Library·Nityanathasiddha: Rasaratnakara·3·3.14
सूतेन सत्त्वरचितेन च जारितेन पक्वाख्यबीजगुणसंख्यसुसारितेन । विज्ञाय यस्तु मतिमान् स तु वार्तिकेन्द्रश्चंद्रार्कवेधविधिना कनकं करोति
sūtena sattvaracitena ca jāritena pakvākhyabījaguṇasaṃkhyasusāritena / vijñāya yastu matimān sa tu vārtikendraścaṃdrārkavedhavidhinā kanakaṃ karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: चारण स्वर्णे नागं समावर्त्य माषमात्रं तु घर्षयेत् । तप्तखल्वे ततस्तस्मिन्पलमेकं रसं क्षिपेत्
mercury:: cāraṇa svarṇe nāgaṃ samāvartya māṣamātraṃ tu gharṣayet / taptakhalve tatastasminpalamekaṃ rasaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धमूलीद्रवं दत्त्वा मर्दयेत्कांजिकैर्दिनम् । घर्मे वा तप्तखल्वे वा ततो ग्रासं तु दापयेत्
siddhamūlīdravaṃ dattvā mardayetkāṃjikairdinam / gharme vā taptakhalve vā tato grāsaṃ tu dāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुःषष्ट्यंशकं पूर्वं द्वंद्वं सत्त्वं विभावितम् । दत्त्वा मर्द्यं दिनैकं तु चारणायंत्रके क्षिपेत्
catuḥṣaṣṭyaṃśakaṃ pūrvaṃ dvaṃdvaṃ sattvaṃ vibhāvitam / dattvā mardyaṃ dinaikaṃ tu cāraṇāyaṃtrake kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सजम्बीरैर्दिनं घर्मे धारितं चरति ध्रुवम्
sajambīrairdinaṃ gharme dhāritaṃ carati dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: जारण जारणम् त्रिक्षारं पंचलवणम् अम्लवर्गे स्नुहीपयः । गोमूत्रैर्लोलयेत्सर्वं तेन वस्त्रं घनं लिपेत्
mercury:: jāraṇa jāraṇam trikṣāraṃ paṃcalavaṇam amlavarge snuhīpayaḥ / gomūtrairlolayetsarvaṃ tena vastraṃ ghanaṃ lipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मध्ये जारितं सूतं बद्ध्वा भूर्जेन वेष्टयेत् । सिद्धमूल्यम्लसंयुक्तं दोलायंत्रे त्र्यहं पचेत्
tanmadhye jāritaṃ sūtaṃ baddhvā bhūrjena veṣṭayet / siddhamūlyamlasaṃyuktaṃ dolāyaṃtre tryahaṃ pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धृत्योष्णारनालेन क्षालयेल्लोहपात्रके । वस्त्रपूतं ततः कृत्वा सोष्णपात्रे विमर्दयेत्
uddhṛtyoṣṇāranālena kṣālayellohapātrake / vastrapūtaṃ tataḥ kṛtvā soṣṇapātre vimardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तेनैव भवेद्यावत् सुधौतं पारदं पुनः । चतुर्गुणेन वस्त्रेण क्षालयेन्निर्मलो भवेत्
hastenaiva bhavedyāvat sudhautaṃ pāradaṃ punaḥ / caturguṇena vastreṇa kṣālayennirmalo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजीर्णे च पुनर्मर्द्यमम्लं दत्त्वा दिनावधि । दोलायां स्वेदयेत्तद्वद् भवेज्जीर्णं न संशयः
ajīrṇe ca punarmardyamamlaṃ dattvā dināvadhi / dolāyāṃ svedayettadvad bhavejjīrṇaṃ na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: प्रेपरतिओन् फ़ोर् ग्रासन इष्टिका गुडदग्धोर्णा गृहधूमं च सर्जिका । सैंधवेन युतं सर्वं षोडशांशं रसस्य तु
mercury:: preparation for grāsana iṣṭikā guḍadagdhorṇā gṛhadhūmaṃ ca sarjikā / saiṃdhavena yutaṃ sarvaṃ ṣoḍaśāṃśaṃ rasasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा ततोऽम्लवर्गेण घर्मे मर्द्यं दिनावधि । इष्टिकादम्लवर्गेण दोलायंत्रे दिनं पचेत् । जीर्णे जीर्णे त्विदं कुर्याद् ग्रासग्राही भवेद्रसः
dattvā tato'mlavargeṇa gharme mardyaṃ dināvadhi / iṣṭikādamlavargeṇa dolāyaṃtre dinaṃ pacet / jīrṇe jīrṇe tvidaṃ kuryād grāsagrāhī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: जारण ओफ़् बीजस् द्वात्रिंशांशं ततो ग्रासं दत्त्वा चार्यं च जारयेत् । पूर्ववत्स्वेदनान्तं च कृत्वा ग्रासं तृतीयकम्
