Library·Nityanathasiddha: Rasaratnakara·3·3.13

Nityanathasiddha: Rasaratnakara 3.13

दृष्टयोगफलसिद्धिदं ध्रुवं पारदस्य वरजारणे हितम् । सत्त्वपातनम् अनेकयोगतो द्वंद्वमेलम् अभिषेकम् आर्यकम्

dṛṣṭayogaphalasiddhidaṃ dhruvaṃ pāradasya varajāraṇe hitam / sattvapātanam anekayogato dvaṃdvamelam abhiṣekam āryakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्र:: शोधन मुस्ताक्वाथेन सप्ताहं कुर्याद्धान्याभ्रकं प्लुतम् । शिग्रुसूरणरम्भानां कंदस्यैकस्य च द्रवैः

abhra:: śodhana mustākvāthena saptāhaṃ kuryāddhānyābhrakaṃ plutam / śigrusūraṇarambhānāṃ kaṃdasyaikasya ca dravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पेटारीमूलजंबीरद्रावैर्वाप्यं परिप्लुतम् । इत्थं प्लुतस्याभ्रकस्य पादांशं टंकणं क्षिपेत्

peṭārīmūlajaṃbīradrāvairvāpyaṃ pariplutam / itthaṃ plutasyābhrakasya pādāṃśaṃ ṭaṃkaṇaṃ kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनैकं मर्दयेत्खल्वे युक्तमम्लेन केनचित्

dinaikaṃ mardayetkhalve yuktamamlena kenacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तलोह, माक्षिक, उपरस:: सत्त्व:: पातन गुञ्जागुग्गुलुलाक्षोर्णासर्जीसर्जरसं गुडम् । क्षुद्रमीनं यवक्षारं काचपिण्याकसूरणम्

kāntaloha, mākṣika, uparasa:: sattva:: pātana guñjāguggululākṣorṇāsarjīsarjarasaṃ guḍam / kṣudramīnaṃ yavakṣāraṃ kācapiṇyākasūraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूलता त्रिफला वह्निः क्षीरकन्दं पुनर्नवा । धत्तूरो लाङ्गली पाठा बला गंधकतिक्तकम्

bhūlatā triphalā vahniḥ kṣīrakandaṃ punarnavā / dhattūro lāṅgalī pāṭhā balā gaṃdhakatiktakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोक्षीरं पंचलवणं सर्पवृश्चिकविषं मधु । षड्बिन्दुः क्षुद्रशम्बूकमस्थीनि शशकस्य च

gokṣīraṃ paṃcalavaṇaṃ sarpavṛścikaviṣaṃ madhu / ṣaḍbinduḥ kṣudraśambūkamasthīni śaśakasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारावतमलं त्र्यूषम् इंद्रगोपं च शिग्रुकम् । गोधूमं सर्षपं तुल्यं छागीदुग्धेन मर्दयेत्

pārāvatamalaṃ tryūṣam iṃdragopaṃ ca śigrukam / godhūmaṃ sarṣapaṃ tulyaṃ chāgīdugdhena mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्व्यस्तं समस्तं वा याममात्रेण पिण्डितम् । अस्य पिण्डस्य भागैकं द्विभागं शोधिताभ्रकम्

etadvyastaṃ samastaṃ vā yāmamātreṇa piṇḍitam / asya piṇḍasya bhāgaikaṃ dvibhāgaṃ śodhitābhrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमाहिषभागैकं सर्वमेकत्र लोलयेत् । कर्षांशा वटिकाः कार्याः किंचिच्छायाविशोषिताः

pañcamāhiṣabhāgaikaṃ sarvamekatra lolayet / karṣāṃśā vaṭikāḥ kāryāḥ kiṃcicchāyāviśoṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खदिराङ्गारसंतप्ते कोष्ठीयन्त्रे क्षिपन् क्षिपन् । वटिकाः पञ्चपञ्चैव वङ्कनालेन संधमन्

khadirāṅgārasaṃtapte koṣṭhīyantre kṣipan kṣipan / vaṭikāḥ pañcapañcaiva vaṅkanālena saṃdhaman

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाप्तौ किट्टमादाय स्फोटयेत्स्वाङ्गशीतलम् । वर्तुलं सत्त्वमादाय शेषकिट्टं विचूर्णयेत्

samāptau kiṭṭamādāya sphoṭayetsvāṅgaśītalam / vartulaṃ sattvamādāya śeṣakiṭṭaṃ vicūrṇayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णादर्धं पूर्वपिण्डं तद्वन्माहिषपञ्चकम् । एकीकृत्य धमेत्तद्वत्सत्त्वं तत्तत्समाहरेत्

cūrṇādardhaṃ pūrvapiṇḍaṃ tadvanmāhiṣapañcakam / ekīkṛtya dhamettadvatsattvaṃ tattatsamāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं च पुनः कुर्यात्त्रिधा सत्त्वं विमुञ्चति । अनेन क्रमयोगेन कान्तसत्त्वं च माक्षिकम्

ityevaṃ ca punaḥ kuryāttridhā sattvaṃ vimuñcati / anena kramayogena kāntasattvaṃ ca mākṣikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कठिनोपरसाश्चान्ये शुद्धा भूनागमृत्तिका । मुञ्चन्ति सत्त्वसंघातं ग्राहयेत्तत्पृथक् पृथक्

