Nityanathasiddha: Rasaratnakara 3.4

समावर्त्य विचूर्ण्याथ सिद्धचूर्णेन पूर्ववत् । नागमेकं द्वयं शुल्बं तच्छुल्वेनैव पन्नगम्

samāvartya vicūrṇyātha siddhacūrṇena pūrvavat / nāgamekaṃ dvayaṃ śulbaṃ tacchulvenaiva pannagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्ध्वा ध्मातं च तच्चूर्ण्य सिद्धचूर्णेन पूर्ववत् । सिद्धचूर्णत्रयो भागा भागैकं हेमगैरिकम्

ruddhvā dhmātaṃ ca taccūrṇya siddhacūrṇena pūrvavat / siddhacūrṇatrayo bhāgā bhāgaikaṃ hemagairikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्ध्वा ध्मातं पुनश्चूर्ण्य सिद्धचूर्णेन पूर्ववत् । वेध:: सिल्वेर् => गोल्द् गन्धकेन हतं शुल्वं माक्षिकं च समं समम्

ruddhvā dhmātaṃ punaścūrṇya siddhacūrṇena pūrvavat / vedha:: silver => gold gandhakena hataṃ śulvaṃ mākṣikaṃ ca samaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसपाच्चित्रकद्रावैर् दिनमेकं विमर्दयेत् । तेनैव तारपत्राणि लिप्त्वा रुद्ध्वा पुटे पचेत्

haṃsapāccitrakadrāvair dinamekaṃ vimardayet / tenaiva tārapatrāṇi liptvā ruddhvā puṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् उद्धृत्य धमेत्पश्चात्कृत्वा पत्राणि लेपयेत् । पूर्वकल्केन रुद्ध्वाथ पुटं दत्त्वा समुद्धरेत्

tam uddhṛtya dhametpaścātkṛtvā patrāṇi lepayet / pūrvakalkena ruddhvātha puṭaṃ dattvā samuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं दशधा कुर्यात्तारमायाति काञ्चनम् । सिल्वेर्:: रञ्जन तीक्ष्णं द्वयं त्रयं घोषमारं भागचतुष्टयम्

ityevaṃ daśadhā kuryāttāramāyāti kāñcanam / silver:: rañjana tīkṣṇaṃ dvayaṃ trayaṃ ghoṣamāraṃ bhāgacatuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवभागं ताम्रचूर्णं नागं च नवभागकम् । अंधमूषागतं ध्मातं तत् खोटं सूक्ष्मचूर्णितम्

navabhāgaṃ tāmracūrṇaṃ nāgaṃ ca navabhāgakam / aṃdhamūṣāgataṃ dhmātaṃ tat khoṭaṃ sūkṣmacūrṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धचूर्णेन संयुक्तं पूर्ववत् ताररञ्जनम् । ?? मृतनागसमं तुत्थं द्वाभ्यां तुल्यं च माक्षिकम्

siddhacūrṇena saṃyuktaṃ pūrvavat tārarañjanam / ?? mṛtanāgasamaṃ tutthaṃ dvābhyāṃ tulyaṃ ca mākṣikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं मृतनागं वा सिद्धचूर्णेन पूर्ववत् । वेध:: सिल्वेर् => गोल्द् नागाभ्रं वाथ वङ्गाभ्रमन्धयित्वा धमेद्धठात्

kevalaṃ mṛtanāgaṃ vā siddhacūrṇena pūrvavat / vedha:: silver => gold nāgābhraṃ vātha vaṅgābhramandhayitvā dhameddhaṭhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्खोटं सूक्ष्मचूर्णं तु सिद्धचूर्णेन संयुतम् । पूर्ववत् क्रमयोगेन तारमायाति काञ्चनम्

tatkhoṭaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu siddhacūrṇena saṃyutam / pūrvavat kramayogena tāramāyāti kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेध:: सिल्वेर् => गोल्द् तीक्ष्णं शुल्बं नागवङ्गं मृतं नागं तु तुत्थकम् । चूर्णितं भागमेकैकं द्वौ भागौ हेममाक्षिकम्

