Library·Nityanathasiddha: Rasaratnakara·3·3.12
समुखविमुखसूते जारणार्थं प्रवक्ष्ये विविधसुलभयोगैर्भोजनं गंधकस्य । तदनु च घनचूर्णैर्भोजनं पाचनं स्यात् निखिलसूतविभूत्यै वार्तिकानां सुखाय
samukhavimukhasūte jāraṇārthaṃ pravakṣye vividhasulabhayogairbhojanaṃ gaṃdhakasya / tadanu ca ghanacūrṇairbhojanaṃ pācanaṃ syāt nikhilasūtavibhūtyai vārtikānāṃ sukhāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्:: जारण ओफ़् सुल्फ़ुर् गंधकं सूक्ष्मचूर्णं तु सप्तधा बृहतीद्रवैः । भावयेद्वाथ वृन्ताकरसेनैव तु सप्तधा
mercur:: jāraṇa of sulfur gaṃdhakaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu saptadhā bṛhatīdravaiḥ / bhāvayedvātha vṛntākarasenaiva tu saptadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलैकं पारदं शुद्धं काचकूप्यन्तरे क्षिपेत् । कर्षकं भावितं गंधं कर्पूरं माषमात्रकम्
palaikaṃ pāradaṃ śuddhaṃ kācakūpyantare kṣipet / karṣakaṃ bhāvitaṃ gaṃdhaṃ karpūraṃ māṣamātrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्त्वा तत्र मुखं रुद्ध्वा मृदा कूपीं च लेपयेत् । दीपाग्निना दिनं पच्यान्मुखमुद्घाटयेत्पुनः
kṣiptvā tatra mukhaṃ ruddhvā mṛdā kūpīṃ ca lepayet / dīpāgninā dinaṃ pacyānmukhamudghāṭayetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णे गंधं च कर्पूरं दत्त्वा तद्वच्च जारयेत् । एवं शतगुणे जीर्णे गंधकं जारयेद्रसे
jīrṇe gaṃdhaṃ ca karpūraṃ dattvā tadvacca jārayet / evaṃ śataguṇe jīrṇe gaṃdhakaṃ jārayedrase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: जारण ओफ़् सुल्फ़ुर् कासीसं चैव सौराष्ट्री सज्जीक्षारेण मोदकम् । शिग्रुतोयेन संयुक्तं कृत्वा भाव्यमनेन वै
mercury:: jāraṇa of sulfur kāsīsaṃ caiva saurāṣṭrī sajjīkṣāreṇa modakam / śigrutoyena saṃyuktaṃ kṛtvā bhāvyamanena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्ताहं चूर्णितं गंधं तं गंधं जारयेत्पुनः । इष्टिकागर्तमध्ये तु सम्यक् शुद्धरसं क्षिपेत्
saptāhaṃ cūrṇitaṃ gaṃdhaṃ taṃ gaṃdhaṃ jārayetpunaḥ / iṣṭikāgartamadhye tu samyak śuddharasaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखं स्वच्छेन वस्त्रेण छादयेत्तस्य पृष्ठतः । दशांशं गंधकं दत्त्वा श्रावकेण निरोधयेत्
mukhaṃ svacchena vastreṇa chādayettasya pṛṣṭhataḥ / daśāṃśaṃ gaṃdhakaṃ dattvā śrāvakeṇa nirodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्ठे लघुपुटं देयं जीर्णे गंधं पुनः क्षिपेत् । एवं शतगुणं जार्यं गंधकं पारदे शनैः
pṛṣṭhe laghupuṭaṃ deyaṃ jīrṇe gaṃdhaṃ punaḥ kṣipet / evaṃ śataguṇaṃ jāryaṃ gaṃdhakaṃ pārade śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: जारण ओफ़् पक्वबीज तं रसं तप्तखल्वे तु क्षिपेद्वस्त्रेण गालितम् । पादांशकं पक्वबीजं दत्त्वाम्लैर्मर्दयेद्दिनम्