kaṭhinoparasāścānye śuddhā bhūnāgamṛttikā / muñcanti sattvasaṃghātaṃ grāhayettatpṛthak pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्र:: सत्त्व:: मृदूकरण अभ्रसत्त्वं समादाय समांशं काचटंकणम् । दत्त्वा दत्त्वा त्रिवारं तु वज्रमूषागतं धमेत्

abhra:: sattva:: mṛdūkaraṇa abhrasattvaṃ samādāya samāṃśaṃ kācaṭaṃkaṇam / dattvā dattvā trivāraṃ tu vajramūṣāgataṃ dhamet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्लवर्गं स्नुहीपत्रं चिञ्चाबीजं सवल्कलम् । कल्कयेत्तत्र तत्सत्त्वं सप्तवारं निषेचयेत्

amlavargaṃ snuhīpatraṃ ciñcābījaṃ savalkalam / kalkayettatra tatsattvaṃ saptavāraṃ niṣecayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदुशुभ्रं भवेत्सत्त्वं सप्तवारं निषेचयेत्

mṛduśubhraṃ bhavetsattvaṃ saptavāraṃ niṣecayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्र:: सत्त्व:: पातन धान्याभ्रं दशभागं स्यात् शुद्धनागं त्रिभागकम् । टंकणं माक्षिकं सूतं भागैकैकं सुशोधितम्

abhra:: sattva:: pātana dhānyābhraṃ daśabhāgaṃ syāt śuddhanāgaṃ tribhāgakam / ṭaṃkaṇaṃ mākṣikaṃ sūtaṃ bhāgaikaikaṃ suśodhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्णा सर्जी यवक्षारं भागं भागं विमिश्रयेत् । मर्द्यं मूत्राम्लवर्गाभ्यां यथाप्राप्तं दिनावधि

ūrṇā sarjī yavakṣāraṃ bhāgaṃ bhāgaṃ vimiśrayet / mardyaṃ mūtrāmlavargābhyāṃ yathāprāptaṃ dināvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजापञ्चाङ्गसंयुक्तं पूर्ववत्सत्त्वपातनम् । कृत्वादाय मृदु साक्षान्निर्मलं योजयेदधः

ajāpañcāṅgasaṃyuktaṃ pūrvavatsattvapātanam / kṛtvādāya mṛdu sākṣānnirmalaṃ yojayedadhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिक:: सत्त्वम्:: पातन दोलायंत्रे सारनाले माक्षिकं स्वेदयेद्दिनम् । चूर्णितं मधुसर्पिर्भ्यां लोहपात्रे दिनं पचेत्

mākṣika:: sattvam:: pātana dolāyaṃtre sāranāle mākṣikaṃ svedayeddinam / cūrṇitaṃ madhusarpirbhyāṃ lohapātre dinaṃ pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदाय भावयेद् घर्मे वज्रीक्षीरैर्दिनावधि । गृहधूमैर्घृतैः क्षौद्रैः संयुक्तं मर्दयेद्दिनम्

ādāya bhāvayed gharme vajrīkṣīrairdināvadhi / gṛhadhūmairghṛtaiḥ kṣaudraiḥ saṃyuktaṃ mardayeddinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंधमूषागतं ध्मातं सत्त्वं गुंजानिभं भवेत्

aṃdhamūṣāgataṃ dhmātaṃ sattvaṃ guṃjānibhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिक:: सत्त्व:: पातन कदलीकंदतोयेन माक्षिकं शतधातपे । भावितं पाचयेद्यामं साज्यैर्वातारितैलकैः । पूर्ववद्धमनात्सत्त्वम् इंद्रगोपनिभं भवेत्

mākṣika:: sattva:: pātana kadalīkaṃdatoyena mākṣikaṃ śatadhātape / bhāvitaṃ pācayedyāmaṃ sājyairvātāritailakaiḥ / pūrvavaddhamanātsattvam iṃdragopanibhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिक:: सत्त्वम्:: पातन स्नुह्यर्कपयसा स्तन्यैर्माक्षिकं मर्दयेद्दिनम् । कंकुष्ठं टंकणं चैव प्रतिपादांशमिश्रितम्

mākṣika:: sattvam:: pātana snuhyarkapayasā stanyairmākṣikaṃ mardayeddinam / kaṃkuṣṭhaṃ ṭaṃkaṇaṃ caiva pratipādāṃśamiśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूकमूषागतं ध्मातं सत्त्वं मणिनिभं भवेत्

mūkamūṣāgataṃ dhmātaṃ sattvaṃ maṇinibhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिक:: सत्त्व:: पातन कदलीकंदतुलसीजंबीराणां द्रवैः क्रमात् । भावयेन्माक्षिकं श्लक्ष्णं प्रतिद्रावेण सप्तधा । रुद्ध्वा ध्माते पतेत्सत्त्वं शुकसंनिभं शुभम्

mākṣika:: sattva:: pātana kadalīkaṃdatulasījaṃbīrāṇāṃ dravaiḥ kramāt / bhāvayenmākṣikaṃ ślakṣṇaṃ pratidrāveṇa saptadhā / ruddhvā dhmāte patetsattvaṃ śukasaṃnibhaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिक:: सत्त्व:: पातन मूत्रवर्गाम्लवर्गैश्च द्विसप्ताहं विभावयेत् । माक्षिकं तीव्रघर्मेण दिनैरम्लैश्च मर्दयेत्

