Library·Nityanathasiddha: Rasaratnakara·3·3.18
द्रुतिरिह परिपाच्या जारयेत् पारदेन्द्रे मुनिगणितम् अथासौ सारितः कोटिवेधी । अथ पविकृतबीजं रत्नगर्भं द्रुतं वा चरति यदि रसेन्द्रः स्यात्तदा शब्दवेधी
drutiriha paripācyā jārayet pāradendre munigaṇitam athāsau sāritaḥ koṭivedhī / atha pavikṛtabījaṃ ratnagarbhaṃ drutaṃ vā carati yadi rasendraḥ syāttadā śabdavedhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुतीनां रसेन सह मेलापनम् (१) पाठा वंध्या तालमूली नीलीसिन्दूरचित्रका । पद्मकन्दं क्षीरकन्दं समं नागबला तथा
drutīnāṃ rasena saha melāpanam (1) pāṭhā vaṃdhyā tālamūlī nīlīsindūracitrakā / padmakandaṃ kṣīrakandaṃ samaṃ nāgabalā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषां ग्राहयेत् स्वच्छं रसं वस्त्रेण गालितम् । द्रुतिं समुखसूतं च औषधीनां तथा द्रवम्
eteṣāṃ grāhayet svacchaṃ rasaṃ vastreṇa gālitam / drutiṃ samukhasūtaṃ ca auṣadhīnāṃ tathā dravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं क्षिप्त्वा घोषपात्रे शोषयेदातपे खरे । द्रवः पुनः पुनर्देयो यावद्यामत्रयं भवेत्
sarvaṃ kṣiptvā ghoṣapātre śoṣayedātape khare / dravaḥ punaḥ punardeyo yāvadyāmatrayaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिलन्ति द्रुतयः सर्वाः पारदे नात्र संशयः
milanti drutayaḥ sarvāḥ pārade nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वद्रुतिमेलापन (२) वज्रकंदामृता गुंजा द्रवैर्मर्द्यं च पूर्ववत् । मिलन्ति द्रुतयः सर्वा रसराजे न संशयः
sarvadrutimelāpana (2) vajrakaṃdāmṛtā guṃjā dravairmardyaṃ ca pūrvavat / milanti drutayaḥ sarvā rasarāje na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वद्रुतिमेलापन (३) कृष्णागुरु सिता हिङ्गु कस्तूरीब्रह्मबीजकम् । तुल्यं चूर्णं दशांशेन सूते द्रुतियुते क्षिपेत्
sarvadrutimelāpana (3) kṛṣṇāguru sitā hiṅgu kastūrībrahmabījakam / tulyaṃ cūrṇaṃ daśāṃśena sūte drutiyute kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिलन्ति द्रुतयः सर्वा अनेनैव न संशयः
milanti drutayaḥ sarvā anenaiva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वद्रुतिमेलापन (४) कृष्णागुरु श्वेतहिंगु सिता लशुननाभयः । पूर्ववन्मर्दनेनैव मिलन्ति द्रुतयो रसे
sarvadrutimelāpana (4) kṛṣṇāguru śvetahiṃgu sitā laśunanābhayaḥ / pūrvavanmardanenaiva milanti drutayo rase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वद्रुतिमेलापन (५) अश्वलालार्द्रकं निम्बपत्राणि लशुनं समम् । टंकणेन समायुक्तं पूर्ववद् द्रुतिमेलकम्
sarvadrutimelāpana (5) aśvalālārdrakaṃ nimbapatrāṇi laśunaṃ samam / ṭaṃkaṇena samāyuktaṃ pūrvavad drutimelakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वद्रुतिमेलापन (६) माक्षिकं सविषं गुंजा टंकणं स्त्रीरजः समम् । स्त्रीस्तन्यं संयुतं पिष्ट्वा तेन मूषां प्रलेपयेत्
sarvadrutimelāpana (6) mākṣikaṃ saviṣaṃ guṃjā ṭaṃkaṇaṃ strīrajaḥ samam / strīstanyaṃ saṃyutaṃ piṣṭvā tena mūṣāṃ pralepayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुतियुक्तं रसं तत्र क्षिप्त्वा रुद्ध्वा दिनावधि । स्वेदयेत् करीषाग्निस्थं त्रिदिनं वा तुषाग्निना । मिलन्ति द्रुतयः सर्वा मीलिता जारयेत्ततः
drutiyuktaṃ rasaṃ tatra kṣiptvā ruddhvā dināvadhi / svedayet karīṣāgnisthaṃ tridinaṃ vā tuṣāgninā / milanti drutayaḥ sarvā mīlitā jārayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुतयो मीलिता येन मूषां तेनैव लेपयेत् । तथा च जीवयोगेन ख्यातेऽयं लिप्तमूषिका
drutayo mīlitā yena mūṣāṃ tenaiva lepayet / tathā ca jīvayogena khyāte'yaṃ liptamūṣikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चोप्पेर् => गोल्द् हेमकांतद्रुतिं तुल्यां मेलयेत्समुखे रसे । षोडशांशं रसात्सर्वं लिप्तमूषान्धितं पुटेत्
copper => gold hemakāṃtadrutiṃ tulyāṃ melayetsamukhe rase / ṣoḍaśāṃśaṃ rasātsarvaṃ liptamūṣāndhitaṃ puṭet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतुषेऽथ करीषाग्नौ यावत्सूतावशेषितम् । पुनश्च मेलयेत्तद्वत् सर्ववज्जारयेत्ततः