vedha:: silver => gold tīkṣṇaṃ śulbaṃ nāgavaṅgaṃ mṛtaṃ nāgaṃ tu tutthakam / cūrṇitaṃ bhāgamekaikaṃ dvau bhāgau hemamākṣikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रमूषागतं रुद्ध्वा ध्मातं खोटं सुचूर्णितम् । सिद्धचूर्णेन संयुक्तं तारमायाति काञ्चनम्

vajramūṣāgataṃ ruddhvā dhmātaṃ khoṭaṃ sucūrṇitam / siddhacūrṇena saṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारारिष्ट:: प्रोदुच्तिओन् शुल्बचूर्णं तीक्ष्णचूर्णं तुल्यं रुद्ध्वा धमेद्धठात् । तत् खोटं सिद्धचूर्णं तु मर्द्यं पाच्यं च पूर्ववत्

tārāriṣṭa:: production śulbacūrṇaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ tulyaṃ ruddhvā dhameddhaṭhāt / tat khoṭaṃ siddhacūrṇaṃ tu mardyaṃ pācyaṃ ca pūrvavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव मधुयुक्तेन तारपत्राणि लेपयेत् । रुद्ध्वा गजपुटे पच्यादेवं वारत्रये कृते

tenaiva madhuyuktena tārapatrāṇi lepayet / ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratraye kṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतवर्णं भवेत्तत्तु तारारिष्टं निगद्यते । तारारिष्ट:: प्रोदुच्तिओन् वङ्गं नागं समं कान्तमथवा ताम्रनागकम्

pītavarṇaṃ bhavettattu tārāriṣṭaṃ nigadyate / tārāriṣṭa:: production vaṅgaṃ nāgaṃ samaṃ kāntamathavā tāmranāgakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिकं शुल्बतीक्ष्णं च शुल्वं नागं सवङ्गकम् । एते योगास्तु चत्वारः पृथक् चूर्णानि कारयेत्

mākṣikaṃ śulbatīkṣṇaṃ ca śulvaṃ nāgaṃ savaṅgakam / ete yogāstu catvāraḥ pṛthak cūrṇāni kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथग्ध्मातानि खोटानि सिद्धचूर्णयुतानि च । मर्दनादिपुटान्तानि तारारिष्टकराणि वै

pṛthagdhmātāni khoṭāni siddhacūrṇayutāni ca / mardanādipuṭāntāni tārāriṣṭakarāṇi vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेध:: सिल्वेर् => गोल्द् (wइथ् तारारिष्ट) पूर्ववल्लेपयोगेन प्रत्येकेन तु कारयेत् । तारारिष्टस्य तस्यैव स्वर्णीकरणमुच्यते

vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa) pūrvavallepayogena pratyekena tu kārayet / tārāriṣṭasya tasyaiva svarṇīkaraṇamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेध:: सिल्वेर् => गोल्द् (wइथ् तारारिष्ट) शुद्धवैक्रान्तभागैकं किंवा वैक्रान्तसत्त्वकम् । नागचूर्णं तु भागैकमन्धमूषागतं धमेत्

vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa) śuddhavaikrāntabhāgaikaṃ kiṃvā vaikrāntasattvakam / nāgacūrṇaṃ tu bhāgaikamandhamūṣāgataṃ dhamet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धचूर्णेन संयुक्तं मर्दनादिपुटान्तकम् । कर्तव्यं पूर्ववत्प्राज्ञैस्तमादाय विमर्दयेत्

siddhacūrṇena saṃyuktaṃ mardanādipuṭāntakam / kartavyaṃ pūrvavatprājñaistamādāya vimardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुना याममात्रं तु तेन लेपं तु कारयेत् । शतांशेन तु पत्राणां तारारिष्टस्य यत्नतः

madhunā yāmamātraṃ tu tena lepaṃ tu kārayet / śatāṃśena tu patrāṇāṃ tārāriṣṭasya yatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्ध्वा गजपुटे पक्त्वा दिव्यं भवति काञ्चनम् । वेध:: सिल्वेर् => गोल्द् (wइथ् तारारिष्ट) राजावर्तं हिङ्गुलकं कंकुष्ठं च प्रवालकम्