mercury:: jāraṇa of pakvabīja taṃ rasaṃ taptakhalve tu kṣipedvastreṇa gālitam / pādāṃśakaṃ pakvabījaṃ dattvāmlairmardayeddinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं क्षिपेच्चारणायन्त्रे जंबीररससंयुतम् । तं यंत्रं धारयेद् घर्मे जारितो जायते रसः
taṃ kṣipeccāraṇāyantre jaṃbīrarasasaṃyutam / taṃ yaṃtraṃ dhārayed gharme jārito jāyate rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: जारण ओफ़् पक्वबीज सविडं कलयेद्यंत्रे दिनैकं तु पुटे पचेत् । जारितं स्यात्पुनर्बीजं दत्त्वा जार्यं च पूर्ववत् । जारयेच्च पुनस्तद्वदेवं जार्यं समं क्रमात्
mercury:: jāraṇa of pakvabīja saviḍaṃ kalayedyaṃtre dinaikaṃ tu puṭe pacet / jāritaṃ syātpunarbījaṃ dattvā jāryaṃ ca pūrvavat / jārayecca punastadvadevaṃ jāryaṃ samaṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: सारणा wइथ् पक्वबीज जारितं सारणायन्त्रे क्षिपेत्तैलं वसान्वितम् । द्रावितं नालमूषायां पक्वबीजरसान्वितम्
mercury:: sāraṇā with pakvabīja jāritaṃ sāraṇāyantre kṣipettailaṃ vasānvitam / drāvitaṃ nālamūṣāyāṃ pakvabījarasānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यंत्रे धारयेदेवं सारितो जारयेद्रसः । सारितं तत्पुनर्मर्द्यं पूर्ववद् बिडसंयुतम्
tadyaṃtre dhārayedevaṃ sārito jārayedrasaḥ / sāritaṃ tatpunarmardyaṃ pūrvavad biḍasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारयेत्कच्छपे यंत्रे जीर्णे बीजे तु सारयेत् । पूर्ववत् सारणायन्त्रे बीजेन द्विगुणेन वै
jārayetkacchape yaṃtre jīrṇe bīje tu sārayet / pūrvavat sāraṇāyantre bījena dviguṇena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस्तं जारयेत्तद्वत्तथैव प्रतिसारयेत् । त्रिगुणेन तु बीजेन पूर्ववज्जारयेत्पुनः
punastaṃ jārayettadvattathaiva pratisārayet / triguṇena tu bījena pūrvavajjārayetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: मुख:: ँबन्धन तद्रसं तालकं तुल्यं तैलं धत्तूरसंभवम् । दिव्यौषधीगणद्रावं सर्वं मर्द्यं दिनावधि
mercury:: mukha:: ~bandhana tadrasaṃ tālakaṃ tulyaṃ tailaṃ dhattūrasaṃbhavam / divyauṣadhīgaṇadrāvaṃ sarvaṃ mardyaṃ dināvadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रमूषान्धितं पच्यात्करीषाग्नौ दिनावधि । पुनर्दिव्यौषधीद्रावैर्मर्द्यं पाच्यं दिनावधि । इत्येवं च पुनः कुर्यात्सूतो बद्धमुखो भवेत्
vajramūṣāndhitaṃ pacyātkarīṣāgnau dināvadhi / punardivyauṣadhīdrāvairmardyaṃ pācyaṃ dināvadhi / ityevaṃ ca punaḥ kuryātsūto baddhamukho bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसबन्धनम् तं रसं धौतमाक्षीकं तीक्ष्णं शुल्बं रसः शशी । समांशं देवदाल्युत्थद्रवैर्मर्द्यं दिनावधि
rasabandhanam taṃ rasaṃ dhautamākṣīkaṃ tīkṣṇaṃ śulbaṃ rasaḥ śaśī / samāṃśaṃ devadālyutthadravairmardyaṃ dināvadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिदिनं मधुसर्पिर्भ्यां मर्दितं गोलकीकृतम् । वज्रमूषागतं रुद्ध्वा शोष्यं तीव्राग्निना धमेत्