mercury:: jāraṇa of bījas dvātriṃśāṃśaṃ tato grāsaṃ dattvā cāryaṃ ca jārayet / pūrvavatsvedanāntaṃ ca kṛtvā grāsaṃ tṛtīyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षोडशांशं प्रदातव्यं तज्जीर्णे चाष्टमांशकम् । जारयेत्पूर्वयोगेन ह्येवं ग्रासचतुष्टयम्
ṣoḍaśāṃśaṃ pradātavyaṃ tajjīrṇe cāṣṭamāṃśakam / jārayetpūrvayogena hyevaṃ grāsacatuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कच्छपयन्त्रेण जारयेत्तन्निगद्यते । ऊर्ध्वाधश्चाष्टमांशेन ग्रासे ग्रासे बिडं क्षिपेत्
tataḥ kacchapayantreṇa jārayettannigadyate / ūrdhvādhaścāṣṭamāṃśena grāse grāse biḍaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थांशं ततो ग्रासं ग्रासं देयं समं पुनः । जीर्णे जीर्णे समं देयमेवं जार्यं च षड्गुणम्
caturthāṃśaṃ tato grāsaṃ grāsaṃ deyaṃ samaṃ punaḥ / jīrṇe jīrṇe samaṃ deyamevaṃ jāryaṃ ca ṣaḍguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागाणां ग्रहणार्थं च ग्रासे ग्रासे तु पूर्ववत् । इत्येवं द्वंद्वयोगानां सत्त्वानां च विशेषतः
rāgāṇāṃ grahaṇārthaṃ ca grāse grāse tu pūrvavat / ityevaṃ dvaṃdvayogānāṃ sattvānāṃ ca viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णादिसर्वलोहानां बीजानां जारणाहितम् । कर्तव्यं वक्ष्यते तत्र मात्रायुक्तिश्च पूर्ववत्
svarṇādisarvalohānāṃ bījānāṃ jāraṇāhitam / kartavyaṃ vakṣyate tatra mātrāyuktiśca pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: जारण ओफ़् द्वन्द्वस् अभावे व्योमसत्त्वस्य कान्तपाषाणसत्त्वकम् । तीक्ष्णपाषाणसत्त्वं वा द्वंद्वितं व्योमसत्त्ववत्
mercury:: jāraṇa of dvandvas abhāve vyomasattvasya kāntapāṣāṇasattvakam / tīkṣṇapāṣāṇasattvaṃ vā dvaṃdvitaṃ vyomasattvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारयेत्पूर्वयोगेन सर्वेषां स्यात्फलं समम् । इत्येवं षड्गुणं द्वंद्वं यत्किंचिज् जारयेद्रसे
jārayetpūrvayogena sarveṣāṃ syātphalaṃ samam / ityevaṃ ṣaḍguṇaṃ dvaṃdvaṃ yatkiṃcij jārayedrase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धबीज:: प्रेपरतिओन् जारितं सिद्धबीजेन सारयेत्तन्निगद्यते । ताप्यसत्त्वं घोषताम्रं शुद्धहेम समं समम्
siddhabīja:: preparation jāritaṃ siddhabījena sārayettannigadyate / tāpyasattvaṃ ghoṣatāmraṃ śuddhahema samaṃ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवर्त्य द्वंद्वलिप्तायां मूषायामन्धितं पुनः । समुद्धृत्य पुनर्धाम्यं मूषायां प्रकटं धमेत्
āvartya dvaṃdvaliptāyāṃ mūṣāyāmandhitaṃ punaḥ / samuddhṛtya punardhāmyaṃ mūṣāyāṃ prakaṭaṃ dhamet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माक्षिकाद्धौतसत्त्वं च स्तोकं स्तोकं विनिक्षिपेत् । स्वर्णशेषं भवेद्यावत्तावत्पाच्यं च तत्पुनः
mākṣikāddhautasattvaṃ ca stokaṃ stokaṃ vinikṣipet / svarṇaśeṣaṃ bhavedyāvattāvatpācyaṃ ca tatpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववच्च धमेत्तावद्यावत्स्वर्णावशेषितम् । ताप्यसत्त्वेन ताम्रेण द्वंद्वमेवं पुनः पुनः
pūrvavacca dhamettāvadyāvatsvarṇāvaśeṣitam / tāpyasattvena tāmreṇa dvaṃdvamevaṃ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्वारं धमनेनैव ग्राह्यं स्वर्णावशेषितम् । सिद्धबीजमिदं ख्यातं दाडिमीपुष्पवद् भवेत्
ṣaḍvāraṃ dhamanenaiva grāhyaṃ svarṇāvaśeṣitam / siddhabījamidaṃ khyātaṃ dāḍimīpuṣpavad bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन सिद्धबीजेन पूर्ववत्सारणात्रयम् । कृत्वाथ जारयेत्तद्वज्जीर्णे बद्ध्वा मुखं तथा
anena siddhabījena pūrvavatsāraṇātrayam / kṛtvātha jārayettadvajjīrṇe baddhvā mukhaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बन्धनं शोधनं चैव क्रामणं चैव पूर्ववत् । चंद्रार्के द्राविते योज्यं सहस्रांशेन कांचनम्
