Library·Nityanathasiddha: Rasaratnakara·3·3.8

Nityanathasiddha: Rasaratnakara 3.8

साबुणीसत्त्वपादांशं दत्त्वा पिष्ट्वा पचेत्पुनः । पूर्ववद् वालुकायन्त्रे कूपिकामष्टयामकम्

sābuṇīsattvapādāṃśaṃ dattvā piṣṭvā pacetpunaḥ / pūrvavad vālukāyantre kūpikāmaṣṭayāmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सत्त्वं तिलतैलं च समांशे पिशिते पचेत् । चालयेल्लोहपात्रे तु तैलं यावत्तु जीर्यते

tatsattvaṃ tilatailaṃ ca samāṃśe piśite pacet / cālayellohapātre tu tailaṃ yāvattu jīryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं सप्तधा पाच्यं समं तैले पुनः पुनः । तद्वच्च सप्तधा पाच्यं सिद्धं कथकेन समं समम्

ityevaṃ saptadhā pācyaṃ samaṃ taile punaḥ punaḥ / tadvacca saptadhā pācyaṃ siddhaṃ kathakena samaṃ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःषष्टितमांशेन द्रुतं शुल्बं तु वेधयेत् । वेधयेत् कुन्तवेधेन ढालयेद्दधिगोमये । पादांशं दापयेद् बीजं तारं भवति शोभनम्

catuḥṣaṣṭitamāṃśena drutaṃ śulbaṃ tu vedhayet / vedhayet kuntavedhena ḍhālayeddadhigomaye / pādāṃśaṃ dāpayed bījaṃ tāraṃ bhavati śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिल्वेर्:: शोधन (?); चोप्पेर् + सिल्वेर् => सिल्वेर् (?) टंकणं शुद्धतालस्य दशांशेन दापयेत् । मेषीक्षीरैस्तथाज्यैश्च खल्वे मर्द्यं दिनत्रयम्

silver:: śodhana (?); copper + silver => silver (?) ṭaṃkaṇaṃ śuddhatālasya daśāṃśena dāpayet / meṣīkṣīraistathājyaiśca khalve mardyaṃ dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनमेरंडतैलेन मर्द्यं कूप्यां निवेशयेत् । पूर्ववत्पाचयेद्यंत्रे द्रवे शुष्के निवेशयेत्

dinameraṃḍatailena mardyaṃ kūpyāṃ niveśayet / pūrvavatpācayedyaṃtre drave śuṣke niveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्राह्यं षोडशयामान्ते सत्त्वं मृदुतरं महत् । षोडशांशेन तेनैव शुल्बकं तेन वेधयेत्

grāhyaṃ ṣoḍaśayāmānte sattvaṃ mṛdutaraṃ mahat / ṣoḍaśāṃśena tenaiva śulbakaṃ tena vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारार्धं च द्रुतं द्राव्यं शुद्धं भवति पूर्ववत्

tārārdhaṃ ca drutaṃ drāvyaṃ śuddhaṃ bhavati pūrvavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोप्पेर् + सिल्वेर् => सिल्वेर् षण् निष्कं ताम्रमावर्त्य आखुपाषाणनिष्ककम् । प्रदेयं कुंतवेधेन ह्यर्धबीजं भवेद्दलम्

copper + silver => silver ṣaṇ niṣkaṃ tāmramāvartya ākhupāṣāṇaniṣkakam / pradeyaṃ kuṃtavedhena hyardhabījaṃ bhaveddalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालकं टंकणं सर्जिक्षारं चैवापामार्गजम् । वज्रिदुग्धैः समं मर्द्यं खल्वे यामचतुष्टयम्

tālakaṃ ṭaṃkaṇaṃ sarjikṣāraṃ caivāpāmārgajam / vajridugdhaiḥ samaṃ mardyaṃ khalve yāmacatuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन चार्धभागेन ताम्रपत्राणि लेपयेत् । अंधमूषागतं ध्मातम् एवं वारत्रये कृते । तारार्धेन समावर्त्य शुद्धतारं भवेत्तु तत्

anena cārdhabhāgena tāmrapatrāṇi lepayet / aṃdhamūṣāgataṃ dhmātam evaṃ vāratraye kṛte / tārārdhena samāvartya śuddhatāraṃ bhavettu tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोप्पेर् => सिल्वेर् गुंजाकार्पासशिग्रूणां तैलमेकस्य चाहरेत् । तस्मिंस्तैले द्रुतं ताम्रं ढालयेच्च त्रिसप्तधा

copper => silver guṃjākārpāsaśigrūṇāṃ tailamekasya cāharet / tasmiṃstaile drutaṃ tāmraṃ ḍhālayecca trisaptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडंशं दापयेद् बीजं शुद्धतारं भवेत्तु तत् । शिग्रुमूलप्रलिप्तायां मूषायां द्रावयेत्ततः