tridinaṃ madhusarpirbhyāṃ marditaṃ golakīkṛtam / vajramūṣāgataṃ ruddhvā śoṣyaṃ tīvrāgninā dhamet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खदिराङ्गारयोगेन खोटबद्धो भवेद्रसः । तत्खोटं टंकणैः काचैः शोधयेद्वै धमन्धमन्
khadirāṅgārayogena khoṭabaddho bhavedrasaḥ / tatkhoṭaṃ ṭaṃkaṇaiḥ kācaiḥ śodhayedvai dhamandhaman
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजःपुञ्जो रसो बद्धो बालार्कसदृशो भवेत्
tejaḥpuñjo raso baddho bālārkasadṛśo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिल्वेर् => गोल्द् तद्रसं सिक्थकेनैव वेष्टयित्वा प्रपूजयेत् । शतांशं तु द्रुते तारे क्रामणेनैव संयुतम्
silver => gold tadrasaṃ sikthakenaiva veṣṭayitvā prapūjayet / śatāṃśaṃ tu drute tāre krāmaṇenaiva saṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तारं जायते स्वर्णं जांबूनदसमप्रभम् । अष्टानवतिभागं स्यादित्येवं वेधको मतः
tattāraṃ jāyate svarṇaṃ jāṃbūnadasamaprabham / aṣṭānavatibhāgaṃ syādityevaṃ vedhako mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: मुखकरण अथ वक्ष्ये रसेन्द्रस्य वासितस्य मुखं क्रमात् । येन व्योमादिवैक्रान्तं चरत्याश्वभिषेचितम्
mercury:: mukhakaraṇa atha vakṣye rasendrasya vāsitasya mukhaṃ kramāt / yena vyomādivaikrāntaṃ caratyāśvabhiṣecitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्लवेतसजंबीरबीजपूरकभूखगैः । त्रिदिनं मर्दयेत्सूतं भूनागैश्च दिनत्रयम् । तप्तखल्वे दिनं मर्द्यं सूतस्येत्थं मुखं भवेत्
amlavetasajaṃbīrabījapūrakabhūkhagaiḥ / tridinaṃ mardayetsūtaṃ bhūnāgaiśca dinatrayam / taptakhalve dinaṃ mardyaṃ sūtasyetthaṃ mukhaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: मुखकरण मध्यगर्तसमायुक्तं कारयेदिष्टिकाद्वयम् । धान्याभ्रं गंधकं शुद्धं प्रत्येकं दशनिष्ककम्
mercury:: mukhakaraṇa madhyagartasamāyuktaṃ kārayediṣṭikādvayam / dhānyābhraṃ gaṃdhakaṃ śuddhaṃ pratyekaṃ daśaniṣkakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामं जम्बीरजैर्द्रावैर् मर्द्यं तेनैव लेपयेत् । गर्तद्वयं समांशेन ह्यधोगर्तं सुशोधितम्
yāmaṃ jambīrajairdrāvair mardyaṃ tenaiva lepayet / gartadvayaṃ samāṃśena hyadhogartaṃ suśodhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंशनिष्कं क्षिपेत्सूतम् ऊर्ध्वं देयापरेष्टिका । लिप्त्वा मृल्लवणैः संधिं दीप्ताग्निं ज्वालयेदधः
viṃśaniṣkaṃ kṣipetsūtam ūrdhvaṃ deyāpareṣṭikā / liptvā mṛllavaṇaiḥ saṃdhiṃ dīptāgniṃ jvālayedadhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविच्छिन्नं दिवारात्रौ यावत्सप्तदिनावधि । स्वांगशीतं समुद्धृत्य रसं किट्टविवर्जितम् । इत्येवं तु त्रिधा कुर्याद्रसस्य तु मुखं भवेत्
avicchinnaṃ divārātrau yāvatsaptadināvadhi / svāṃgaśītaṃ samuddhṛtya rasaṃ kiṭṭavivarjitam / ityevaṃ tu tridhā kuryādrasasya tu mukhaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: मुखकरण वंशनालान्धितं सूतं भाण्डे गोमूत्रपूरिते । त्रिसप्ताहं पचेच्चुल्ल्यां सूतस्येत्थं मुखं भवेत्