mākṣika:: sattva:: pātana mūtravargāmlavargaiśca dvisaptāhaṃ vibhāvayet / mākṣikaṃ tīvragharmeṇa dinairamlaiśca mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रपञ्चकसंयुक्तैर्वटी कृत्वा धमेद् दृढम् । व्योमवद् वंकनालेन सत्त्वं शुल्बनिभं भवेत्

mitrapañcakasaṃyuktairvaṭī kṛtvā dhamed dṛḍham / vyomavad vaṃkanālena sattvaṃ śulbanibhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिक:: सत्त्व:: पातन स्तन्यैः कङ्कुष्ठकैश्चैव कदलीतोयसंयुतैः । मित्रपंचकसंयुक्तैर्माक्षिकं दिनसप्तकम्

mākṣika:: sattva:: pātana stanyaiḥ kaṅkuṣṭhakaiścaiva kadalītoyasaṃyutaiḥ / mitrapaṃcakasaṃyuktairmākṣikaṃ dinasaptakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावितं मर्दयेद्यामं दिनं वातारितैलकैः । मृद्वग्निना पचेद्यामं यावद्भवति गोलकम् । सत्त्वं किंशुकपुष्पाभं व्योमवद्धमनाद् भवेत्

bhāvitaṃ mardayedyāmaṃ dinaṃ vātāritailakaiḥ / mṛdvagninā pacedyāmaṃ yāvadbhavati golakam / sattvaṃ kiṃśukapuṣpābhaṃ vyomavaddhamanād bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमल:: सत्त्व:: पातन विमलानां च शुद्धानां सम्यक्स्यात्ताप्यवद्विधिः

vimala:: sattva:: pātana vimalānāṃ ca śuddhānāṃ samyaksyāttāpyavadvidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिक:: सत्त्व:: धौतसत्त्व सुशुद्धं माक्षिकं चूर्णं मर्द्यमम्लेन केनचित् । क्षालयेदारनालैस्तु ह्यधस्थं स्वर्णचूर्णवत्

mākṣika:: sattva:: dhautasattva suśuddhaṃ mākṣikaṃ cūrṇaṃ mardyamamlena kenacit / kṣālayedāranālaistu hyadhasthaṃ svarṇacūrṇavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते तत्समुद्धृत्य धौतसत्त्वमिदं भवेत् । योजयेद्वापने चैव बीजानां यत्र यत्र वै

jāyate tatsamuddhṛtya dhautasattvamidaṃ bhavet / yojayedvāpane caiva bījānāṃ yatra yatra vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिक:: सत्त्व:: पातन माक्षिकं पञ्चमित्राक्तं सप्ताहान्ते वटीकृतम् । पूर्ववद्धमनेनैव सत्त्वं लाक्षानिभं भवेत्

mākṣika:: sattva:: pātana mākṣikaṃ pañcamitrāktaṃ saptāhānte vaṭīkṛtam / pūrvavaddhamanenaiva sattvaṃ lākṣānibhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनःशिला:: सत्त्व:: पातन अगस्त्यशिग्रुजैस्तोयैस् त्र्यहं भाव्या मनःशिला । तालकौषधयोगेन सत्त्वं हेमनिभं भवेत् । मनःशिला:: सत्त्व:: पातन गोमूत्रैर्मातुलुङ्गाम्लैर्दिनं भाव्या मनःशिला । तां रक्तपीतपुष्पाणां रसैः पित्तैश्च भावयेत्

manaḥśilā:: sattva:: pātana agastyaśigrujaistoyais tryahaṃ bhāvyā manaḥśilā / tālakauṣadhayogena sattvaṃ hemanibhaṃ bhavet / manaḥśilā:: sattva:: pātana gomūtrairmātuluṅgāmlairdinaṃ bhāvyā manaḥśilā / tāṃ raktapītapuṣpāṇāṃ rasaiḥ pittaiśca bhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनान्ते मर्दयेद्यामं मित्रपंचकसंयुतम् । गुटिकां काचकूप्यन्तः क्षिप्त्वा तां काचकूपिकाम् । सर्वतोऽङ्गुलमानेन वस्त्रमृत्तिकया लिम्पेत्

dinānte mardayedyāmaṃ mitrapaṃcakasaṃyutam / guṭikāṃ kācakūpyantaḥ kṣiptvā tāṃ kācakūpikām / sarvato'ṅgulamānena vastramṛttikayā limpet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुष्कां तां वालुकायंत्रे शनैर्मृद्वग्निना पचेत् । शुष्के द्रवे निरुध्याथ सम्यक् मृल्लवणैर्मुखम्

śuṣkāṃ tāṃ vālukāyaṃtre śanairmṛdvagninā pacet / śuṣke drave nirudhyātha samyak mṛllavaṇairmukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चण्डाग्निना पचेत्तावद्यावद् द्वादशयामकम् । स्वांगशीतं समुद्धृत्य भित्त्वा कूपीं समाहरेत्

caṇḍāgninā pacettāvadyāvad dvādaśayāmakam / svāṃgaśītaṃ samuddhṛtya bhittvā kūpīṃ samāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वलग्नं शिलासत्त्वं बालार्ककिरणोपमम्

