् । मुसलीमूलचूर्णं तु गुञ्जापत्रद्रवैः पिबेत्

abdaikena jarāṃ hanti jīved ācandratārakam / musalīmūlacūrṇaṃ tu guñjāpatradravaiḥ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छागीमूत्रेण वा तं वै कर्षैकं क्रामकं परम् । मृतसूतसमं गन्धं काकमाच्या द्रवैर् दिनम्

chāgīmūtreṇa vā taṃ vai karṣaikaṃ krāmakaṃ param / mṛtasūtasamaṃ gandhaṃ kākamācyā dravair dinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दितं चान्धितं पच्यात् करीषाग्नौ दिवानिशम् । दिव्यौषधदलद्रावैर् दिनं मर्द्यं तम् अन्धयेत्

marditaṃ cāndhitaṃ pacyāt karīṣāgnau divāniśam / divyauṣadhadaladrāvair dinaṃ mardyaṃ tam andhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्मातं तस्मात् समुद्धृत्य तत्तुल्यं हाटकं मृतम् । एकीकृत्य घृतैर् लेह्यं माषैकं वत्सरावधि

dhmātaṃ tasmāt samuddhṛtya tattulyaṃ hāṭakaṃ mṛtam / ekīkṛtya ghṛtair lehyaṃ māṣaikaṃ vatsarāvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरां मृत्युं निहन्त्य् आशु सत्यं काञ्चायनो रसः । काकमाचीद्रवैर् भाव्यं चूर्णं धात्रीफलोद्भवम्

jarāṃ mṛtyuṃ nihanty āśu satyaṃ kāñcāyano rasaḥ / kākamācīdravair bhāvyaṃ cūrṇaṃ dhātrīphalodbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुना भक्षयेत् कर्षम् अनु स्यात् क्रामकं परम् । मृतसूताभ्रकं गन्धं तुल्यं सप्तदिनावधि

madhunā bhakṣayet karṣam anu syāt krāmakaṃ param / mṛtasūtābhrakaṃ gandhaṃ tulyaṃ saptadināvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिग्रुमूलद्रवैर् मर्द्यं तद्गोलं भाण्डमध्यगम् । रुद्ध्वा पच्याल् लघुत्वेन शाककाष्ठैर् दिनावधि

śigrumūladravair mardyaṃ tadgolaṃ bhāṇḍamadhyagam / ruddhvā pacyāl laghutvena śākakāṣṭhair dināvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परानन्दो रसो नाम घृतैर् निष्कं सदा लिहेत् । दिनैकं त्रिफलाक्वाथैः कुष्ठं सम्यग् विपाचयेत्

parānando raso nāma ghṛtair niṣkaṃ sadā lihet / dinaikaṃ triphalākvāthaiḥ kuṣṭhaṃ samyag vipācayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छुष्कं चूर्णितं कर्षं मध्वाज्याभ्यां लिहेद् अनु । संवत्सरप्रयोगेण जीवेद् आचन्द्रतारकम्

tac chuṣkaṃ cūrṇitaṃ karṣaṃ madhvājyābhyāṃ lihed anu / saṃvatsaraprayogeṇa jīved ācandratārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतसूताभ्रकं तुल्यं मृतलोहं तयोः समम् । लोहांशं शोधितं गन्धं भावयेद् दिनसप्तकम्

mṛtasūtābhrakaṃ tulyaṃ mṛtalohaṃ tayoḥ samam / lohāṃśaṃ śodhitaṃ gandhaṃ bhāvayed dinasaptakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् सर्वं त्रिफलाक्वाथैर् भृङ्गशिग्रुकचित्रकैः । द्रवैः पृथक् पृथग् भाव्यं सप्तधा सप्तधा क्रमात्

tat sarvaṃ triphalākvāthair bhṛṅgaśigrukacitrakaiḥ / dravaiḥ pṛthak pṛthag bhāvyaṃ saptadhā saptadhā kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तधा कटुकीक्वाथैर् भावितं चूर्णयेत् पुनः । चूर्णतुल्यं कणाचूर्णं पुरातनगुडैः समैः