mercury:: mukhakaraṇa vaṃśanālāndhitaṃ sūtaṃ bhāṇḍe gomūtrapūrite / trisaptāhaṃ paceccullyāṃ sūtasyetthaṃ mukhaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परल्लेल् बेत्wएएन् संस्कारस् अन्द् रितुअल् समुखे निर्मुखे सूते वक्ष्यते जारणं क्रमात् । खल्वपीतं रसो लिङ्गं मर्दनं मार्जनं स्मृतम्
parallel between saṃskāras and ritual samukhe nirmukhe sūte vakṣyate jāraṇaṃ kramāt / khalvapītaṃ raso liṅgaṃ mardanaṃ mārjanaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानौषधीरसैः स्नानं सत्त्वैर्बीजैः प्रपूजनम् । स्वर्णादिरत्नजातैश्च उपहारं प्रकल्पयेत्
nānauṣadhīrasaiḥ snānaṃ sattvairbījaiḥ prapūjanam / svarṇādiratnajātaiśca upahāraṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवेद्यं रञ्जनं दिव्यं सारणा स्याद्विसर्जनम् । वेधनं देहलोहेषु सम्यक्पूजाविधेः फलम्
naivedyaṃ rañjanaṃ divyaṃ sāraṇā syādvisarjanam / vedhanaṃ dehaloheṣu samyakpūjāvidheḥ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद्दिनानि वह्नौ तु धारणे जार्यते रसः । तावद्युगसहस्राणि शिवलोके महीयते
yāvaddināni vahnau tu dhāraṇe jāryate rasaḥ / tāvadyugasahasrāṇi śivaloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किंचिद्रसराजस्य साधनार्थे व्ययो भवेत् । तत्सर्वं कोटिगुणितं दत्ते श्री भैरवी ध्रुवम्
yatkiṃcidrasarājasya sādhanārthe vyayo bhavet / tatsarvaṃ koṭiguṇitaṃ datte śrī bhairavī dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधकानां सुधीराणाम् इह लोके परत्र च । अतो भूपैर्वार्तिकेन्द्रैः साध्यः स्याद् भुक्तिमुक्तिदः
sādhakānāṃ sudhīrāṇām iha loke paratra ca / ato bhūpairvārtikendraiḥ sādhyaḥ syād bhuktimuktidaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्र:: प्रेपरतिओन् फ़ोर् चारण अर्कक्षीरेण धान्याभ्रं दिनं मर्द्यं निरुध्य च । कपोताख्ये पुटे पच्यात् क्षीरैर्यामं विमर्दयेत्
abhra:: preparation for cāraṇa arkakṣīreṇa dhānyābhraṃ dinaṃ mardyaṃ nirudhya ca / kapotākhye puṭe pacyāt kṣīrairyāmaṃ vimardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्ध्वाधः पूर्ववत्पच्यादेवं वारचतुष्टयम् । त्रिधा च मूलकद्रावै रम्भाकन्दद्रवैस्त्रिधा
ruddhvādhaḥ pūrvavatpacyādevaṃ vāracatuṣṭayam / tridhā ca mūlakadrāvai rambhākandadravaistridhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपामार्गकाकमाचीमीनाक्षीभृङ्गराण्मुनिः । पुनर्नवा मेघनादो विदारिश्चित्रकं तथा
apāmārgakākamācīmīnākṣībhṛṅgarāṇmuniḥ / punarnavā meghanādo vidāriścitrakaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमाद् एषां द्रवैरेव मर्दनं पुटपाचनम् । एकैकेनैकवारं च दत्त्वा तद्भावयेत्पुनः