satuṣe'tha karīṣāgnau yāvatsūtāvaśeṣitam / punaśca melayettadvat sarvavajjārayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं समां द्रुतिं सूते जारयेत्क्रमयोगतः । ततस्तं पक्वबीजेन सारयेज्जारणात्रयम्
evaṃ samāṃ drutiṃ sūte jārayetkramayogataḥ / tatastaṃ pakvabījena sārayejjāraṇātrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूषायन्त्रे तु तज्जार्यं मुखं बद्ध्वाथ बन्धयेत् । तारारे ताम्रसंयुक्ते शतांशेन नियोजयेत्
mūṣāyantre tu tajjāryaṃ mukhaṃ baddhvātha bandhayet / tārāre tāmrasaṃyukte śatāṃśena niyojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रामणेन समायुक्तं दिव्यं भवति कांचनम्
krāmaṇena samāyuktaṃ divyaṃ bhavati kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चोप्पेर् => गोल्द् हेमाभ्रशुल्बद्रुतयो द्विगुणं जारयेद्रसे । पूर्ववत्क्रमयोगेन ततो रंजकबीजकम्
copper => gold hemābhraśulbadrutayo dviguṇaṃ jārayedrase / pūrvavatkramayogena tato raṃjakabījakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूषायन्त्रे समं जार्यं सारयेत्सारणात्रयम् । मुखं बद्ध्वा रसं बद्ध्वा सहस्रांशेन वेधयेत् । तारारं ताम्रसंयुक्तं दिव्यं भवति कांचनम्
mūṣāyantre samaṃ jāryaṃ sārayetsāraṇātrayam / mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā sahasrāṃśena vedhayet / tārāraṃ tāmrasaṃyuktaṃ divyaṃ bhavati kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
=> गोल्द् कांतशुल्बसुवर्णानां द्रुतयः समुखे रसे । जारयेत्पूर्वयोगेन प्रत्येकं द्विगुणं क्रमात्
=> gold kāṃtaśulbasuvarṇānāṃ drutayaḥ samukhe rase / jārayetpūrvayogena pratyekaṃ dviguṇaṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रंजकबीजानि द्विगुणं तस्य जारयेत् । अथ बीजैस्त्रिधा सार्यं जारयेत्सारयेत्पुनः
tato raṃjakabījāni dviguṇaṃ tasya jārayet / atha bījaistridhā sāryaṃ jārayetsārayetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारितोऽथ मुखं बद्ध्वा रसं बद्ध्वाथ वेधयेत् । अयुतांशेन तेनैव पूर्ववत्कांचनं भवेत्
jārito'tha mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvātha vedhayet / ayutāṃśena tenaiva pūrvavatkāṃcanaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्षवेधी रसः (द्रुतिजारणेन) कांतहेमाभ्रद्रुतयो यावत्पञ्चगुणं क्रमात् । जारयेत्पूर्वयोगेन ततो रंजकबीजकम्
lakṣavedhī rasaḥ (drutijāraṇena) kāṃtahemābhradrutayo yāvatpañcaguṇaṃ kramāt / jārayetpūrvayogena tato raṃjakabījakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जार्यं पञ्चगुणं तस्मिन्मूषायन्त्रे प्रयत्नतः । सारयेत् पक्वबीजेन त्रिधा तं जारयेत्पुनः
jāryaṃ pañcaguṇaṃ tasminmūṣāyantre prayatnataḥ / sārayet pakvabījena tridhā taṃ jārayetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः सार्यं पुनर्जार्यम् एवं वारत्रये कृते । मुखं बद्ध्वा रसं बद्ध्वा लक्षवेधी भवेद्रसः
punaḥ sāryaṃ punarjāryam evaṃ vāratraye kṛte / mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā lakṣavedhī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशलक्षवेधी रसः आ रत्नहेमद्रुतयः षड्गुणं जार्यते रसे । षड्गुणं रंजकं बीजं ततस्तस्यैव जारयेत्
daśalakṣavedhī rasaḥ ā ratnahemadrutayaḥ ṣaḍguṇaṃ jāryate rase / ṣaḍguṇaṃ raṃjakaṃ bījaṃ tatastasyaiva jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिधा सार्यं पुनर्जार्यम् एवं वारचतुष्टयम् । मुखं बद्ध्वा रसं बद्ध्वा नागतैलेन वेधयेत् । दशलक्षांशयोगेन दिव्यं भवति कांचनम्
tridhā sāryaṃ punarjāryam evaṃ vāracatuṣṭayam / mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā nāgatailena vedhayet / daśalakṣāṃśayogena divyaṃ bhavati kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: वेधिन्:: १०० तो कोटि प्रत्येकं सूततुल्यांशमभ्रहेमद्रुतिद्वयम् । मेलितं पूर्वयोगेन जारयेत् तत् क्रमेण वै
mercury:: vedhin:: 100 to koṭi pratyekaṃ sūtatulyāṃśamabhrahemadrutidvayam / melitaṃ pūrvayogena jārayet tat krameṇa vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतवेधी भवेत्सूतो द्विधा सहस्रवेधकः । त्रिगुणेऽयुतवेधी स्याल्लक्षवेधी चतुर्गुणे