ūrdhvalagnaṃ śilāsattvaṃ bālārkakiraṇopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिताल:: सत्त्व:: पातन भागाः षोडश तालस्य विषं पारदटंकणम् । श्वेताभ्रबंगयोश्चूर्णं प्रतिभागं विमिश्रयेत्

haritāla:: sattva:: pātana bhāgāḥ ṣoḍaśa tālasya viṣaṃ pāradaṭaṃkaṇam / śvetābhrabaṃgayoścūrṇaṃ pratibhāgaṃ vimiśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं स्नुह्यर्कपयसा मर्दयेद्दिवसत्रयम् । शिलावद् ग्राहयेत्सत्त्वं तालकात्स्फटिकोपमम्

sarvaṃ snuhyarkapayasā mardayeddivasatrayam / śilāvad grāhayetsattvaṃ tālakātsphaṭikopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिताल:: सत्त्व:: पातन स्नुक्क्षीरकटुतुम्ब्युत्थैस् तालं भाव्यं द्विसप्तधा

haritāla:: sattva:: pātana snukkṣīrakaṭutumbyutthais tālaṃ bhāvyaṃ dvisaptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलसर्षपशिग्रूणि लवणं मित्रपंचकम् । एभिस्तुल्यं पूर्वतालं दिनमेकं विमर्दयेत्

tilasarṣapaśigrūṇi lavaṇaṃ mitrapaṃcakam / ebhistulyaṃ pūrvatālaṃ dinamekaṃ vimardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिद्रमूषागतं ध्मातं भूधरे सत्त्वमाहरेत्

chidramūṣāgataṃ dhmātaṃ bhūdhare sattvamāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिताल:: सत्त्व:: पातन लाक्षा राजी गुडं शिग्रुष्टंकणं लवणं तिलाः । एभिस्तुल्यं शुद्धतालं मर्दयेद्रविदुग्धकैः

haritāla:: sattva:: pātana lākṣā rājī guḍaṃ śigruṣṭaṃkaṇaṃ lavaṇaṃ tilāḥ / ebhistulyaṃ śuddhatālaṃ mardayedravidugdhakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनं वा वज्रिणीदुग्धैः कुष्माण्डस्य द्रवैस्तथा । तेन कल्केन लिप्तांतश्छिद्रमूषां निरोधयेत्

dinaṃ vā vajriṇīdugdhaiḥ kuṣmāṇḍasya dravaistathā / tena kalkena liptāṃtaśchidramūṣāṃ nirodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुटाद्वा धमनाद् ग्राह्यं सत्त्वं पातालयन्त्रके

puṭādvā dhamanād grāhyaṃ sattvaṃ pātālayantrake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिताल:: सत्त्व:: पातन तालकादष्टमांशेन देयं सूतं च टंकणम् । कुष्माण्डस्य रसैः स्नुह्याः क्षीरैर्मर्द्यं दिनत्रयम् । तद्गोलं छिद्रमूषांतर्ग्राह्यं सत्त्वं च पूर्ववत्

haritāla:: sattva:: pātana tālakādaṣṭamāṃśena deyaṃ sūtaṃ ca ṭaṃkaṇam / kuṣmāṇḍasya rasaiḥ snuhyāḥ kṣīrairmardyaṃ dinatrayam / tadgolaṃ chidramūṣāṃtargrāhyaṃ sattvaṃ ca pūrvavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुत्थ:: सत्त्व:: पातन लाक्षाभया च भूनागं गृहधूमं जटाकणा । निशाटंकणमध्वाज्यान्येभिस्तुल्यं च तुत्थकम्

tuttha:: sattva:: pātana lākṣābhayā ca bhūnāgaṃ gṛhadhūmaṃ jaṭākaṇā / niśāṭaṃkaṇamadhvājyānyebhistulyaṃ ca tutthakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं मर्द्यमजाक्षीरैर् अन्धमूषागतं धमेत् । सत्त्वं किंशुकपुष्पाभं जायते नात्र संशयः

sarvaṃ mardyamajākṣīrair andhamūṣāgataṃ dhamet / sattvaṃ kiṃśukapuṣpābhaṃ jāyate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुत्थ:: सत्त्व:: पातन हरिद्रासूरणाङ्कोल्लं तण्डुली गंधकं गुडम् । मध्वाज्यटंकणं तुल्यं तुत्थमेभिः समं भवेत्

tuttha:: sattva:: pātana haridrāsūraṇāṅkollaṃ taṇḍulī gaṃdhakaṃ guḍam / madhvājyaṭaṃkaṇaṃ tulyaṃ tutthamebhiḥ samaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तन्येन मर्दयेत्सर्वं छिद्रमूषां विलेपयेत् । रुद्ध्वा पातालयंत्रेण ध्माते सत्त्वं विमुञ्चति

stanyena mardayetsarvaṃ chidramūṣāṃ vilepayet / ruddhvā pātālayaṃtreṇa dhmāte sattvaṃ vimuñcati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुत्थ:: सत्त्व:: पातन तुत्थस्य टंकणं पादं चूर्णयेन्मधुसर्पिषा । तुत्थेन मिश्रितं ध्मातं कोष्ठीयन्त्रे दृढाग्निना । धामिते मुञ्चते सत्त्वं कीरतुण्डसमप्रभम्