saptadhā kaṭukīkvāthair bhāvitaṃ cūrṇayet punaḥ / cūrṇatulyaṃ kaṇācūrṇaṃ purātanaguḍaiḥ samaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वमेकीकृतं खादेन् निष्कैकं वत्सरावधि । महाकालो रसो नाम जराकालभयंकरः

sarvamekīkṛtaṃ khāden niṣkaikaṃ vatsarāvadhi / mahākālo raso nāma jarākālabhayaṃkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलकोरण्टपत्त्राणि गुडेन भक्षयेदनु । मृतपारदसंतुल्यं लोहपर्पटकं भवेत्

tilakoraṇṭapattrāṇi guḍena bhakṣayedanu / mṛtapāradasaṃtulyaṃ lohaparpaṭakaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिगुणं गन्धकं सूतात्सर्वं दिव्यौषधद्रवैः । मर्दितं तद्दिनं रुद्ध्वा ध्मातो बद्धो भवेद्रसः

triguṇaṃ gandhakaṃ sūtātsarvaṃ divyauṣadhadravaiḥ / marditaṃ taddinaṃ ruddhvā dhmāto baddho bhavedrasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् पादं मृतं स्वर्णं क्षिप्त्वा वह्न्यार्द्रकद्रवैः । मर्द्यं यामं विचूर्ण्याथ व्योषजीरकसैन्धवैः

tasmin pādaṃ mṛtaṃ svarṇaṃ kṣiptvā vahnyārdrakadravaiḥ / mardyaṃ yāmaṃ vicūrṇyātha vyoṣajīrakasaindhavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यं पूर्वरसं तुल्यं निष्कैकैकं च भक्षयेत् । जरामृत्युं निहन्त्याशु हेमपर्पटको रसः

tulyaṃ pūrvarasaṃ tulyaṃ niṣkaikaikaṃ ca bhakṣayet / jarāmṛtyuṃ nihantyāśu hemaparpaṭako rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वगन्धासमां यष्टिं धात्रीफलरसैर्दिनम् । भावितां लेहयेत्क्षौद्रैः पलैकां क्रामकं परम्

aśvagandhāsamāṃ yaṣṭiṃ dhātrīphalarasairdinam / bhāvitāṃ lehayetkṣaudraiḥ palaikāṃ krāmakaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णतारार्ककान्तं च तीक्ष्णं वा मारितं समम् । कृष्णाभ्रसत्त्वमाक्षीकं प्रत्येकं स्वर्णतुल्यकम्

svarṇatārārkakāntaṃ ca tīkṣṇaṃ vā māritaṃ samam / kṛṣṇābhrasattvamākṣīkaṃ pratyekaṃ svarṇatulyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सर्वं चान्धितं धाम्यं तत्खोटं मृतपारदम् । समं सूतान्मृतं वज्रं पादांशं तत्र योजयेत्

tatsarvaṃ cāndhitaṃ dhāmyaṃ tatkhoṭaṃ mṛtapāradam / samaṃ sūtānmṛtaṃ vajraṃ pādāṃśaṃ tatra yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं जम्बीरजैर्द्रावैस्तप्तखल्वे विमर्दयेत् । दिनैकं तं निरुध्याथ भूधरे पावयेद् दिनम्

sarvaṃ jambīrajairdrāvaistaptakhalve vimardayet / dinaikaṃ taṃ nirudhyātha bhūdhare pāvayed dinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धृत्य गन्धकं तुल्यं दत्त्वा रुद्ध्वा धमेद् द्रुतम् । तच्चूर्णं मधुनाज्येन माषमात्रं लिहेत्सदा

uddhṛtya gandhakaṃ tulyaṃ dattvā ruddhvā dhamed drutam / taccūrṇaṃ madhunājyena māṣamātraṃ lihetsadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसः श्रीकण्ठनामायं खेचरत्वं प्रयच्छति । संवत्सरप्रयोगेन जीवेत्कल्पान्तमेव च

rasaḥ śrīkaṇṭhanāmāyaṃ khecaratvaṃ prayacchati / saṃvatsaraprayogena jīvetkalpāntameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य मूत्रपुरीषाभ्यां सर्वलोहानि काञ्चनम् । पलैकं गन्धकं क्षीरैः क्रामकं चानु पाययेत्

tasya mūtrapurīṣābhyāṃ sarvalohāni kāñcanam / palaikaṃ gandhakaṃ kṣīraiḥ krāmakaṃ cānu pāyayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धताम्रस्य भागैकं द्विषट् शुद्धरसस्य च । त्रयं भूनागसत्त्वस्य भागमेकत्र वारयेत्