bandhanaṃ śodhanaṃ caiva krāmaṇaṃ caiva pūrvavat / caṃdrārke drāvite yojyaṃ sahasrāṃśena kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: जारण ओफ़् सुल्फ़ुर् अथातः शुद्धसूतस्य जारणे पूर्वभावितम् । अथ शुद्धस्य सत्त्वस्य जारयेत्पूर्वभाषितम् । गंधकं तु तुलायन्त्रे पश्चात्सर्वं ग्रसत्यलम्
mercury:: jāraṇa of sulfur athātaḥ śuddhasūtasya jāraṇe pūrvabhāvitam / atha śuddhasya sattvasya jārayetpūrvabhāṣitam / gaṃdhakaṃ tu tulāyantre paścātsarvaṃ grasatyalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखनालान्विता ऊर्ध्ववक्त्रा स्याद् द्वादशाङ्गुला । दृढा लोहमयी कुर्यादनया सदृशी परा
mukhanālānvitā ūrdhvavaktrā syād dvādaśāṅgulā / dṛḍhā lohamayī kuryādanayā sadṛśī parā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्यां निक्षिपेत्सूतम् अन्यस्यां गंधकं समम् । एकस्या मुखमध्ये तु ह्यपरस्या मुखं क्षिपेत्
ekasyāṃ nikṣipetsūtam anyasyāṃ gaṃdhakaṃ samam / ekasyā mukhamadhye tu hyaparasyā mukhaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिप्त्वा मृल्लवणैः संधिं गंधकाधः पुटं लघु । रसस्याधो जलं स्थाप्यं गंधधूमं पिबत्यलम्
liptvā mṛllavaṇaiḥ saṃdhiṃ gaṃdhakādhaḥ puṭaṃ laghu / rasasyādho jalaṃ sthāpyaṃ gaṃdhadhūmaṃ pibatyalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णे गंधे समुद्घाट्य तुल्यं गंधं च दापयेत् । इत्येवं षोडशगुणं गंधं जार्यं पुनः पुनः
jīrṇe gaṃdhe samudghāṭya tulyaṃ gaṃdhaṃ ca dāpayet / ityevaṃ ṣoḍaśaguṇaṃ gaṃdhaṃ jāryaṃ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारितः सूतराजोऽयं वासनामुखितो भवेत्
jāritaḥ sūtarājo'yaṃ vāsanāmukhito bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: वासनामुखित:: ? व्योमसत्त्वं ताप्यसत्त्वं शुल्बं शुद्धं समं समम् । आवर्त्य द्वंद्वलिप्तायां मूषायामथ चूर्णयेत्
mercury:: vāsanāmukhita:: ? vyomasattvaṃ tāpyasattvaṃ śulbaṃ śuddhaṃ samaṃ samam / āvartya dvaṃdvaliptāyāṃ mūṣāyāmatha cūrṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावयेदभिषेकेण पूर्ववत्शतवारकम् । पूर्ववच्चारयेदेतद्वासनामुखिते रसे
bhāvayedabhiṣekeṇa pūrvavatśatavārakam / pūrvavaccārayedetadvāsanāmukhite rase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वज्जार्यं प्रयत्नेन यावद् भवति षड्गुणम् । तत्सूते सारितं जार्यं सिद्धबीजं तु पूर्ववत्
tadvajjāryaṃ prayatnena yāvad bhavati ṣaḍguṇam / tatsūte sāritaṃ jāryaṃ siddhabījaṃ tu pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखं च बंधनं कृत्वा वेधायान्तं प्रदापयेत् । क्रामणेन समायुक्तं चंद्रार्कं कांचनं भवेत् । सहस्रांशेन तत्सत्यं रसोऽयं कामरूपकः
mukhaṃ ca baṃdhanaṃ kṛtvā vedhāyāntaṃ pradāpayet / krāmaṇena samāyuktaṃ caṃdrārkaṃ kāṃcanaṃ bhavet / sahasrāṃśena tatsatyaṃ raso'yaṃ kāmarūpakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिल्वेर् => गोल्द् पूर्ववत् शुद्धसूतस्य पूर्वसंस्कृतगंधकम् । जारयेत् षड्गुणं सम्यक् तुलायंत्रेण पूर्ववत्
silver => gold pūrvavat śuddhasūtasya pūrvasaṃskṛtagaṃdhakam / jārayet ṣaḍguṇaṃ samyak tulāyaṃtreṇa pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिक्तकोशातकीद्रावं लांगलीद्रावसंयुतम् । दापयेत्पूर्वसूतस्य खल्वे मर्द्यं दिनावधि
tiktakośātakīdrāvaṃ lāṃgalīdrāvasaṃyutam / dāpayetpūrvasūtasya khalve mardyaṃ dināvadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादांशं पक्वबीजं च चारयित्वाथ जारयेत् । पूर्ववद् बिडयोगेन एवं जार्यं समक्रमात्