kramād eṣāṃ dravaireva mardanaṃ puṭapācanam / ekaikenaikavāraṃ ca dattvā tadbhāvayetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतावरी तालमूली कदली तण्डुलीयकम् । अर्कः पुनर्नवा शिग्रुर्यवचिञ्चा ह्यनुक्रमात्
śatāvarī tālamūlī kadalī taṇḍulīyakam / arkaḥ punarnavā śigruryavaciñcā hyanukramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिद्रवैर् दिनैकं तु भावितं चारणे हितम्
pratidravair dinaikaṃ tu bhāvitaṃ cāraṇe hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्र:: वोर्बेरेइतुन्ग् औफ़् चारण अर्कक्षीरैस्तु धान्याभ्रं यामं मर्द्यं निरुध्य च । कपोताख्ये पुटे पच्यादेवं वारांश्चतुर्दश
abhra:: Vorbereitung auf cāraṇa arkakṣīraistu dhānyābhraṃ yāmaṃ mardyaṃ nirudhya ca / kapotākhye puṭe pacyādevaṃ vārāṃścaturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदली मुसली शिग्रुर्वन्ध्याङ्कोल्लार्कपीलुकम् । नागवल्ली कुबेराक्षी भूम्यपामार्गतुम्बरुः
kadalī musalī śigrurvandhyāṅkollārkapīlukam / nāgavallī kuberākṣī bhūmyapāmārgatumbaruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषामेकद्रवं ग्राह्यं कांजिके व्योमसंयुतम् । सर्वमेतत्क्षिपेद् भाण्डे तन्मध्ये पाचयेत् त्र्यहम्
eṣāmekadravaṃ grāhyaṃ kāṃjike vyomasaṃyutam / sarvametatkṣiped bhāṇḍe tanmadhye pācayet tryaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वाभ्रं दोलिकायन्त्रे समुद्धृत्याथ शोषयेत् । कासीसं तुवरी सिन्धुष्टंकणं च समं समम्
pūrvābhraṃ dolikāyantre samuddhṛtyātha śoṣayet / kāsīsaṃ tuvarī sindhuṣṭaṃkaṇaṃ ca samaṃ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमेतद्दशांशं तु क्षिप्त्वा तस्मिन्विमर्दयेत् । दिनैकं तप्तखल्वे तु क्षिप्त्वा तस्मिन्विमर्दयेत्
sarvametaddaśāṃśaṃ tu kṣiptvā tasminvimardayet / dinaikaṃ taptakhalve tu kṣiptvā tasminvimardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनैकं तप्तखल्वे तु तदभ्रं चारणे हितम्
dinaikaṃ taptakhalve tu tadabhraṃ cāraṇe hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्र:: प्रेपरतिओन् फ़ोर् चारण शतवारं द्रुतं नागं मुण्डीद्रावे विनिक्षिपेत् । तेन द्रावेण धान्याभ्रं मर्दितं सप्तधा पुटेत् । मर्द्यं मर्द्यं निरुध्याथ कपोताख्ये पुटे पचेत्
abhra:: preparation for cāraṇa śatavāraṃ drutaṃ nāgaṃ muṇḍīdrāve vinikṣipet / tena drāveṇa dhānyābhraṃ marditaṃ saptadhā puṭet / mardyaṃ mardyaṃ nirudhyātha kapotākhye puṭe pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तुल्यं गंधकं दत्त्वा पूर्वोक्तैर्मुण्डिकाद्रवैः
tattulyaṃ gaṃdhakaṃ dattvā pūrvoktairmuṇḍikādravaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्तन्यैर् बीजपूरोत्थैर् द्रावैर्भाव्यं दिनावधि । एतदभ्रं तु सूतस्य चारणे परमं हितम्