śuddhatāmrasya bhāgaikaṃ dviṣaṭ śuddharasasya ca / trayaṃ bhūnāgasattvasya bhāgamekatra vārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं मर्द्यं तप्तखल्वे जम्बीराणां द्रवैर्दिनम् । तत्सर्वं कच्छपे यन्त्रे क्षिप्त्वा तत्रैव गन्धकम्

sarvaṃ mardyaṃ taptakhalve jambīrāṇāṃ dravairdinam / tatsarvaṃ kacchape yantre kṣiptvā tatraiva gandhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कासमर्दरसैः पिष्टं तुल्यं दत्त्वा निरुध्य च । यावज् जीर्णं पुटे पच्याद् एवं षड्गुणगन्धकम्

kāsamardarasaiḥ piṣṭaṃ tulyaṃ dattvā nirudhya ca / yāvaj jīrṇaṃ puṭe pacyād evaṃ ṣaḍguṇagandhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जारयेत्क्रमयोगेन समुद्धृत्याथ मर्दयेत् । यामं जम्बीरजैर्द्रावैस्ततो निश्चन्द्रमभ्रकम्

jārayetkramayogena samuddhṛtyātha mardayet / yāmaṃ jambīrajairdrāvaistato niścandramabhrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्लवेतससंतुल्यं मर्दितं दापयेद्रसे । षोडशांशं तप्तखल्वे चणकाम्लं च तालकम्

amlavetasasaṃtulyaṃ marditaṃ dāpayedrase / ṣoḍaśāṃśaṃ taptakhalve caṇakāmlaṃ ca tālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कासीसं च दशांशेन दत्त्वा मर्द्यं दिनावधि । तत्सर्वं पक्वमूषायां क्षिप्त्वा वस्त्रेण बन्धयेत्

kāsīsaṃ ca daśāṃśena dattvā mardyaṃ dināvadhi / tatsarvaṃ pakvamūṣāyāṃ kṣiptvā vastreṇa bandhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोलायन्त्रे सारनाले त्र्यहं लघ्वग्निना पचेत् । उद्धृत्य क्षालयेदुष्णैः काञ्जिकैर्जीर्यते यदि

dolāyantre sāranāle tryahaṃ laghvagninā pacet / uddhṛtya kṣālayeduṣṇaiḥ kāñjikairjīryate yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजीर्णं चेत्पचेद्यन्त्रे कच्छपाख्ये विडान्वितम् । एव पुनः पुनर्जार्यं गगनं सूततुल्यकम्

ajīrṇaṃ cetpacedyantre kacchapākhye viḍānvitam / eva punaḥ punarjāryaṃ gaganaṃ sūtatulyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखिपित्तप्रलिप्तानि स्वर्णपत्त्राणि तस्य वै । चतुःषष्ट्यंशयोगेन दत्त्वा खल्वे विमर्दयेत्

śikhipittapraliptāni svarṇapattrāṇi tasya vai / catuḥṣaṣṭyaṃśayogena dattvā khalve vimardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वेदयेत्पूर्ववद्यन्त्रे जीर्णे स्वर्णं च दापयेत् । इत्येवं षोडशांशं तु स्वर्णं जार्यं रसस्य वै

svedayetpūrvavadyantre jīrṇe svarṇaṃ ca dāpayet / ityevaṃ ṣoḍaśāṃśaṃ tu svarṇaṃ jāryaṃ rasasya vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो जार्यं मृतं वज्रं षोडशांशं च हेमवत् । तालकासीसजम्बीरयुक्तं मर्द्यं च तत्परम्