tuttha:: sattva:: pātana tutthasya ṭaṃkaṇaṃ pādaṃ cūrṇayenmadhusarpiṣā / tutthena miśritaṃ dhmātaṃ koṣṭhīyantre dṛḍhāgninā / dhāmite muñcate sattvaṃ kīratuṇḍasamaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरनागसत्त्व सौवीरं तीक्ष्णचूर्णं च मूषायामन्धयेत् समम् । हठाद् ध्माते भवेत्सत्त्वं वरनागं तदुच्यते

varanāgasattva sauvīraṃ tīkṣṇacūrṇaṃ ca mūṣāyāmandhayet samam / haṭhād dhmāte bhavetsattvaṃ varanāgaṃ taducyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसक:: सत्त्व:: पातन क्षाराम्लं स्नेहपित्तैश्च क्रमाद् भाव्यं दिनं दिनम् । पुष्पाणां रक्तपीतानां रसैर्भाव्यं दिनद्वयम्

rasaka:: sattva:: pātana kṣārāmlaṃ snehapittaiśca kramād bhāvyaṃ dinaṃ dinam / puṣpāṇāṃ raktapītānāṃ rasairbhāvyaṃ dinadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसकं चूर्णयेत्पश्चादूर्णा लाक्षा निशाभया । टंकणं शिग्रुधूमं च भूनागं सप्तमं भवेत्

rasakaṃ cūrṇayetpaścādūrṇā lākṣā niśābhayā / ṭaṃkaṇaṃ śigrudhūmaṃ ca bhūnāgaṃ saptamaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एभिः समं तु तच्चूर्णमजाक्षीरेण मर्दयेत् । याममेतेन कल्केन लेप्या वार्ताकमूषिका

ebhiḥ samaṃ tu taccūrṇamajākṣīreṇa mardayet / yāmametena kalkena lepyā vārtākamūṣikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुष्का चार्धमुखाङ्गारैर्ध्माते सत्त्वं समाहरेत्

śuṣkā cārdhamukhāṅgārairdhmāte sattvaṃ samāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसक:: सत्त्व:: पातन रसकस्यैकभागं तु त्रिफलामित्रपंचकम् । रजनीगृहधूमं च दशानामेकभागकम्

rasaka:: sattva:: pātana rasakasyaikabhāgaṃ tu triphalāmitrapaṃcakam / rajanīgṛhadhūmaṃ ca daśānāmekabhāgakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजाक्षीरैर्दिनं मर्द्यम् अथवाम्लेन केनचित् । पूर्ववद् ग्राहयेत्सत्त्वं रसकात्कुटिलप्रभम्

ajākṣīrairdinaṃ mardyam athavāmlena kenacit / pūrvavad grāhayetsattvaṃ rasakātkuṭilaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैक्रान्त:: सत्त्व:: पातन वन्ध्याचूर्णं च वैक्रांतं छायाया मर्दयेत्समम् । अजामूत्रैर्दिनैकं तु सत्त्वं रजतवद् भवेत्

vaikrānta:: sattva:: pātana vandhyācūrṇaṃ ca vaikrāṃtaṃ chāyāyā mardayetsamam / ajāmūtrairdinaikaṃ tu sattvaṃ rajatavad bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैक्रान्त:: सत्त्व:: पातन मोक्षमोरटपालाशक्षारं गोमूत्रगालितम् । गृहीतमातपे शुष्कं वज्रकन्दं च टंकणम्

vaikrānta:: sattva:: pātana mokṣamoraṭapālāśakṣāraṃ gomūtragālitam / gṛhītamātape śuṣkaṃ vajrakandaṃ ca ṭaṃkaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाक्षा शिखिशिखातुल्यं वैक्रांतं सर्वतुल्यकम् । मेषशृंगीद्रवैर् मर्द्यम् एतत्सर्वं दिनावधि

lākṣā śikhiśikhātulyaṃ vaikrāṃtaṃ sarvatulyakam / meṣaśṛṃgīdravair mardyam etatsarvaṃ dināvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डितं मूकमूषांतः कृत्वा धाम्यं हठाग्निना । तत्रैव मुञ्चते सत्त्वं वैक्रांतं रसबन्धकम्

piṇḍitaṃ mūkamūṣāṃtaḥ kṛtvā dhāmyaṃ haṭhāgninā / tatraiva muñcate sattvaṃ vaikrāṃtaṃ rasabandhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैक्रान्त:: सत्त्व:: पातन वैक्रांतानां पलैकं तु कर्षैकं टंकणस्य च । रविक्षीरैर्दिनं भाव्यमथ शिग्रुद्रवैर्दिनम्

vaikrānta:: sattva:: pātana vaikrāṃtānāṃ palaikaṃ tu karṣaikaṃ ṭaṃkaṇasya ca / ravikṣīrairdinaṃ bhāvyamatha śigrudravairdinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुंजापिण्याकवह्नीनां प्रतिकर्षं नियोजयेत् । एतेन गुलिकां कृत्वा कोष्ठीयन्त्रे धमेद् दृढम्

guṃjāpiṇyākavahnīnāṃ pratikarṣaṃ niyojayet / etena gulikāṃ kṛtvā koṣṭhīyantre dhamed dṛḍham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंखकुन्देन्दुसंकाशं सत्त्वं वैक्रांतजं भवेत्