pādāṃśaṃ pakvabījaṃ ca cārayitvātha jārayet / pūrvavad biḍayogena evaṃ jāryaṃ samakramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिधाथ पक्वबीजं तु सारयित्वाथ जारयेत् । तारे वेधं शतांशेन दापयेत्काञ्चनं भवेत्
tridhātha pakvabījaṃ tu sārayitvātha jārayet / tāre vedhaṃ śatāṃśena dāpayetkāñcanaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतांशविधि; प्रोदुच्तिओन् ओफ़् गोल्द् तारं स्यादष्टानवतिभागाः स्वर्णस्य भागकम् । भागैकं वेधकं सूतं संख्येयं शतवेधके
śatāṃśavidhi; production of gold tāraṃ syādaṣṭānavatibhāgāḥ svarṇasya bhāgakam / bhāgaikaṃ vedhakaṃ sūtaṃ saṃkhyeyaṃ śatavedhake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोल्द्:: प्रोदुच्तिओन् रसकस्य तु यत्सत्त्वं चूर्णितं वाभिषेकितम् । पूर्ववत् क्रमयोगेन रसे चार्यं च जारयेत्
gold:: production rasakasya tu yatsattvaṃ cūrṇitaṃ vābhiṣekitam / pūrvavat kramayogena rase cāryaṃ ca jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद् अष्टगुणं पश्चात् समं कृष्णाभ्रसत्त्वकम् । चार्यं जार्यं क्रमेणैव पक्वबीजं चतुर्गुणम्
yāvad aṣṭaguṇaṃ paścāt samaṃ kṛṣṇābhrasattvakam / cāryaṃ jāryaṃ krameṇaiva pakvabījaṃ caturguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारयेच्च पुनः सूते कच्छपाख्ये विडान्विते । रागग्रहणपर्यन्तं कृत्वा प्रक्षाल्य तं रसम्
jārayecca punaḥ sūte kacchapākhye viḍānvite / rāgagrahaṇaparyantaṃ kṛtvā prakṣālya taṃ rasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मत्तमुनिपत्राणि रजनी काकमाचिका । धान्याम्लैः पेषयेत्तुल्यं तद्द्रवैर्मर्दयेद्रसम्
unmattamunipatrāṇi rajanī kākamācikā / dhānyāmlaiḥ peṣayettulyaṃ taddravairmardayedrasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्ताहं तप्तखल्वे तु कच्छपे तु दिनं पचेत् । ततो दिव्यौषधैरेव मर्दयेद्दिवसत्रयम्
saptāhaṃ taptakhalve tu kacchape tu dinaṃ pacet / tato divyauṣadhaireva mardayeddivasatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं रुद्ध्वा वज्रमूषायां त्रिदिनं तुषवह्निना । स्वेदितं च पुनर्मर्द्यं तद्वद्रुद्ध्वा धमेद् दृढम्
taṃ ruddhvā vajramūṣāyāṃ tridinaṃ tuṣavahninā / sveditaṃ ca punarmardyaṃ tadvadruddhvā dhamed dṛḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुक्कुटाण्डनिभं बद्धं जायते चूर्णयेत्पुनः । ब्रह्मपुष्पद्रवमर्द्यं दिनैकं चान्धयेत्पुनः
kukkuṭāṇḍanibhaṃ baddhaṃ jāyate cūrṇayetpunaḥ / brahmapuṣpadravamardyaṃ dinaikaṃ cāndhayetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचेद् गजपुटेऽप्येवं देयं पुटचतुष्टयम् । वृश्चिकाल्या द्रवैरेवं तद्वत्पुटचतुष्टयम्
paced gajapuṭe'pyevaṃ deyaṃ puṭacatuṣṭayam / vṛścikālyā dravairevaṃ tadvatpuṭacatuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुंकुमसुरसेनैव तद्वत्पुटचतुष्टयम् । मातुलुङ्गरसेनैकं पुटं दत्त्वा समाहरेत्
kuṃkumasurasenaiva tadvatpuṭacatuṣṭayam / mātuluṅgarasenaikaṃ puṭaṃ dattvā samāharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रांशेन तेनैव तं शुल्बं तु वेधयेत् । शुद्धं वा द्रावितं नागं वेधं स्यात्क्रामणेन वै । तत्सर्वं जायते स्वर्णं देवाभरणमुत्तमम्
sahasrāṃśena tenaiva taṃ śulbaṃ tu vedhayet / śuddhaṃ vā drāvitaṃ nāgaṃ vedhaṃ syātkrāmaṇena vai / tatsarvaṃ jāyate svarṇaṃ devābharaṇamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीज:: ओफ़् गोल्द् स्वर्णार्कं तीक्ष्णनागं च सम्यक् सस्याभ्रकस्य च । वैक्रांतस्य च सत्त्वं च चूर्णं कुर्यात्समं समम्