ṣaḍaṃśaṃ dāpayed bījaṃ śuddhatāraṃ bhavettu tat / śigrumūlapraliptāyāṃ mūṣāyāṃ drāvayettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिल्वेर्, गोल्द्:: मृदूकरण अर्कापामार्गकदलीभस्मतोयेन लोलयेत् । तद्वस्त्रगलितं ग्राह्यं स्वच्छं तोयं तदातपे

silver, gold:: mṛdūkaraṇa arkāpāmārgakadalībhasmatoyena lolayet / tadvastragalitaṃ grāhyaṃ svacchaṃ toyaṃ tadātape

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोषितं लवणं तस्मात्समादाय प्रयत्नतः । रौप्ये वा यदि वा स्वर्णे द्राविते शतमांशतः

śoṣitaṃ lavaṇaṃ tasmātsamādāya prayatnataḥ / raupye vā yadi vā svarṇe drāvite śatamāṃśataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेव दापयेद्वाप्यं ढालयेत्तिलतैलके । इत्येवं तु त्रिधा कुर्याद् अत्यन्तं मृदुतां व्रजेत्

tadeva dāpayedvāpyaṃ ḍhālayettilatailake / ityevaṃ tu tridhā kuryād atyantaṃ mṛdutāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदूकरण अश्वगोमहिषीणां च खुरं शृङ्गं समाहरेत् । तच्चूर्णवापमात्रेण अत्यन्तं मृदुतां व्रजेत्

mṛdūkaraṇa aśvagomahiṣīṇāṃ ca khuraṃ śṛṅgaṃ samāharet / taccūrṇavāpamātreṇa atyantaṃ mṛdutāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदूकरण गजदन्तस्य चूर्णं वा शुष्कं वाथ नृणां मलम् । कठिने दापयेद्वापं भवेन्मृदुतरं महत्

mṛdūkaraṇa gajadantasya cūrṇaṃ vā śuṣkaṃ vātha nṛṇāṃ malam / kaṭhine dāpayedvāpaṃ bhavenmṛdutaraṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दल (?):: निर्मलीकरण (?) नानाविधानि कार्याणि भूषणानि दलेन वै । श्वेतं रक्तं च वर्षाभूमूलं पिष्ट्वारनालकैः

dala (?):: nirmalīkaraṇa (?) nānāvidhāni kāryāṇi bhūṣaṇāni dalena vai / śvetaṃ raktaṃ ca varṣābhūmūlaṃ piṣṭvāranālakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वाथ लवणं किंचित् क्षिप्त्वा तत्रैव पेषयेत् । तत्किंचिद्दलजातं तु घटिकार्धात्समुद्धरेत्

piṣṭvātha lavaṇaṃ kiṃcit kṣiptvā tatraiva peṣayet / tatkiṃciddalajātaṃ tu ghaṭikārdhātsamuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घर्षयन् लवणाम्लाभ्यां धाम्यमग्नौ पुनः पचेत् । इत्येवं तु त्रिधा कुर्यात् दलं भवति निर्मलम्

gharṣayan lavaṇāmlābhyāṃ dhāmyamagnau punaḥ pacet / ityevaṃ tu tridhā kuryāt dalaṃ bhavati nirmalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दल (?):: निर्मलीकरण (?) फट्करीचूर्णमादाय खर्परे ह्यधरोत्तरम् । दत्त्वा दलस्य संरुध्य सम्यग्गजपुटे पचेत्

dala (?):: nirmalīkaraṇa (?) phaṭkarīcūrṇamādāya kharpare hyadharottaram / dattvā dalasya saṃrudhya samyaggajapuṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदाय रज्जुकां बद्ध्वा दोलायंत्रे दिनं पचेत् । चिञ्चारनालभाण्डे तु शुभ्रं भवति शंखवत्

ādāya rajjukāṃ baddhvā dolāyaṃtre dinaṃ pacet / ciñcāranālabhāṇḍe tu śubhraṃ bhavati śaṃkhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिनवसुखसाध्यैः साधने युक्तिगर्भैर्गदितमिह सुसिद्धं स्तम्भनं शुद्धबंगे । सुगममपि च तारं सूतशुल्बारयोगैः दलम् अतिमलहीनं वार्तिकानां हितार्थम्

abhinavasukhasādhyaiḥ sādhane yuktigarbhairgaditamiha susiddhaṃ stambhanaṃ śuddhabaṃge / sugamamapi ca tāraṃ sūtaśulbārayogaiḥ dalam atimalahīnaṃ vārtikānāṃ hitārtham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.