śatavedhī bhavetsūto dvidhā sahasravedhakaḥ / triguṇe'yutavedhī syāllakṣavedhī caturguṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यक् पञ्चगुणे जीर्णे दशलक्षाणि विध्यति । एवं रसगुणे जीर्णे कोटिवेधी भवेद्रसः
samyak pañcaguṇe jīrṇe daśalakṣāṇi vidhyati / evaṃ rasaguṇe jīrṇe koṭivedhī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सप्तगुणं तस्य जार्यं रंजकबीजकम् । त्रिधाथ पक्वबीजेन सारयेत् पूर्ववत् क्रमात्
tataḥ saptaguṇaṃ tasya jāryaṃ raṃjakabījakam / tridhātha pakvabījena sārayet pūrvavat kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारणा सारणा कार्या पुनः सारणजारणे । अनेन क्रमयोगेन सप्तशृङ्खलिकाक्रमात्
jāraṇā sāraṇā kāryā punaḥ sāraṇajāraṇe / anena kramayogena saptaśṛṅkhalikākramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखं बद्ध्वा रसं बद्ध्वा कोटिवेधी भवेत्तु सः । तारे च ताम्रसंयुक्ते क्रामणान्तं नियोजयेत्
mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā koṭivedhī bhavettu saḥ / tāre ca tāmrasaṃyukte krāmaṇāntaṃ niyojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: बन्धन (?) श्वेताभ्रतारघोषारद्रुतयः समुखे रसे । जार्याः समा यथापूर्वं तारबीजेन सारयेत् । त्रिधा तं पूर्ववज्जार्यं मुखं बद्ध्वाथ बन्धयेत्
mercury:: bandhana (?) śvetābhratāraghoṣāradrutayaḥ samukhe rase / jāryāḥ samā yathāpūrvaṃ tārabījena sārayet / tridhā taṃ pūrvavajjāryaṃ mukhaṃ baddhvātha bandhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिन् => सिल्वेर् कांततारारद्रुतयो द्विगुणाः समुखे रसे । जारयेत्त्रिगुणा यावत् पक्वबीजेन चाथवा
tin => silver kāṃtatārāradrutayo dviguṇāḥ samukhe rase / jārayettriguṇā yāvat pakvabījena cāthavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारितं जारितं कुर्यात्पूर्ववच्छृङ्खलात्रयम् । मुखं बद्ध्वा रसं बद्ध्वा अयुतांशेन वेधयेत्
sāritaṃ jāritaṃ kuryātpūrvavacchṛṅkhalātrayam / mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā ayutāṃśena vedhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुते बंगे तु तत्तारं भवेत्कुंदेन्दुसन्निभम्
drute baṃge tu tattāraṃ bhavetkuṃdendusannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिन्:: स्तम्भन तारतीक्ष्णघोषजाता द्रुतयः समुखे रसे । कुर्यात् चतुर्गुणा यावत् तारबीजेन सारयेत्
tin:: stambhana tāratīkṣṇaghoṣajātā drutayaḥ samukhe rase / kuryāt caturguṇā yāvat tārabījena sārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतस्रः शृङ्खला यावन्मुखं बद्ध्वाथ बन्धयेत् । अनेन लक्षभागेन बंगस्तम्भो भवेद् दृढः
catasraḥ śṛṅkhalā yāvanmukhaṃ baddhvātha bandhayet / anena lakṣabhāgena baṃgastambho bhaved dṛḍhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: कोटिवेधी तारा कांतद्रुतयो जार्या सप्तगुणा रसे । तत्सार्यं तारबीजेन सप्तशृंखलिका क्रमात्
mercury:: koṭivedhī tārā kāṃtadrutayo jāryā saptaguṇā rase / tatsāryaṃ tārabījena saptaśṛṃkhalikā kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखं बद्ध्वा रसं बद्ध्वा कोटिवेधी भवेद्रसः
mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā koṭivedhī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तशृङ्खला समुखस्य रसेन्द्रस्य धान्याभ्रं पूर्वसंस्कृतम् । चारयेज्जारयेत्तद्वत् समांशं चाथ तस्य वै
saptaśṛṅkhalā samukhasya rasendrasya dhānyābhraṃ pūrvasaṃskṛtam / cārayejjārayettadvat samāṃśaṃ cātha tasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्गुणं द्वंद्विते व्योम्नि सर्वं जार्यं च पूर्ववत् । ततो माक्षिकसत्वं च पादांशं तस्य गर्भतः
ṣaḍguṇaṃ dvaṃdvite vyomni sarvaṃ jāryaṃ ca pūrvavat / tato mākṣikasatvaṃ ca pādāṃśaṃ tasya garbhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रावयेज्जारयेत्तद्वत्तावद्रसकसत्वकम् । पूर्ववद् द्रावितं जार्यं मूषायन्त्रे तु तत् क्रमात्