tato jāryaṃ mṛtaṃ vajraṃ ṣoḍaśāṃśaṃ ca hemavat / tālakāsīsajambīrayuktaṃ mardyaṃ ca tatparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दिव्यौषधद्रावैस्तं सूतं मर्दयेत् त्र्यहम् । वज्रमूषान्धितं धाम्यं बद्धं स्याच् चूर्णयेत्पुनः

tato divyauṣadhadrāvaistaṃ sūtaṃ mardayet tryaham / vajramūṣāndhitaṃ dhāmyaṃ baddhaṃ syāc cūrṇayetpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुशर्करया सार्धं गुञ्जामात्रं च भक्षयेत् । रसः खेचरबद्धोऽयं षण्मासान्मृत्युजिद्भवेत्

madhuśarkarayā sārdhaṃ guñjāmātraṃ ca bhakṣayet / rasaḥ khecarabaddho'yaṃ ṣaṇmāsānmṛtyujidbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलीपलितनिर्मुक्तो महाबलपराक्रमः । सप्ताहं भृङ्गजैर्द्रावैर् नीलमुण्डीफलत्रयम्

valīpalitanirmukto mahābalaparākramaḥ / saptāhaṃ bhṛṅgajairdrāvair nīlamuṇḍīphalatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावयेन्मधुसर्पिर्भ्यां कर्षमात्रं लिहेदनु । शुद्धसूतं द्विधा गन्धं कुर्यात्खल्वेन कञ्जलम्

bhāvayenmadhusarpirbhyāṃ karṣamātraṃ lihedanu / śuddhasūtaṃ dvidhā gandhaṃ kuryātkhalvena kañjalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोस्तुल्यं कान्तचूर्णं तीक्ष्णं वा मुण्डमेव वा । सर्वमेकीकृतं खल्वे मर्दयेत्कन्यकाद्रवैः

tayostulyaṃ kāntacūrṇaṃ tīkṣṇaṃ vā muṇḍameva vā / sarvamekīkṛtaṃ khalve mardayetkanyakādravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनैकं गोलकं कृत्वा ताम्रपात्रे निवेशयेत् । आच्छाद्यैरण्डपत्त्रैस्तु यामार्धेऽत्युष्णतां व्रजेत्

dinaikaṃ golakaṃ kṛtvā tāmrapātre niveśayet / ācchādyairaṇḍapattraistu yāmārdhe'tyuṣṇatāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यराशौ न्यसेत्तं तु द्विदिनान्ते समुद्धरेत् । कन्याभृङ्गीकाकमाचीमुण्डीनिर्गुण्डीचित्रकम्

dhānyarāśau nyasettaṃ tu dvidinānte samuddharet / kanyābhṛṅgīkākamācīmuṇḍīnirguṇḍīcitrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोरण्टवाकुचीब्राह्मीसहदेवीपुनर्नवाः । शाल्मलीविजयाधूर्ता द्रवैरेषां पृथक्पृथक्

koraṇṭavākucībrāhmīsahadevīpunarnavāḥ / śālmalīvijayādhūrtā dravaireṣāṃ pṛthakpṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तधा सप्तधा भाव्यं सप्तधा त्रिफलोद्भवैः । कषायैर्भावितं चूर्ण्यं जातीफललवंगकम्

saptadhā saptadhā bhāvyaṃ saptadhā triphalodbhavaiḥ / kaṣāyairbhāvitaṃ cūrṇyaṃ jātīphalalavaṃgakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकटु त्रिफला चैला चूर्णयेन् नवकं समम् । तच्चूर्णं पूर्वचूर्णं च समं क्षौद्रेण कर्षकम्

trikaṭu triphalā cailā cūrṇayen navakaṃ samam / taccūrṇaṃ pūrvacūrṇaṃ ca samaṃ kṣaudreṇa karṣakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षैकं लेहयेन् नित्यं जराकालप्रशान्तये । स्वयमग्निरसो नाम सिद्धानां सुमुखागतः

varṣaikaṃ lehayen nityaṃ jarākālapraśāntaye / svayamagniraso nāma siddhānāṃ sumukhāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलाश्वगन्धयोश्चूर्णं पलार्धं मधुना लिहेत् । निर्गुण्डी नीलिका वज्री ब्रह्मदण्डी त्रिदण्डिका

tilāśvagandhayoścūrṇaṃ palārdhaṃ madhunā lihet / nirguṇḍī nīlikā vajrī brahmadaṇḍī tridaṇḍikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतपुष्पा मुद्गपर्णी श्वेतार्को वानरी जया । पेटारीकृष्णधत्तूरविजयाक्षीरकन्दकम्