śaṃkhakundendusaṃkāśaṃ sattvaṃ vaikrāṃtajaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैक्रान्त:: सत्त्व:: पातन वैक्रांतं वज्रकंदं च समं स्नुक्पयसा समम् । महिषीनवनीतं च सक्षौद्रं मर्दयेद्दिनम् । पूर्ववद्धमनात् सत्त्वम् इंद्रगोपनिभं भवेत्

vaikrānta:: sattva:: pātana vaikrāṃtaṃ vajrakaṃdaṃ ca samaṃ snukpayasā samam / mahiṣīnavanītaṃ ca sakṣaudraṃ mardayeddinam / pūrvavaddhamanāt sattvam iṃdragopanibhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गैरिक:: सत्त्व:: पातन गैरिकं रक्तवर्गेण पीतवर्गेण भावितम् । सप्ताहं मर्दयेद्यामं मित्रपंचकसंयुतम् । तद्वटी कोष्ठिकायंत्रे सत्त्वं मुञ्चति निर्मलम्

gairika:: sattva:: pātana gairikaṃ raktavargeṇa pītavargeṇa bhāvitam / saptāhaṃ mardayedyāmaṃ mitrapaṃcakasaṃyutam / tadvaṭī koṣṭhikāyaṃtre sattvaṃ muñcati nirmalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौराष्ट्री:: सत्त्व:: पातन सिता सिता च सौराष्ट्री गोपित्तैर्भावयेत्तु ताम् । शतवारं प्रयत्नेन मित्रपंचकसंयुतम् । धमनान्मुञ्चते सत्त्वं क्रामकं कोष्ठियंत्रके

saurāṣṭrī:: sattva:: pātana sitā sitā ca saurāṣṭrī gopittairbhāvayettu tām / śatavāraṃ prayatnena mitrapaṃcakasaṃyutam / dhamanānmuñcate sattvaṃ krāmakaṃ koṣṭhiyaṃtrake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सस्यक:: सत्त्व:: पातन सस्यकं चूर्णितं भाव्यं दिनं शशकरक्तकैः । स्त्रीमूत्रैर्वाथ गोमूत्रैस्तत्पादांशां निशां क्षिपेत् । मर्द्यं करंजतैलेन यामैकं गोलकं च तत्

sasyaka:: sattva:: pātana sasyakaṃ cūrṇitaṃ bhāvyaṃ dinaṃ śaśakaraktakaiḥ / strīmūtrairvātha gomūtraistatpādāṃśāṃ niśāṃ kṣipet / mardyaṃ karaṃjatailena yāmaikaṃ golakaṃ ca tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंधमूषागतं धाम्यं घटिकार्धं दृढाग्निना । इंद्रगोपकसंकाशं सत्त्वं मुञ्चति शोभनम्

aṃdhamūṣāgataṃ dhāmyaṃ ghaṭikārdhaṃ dṛḍhāgninā / iṃdragopakasaṃkāśaṃ sattvaṃ muñcati śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कासीस:: सत्त्व:: पातन चतुर्विधं तु कासीसं रक्तं पीतं सितासितम् । मर्दयेत् पित्तवर्गेण तिक्तकोशातकीद्रवैः

kāsīsa:: sattva:: pātana caturvidhaṃ tu kāsīsaṃ raktaṃ pītaṃ sitāsitam / mardayet pittavargeṇa tiktakośātakīdravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कासमर्दद्रवैश्चैव मित्रपंचकसंयुतैः । तद्वटीः कोष्ठिकायंत्रे ध्माते सत्त्वं विमुञ्चति

kāsamardadravaiścaiva mitrapaṃcakasaṃyutaiḥ / tadvaṭīḥ koṣṭhikāyaṃtre dhmāte sattvaṃ vimuñcati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजावर्त:: सत्त्व:: पातन राजावर्तमयः पात्रे पाचयेन्माहिषैर्घृतैः । पयोभिश्च दिनं पच्यान्मित्रपंचकसंयुतम्

rājāvarta:: sattva:: pātana rājāvartamayaḥ pātre pācayenmāhiṣairghṛtaiḥ / payobhiśca dinaṃ pacyānmitrapaṃcakasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजन्याः पञ्चगव्येन पिण्डीबद्धं तु कारयेत् । खदिरांगारसंयोगात् कोष्ठ्यां सत्त्वं विमुञ्चति

rajanyāḥ pañcagavyena piṇḍībaddhaṃ tu kārayet / khadirāṃgārasaṃyogāt koṣṭhyāṃ sattvaṃ vimuñcati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रोतोञ्जन:: परीक्षा वल्मीकशिखराकारं भङ्गे नीलोत्पलद्युति । घर्षणे गैरिकच्छायं स्रोत्ॐजनमिदं भवेत्

srotoñjana:: parīkṣā valmīkaśikharākāraṃ bhaṅge nīlotpaladyuti / gharṣaṇe gairikacchāyaṃ srotoṃjanamidaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रोतोञ्जन:: सत्त्व:: पातन राजावर्तकवत्सत्त्वं ग्राह्यं स्रोत्ॐजनादपि