drāvayejjārayettadvattāvadrasakasatvakam / pūrvavad drāvitaṃ jāryaṃ mūṣāyantre tu tat kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भद्रावणकं बीजं द्रावितं जारयेत्पुनः । भवेच्चतुर्गुणं यावत्पश्चादभ्रसुवर्णयोः
garbhadrāvaṇakaṃ bījaṃ drāvitaṃ jārayetpunaḥ / bhaveccaturguṇaṃ yāvatpaścādabhrasuvarṇayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुतिं समसमां सूते द्वंद्वयित्वाथ जारयेत् । पूर्ववत्क्रमयोगेन कांतहेम्नो द्रुतिः पुनः
drutiṃ samasamāṃ sūte dvaṃdvayitvātha jārayet / pūrvavatkramayogena kāṃtahemno drutiḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं जारयेत्तुल्यं स्वर्णतीक्ष्णद्रुतिस्तथा । द्वंद्वितां जारयेत्तुल्यां ततो रंजकबीजकम्
pratyekaṃ jārayettulyaṃ svarṇatīkṣṇadrutistathā / dvaṃdvitāṃ jārayettulyāṃ tato raṃjakabījakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववत्क्रमयोगेन जार्ये तस्मिन् चतुर्गुणम् । ततस्तं पक्वबीजेन सारयेत्सारणात्रयम्
pūrvavatkramayogena jārye tasmin caturguṇam / tatastaṃ pakvabījena sārayetsāraṇātrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेव जारितं कुर्यान्मूषायन्त्रे तु पूर्ववत् । इत्येवं सप्तवाराणि सारितं तत् त्रिधा त्रिधा
tadeva jāritaṃ kuryānmūṣāyantre tu pūrvavat / ityevaṃ saptavārāṇi sāritaṃ tat tridhā tridhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववज्जारणा कार्या ख्यातेयं सप्तशृङ्खला । सारणा यत्र यत्रोक्ता विज्ञेया वार्तिकैः पुनः
pūrvavajjāraṇā kāryā khyāteyaṃ saptaśṛṅkhalā / sāraṇā yatra yatroktā vijñeyā vārtikaiḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखं बद्ध्वा रसं बद्ध्वा कोटिवेधी भवेद्रसः । क्रामणेन समायुक्तं चंद्रार्कं कांचनं भवेत्
mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā koṭivedhī bhavedrasaḥ / krāmaṇena samāyuktaṃ caṃdrārkaṃ kāṃcanaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्माष्टादशकेनैव क्रमाद् वेधः प्रकाशितः । समुखं निर्मुखं बंधं रसबंधं तथेरितम्
karmāṣṭādaśakenaiva kramād vedhaḥ prakāśitaḥ / samukhaṃ nirmukhaṃ baṃdhaṃ rasabaṃdhaṃ tatheritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपितं शंभुना सिद्धैः सूचितं न प्रकाशितम् । वार्तिकानां हितार्थाय मया तत्प्रकटीकृतम्
gopitaṃ śaṃbhunā siddhaiḥ sūcitaṃ na prakāśitam / vārtikānāṃ hitārthāya mayā tatprakaṭīkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रबीज वज्रभस्म शुद्धहेम व्योमसत्वमयोरजः । चत्वारि समभागानि नागचूर्णं चतुःसमम्
vajrabīja vajrabhasma śuddhahema vyomasatvamayorajaḥ / catvāri samabhāgāni nāgacūrṇaṃ catuḥsamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वंद्वमेलापलिप्तायां मूषायां चान्धितं धमेत् । एकीभूते समुद्धृत्य मूषायां प्रकटं धमेत्
dvaṃdvamelāpaliptāyāṃ mūṣāyāṃ cāndhitaṃ dhamet / ekībhūte samuddhṛtya mūṣāyāṃ prakaṭaṃ dhamet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माक्षिकाद्धौतसत्त्वं च स्तोकं स्तोकं विनिक्षिपेत् । हेमवज्रावशेषं तु यावत्स्यादुद्धरेत्ततः
mākṣikāddhautasattvaṃ ca stokaṃ stokaṃ vinikṣipet / hemavajrāvaśeṣaṃ tu yāvatsyāduddharettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्नागं व्योमसत्त्वम् अयश्चूर्णं च पूर्ववत् । निक्षिपेद् द्वंद्वलिप्तायां मूषायां चान्धितं धमेत्
tasminnāgaṃ vyomasattvam ayaścūrṇaṃ ca pūrvavat / nikṣiped dvaṃdvaliptāyāṃ mūṣāyāṃ cāndhitaṃ dhamet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिश्रीभूतं समुद्धृत्य मूषायां प्रकटं धमेत् । स्वर्णवज्रावशेषं तद्यावज्जातं समुद्धरेत्
miśrībhūtaṃ samuddhṛtya mūṣāyāṃ prakaṭaṃ dhamet / svarṇavajrāvaśeṣaṃ tadyāvajjātaṃ samuddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पुनः पुनर्जार्यं व्योमसत्वायसं फणी । पूर्ववत् क्रमयोगेन षड्गुणं जारयेत्पुनः
evaṃ punaḥ punarjāryaṃ vyomasatvāyasaṃ phaṇī / pūrvavat kramayogena ṣaḍguṇaṃ jārayetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माक्षिकाद्धौतसत्त्वकम् [॥। औ६ ज़ेइछेन्झ्] । क्षिपन् क्षिपन्धमेत्तं तु बाह्यमेवं तु षड्गुणम्