śatapuṣpā mudgaparṇī śvetārko vānarī jayā / peṭārīkṛṣṇadhattūravijayākṣīrakandakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतैः समस्तैर्व्यस्तैर्वा द्रव्यैर्मर्द्यं दिनत्रयम् । शुद्धसूतं तप्तखल्वे तत्कल्कं क्षीरकन्दके

etaiḥ samastairvyastairvā dravyairmardyaṃ dinatrayam / śuddhasūtaṃ taptakhalve tatkalkaṃ kṣīrakandake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रकन्देऽथवा रुद्ध्वा तन्मज्जाभिर्मृदा पुनः । तं कन्दं वज्रमूषायां रुद्ध्वा लघुपुटे पचेत्

vajrakande'thavā ruddhvā tanmajjābhirmṛdā punaḥ / taṃ kandaṃ vajramūṣāyāṃ ruddhvā laghupuṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्मर्द्यं पुनः पाच्यमित्येवं सप्तधा क्रमात् । रसः कक्षपुटो नाम गुञ्जैकं मधुना लिहेत्

punarmardyaṃ punaḥ pācyamityevaṃ saptadhā kramāt / rasaḥ kakṣapuṭo nāma guñjaikaṃ madhunā lihet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवेद्ब्रह्मदिनैकं तु वलीपलितवर्जितः । वर्षैकेन न संदेहो रसकायो भवेन् नरः

jīvedbrahmadinaikaṃ tu valīpalitavarjitaḥ / varṣaikena na saṃdeho rasakāyo bhaven naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भल्लातबीजचूर्णं च हयगन्धामृताघृतैः । पलैकं भक्षयेच् चानु क्रामकं परमं हितम्

bhallātabījacūrṇaṃ ca hayagandhāmṛtāghṛtaiḥ / palaikaṃ bhakṣayec cānu krāmakaṃ paramaṃ hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतसूताभ्रकं वज्रं कान्ततारार्कहाटकम् । तीक्ष्णं च तुल्यतुल्यांशं सर्वेषां गन्धकं समम्

mṛtasūtābhrakaṃ vajraṃ kāntatārārkahāṭakam / tīkṣṇaṃ ca tulyatulyāṃśaṃ sarveṣāṃ gandhakaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं पालाशतैलेन मर्दयेद् दिनसप्तकम् । महाशक्तिरसो नाम क्षौद्रैर्माषं लिहेत्सदा

sarvaṃ pālāśatailena mardayed dinasaptakam / mahāśaktiraso nāma kṣaudrairmāṣaṃ lihetsadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षण्मासेन जरां हन्ति जीवेद्ब्रह्मदिनत्रयम् । वत्सरात् सप्तकल्पानि जीवत्येव न संशयः

ṣaṇmāsena jarāṃ hanti jīvedbrahmadinatrayam / vatsarāt saptakalpāni jīvatyeva na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इच्छावेगी महासिद्धः पराशक्तिसमो भवेत् । तस्य मूत्रपुरीषाभ्यां ताम्रं भवति काञ्चनम्

icchāvegī mahāsiddhaḥ parāśaktisamo bhavet / tasya mūtrapurīṣābhyāṃ tāmraṃ bhavati kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालाशबीजजं तैलं क्षौद्रैर्लेह्यं पलाष्टकम् । क्रामकं ह्य् अनुपानं स्यात् सम्यक्छक्त्या प्रकाशितम्

pālāśabījajaṃ tailaṃ kṣaudrairlehyaṃ palāṣṭakam / krāmakaṃ hy anupānaṃ syāt samyakchaktyā prakāśitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.