srotoñjana:: sattva:: pātana rājāvartakavatsattvaṃ grāhyaṃ srotoṃjanādapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वन्द्वम्। ओफ़् व्योमसत्त्व अन्द् मिनेरल्स् व्योमसत्त्वस्य चूर्णं तु यत्किंचिद्धातुचूर्णकम् । द्वन्द्वमेलापलिप्तायां मूषायां तद् द्वयं समम्

dvandvam. of vyomasattva and minerals vyomasattvasya cūrṇaṃ tu yatkiṃciddhātucūrṇakam / dvandvamelāpaliptāyāṃ mūṣāyāṃ tad dvayaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्मातव्यम् अरिवर्गेण क्षिप्ते मिलति तत्क्षणम्

dhmātavyam arivargeṇa kṣipte milati tatkṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्व:: मेलापन विषं टङ्कणगुंजाश्च खुरं शृङ्गं च भेषजम् । मण्डूकवसया पिष्ट्वा मूषालेपं तु कारयेत्

sattva:: melāpana viṣaṃ ṭaṅkaṇaguṃjāśca khuraṃ śṛṅgaṃ ca bheṣajam / maṇḍūkavasayā piṣṭvā mūṣālepaṃ tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां मिलति सत्त्वानि चूर्णानि विविधानि च । द्वन्द्वमेल्।:: लेप फ़ोर् ँ त्रिक्षारं धातकीपुष्पं गुग्गुलुं च समं समम् । स्त्रीस्तन्यैः पेषितो लेपो द्वंद्वमेलापने हितः

tasyāṃ milati sattvāni cūrṇāni vividhāni ca / dvandvamel.:: lepa for ~ trikṣāraṃ dhātakīpuṣpaṃ gugguluṃ ca samaṃ samam / strīstanyaiḥ peṣito lepo dvaṃdvamelāpane hitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्त्वमेलापन (२) वर्षाभूः कदलीकंदः काकमाची पुनर्नवा । गुंजा नरकपालं च टंकणं पेषयेत्समम् । अनेन पूर्ववल्लेपाद्धेमाभ्रं मिलति क्षणात्

sarvasattvamelāpana (2) varṣābhūḥ kadalīkaṃdaḥ kākamācī punarnavā / guṃjā narakapālaṃ ca ṭaṃkaṇaṃ peṣayetsamam / anena pūrvavallepāddhemābhraṃ milati kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेलापन:: मेतल्स्, सत्त्व अन्द्।ओर् महारसस् तारं च व्योमसत्त्वं च अनेनैव तु मेलयेत् । लाङ्गली चमरीकेशान्कुशकार्पासयोः फलम्

melāpana:: metals, sattva and/or mahārasas tāraṃ ca vyomasattvaṃ ca anenaiva tu melayet / lāṅgalī camarīkeśānkuśakārpāsayoḥ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूलताम् इंद्रगोपं च पाषाणभेदिका समम् । नारीस्तन्येन संपेष्य मूषालेपं तु कारयेत्

bhūlatām iṃdragopaṃ ca pāṣāṇabhedikā samam / nārīstanyena saṃpeṣya mūṣālepaṃ tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वलोहानि सत्त्वानि तथा चैव महारसाः । मिलन्ति नात्र संदेहस् तीव्रध्मानानलेन तु

sarvalohāni sattvāni tathā caiva mahārasāḥ / milanti nātra saṃdehas tīvradhmānānalena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वन्द्वमेलापक विषं छुछुन्दरीमांसं टंकणं समपेषितम् । मूषालेपमनेनैव कृत्वा तत्र विनिक्षिपेत् । यत्किंचिद् द्वंद्वयोगं तु धमनेन मिलत्यलम्

dvandvamelāpaka viṣaṃ chuchundarīmāṃsaṃ ṭaṃkaṇaṃ samapeṣitam / mūṣālepamanenaiva kṛtvā tatra vinikṣipet / yatkiṃcid dvaṃdvayogaṃ tu dhamanena milatyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वन्द्वमेलापक कङ्गुणीतैलसम्पिष्टमपामार्गस्य भस्मकम् । तेन प्रलिप्तायां द्वंद्वं क्षिप्त्वा धमेद्धठात् । मिलत्येव न संदेहस्तत्तन्मारकवापनात्

dvandvamelāpaka kaṅguṇītailasampiṣṭamapāmārgasya bhasmakam / tena praliptāyāṃ dvaṃdvaṃ kṣiptvā dhameddhaṭhāt / milatyeva na saṃdehastattanmārakavāpanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्र:: प्रोदुच्तिओन् ओफ़् अभ्र-मेतल्-चोम्पोउन्द्स् हेमाभ्रं नागताप्याभ्रं शुल्बाभ्रं गंधकेन च । सिन्धूत्थहिंगुलाभ्यां तु तीक्ष्णाभ्रं धमनाद् दृढम्

abhra:: production of abhra-metal-compounds hemābhraṃ nāgatāpyābhraṃ śulbābhraṃ gaṃdhakena ca / sindhūtthahiṃgulābhyāṃ tu tīkṣṇābhraṃ dhamanād dṛḍham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागाभ्रं शिलया युक्तं वङ्गाभ्रं तालकेन च । ताराभ्रं बंगतालाभ्यां तालवत्सर्वसत्त्वकम्