ruddhvā gajapuṭe paktvā divyaṃ bhavati kāñcanam / vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa) rājāvartaṃ hiṅgulakaṃ kaṃkuṣṭhaṃ ca pravālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्येकं कर्षमात्रं स्याद्रसकस्य पलं तथा । सूक्ष्मचूर्णं कृतं सर्वं सिद्धचूर्णेन संयुतम्

pratyekaṃ karṣamātraṃ syādrasakasya palaṃ tathā / sūkṣmacūrṇaṃ kṛtaṃ sarvaṃ siddhacūrṇena saṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्धमूषागतं ध्मातं मर्दनादिपुटान्तकम् । पूर्ववत् कारयेत्पश्चान्मधुना सह मिश्रयेत्

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ mardanādipuṭāntakam / pūrvavat kārayetpaścānmadhunā saha miśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारारिष्टस्य पत्राणि लेपयित्वा पुटे पचेत् । एवं वारत्रयं कुर्याद्दिव्यं भवति काञ्चनम्

tārāriṣṭasya patrāṇi lepayitvā puṭe pacet / evaṃ vāratrayaṃ kuryāddivyaṃ bhavati kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेध:: सिल्वेर् => गोल्द् (wइथ् तारारिष्ट) माक्षिकं दरदं तुत्थं राजावर्तं प्रवालकम् । एतानि समभागानि द्विभागो रसको भवेत्

vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa) mākṣikaṃ daradaṃ tutthaṃ rājāvartaṃ pravālakam / etāni samabhāgāni dvibhāgo rasako bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेषीक्षीरेण तत्सर्वं दिनमेकं विमर्दयेत् । छायाशुष्कं तु तत्कृत्वा तुल्यांशं मित्रपंचकम्

meṣīkṣīreṇa tatsarvaṃ dinamekaṃ vimardayet / chāyāśuṣkaṃ tu tatkṛtvā tulyāṃśaṃ mitrapaṃcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्त्वा तु मर्दयेत् खल्वे तारारिष्टं तु लेपयेत् । प्रथमं समकल्केन रुद्ध्वा गजपुटे पचेत्

dattvā tu mardayet khalve tārāriṣṭaṃ tu lepayet / prathamaṃ samakalkena ruddhvā gajapuṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धकल्केन लेप्योऽथ पादकल्केन वै पुनः । एवं पुटत्रये दत्ते दिव्यं भवति कांचनम्

ardhakalkena lepyo'tha pādakalkena vai punaḥ / evaṃ puṭatraye datte divyaṃ bhavati kāṃcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेध:: सिल्वेर् => गोल्द् (wइथ् तारारिष्ट) रसकं नागसंतुल्यं रुद्ध्वा खोटं प्रकारयेत् । सिद्धचूर्णेन संयुक्तं पुटान्ते पूर्ववत्कृतम्

vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa) rasakaṃ nāgasaṃtulyaṃ ruddhvā khoṭaṃ prakārayet / siddhacūrṇena saṃyuktaṃ puṭānte pūrvavatkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव मधुनाक्तेन तारारिष्टं प्रलेपयेत् । रुद्ध्वा रुद्ध्वा पुटैः पच्यात्त्रिधा भवति काञ्चनम्

tenaiva madhunāktena tārāriṣṭaṃ pralepayet / ruddhvā ruddhvā puṭaiḥ pacyāttridhā bhavati kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेध:: सिल्वेर् => गोल्द् (wइथ् चोप्पेर्) शुल्बपत्राणि तप्तानि आरनाले विनिक्षिपेत् । पुनः पाच्यं पुनः क्षेप्यं यावत्तत्रैव शीर्यते