bīja:: of gold svarṇārkaṃ tīkṣṇanāgaṃ ca samyak sasyābhrakasya ca / vaikrāṃtasya ca sattvaṃ ca cūrṇaṃ kuryātsamaṃ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वन्द्वमेलापलिप्तायां मूषायामन्धितं धमेत् । समुद्धृत्य तु तत्खोटं मूषायां प्रकटं धमेत्
dvandvamelāpaliptāyāṃ mūṣāyāmandhitaṃ dhamet / samuddhṛtya tu tatkhoṭaṃ mūṣāyāṃ prakaṭaṃ dhamet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वापो माक्षिकचूर्णेन दत्ते देयः शनैः शनैः । यावत्स्वर्णावशेषं स्याद् अर्कायां दापयेत्पुनः
vāpo mākṣikacūrṇena datte deyaḥ śanaiḥ śanaiḥ / yāvatsvarṇāvaśeṣaṃ syād arkāyāṃ dāpayetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववत्क्रमयोगेन धमेत्स्वर्णावशेषितम् । इत्येवं च पुनः कुर्याज्जायते स्वर्णबीजकम्
pūrvavatkramayogena dhametsvarṇāvaśeṣitam / ityevaṃ ca punaḥ kuryājjāyate svarṇabījakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीज:: फ़्रोम् गोल्द् अभ्रसत्त्वायसं ताम्रं चूर्णं कृत्वा समं समम् । शुद्धताप्यस्य चूर्णं च ताम्रस्य द्विगुणं भवेत्
bīja:: from gold abhrasattvāyasaṃ tāmraṃ cūrṇaṃ kṛtvā samaṃ samam / śuddhatāpyasya cūrṇaṃ ca tāmrasya dviguṇaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूषायां द्वंद्वलिप्तायां रुद्ध्वा तीव्राग्निना धमेत् । तत्खोटं सूक्ष्मचूर्णं च रुद्ध्वा गजपुटे पचेत्
mūṣāyāṃ dvaṃdvaliptāyāṃ ruddhvā tīvrāgninā dhamet / tatkhoṭaṃ sūkṣmacūrṇaṃ ca ruddhvā gajapuṭe pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पञ्चपुटैः पक्वं द्रुते स्वर्णे च वाहयेत् । धमेत्प्रकटमूषायां यावद्दशगुणं शनैः
evaṃ pañcapuṭaiḥ pakvaṃ drute svarṇe ca vāhayet / dhametprakaṭamūṣāyāṃ yāvaddaśaguṇaṃ śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताप्यचूर्णं प्रदातव्यं किंचित्किंचित्तु वापयेत् । स्वर्णशेषं समुद्धृत्य स्यादिदं स्वर्णबीजकम्
tāpyacūrṇaṃ pradātavyaṃ kiṃcitkiṃcittu vāpayet / svarṇaśeṣaṃ samuddhṛtya syādidaṃ svarṇabījakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रार्क => गोल्द् स्वर्णबीजं समं सूते जारयेदभ्रसत्त्ववत् । ततस्तेन शतांशेन मधुनाक्तेन लेपयेत्
candrārka => gold svarṇabījaṃ samaṃ sūte jārayedabhrasattvavat / tatastena śatāṃśena madhunāktena lepayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समं चंद्रार्कपत्राणि वेष्टयेच्चार्कपत्रकैः । दोलायंत्रे सारनाले दशाहं पाचयेच्छनैः
samaṃ caṃdrārkapatrāṇi veṣṭayeccārkapatrakaiḥ / dolāyaṃtre sāranāle daśāhaṃ pācayecchanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धृत्यावर्तयेत्तानि दिव्यं भवति कांचनम्
uddhṛtyāvartayettāni divyaṃ bhavati kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीज:: फ़्रोम् गोल्द् मृततीक्ष्णार्कभागं च ताप्यचूर्णं समम् । एतद्वाह्यं द्रुते स्वर्णे यावद्दशगुणं शनैः । स्वर्णशेषं समादाय स्यादिदं स्वर्णबीजकम्
bīja:: from gold mṛtatīkṣṇārkabhāgaṃ ca tāpyacūrṇaṃ samam / etadvāhyaṃ drute svarṇe yāvaddaśaguṇaṃ śanaiḥ / svarṇaśeṣaṃ samādāya syādidaṃ svarṇabījakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीज:: फ़्रोम् गोल्द् तीक्ष्णं कांतं मृतं चैव शुल्वं तारं समं समम् । मूषायां द्वंद्वलिप्तायां रुद्ध्वा तीव्राग्निना धमेत्
bīja:: from gold tīkṣṇaṃ kāṃtaṃ mṛtaṃ caiva śulvaṃ tāraṃ samaṃ samam / mūṣāyāṃ dvaṃdvaliptāyāṃ ruddhvā tīvrāgninā dhamet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्खोटं द्राविते स्वर्णे वाह्यं दशगुणैः शनैः । पूर्ववत्ताप्यचूर्णेन स्वर्णबीजमिदं परम्
tatkhoṭaṃ drāvite svarṇe vāhyaṃ daśaguṇaiḥ śanaiḥ / pūrvavattāpyacūrṇena svarṇabījamidaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिल्वेर् => गोल्द् यथेष्टं स्वर्णबीजैकं पादांशं जारयेद्रसे । पूर्ववत्क्रमयोगेन सत्त्वबीजेन सारयेत्