nāgābhraṃ śilayā yuktaṃ vaṅgābhraṃ tālakena ca / tārābhraṃ baṃgatālābhyāṃ tālavatsarvasattvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्र:: वङ्गाभ्र मिलत्येव न संदेहः पूर्वमूषागतं क्षणात् । श्वेताभ्रकस्य सत्त्वं तु वङ्गचूर्णं समं समम्

abhra:: vaṅgābhra milatyeva na saṃdehaḥ pūrvamūṣāgataṃ kṣaṇāt / śvetābhrakasya sattvaṃ tu vaṅgacūrṇaṃ samaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदलीकंदतोयेन मर्दयेट्टंकणैः सह । अंधमूषागतं ध्मातं वङ्गाभ्रं मिलति क्षणात्

kadalīkaṃdatoyena mardayeṭṭaṃkaṇaiḥ saha / aṃdhamūṣāgataṃ dhmātaṃ vaṅgābhraṃ milati kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्र:: वङ्गाभ्र गुंजा नरकपालं च टंकणं वनशिग्रुकम् । स्त्रीस्तन्येन समं पिष्ट्वा मूषालेपं तु कारयेत्

abhra:: vaṅgābhra guṃjā narakapālaṃ ca ṭaṃkaṇaṃ vanaśigrukam / strīstanyena samaṃ piṣṭvā mūṣālepaṃ tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बंगं श्वेताभ्रसत्त्वं च चूर्णितं तत्र निक्षिपेत् । रुद्ध्वा ध्माते मिलत्येव तारकर्मणि जारयेत्

baṃgaṃ śvetābhrasattvaṃ ca cūrṇitaṃ tatra nikṣipet / ruddhvā dhmāte milatyeva tārakarmaṇi jārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्र:: वङ्गाभ्र अभ्रसत्त्वं विचूर्ण्यादौ तत्पादांशं तु टंकणम् । पारदं टंकणांशं च काकमाचीद्रवैर्दिनम्

abhra:: vaṅgābhra abhrasattvaṃ vicūrṇyādau tatpādāṃśaṃ tu ṭaṃkaṇam / pāradaṃ ṭaṃkaṇāṃśaṃ ca kākamācīdravairdinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वा तद् गोलकं पेष्यमभ्रांशैर्वङ्गपत्रकैः । पूर्वमूषागतं ध्मातं वङ्गाभ्रं मिलति क्षणात्

piṣṭvā tad golakaṃ peṣyamabhrāṃśairvaṅgapatrakaiḥ / pūrvamūṣāgataṃ dhmātaṃ vaṅgābhraṃ milati kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषेक (१) सम्यगावर्तितं नागं पलैकं कांजिके क्षिपेत् । पलानां शतमात्रे तु शतवारं द्रुतं द्रुतम्

abhiṣeka (1) samyagāvartitaṃ nāgaṃ palaikaṃ kāṃjike kṣipet / palānāṃ śatamātre tu śatavāraṃ drutaṃ drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन कांजिकेनैव शतवारं विभावयेत् । यत्किंचिच् चारणावस्तु ततस्तं जारयेद्रसे । अभिषेको ह्ययं ख्यातः कथ्यते तु मतान्तरम्

anena kāṃjikenaiva śatavāraṃ vibhāvayet / yatkiṃcic cāraṇāvastu tatastaṃ jārayedrase / abhiṣeko hyayaṃ khyātaḥ kathyate tu matāntaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषेक (२) त्रिक्षारं पंचलवणं काङ्क्षीकासीसगंधकम् । माहिषं कांजिकैर्युक्तं ताम्रपात्रे दिनत्रयम्

abhiṣeka (2) trikṣāraṃ paṃcalavaṇaṃ kāṅkṣīkāsīsagaṃdhakam / māhiṣaṃ kāṃjikairyuktaṃ tāmrapātre dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितं घर्मे पुनस्तस्मिन् द्रुतं नागं विनिक्षिपेत् । तारकर्मणि बंगं वा शतवाराणि सेचयेत्

sthitaṃ gharme punastasmin drutaṃ nāgaṃ vinikṣipet / tārakarmaṇi baṃgaṃ vā śatavārāṇi secayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्द्रवं ताम्रपात्रस्थम् अभिषेकं विदुर् बुधाः । अनेन चारणावस्तु शतवाराणि भावयेत्

taddravaṃ tāmrapātrastham abhiṣekaṃ vidur budhāḥ / anena cāraṇāvastu śatavārāṇi bhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारणायां संकेतः द्वंद्वितं व्योमसत्त्वं च बीजानि विविधानि च । द्वंद्वितं वज्रबीजं च भावितं सारयेत्सदा

sāraṇāyāṃ saṃketaḥ dvaṃdvitaṃ vyomasattvaṃ ca bījāni vividhāni ca / dvaṃdvitaṃ vajrabījaṃ ca bhāvitaṃ sārayetsadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णादि लोहमखिलं कृतशुद्धचूर्णं योज्यं पृथग्गगनसत्त्ववरे समांशम् । तद्द्वंद्वितं चरति सूतवरोऽभिषिक्तं विप्रो यथा मधुरपायसमाज्ययुक्तम्

svarṇādi lohamakhilaṃ kṛtaśuddhacūrṇaṃ yojyaṃ pṛthaggaganasattvavare samāṃśam / taddvaṃdvitaṃ carati sūtavaro'bhiṣiktaṃ vipro yathā madhurapāyasamājyayuktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.