sastanyair bījapūrotthair drāvairbhāvyaṃ dināvadhi / etadabhraṃ tu sūtasya cāraṇe paramaṃ hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धमूली व्याघ्रपादी हंसपादी कदल्यग्निकुमारिकाः । बृहती लाङ्गली वज्री खण्डजारीन्द्रवारुणी
siddhamūlī vyāghrapādī haṃsapādī kadalyagnikumārikāḥ / bṛhatī lāṅgalī vajrī khaṇḍajārīndravāruṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वन्ध्याकर्कोटकी मूषा सर्पाक्षी शङ्खपुष्पिका । मण्डूकी अग्निमथनो विख्याता सिद्धमूलिका
vandhyākarkoṭakī mūṣā sarpākṣī śaṅkhapuṣpikā / maṇḍūkī agnimathano vikhyātā siddhamūlikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताः समस्ता व्यस्ता वा चोक्तस्थाने नियोजयेत्
etāḥ samastā vyastā vā coktasthāne niyojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: समुख:: चारण ओफ़् अभ्र अथातः समुखे सूते पूर्वाभ्रं षोडशांशकम् । दत्त्वा मर्द्यं तप्तखल्वे सिद्धमूलीद्रवैर्दिनम्
mercury:: samukha:: cāraṇa of abhra athātaḥ samukhe sūte pūrvābhraṃ ṣoḍaśāṃśakam / dattvā mardyaṃ taptakhalve siddhamūlīdravairdinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तं चारणायंत्रे जंबीररससंयुतम् । घर्मे धार्यं दिनैकं तु चरत्येव न संशयः
tatastaṃ cāraṇāyaṃtre jaṃbīrarasasaṃyutam / gharme dhāryaṃ dinaikaṃ tu caratyeva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: लक्ष-।कोटिवेधिन् चारितं बन्धयेद्वस्त्रे दोलायंत्रे दिनावधि । सिद्धमूलीद्रवैर्युक्तैः पातनाज्जीर्यते ह्यलम्
mercury:: lakṣa-/koṭivedhin cāritaṃ bandhayedvastre dolāyaṃtre dināvadhi / siddhamūlīdravairyuktaiḥ pātanājjīryate hyalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजीर्णं चेत्पचेद्यंत्रे कच्छपाख्ये दिनावधि । अष्टमांशं विडं दत्त्वा चरत्येव न संशयः
ajīrṇaṃ cetpacedyaṃtre kacchapākhye dināvadhi / aṣṭamāṃśaṃ viḍaṃ dattvā caratyeva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन क्रमयोगेन चार्यं जार्यं पुनः पुनः । जीर्णे शतगुणे सम्यक् सहस्रांशेन विध्यति
anena kramayogena cāryaṃ jāryaṃ punaḥ punaḥ / jīrṇe śataguṇe samyak sahasrāṃśena vidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रगुणिते जीर्णे लक्षवेधी भवेद्रसः । तद्वल्लक्षगुणे जीर्णे कोटिवेधी भवेद्रसः
sahasraguṇite jīrṇe lakṣavedhī bhavedrasaḥ / tadvallakṣaguṇe jīrṇe koṭivedhī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णाभ्रं वा सुवर्णं वा यथाशक्त्या तु जारयेत् । पूर्ववत्क्रमयोगेन फलं स्यादुभयोः समम्
kṛṣṇābhraṃ vā suvarṇaṃ vā yathāśaktyā tu jārayet / pūrvavatkramayogena phalaṃ syādubhayoḥ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: फ़ोर् प्रोदुच्तिओन् ओफ़् सिल्वेर् अनेनैव क्रमेणैव तारं वा श्वेतमभ्रकम् । जारयेत्तु यथाशक्त्या तारकर्मणि शस्यते
mercury:: for production of silver anenaiva krameṇaiva tāraṃ vā śvetamabhrakam / jārayettu yathāśaktyā tārakarmaṇi śasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: मुखबन्धन, कोटिवेधिन् पूर्ववत् पक्वबीजेन सारणादि यथाक्रमम् । कर्तव्यं रसराजस्य वेधनं क्रामणं तथा