silver => gold yatheṣṭaṃ svarṇabījaikaṃ pādāṃśaṃ jārayedrase / pūrvavatkramayogena sattvabījena sārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारिते जारयेत्तद्वदनुसार्येण जारयेत् । प्रतिसार्य ततो जार्यं मुखं बद्ध्वा च बन्धयेत्
sārite jārayettadvadanusāryeṇa jārayet / pratisārya tato jāryaṃ mukhaṃ baddhvā ca bandhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चांशं दशयोगेन तारे वेधं प्रदापयेत् । क्रामणेन समायुक्तं दिव्यं भवति कांचनम्
pañcāṃśaṃ daśayogena tāre vedhaṃ pradāpayet / krāmaṇena samāyuktaṃ divyaṃ bhavati kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिल्वेर् => गोल्द् नागं रसकसत्त्वं च ताम्रं भागं क्रमोत्तरम् । ध्मापितं वाहयेत्स्वर्णे षड्गुणं वापयेच्छनैः
silver => gold nāgaṃ rasakasattvaṃ ca tāmraṃ bhāgaṃ kramottaram / dhmāpitaṃ vāhayetsvarṇe ṣaḍguṇaṃ vāpayecchanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णशेषं तु तज्जार्यं समांशं पारदे क्रमात् । यथापूर्वं मारणादिबंधनान्तं च कारयेत्
svarṇaśeṣaṃ tu tajjāryaṃ samāṃśaṃ pārade kramāt / yathāpūrvaṃ māraṇādibaṃdhanāntaṃ ca kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन षष्टिभागेन पूर्ववत्कांचनं भवेत्
anena ṣaṣṭibhāgena pūrvavatkāṃcanaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रार्क => स्वर्ण ताप्येन मारयेच्छुल्बं यथागंधेन मारितम् । तत्ताम्रं वाहयेन्नागे मूषामध्ये धमन् धमन्
candrārka => svarṇa tāpyena mārayecchulbaṃ yathāgaṃdhena māritam / tattāmraṃ vāhayennāge mūṣāmadhye dhaman dhaman
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शनैः शतगुणं यावत्ताप्यचूर्णं क्षिपन्क्षिपन् । तत्ताम्रं वाहयेत्स्वर्णे द्वात्रिंशद्गुणितं क्रमात्
śanaiḥ śataguṇaṃ yāvattāpyacūrṇaṃ kṣipankṣipan / tattāmraṃ vāhayetsvarṇe dvātriṃśadguṇitaṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णशेषं तु तद्बीजं समांशं जारयेद्रसे । अनेनैव तु बीजेन सारयेज्जारयेत्पुनः
svarṇaśeṣaṃ tu tadbījaṃ samāṃśaṃ jārayedrase / anenaiva tu bījena sārayejjārayetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववत् क्रमयोगेन बंधनान्तं च कारयेत् । क्रामणेन समायुक्तं सहस्रांशेन वेधयेत् । चंद्रार्कं जायते स्वर्णं देवाभरणमुत्तमम्
pūrvavat kramayogena baṃdhanāntaṃ ca kārayet / krāmaṇena samāyuktaṃ sahasrāṃśena vedhayet / caṃdrārkaṃ jāyate svarṇaṃ devābharaṇamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिल्वेर् => गोल्द् रसकाभ्रकयोः सत्त्वं ताम्रचूर्णं क्रमोत्तरम् । मूषायां द्वंद्वलिप्तायां रुद्ध्वा ध्माते समुद्धरन्
silver => gold rasakābhrakayoḥ sattvaṃ tāmracūrṇaṃ kramottaram / mūṣāyāṃ dvaṃdvaliptāyāṃ ruddhvā dhmāte samuddharan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्खोटांशं ताप्यचूर्णं दत्त्वा चाम्लेन मर्दयेत् । रुद्ध्वा लघुपुटे पच्यादेवं पञ्चपुटैः पचेत्
tatkhoṭāṃśaṃ tāpyacūrṇaṃ dattvā cāmlena mardayet / ruddhvā laghupuṭe pacyādevaṃ pañcapuṭaiḥ pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चूर्णं वाहयेत्स्वर्णे धाम्यमाने शनैः शनैः । सहस्रगुणितं यावत्तद्बीजं जारयेद्रसे
taccūrṇaṃ vāhayetsvarṇe dhāmyamāne śanaiḥ śanaiḥ / sahasraguṇitaṃ yāvattadbījaṃ jārayedrase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावच्छतगुणं यत्नादनेनैव तु सारयेत् । जारणं सारणं चैव बंधनान्तं च पूर्ववत्