vedha:: silver => gold (with copper) śulbapatrāṇi taptāni āranāle vinikṣipet / punaḥ pācyaṃ punaḥ kṣepyaṃ yāvattatraiva śīryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पत्रमारनालस्थं क्षालयेदारनालकैः । पादांशं टङ्कणं दत्त्वा याममम्लेन पेषयेत्

tatpatramāranālasthaṃ kṣālayedāranālakaiḥ / pādāṃśaṃ ṭaṅkaṇaṃ dattvā yāmamamlena peṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्ध्वा लघुपुटैः पच्यादेवं शतपुटैः पचेत् । मध्वाज्यं टङ्कणः पश्चात्पच्याद्रुद्ध्वा धमेद्धठात्

ruddhvā laghupuṭaiḥ pacyādevaṃ śatapuṭaiḥ pacet / madhvājyaṃ ṭaṅkaṇaḥ paścātpacyādruddhvā dhameddhaṭhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छुल्बं कालिकाहीनं जायते शुकतुण्डवत् । तच्छुल्बं त्रिगुणं तारे निर्वाप्यं काञ्चनं भवेत्

tacchulbaṃ kālikāhīnaṃ jāyate śukatuṇḍavat / tacchulbaṃ triguṇaṃ tāre nirvāpyaṃ kāñcanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेध:: सिल्वेर् => गोल्द् शिग्रुपत्रसमैः पत्रैर्मूलैः प्रवालसंनिभैः । ज्ञेया दिव्यौषधी सिद्धा नाम्ना सा कीटमारिणी

vedha:: silver => gold śigrupatrasamaiḥ patrairmūlaiḥ pravālasaṃnibhaiḥ / jñeyā divyauṣadhī siddhā nāmnā sā kīṭamāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्द्रवैः पारदो मर्द्यो यावत्सप्तदिनावधि । तेनैव तारपत्राणि प्रलिप्तानि विशोषयेत्

taddravaiḥ pārado mardyo yāvatsaptadināvadhi / tenaiva tārapatrāṇi praliptāni viśoṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्ध्वा गजपुटे पच्यादेवं कुर्यात्त्रिसप्तधा । जायते कनकं दिव्यं पुरा नागार्जुनोदितम्

ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ kuryāttrisaptadhā / jāyate kanakaṃ divyaṃ purā nāgārjunoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेध:: सिल्वेर् => गोल्द् शुद्धसूतसमा राजी सूतपादं च गन्धकम् । मृद्भाण्डे पाचयेच्चुल्ल्यां धत्तूरद्रवसंयुतम्

vedha:: silver => gold śuddhasūtasamā rājī sūtapādaṃ ca gandhakam / mṛdbhāṇḍe pācayeccullyāṃ dhattūradravasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासाकाष्ठेन तन्मर्द्यं द्रवो देयः पुनः पुनः । एवं दिनत्रयं कुर्याज्जायते भस्मसूतकः

vāsākāṣṭhena tanmardyaṃ dravo deyaḥ punaḥ punaḥ / evaṃ dinatrayaṃ kuryājjāyate bhasmasūtakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मर्द्यं मातुलुङ्गाम्लैर्दिनमेकं तु तेन वै । चतुःषष्टितमांशेन तारपत्राणि लेपयेत्

tanmardyaṃ mātuluṅgāmlairdinamekaṃ tu tena vai / catuḥṣaṣṭitamāṃśena tārapatrāṇi lepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्ध्वा गजपुटे पच्यादेवं वारत्रये कृते । तत्तारं जायते स्वर्णं महादेवेन भाषितम्

ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratraye kṛte / tattāraṃ jāyate svarṇaṃ mahādevena bhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारस्य रञ्जनमिदं सुखभोगहेतुं कृत्वा विवेकमतिभिर्भुवने जनानाम् । देयं सदा सकलकीर्तिशुभाप्तिसिद्ध्यै नो चेद्वने वसतिरेव परा हि धन्या

tārasya rañjanamidaṃ sukhabhogahetuṃ kṛtvā vivekamatibhirbhuvane janānām / deyaṃ sadā sakalakīrtiśubhāptisiddhyai no cedvane vasatireva parā hi dhanyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.