mercury:: mukhabandhana, koṭivedhin pūrvavat pakvabījena sāraṇādi yathākramam / kartavyaṃ rasarājasya vedhanaṃ krāmaṇaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंद्रार्कं जारयेत्सर्वं ताम्रं वा तारकर्मणि । एवं शतगुणे जीर्णे सहस्रांशेन वेधयेत्
caṃdrārkaṃ jārayetsarvaṃ tāmraṃ vā tārakarmaṇi / evaṃ śataguṇe jīrṇe sahasrāṃśena vedhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रगुणिते जीर्णे पूर्ववत्सारणात्रयम् । कृत्वा जार्यं पुनस्तद्वच्चारयेच्च त्रिधा पुनः
sahasraguṇite jīrṇe pūrvavatsāraṇātrayam / kṛtvā jāryaṃ punastadvaccārayecca tridhā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं च पुनः सार्यं पुनः सार्यं च जारयेत् । मुखबन्धादिवेधान्तं कारयेत्पूर्ववद्रसे
ityevaṃ ca punaḥ sāryaṃ punaḥ sāryaṃ ca jārayet / mukhabandhādivedhāntaṃ kārayetpūrvavadrase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव लक्षभागेन दिव्यं भवति कांचनम् । यदा लक्षगुणे जीर्णे त्रिधा सार्यं च जारयेत्
tenaiva lakṣabhāgena divyaṃ bhavati kāṃcanam / yadā lakṣaguṇe jīrṇe tridhā sāryaṃ ca jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं सप्तधा कार्यं बन्धयेच्च ततो मुखम् । पूर्ववत्क्रामणान्तं च कृतोऽसौ जायते रसः
ityevaṃ saptadhā kāryaṃ bandhayecca tato mukham / pūrvavatkrāmaṇāntaṃ ca kṛto'sau jāyate rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटिवेधी तु चंद्रार्के सत्यं शंकरभाषितम्
koṭivedhī tu caṃdrārke satyaṃ śaṃkarabhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: निर्मुख:: चारण अथ निर्मुखसूतस्य वक्ष्ये चारणजारणे । शुद्धसूते तु वैक्रांतं मारितं षोडशांशकम्
mercury:: nirmukha:: cāraṇa atha nirmukhasūtasya vakṣye cāraṇajāraṇe / śuddhasūte tu vaikrāṃtaṃ māritaṃ ṣoḍaśāṃśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्त्वा मर्द्यं तप्तखल्वे सिद्धमूलीरसैस्त्र्यहम् । संस्कारेण ह्यनेनैव निर्मुखश्चरति ध्रुवम्
kṣiptvā mardyaṃ taptakhalve siddhamūlīrasaistryaham / saṃskāreṇa hyanenaiva nirmukhaścarati dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: चारण:: निर्मुख अथवा तप्तखल्वे तु भूलतासंयुतं रसम् । मर्दयेत्त्रिदिनं पश्चात्पात्यं पातनयन्त्रके
mercury:: cāraṇa:: nirmukha athavā taptakhalve tu bhūlatāsaṃyutaṃ rasam / mardayettridinaṃ paścātpātyaṃ pātanayantrake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्कारेण ह्यनेनापि निर्मुखं चरति क्षणात्
saṃskāreṇa hyanenāpi nirmukhaṃ carati kṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: जारण:: निर्मुख अस्यैव जारणायोग्यो व्योमसंस्कार उच्यते । धान्याभ्रमम्लवर्गेण दोलायंत्रे त्र्यहं पचेत् । स्नुहीक्षीरैस्ततो मर्द्यं यामैकं चान्धितं धमेत्