yāvacchataguṇaṃ yatnādanenaiva tu sārayet / jāraṇaṃ sāraṇaṃ caiva baṃdhanāntaṃ ca pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वाथ लक्षभागेन तारं भवति कांचनम्
kṛtvātha lakṣabhāgena tāraṃ bhavati kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिल्वेर् => गोल्द् अभ्रसत्त्वं रविं नागं क्रमवृद्ध्या विचूर्णयेत् । मूषायां द्वंद्वलिप्तायां रुद्ध्वा तीव्राग्निना धमेत्
silver => gold abhrasattvaṃ raviṃ nāgaṃ kramavṛddhyā vicūrṇayet / mūṣāyāṃ dvaṃdvaliptāyāṃ ruddhvā tīvrāgninā dhamet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्समं ताप्यचूर्णं तु सर्वमम्लेन मर्दयेत् । रुद्ध्वा पञ्चपुटैः पच्यात् तच्चूर्णं वाहयेद् द्रुतम्
tatsamaṃ tāpyacūrṇaṃ tu sarvamamlena mardayet / ruddhvā pañcapuṭaiḥ pacyāt taccūrṇaṃ vāhayed drutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णे शतं यावत्तावत्स्वर्णं च जारयेत् । युक्त्या शतगुणं यावत्त्रिधानेनैव सारयेत्
svarṇe śataṃ yāvattāvatsvarṇaṃ ca jārayet / yuktyā śataguṇaṃ yāvattridhānenaiva sārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारिते जारणं कुर्याद् बंधनान्तं च पूर्ववत् । अयुतांशेन तेनैव तारं भवति कांचनम्
sārite jāraṇaṃ kuryād baṃdhanāntaṃ ca pūrvavat / ayutāṃśena tenaiva tāraṃ bhavati kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रार्क => गोल्द् अथवा पूर्वचूर्णं तु सहस्रगुणितं द्रुते । स्वर्णे वाह्यं क्रमेणैव तद्बीजं जारयेद्रसे
candrārka => gold athavā pūrvacūrṇaṃ tu sahasraguṇitaṃ drute / svarṇe vāhyaṃ krameṇaiva tadbījaṃ jārayedrase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रगुणितं यावत् त्रिधा तेनैव सारयेत् । सारितं जारयेत्पश्चात् पुनः सार्यं च जारयेत्
sahasraguṇitaṃ yāvat tridhā tenaiva sārayet / sāritaṃ jārayetpaścāt punaḥ sāryaṃ ca jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तशृङ्खलिकायोगात्सारितं जारयेद् बुधः । मुखं बद्ध्वा रसं बद्ध्वा कोटिवेधी भवेद्रसः । क्रामणेन समायुक्तं चंद्रार्कं कांचनं भवेत्
saptaśṛṅkhalikāyogātsāritaṃ jārayed budhaḥ / mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā koṭivedhī bhavedrasaḥ / krāmaṇena samāyuktaṃ caṃdrārkaṃ kāṃcanaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चोप्पेर् => सिल्वेर् विमला तालकं तीक्ष्णं भागवृद्ध्या विचूर्णयेत् । मूषायां द्वंद्वलिप्तायां तत्खोटं सुविचूर्णयेत्
copper => silver vimalā tālakaṃ tīkṣṇaṃ bhāgavṛddhyā vicūrṇayet / mūṣāyāṃ dvaṃdvaliptāyāṃ tatkhoṭaṃ suvicūrṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्लैर्मर्द्यं पुटे पच्यादित्येवं पंचधा पुटेत् । तारे दशगुणं वाह्यं तालचूर्णं क्षिपन्क्षिपन्
amlairmardyaṃ puṭe pacyādityevaṃ paṃcadhā puṭet / tāre daśaguṇaṃ vāhyaṃ tālacūrṇaṃ kṣipankṣipan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् बीजं समं सूते जारयेत् पूर्ववत् क्रमात् । ततस्तु तारबीजेन सारयेत्सारणात्रयम्
etad bījaṃ samaṃ sūte jārayet pūrvavat kramāt / tatastu tārabījena sārayetsāraṇātrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव तु शतांशेन द्रुतं ताम्रं तु वेधयेत् । शंखकुंदेन्दुसंकाशं तारं भवति शोभनम्
tenaiva tu śatāṃśena drutaṃ tāmraṃ tu vedhayet / śaṃkhakuṃdendusaṃkāśaṃ tāraṃ bhavati śobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चोप्पेर् => सिल्वेर् मृतबंगं तालसत्त्वं समं चूर्णं प्रकल्पयेत् । द्विरष्टगुणितं तारे वाहयेत्तं धमन् धमन्
copper => silver mṛtabaṃgaṃ tālasattvaṃ samaṃ cūrṇaṃ prakalpayet / dviraṣṭaguṇitaṃ tāre vāhayettaṃ dhaman dhaman