mākṣikāddhautasattvakam [... au6 Zeichenjh] / kṣipan kṣipandhamettaṃ tu bāhyamevaṃ tu ṣaḍguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रबीजमिदं ख्यातं जारणे परमं हितम्
vajrabījamidaṃ khyātaṃ jāraṇe paramaṃ hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रबीजजारणेन स्पर्शवेधी शब्दवेधी रसः वासनामुखिते सूते द्वंद्वितं व्योमसत्वकम् । पूर्ववत् क्रमयोगेन षड्गुणं जारयेत्पुनः
vajrabījajāraṇena sparśavedhī śabdavedhī rasaḥ vāsanāmukhite sūte dvaṃdvitaṃ vyomasatvakam / pūrvavat kramayogena ṣaḍguṇaṃ jārayetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् जार्यं वज्रबीजं व्योमसत्त्वक्रमेण वै । ग्रसते कच्छपे यंत्रे यथाजीर्णं तथा फलम्
tasmin jāryaṃ vajrabījaṃ vyomasattvakrameṇa vai / grasate kacchape yaṃtre yathājīrṇaṃ tathā phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विगुणे ऽयुतवेधी स्यात्त्रिगुणे लक्षवेधकः । यदा चतुर्गुणं जीर्णं दशलक्षाणि विध्यति
dviguṇe 'yutavedhī syāttriguṇe lakṣavedhakaḥ / yadā caturguṇaṃ jīrṇaṃ daśalakṣāṇi vidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटिवेधी पञ्चगुणे दशकोट्यस्तु षड्गुणे । अर्बुदांशात् सप्तगुणे शङ्खवेध्यष्टमे गुणे
koṭivedhī pañcaguṇe daśakoṭyastu ṣaḍguṇe / arbudāṃśāt saptaguṇe śaṅkhavedhyaṣṭame guṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवमे खर्ववेधी स्याद्दशमे पद्मवेधकः । त्रयोदशगुणे जीर्णे स्पर्शवेधी भवेद्रसः
navame kharvavedhī syāddaśame padmavedhakaḥ / trayodaśaguṇe jīrṇe sparśavedhī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दशगुणे जीर्णे भवेत्पाषाणवेधकः । त्रिपञ्चगुणिते जीर्णे सशैलवनकाननाम्
caturdaśaguṇe jīrṇe bhavetpāṣāṇavedhakaḥ / tripañcaguṇite jīrṇe saśailavanakānanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेधयेन्मेदिनीं सर्वां स भवेद् भूचरो रसः । एवं कलागुणे जीर्णे त्रैलोक्यव्यापको भवेत्
vedhayenmedinīṃ sarvāṃ sa bhaved bhūcaro rasaḥ / evaṃ kalāguṇe jīrṇe trailokyavyāpako bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खेचरो रसराजेन्द्रो मुखस्थः खेगतिप्रदः । जायते च यथाशक्त्या ततः सार्यं क्रमेण वै
khecaro rasarājendro mukhasthaḥ khegatipradaḥ / jāyate ca yathāśaktyā tataḥ sāryaṃ krameṇa vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रबीजेन तुल्येन प्रथमा सारणा भवेत् । पूर्ववज्जारणा कार्या द्विगुणेनानुसारयेत्
vajrabījena tulyena prathamā sāraṇā bhavet / pūrvavajjāraṇā kāryā dviguṇenānusārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव जारयेद् भूयः कर्तव्या प्रतिसारणा । त्रिगुणेन तु तेनैव मुखं बद्ध्वाथ बन्धयेत्
tathaiva jārayed bhūyaḥ kartavyā pratisāraṇā / triguṇena tu tenaiva mukhaṃ baddhvātha bandhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विसहस्रादिलक्षान्तं वेधकस्याप्ययं विधिः । इत्येवं च पुनः कुर्यात्सारणां कोटिवेधके
dvisahasrādilakṣāntaṃ vedhakasyāpyayaṃ vidhiḥ / ityevaṃ ca punaḥ kuryātsāraṇāṃ koṭivedhake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशकोट्याद्यर्बुदान्ते च जारिते वेधके रसे । त्रिप्रकारा प्रकर्तव्या सारणा तु त्रिधा त्रिधा
daśakoṭyādyarbudānte ca jārite vedhake rase / triprakārā prakartavyā sāraṇā tu tridhā tridhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्गुणा शङ्खवेधे तदूर्ध्वं पञ्चधा भवेत् । षड्गुणा पद्मवेधे तु मूलवेधे तु सप्तधा
caturguṇā śaṅkhavedhe tadūrdhvaṃ pañcadhā bhavet / ṣaḍguṇā padmavedhe tu mūlavedhe tu saptadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टधा स्पर्शवेधे तु दशधा शब्दवेधके । ततस्त्रयोदशगुणाः कलागुणे कलागुणाः
aṣṭadhā sparśavedhe tu daśadhā śabdavedhake / tatastrayodaśaguṇāḥ kalāguṇe kalāguṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमशः सारणा कार्या यथाशक्त्यानुसारतः । मुखं बद्ध्वा रसं बद्ध्वा पश्चाद्वेधं प्रकल्पयेत्