mercury:: jāraṇa:: nirmukha asyaiva jāraṇāyogyo vyomasaṃskāra ucyate / dhānyābhramamlavargeṇa dolāyaṃtre tryahaṃ pacet / snuhīkṣīraistato mardyaṃ yāmaikaṃ cāndhitaṃ dhamet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपोताख्यपुटैकेन तमादायाथ मर्दयेत् । मूलकं कदलीकन्दं मीनाक्षी काकमाचिका
kapotākhyapuṭaikena tamādāyātha mardayet / mūlakaṃ kadalīkandaṃ mīnākṣī kākamācikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिर् आर्द्रकवर्षाभूमेघनादापामार्गकम् । एरण्डश्च द्रवैरेषां पृथग्देयं पुटं लघु
munir ārdrakavarṣābhūmeghanādāpāmārgakam / eraṇḍaśca dravaireṣāṃ pṛthagdeyaṃ puṭaṃ laghu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोलायंत्रे ततः पच्याद्वज्रीक्षीरैर्दिनावधि । वचा निम्बं धूमसारं कासीसं च सुचूर्णितम्
dolāyaṃtre tataḥ pacyādvajrīkṣīrairdināvadhi / vacā nimbaṃ dhūmasāraṃ kāsīsaṃ ca sucūrṇitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्रस्य षोडशांशेन प्रत्येकं मिश्रयेत्ततः । मर्दयेत्ताम्रखल्वे तु चणकाम्लैर्दिनावधि
abhrasya ṣoḍaśāṃśena pratyekaṃ miśrayettataḥ / mardayettāmrakhalve tu caṇakāmlairdināvadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवसारैरयःपात्रं लेपयेत्तत्र निक्षिपेत् । पारदं साधितं साभ्रं चणकाम्लं च कांजिकम्
navasārairayaḥpātraṃ lepayettatra nikṣipet / pāradaṃ sādhitaṃ sābhraṃ caṇakāmlaṃ ca kāṃjikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृद्वग्निना पचेच्चुल्ल्यां रसश्चरति तत्क्षणात् । जारयेत्पूर्वयोगेन ततश्चार्यं च जारयेत्
mṛdvagninā paceccullyāṃ rasaścarati tatkṣaṇāt / jārayetpūrvayogena tataścāryaṃ ca jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्रा युक्तिर् यथापूर्वं सेयं निर्मुखजारणा । कृष्णाभ्रकं सुवर्णं च जार्यं स्याद्धेमकर्मणि
mātrā yuktir yathāpūrvaṃ seyaṃ nirmukhajāraṇā / kṛṣṇābhrakaṃ suvarṇaṃ ca jāryaṃ syāddhemakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तारं वा श्वेतमभ्रं वा जार्यं स्यात्तारकर्मणि । सारणादिक्रामणान्तं यथापूर्वं तु जारयेत्
tāraṃ vā śvetamabhraṃ vā jāryaṃ syāttārakarmaṇi / sāraṇādikrāmaṇāntaṃ yathāpūrvaṃ tu jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तव्यं सूतराजे तु तद्वद् भवति कांचनम् । श्वेतेन जारयेत् श्वेतं यथाबीजं तथाङ्कुरम्
kartavyaṃ sūtarāje tu tadvad bhavati kāṃcanam / śvetena jārayet śvetaṃ yathābījaṃ tathāṅkuram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्तं यथा सुगमसाधितपीतगंधं कृष्णाभ्रहेमरजतं सितमभ्रकं च । संसार्य तद्रसवरे वरवार्तिकेन्द्रः कुर्यान्महाकनकभारसहस्रसंख्यम्
proktaṃ yathā sugamasādhitapītagaṃdhaṃ kṛṣṇābhrahemarajataṃ sitamabhrakaṃ ca / saṃsārya tadrasavare varavārtikendraḥ kuryānmahākanakabhārasahasrasaṃkhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.