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्बीजं जारयेत्सूते यावद्दशगुणं क्रमात् । ततस्तं तारबीजेन सारयेत्सारणात्रयम्
tadbījaṃ jārayetsūte yāvaddaśaguṇaṃ kramāt / tatastaṃ tārabījena sārayetsāraṇātrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रांशेन चानेन ताम्रवेधं प्रदापयेत् । तत्ताम्रं जायते तारं शंखकुंदेन्दुसन्निभम्
sahasrāṃśena cānena tāmravedhaṃ pradāpayet / tattāmraṃ jāyate tāraṃ śaṃkhakuṃdendusannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: शतवेधिन् श्वेताभ्रतालयोः सत्त्वं रसकस्य च सत्त्वकम् । चतुर्थं तारमाक्षीकं समं चूर्णं प्रकल्पयेत्
mercury:: śatavedhin śvetābhratālayoḥ sattvaṃ rasakasya ca sattvakam / caturthaṃ tāramākṣīkaṃ samaṃ cūrṇaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूर्णतुल्यं बंगचूर्णं सर्वमेकत्र तं धमेत् । द्वंद्वमेलापलिप्तायां जातं खोटं विचूर्णयेत्
cūrṇatulyaṃ baṃgacūrṇaṃ sarvamekatra taṃ dhamet / dvaṃdvamelāpaliptāyāṃ jātaṃ khoṭaṃ vicūrṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्लपिष्टं पुटे पच्यादित्येवं पंचधा पुटेत् । तच्चूर्णं वाहयेत्तारे यावद्दशगुणं धमेत्
amlapiṣṭaṃ puṭe pacyādityevaṃ paṃcadhā puṭet / taccūrṇaṃ vāhayettāre yāvaddaśaguṇaṃ dhamet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तारं रसराजस्य समं जार्यं क्रमेण वै । पूर्ववच्च त्रिधा सार्यं शतवेधी भवेद्रसः
tattāraṃ rasarājasya samaṃ jāryaṃ krameṇa vai / pūrvavacca tridhā sāryaṃ śatavedhī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चोप्पेर् => सिल्वेर् एवं सत्त्वाभ्रसत्त्वं च चूर्णं द्वंद्वं च पूर्ववत् । पादांशं तालकं दत्त्वा अम्लैः पिष्ट्वा निरुध्य च
copper => silver evaṃ sattvābhrasattvaṃ ca cūrṇaṃ dvaṃdvaṃ ca pūrvavat / pādāṃśaṃ tālakaṃ dattvā amlaiḥ piṣṭvā nirudhya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचेत्पञ्चपुटैरेवं तारे वाह्यं द्विषड्गुणम् । एतद्बीजं समं जार्यं प्रत्येकं दशभागकम्
pacetpañcapuṭairevaṃ tāre vāhyaṃ dviṣaḍguṇam / etadbījaṃ samaṃ jāryaṃ pratyekaṃ daśabhāgakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बंगं श्वेताभ्रसत्त्वं च प्रत्येकं दशभागकम् । ताराख्या विमला तीक्ष्णं प्रत्येकं पञ्चभागिकम्
baṃgaṃ śvetābhrasattvaṃ ca pratyekaṃ daśabhāgakam / tārākhyā vimalā tīkṣṇaṃ pratyekaṃ pañcabhāgikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वंद्वमेलापलिप्तायां मूषायां तं धमेद् दृढम् । अम्लपिष्टं पुटे पाच्यं पञ्चवारं पुनः पुनः
dvaṃdvamelāpaliptāyāṃ mūṣāyāṃ taṃ dhamed dṛḍham / amlapiṣṭaṃ puṭe pācyaṃ pañcavāraṃ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वाह्यं तारभागस्य तारचूर्णं क्षिपन् क्षिपन् । तद्बीजं रसराजस्य जार्यं शतगुणं क्रमात्
tadvāhyaṃ tārabhāgasya tāracūrṇaṃ kṣipan kṣipan / tadbījaṃ rasarājasya jāryaṃ śataguṇaṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारयेत्तारबीजेन विधिना सारणात्रयम् । अनेनैवायुतांशेन द्रुतं ताम्रं तु वेधयेत् । जायते रजतं दिव्यं शंखकुन्देन्दुसन्निभम्
sārayettārabījena vidhinā sāraṇātrayam / anenaivāyutāṃśena drutaṃ tāmraṃ tu vedhayet / jāyate rajataṃ divyaṃ śaṃkhakundendusannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं रसे कनकबीजमनन्तयोगैः कृत्वा भिषक् तमखिलं विधिवच्च जार्यम् । तेनैव हेमनिचयं रजतं च कृत्वा दारिद्र्यदाहमखिलेषु जनेषु कुर्यात्
itthaṃ rase kanakabījamanantayogaiḥ kṛtvā bhiṣak tamakhilaṃ vidhivacca jāryam / tenaiva hemanicayaṃ rajataṃ ca kṛtvā dāridryadāhamakhileṣu janeṣu kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.