kramaśaḥ sāraṇā kāryā yathāśaktyānusārataḥ / mukhaṃ baddhvā rasaṃ baddhvā paścādvedhaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंद्रार्के वा भुजंगे वा क्रामणेन समायुतम् । इत्येवं पद्मपर्यन्तं संख्यावेधात्तु यो रसः
caṃdrārke vā bhujaṃge vā krāmaṇena samāyutam / ityevaṃ padmaparyantaṃ saṃkhyāvedhāttu yo rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वेष्टितं मधूच्छिष्टैः कुंतवेधे तु योजयेत् । तत्सर्वं कनकं दिव्यं जायते शंभुभाषितम्
tadveṣṭitaṃ madhūcchiṣṭaiḥ kuṃtavedhe tu yojayet / tatsarvaṃ kanakaṃ divyaṃ jāyate śaṃbhubhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूमवेधविधि धूमवेधे रसं पिष्ट्वा तेन वस्त्रं प्रलेपयेत् । ततो ज्योतिष्मतीतैले धृत्वा वर्तिं कल्पयेत्
dhūmavedhavidhi dhūmavedhe rasaṃ piṣṭvā tena vastraṃ pralepayet / tato jyotiṣmatītaile dhṛtvā vartiṃ kalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वलितां तां ताम्रकूटे योजयेत्पत्त्रतां गते । तद्धूमगंधमात्रेण सर्वं भवति कांचनम्
jvalitāṃ tāṃ tāmrakūṭe yojayetpattratāṃ gate / taddhūmagaṃdhamātreṇa sarvaṃ bhavati kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पर्शवेधविधि स्पर्शवेधी रसो योऽसौ गुटिकां तेन कारयेत् । द्रुतानामष्टलोहानां क्षिप्त्वा मध्ये समुद्धरेत् । तद् भवेत्कांचनं दिव्यमसंख्यं नात्र संशयः
sparśavedhavidhi sparśavedhī raso yo'sau guṭikāṃ tena kārayet / drutānāmaṣṭalohānāṃ kṣiptvā madhye samuddharet / tad bhavetkāṃcanaṃ divyamasaṃkhyaṃ nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दवेधविधि शब्दवेधी रसो योऽसौ गुटिकां तेन कारयेत् । धारयेद् वक्त्रमध्ये तु ततो लोहानि वेधयेत् । तत्सर्वं जायते स्वर्णं श्रुते शब्दे न संशयः
śabdavedhavidhi śabdavedhī raso yo'sau guṭikāṃ tena kārayet / dhārayed vaktramadhye tu tato lohāni vedhayet / tatsarvaṃ jāyate svarṇaṃ śrute śabde na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषाणवेधविधि पाषाणवेधको योऽसौ पर्वतानि तु तेन वै । वेधयेदग्निना तप्तान् सर्वं भवति कांचनम्
pāṣāṇavedhavidhi pāṣāṇavedhako yo'sau parvatāni tu tena vai / vedhayedagninā taptān sarvaṃ bhavati kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदिनीवेधविधि मेदिनीवेधको योऽसौ राजिकार्धार्धमात्रकः । तेनैव वेधयेत्सर्वां सशैलवनकाननाम् । मेदिनी सा स्वर्णमयी भवेत्सत्यं शिवोदितम्
medinīvedhavidhi medinīvedhako yo'sau rājikārdhārdhamātrakaḥ / tenaiva vedhayetsarvāṃ saśailavanakānanām / medinī sā svarṇamayī bhavetsatyaṃ śivoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैलोक्यव्यापकविधि त्रैलोक्यव्यापको योऽसौ तं करे धारयेत्तु यः । स भवेत्खेचरो दिव्यो महाकायो महाबलः
trailokyavyāpakavidhi trailokyavyāpako yo'sau taṃ kare dhārayettu yaḥ / sa bhavetkhecaro divyo mahākāyo mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेच्छाचारी महावीरः शिवतुल्यो भवेत्तु सः । तस्य मूत्रपुरीषाभ्यां सर्वलोहानि कांचनम्
svecchācārī mahāvīraḥ śivatulyo bhavettu saḥ / tasya mūtrapurīṣābhyāṃ sarvalohāni kāṃcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जायन्ते नात्र संदेहस्तत्स्वेदस्पर्शनादपि । रसकायो महासिद्धः सर्वलोकेषु पूज्यते
jāyante nātra saṃdehastatsvedasparśanādapi / rasakāyo mahāsiddhaḥ sarvalokeṣu pūjyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवध्यो देवदैत्यानां यावच्चन्द्रार्कमेदिनी । भुञ्जानो दिव्यभोगांश्च क्रीडते भैरवो यथा
avadhyo devadaityānāṃ yāvaccandrārkamedinī / bhuñjāno divyabhogāṃśca krīḍate bhairavo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसबीजं शतवेधी भागत्रयं शुद्धसूतं भागैकं मृतवज्रकम् । काकिनीरजसा मर्द्यं तप्तखल्वे दिनावधि
rasabījaṃ śatavedhī bhāgatrayaṃ śuddhasūtaṃ bhāgaikaṃ mṛtavajrakam / kākinīrajasā mardyaṃ taptakhalve dināvadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव पादभागेन हेमपत्राणि लेपयेत् । व्योमवल्लीरसैः पिष्टं कांतटंकणतालकम्
tenaiva pādabhāgena hemapatrāṇi lepayet / vyomavallīrasaiḥ piṣṭaṃ kāṃtaṭaṃkaṇatālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन चाष्टमांशेन पूर्वलिप्तानि लेपयेत् । रुद्ध्वा स्वेद्यं दिवारात्रौ करीषाग्नौ ततः पुनः
anena cāṣṭamāṃśena pūrvaliptāni lepayet / ruddhvā svedyaṃ divārātrau karīṣāgnau tataḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदलीकंदसौवीरटंकणं च समं समम् । कण्टकार्या द्रवैः पिष्ट्वा मूषा लेप्या त्वनेन वै
kadalīkaṃdasauvīraṭaṃkaṇaṃ ca samaṃ samam / kaṇṭakāryā dravaiḥ piṣṭvā mūṣā lepyā tvanena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मध्ये पूर्वपक्वं यद्रुद्ध्वा धाम्यं दृढाग्निना । तत्सर्वं जायते खोटं सौवीरं काचटंकणम्
tanmadhye pūrvapakvaṃ yadruddhvā dhāmyaṃ dṛḍhāgninā / tatsarvaṃ jāyate khoṭaṃ sauvīraṃ kācaṭaṃkaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा दत्त्वा धमेत्खोटं जायते भास्करोपमम् । रसबीजमिदं ख्यातं वेधके जारणे हितम् । चंद्रार्के शतवेधी स्यात्कांचनं कुरुते शुभम्
dattvā dattvā dhametkhoṭaṃ jāyate bhāskaropamam / rasabījamidaṃ khyātaṃ vedhake jāraṇe hitam / caṃdrārke śatavedhī syātkāṃcanaṃ kurute śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दवेधी रसः अथ वक्ष्ये रसेन्द्रस्य समांशस्य च भक्षणम् । पूर्वोक्तं रसबीजं तु समुखे चारयेद्रसे
śabdavedhī rasaḥ atha vakṣye rasendrasya samāṃśasya ca bhakṣaṇam / pūrvoktaṃ rasabījaṃ tu samukhe cārayedrase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्रसत्वप्रकारेण जारयेत्तत् क्रमेण वै । पञ्चपञ्चांशगुणितं यदा ग्रसति पारदः
abhrasatvaprakāreṇa jārayettat krameṇa vai / pañcapañcāṃśaguṇitaṃ yadā grasati pāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तेनैव बीजेन सारणाक्रामणात्रयम् । ततश्च जारितं कुर्यान्मुखं बद्ध्वाथ बन्धयेत् । शब्दवेधी भवेत्सो हि रसः शंकरभाषितम्
tatastenaiva bījena sāraṇākrāmaṇātrayam / tataśca jāritaṃ kuryānmukhaṃ baddhvātha bandhayet / śabdavedhī bhavetso hi rasaḥ śaṃkarabhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसबीजं शतवेधि समुखस्य रसेन्द्रस्य पक्वबीजं समांशकम् । जारयेच्चाभिषिक्तं तदभ्रसत्त्वक्रमेण वै
rasabījaṃ śatavedhi samukhasya rasendrasya pakvabījaṃ samāṃśakam / jārayeccābhiṣiktaṃ tadabhrasattvakrameṇa vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतवज्रं षोडशांशं तस्मिन्सूते विनिक्षिपेत् । तालकं टंकणं कांतं तृतीयं चाष्टमांशकम्
mṛtavajraṃ ṣoḍaśāṃśaṃ tasminsūte vinikṣipet / tālakaṃ ṭaṃkaṇaṃ kāṃtaṃ tṛtīyaṃ cāṣṭamāṃśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा तस्मिंस्तदा खल्वे व्योमवल्लीद्रवैर्दिनम् । तत्सर्वं मर्दितं कृत्वा छायाशुष्कं प्रयत्नतः
dattvā tasmiṃstadā khalve vyomavallīdravairdinam / tatsarvaṃ marditaṃ kṛtvā chāyāśuṣkaṃ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वंद्वमेलापलिप्तायां मूषायां चान्धितं धमेत् । करीषाग्नौ दिवारात्रौ ध्माते खोटं भवेत्तु तत्
dvaṃdvamelāpaliptāyāṃ mūṣāyāṃ cāndhitaṃ dhamet / karīṣāgnau divārātrau dhmāte khoṭaṃ bhavettu tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचटंकणसौवीरैः शोधयेत्तं धमन् धमन् । रसबीजमिदं ख्यातं पूर्ववत् शतवेधकम् । जायते रसराजोऽयं कुरुते कनकं शुभम्
kācaṭaṃkaṇasauvīraiḥ śodhayettaṃ dhaman dhaman / rasabījamidaṃ khyātaṃ pūrvavat śatavedhakam / jāyate rasarājo'yaṃ kurute kanakaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेर्चुर्य्:: रञ्जन:: रेद् अथवा समुखे सूते पूर्ववज्जारयेद्दिनम् । पञ्चपञ्चांशगुणितं यदा ग्रसति पारदः
mercury:: rañjana:: red athavā samukhe sūte pūrvavajjārayeddinam / pañcapañcāṃśaguṇitaṃ yadā grasati pāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसबीजेन चान्येन त्रिधा सार्यं क्रमेण वै । सारिते जारणा कार्या मुखं बद्ध्वाथ बन्धयेत् । शब्दवेधी भवेत्साक्षात्ताम्रं स्वर्णं करोति वै
rasabījena cānyena tridhā sāryaṃ krameṇa vai / sārite jāraṇā kāryā mukhaṃ baddhvātha bandhayet / śabdavedhī bhavetsākṣāttāmraṃ svarṇaṃ karoti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसबीजम् पक्वबीजस्य चूर्णं तु पूर्ववच्चाभिषेकितम् । षोडशांशेन सूतस्य समुखस्य तु चारयेत्
rasabījam pakvabījasya cūrṇaṃ tu pūrvavaccābhiṣekitam / ṣoḍaśāṃśena sūtasya samukhasya tu cārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्व्यङ्गुल्यां मर्दनेनैव घर्मे चरति तत्क्षणात् । तद्बीजं जारयेत्तस्य स्वेदनैश्चाभ्रसत्ववत्
dvyaṅgulyāṃ mardanenaiva gharme carati tatkṣaṇāt / tadbījaṃ jārayettasya svedanaiścābhrasatvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन क्रमयोगेन समं बीजं तु सारयेत् । तद्वद् द्वादशभागेन पक्वबीजं तु तस्य वै
anena kramayogena samaṃ bījaṃ tu sārayet / tadvad dvādaśabhāgena pakvabījaṃ tu tasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चारयेन्मर्दयन्नेव कच्छपाख्ये ऽथ जारयेत् । अभ्रसत्वप्रकारेण समं यावच्च जारयेत्
cārayenmardayanneva kacchapākhye 'tha jārayet / abhrasatvaprakāreṇa samaṃ yāvacca jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तस्याष्टमांशेन पक्वबीजं तु दापयेत् । मर्दयेत्तप्तखल्वे तत् चरत्येव हि तत्क्षणात्
tatastasyāṣṭamāṃśena pakvabījaṃ tu dāpayet / mardayettaptakhalve tat caratyeva hi tatkṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं सूतं सूरणे कंदे गर्भे क्षिप्त्वा निरुध्य च । लिप्त्वा कंदं पुटे पच्याद्यथा कंदो न दह्यते
taṃ sūtaṃ sūraṇe kaṃde garbhe kṣiptvā nirudhya ca / liptvā kaṃdaṃ puṭe pacyādyathā kaṃdo na dahyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव ग्रसते सूतो जीर्णे ग्रासं तु दापयेत् । अनेन क्रमयोगेन समबीजं समं पुनः
tatraiva grasate sūto jīrṇe grāsaṃ tu dāpayet / anena kramayogena samabījaṃ samaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादांशं पक्वबीजं तु दत्त्वा चार्यं च मर्दयेत् । मूषायन्त्रे ततो जार्यं स्वेदनेन पुनः पुनः
pādāṃśaṃ pakvabījaṃ tu dattvā cāryaṃ ca mardayet / mūṣāyantre tato jāryaṃ svedanena punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन क्रमयोगेन समबीजं च जारयेत् । एवं चतुर्गुणे जीर्णे पक्वबीजे तु पारदे । जायते कुंकुमाभस्तु रसेन्द्रो बलवत्तरः
anena kramayogena samabījaṃ ca jārayet / evaṃ caturguṇe jīrṇe pakvabīje tu pārade / jāyate kuṃkumābhastu rasendro balavattaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूमवेधी शब्दवेधी पाषाणवेधी रसः अभ्रकं भ्रामकं ब्राह्मी मृतलोहाष्टकं तथा । महारसाश्चोपरसाः कटुतुम्ब्याश्च बीजकम्
dhūmavedhī śabdavedhī pāṣāṇavedhī rasaḥ abhrakaṃ bhrāmakaṃ brāhmī mṛtalohāṣṭakaṃ tathā / mahārasāścoparasāḥ kaṭutumbyāśca bījakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खनाभिर्मेषशृङ्गी वज्रकंदं समं समम् । मयूरस्य तु रक्तेन सर्वं पाच्यं दिनावधि
śaṅkhanābhirmeṣaśṛṅgī vajrakaṃdaṃ samaṃ samam / mayūrasya tu raktena sarvaṃ pācyaṃ dināvadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तं मर्दयेत्खोटं शिखिरक्ते दिनद्वयम् । अनेन मृतवज्रं तु लेपितं कारयेत्ततः
tatastaṃ mardayetkhoṭaṃ śikhirakte dinadvayam / anena mṛtavajraṃ tu lepitaṃ kārayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूषामाम्रफलाकारां द्विद्विलिप्तां तु कारयेत् । तन्मध्ये पूर्वसूतं तु पादांशं लिप्तवज्रकम्
mūṣāmāmraphalākārāṃ dvidviliptāṃ tu kārayet / tanmadhye pūrvasūtaṃ tu pādāṃśaṃ liptavajrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा वज्रबीजं च पूर्वकल्केन लेपितम् । अथवा द्वंद्वितं वज्रं समं स्वर्णेन यत्कृतम्
athavā vajrabījaṃ ca pūrvakalkena lepitam / athavā dvaṃdvitaṃ vajraṃ samaṃ svarṇena yatkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तल्लिप्तं पूर्वकल्केन पादांशं तत्र निक्षिपेत् । आच्छादितं धमेन्मन्दं मूषाधोमुखवायुना
talliptaṃ pūrvakalkena pādāṃśaṃ tatra nikṣipet / ācchāditaṃ dhamenmandaṃ mūṣādhomukhavāyunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.