Library·Nityanathasiddha: Rasaratnakara·3·3.9

Nityanathasiddha: Rasaratnakara 3.9

वज्रेण हेममिलितेन तु रञ्जितेन सूतेन हेममिलितेन सुरञ्जितेन । योगैः सुसुन्दरतरैः कनकाद्रिकूटं कृत्वाथ शक्रपदहेतुमखांश्च कुर्यात्

vajreṇa hemamilitena tu rañjitena sūtena hemamilitena surañjitena / yogaiḥ susundarataraiḥ kanakādrikūṭaṃ kṛtvātha śakrapadahetumakhāṃśca kuryāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वन्द्वमेलापन अयस्कांतमुखं गुंजां तयोर्द्विगुणगंधकम् । स्त्रीस्तन्यैः पेषितं लेप्यं मूषायां द्वंद्वमेलकम्

dvandvamelāpana ayaskāṃtamukhaṃ guṃjāṃ tayordviguṇagaṃdhakam / strīstanyaiḥ peṣitaṃ lepyaṃ mūṣāyāṃ dvaṃdvamelakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वन्द्वमेलन:: वज्र गंधशशदन्ताश्च भ्रामकस्य मुखं तथा । अम्लवेतसः शिलाधातुः सर्वं तुल्यं प्रपेषयेत्

dvandvamelana:: vajra gaṃdhaśaśadantāśca bhrāmakasya mukhaṃ tathā / amlavetasaḥ śilādhātuḥ sarvaṃ tulyaṃ prapeṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषालेपेन तेनैव वज्रद्वंद्वं मिलत्यलम्

mūṣālepena tenaiva vajradvaṃdvaṃ milatyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रद्वन्द्वमेलापन (३) महिषीकर्णनेत्रोत्थमलं चूर्णं च टंकणम् । स्त्रीस्तन्यं कर्कटास्थीनि शिलाजतु समं समम् । पिष्ट्वा मूषां प्रलेपेन वज्रद्वन्द्वेषु मेलकम्

vajradvandvamelāpana (3) mahiṣīkarṇanetrotthamalaṃ cūrṇaṃ ca ṭaṃkaṇam / strīstanyaṃ karkaṭāsthīni śilājatu samaṃ samam / piṣṭvā mūṣāṃ pralepena vajradvandveṣu melakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रद्वन्द्वमेलापन (४) भ्रमरास्थिनृकेशांश्च टंकणं कांतजं मुखम् । बालवत्सपुरीषं च स्त्रीस्तन्येन तु पेषयेत् । तत्कल्कलिप्तमूषायां वज्रद्वंद्वं मिलत्यलम्

vajradvandvamelāpana (4) bhramarāsthinṛkeśāṃśca ṭaṃkaṇaṃ kāṃtajaṃ mukham / bālavatsapurīṣaṃ ca strīstanyena tu peṣayet / tatkalkaliptamūṣāyāṃ vajradvaṃdvaṃ milatyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रसूतमेलापन भूनागं कांतपाषाणं माक्षिकं टंकणं मधु । स्नुक्पयःकर्कटास्थीनि काचमर्कपयः समम्

vajrasūtamelāpana bhūnāgaṃ kāṃtapāṣāṇaṃ mākṣikaṃ ṭaṃkaṇaṃ madhu / snukpayaḥkarkaṭāsthīni kācamarkapayaḥ samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीस्तन्यैः पेषितं सर्वं मूषालेपं तु कारयेत् । तन्मध्यस्थं वज्रसूतं हठाद्ध्माते मिलत्यलम्

strīstanyaiḥ peṣitaṃ sarvaṃ mūṣālepaṃ tu kārayet / tanmadhyasthaṃ vajrasūtaṃ haṭhāddhmāte milatyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णवज्रमेलापन (द्वन्दखोट) मृतवज्रस्य चत्वारो भागा द्वादशहाटकम् । नागस्य च त्रयो भागाः षट् शुद्धस्य च पारदात्

svarṇavajramelāpana (dvandakhoṭa) mṛtavajrasya catvāro bhāgā dvādaśahāṭakam / nāgasya ca trayo bhāgāḥ ṣaṭ śuddhasya ca pāradāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकीकृत्य तु तन्मर्द्यं दिनमम्लेन केनचित् । तप्तखल्वे तु तत्कल्कं समुद्धृत्य निरोधयेत्

ekīkṛtya tu tanmardyaṃ dinamamlena kenacit / taptakhalve tu tatkalkaṃ samuddhṛtya nirodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषायां द्वन्द्वलिप्तायां हठाद्ध्माते मिलत्यलम्

mūṣāyāṃ dvandvaliptāyāṃ haṭhāddhmāte milatyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णवज्रमेलापन (२) क्षारैरुत्पलसारिण्या मृतं वज्रं विभावयेत् । दिनैकं शोधितं पिष्टम् एकैकां कारयेद्वटीम्

svarṇavajramelāpana (2) kṣārairutpalasāriṇyā mṛtaṃ vajraṃ vibhāvayet / dinaikaṃ śodhitaṃ piṣṭam ekaikāṃ kārayedvaṭīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभागं पारदं चैव भागाश्चत्वारि हाटकम् । अम्लेन कारयेत्पिष्टीं तद्गर्भे तां क्षिपेद्वटीम्

tribhāgaṃ pāradaṃ caiva bhāgāścatvāri hāṭakam / amlena kārayetpiṣṭīṃ tadgarbhe tāṃ kṣipedvaṭīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूर्जपत्रेण तद्बद्ध्वा धान्यराशौ विनिक्षिपेत् । पक्षमात्रात्समुद्धृत्य पूर्वमूषागतं धमेत्

bhūrjapatreṇa tadbaddhvā dhānyarāśau vinikṣipet / pakṣamātrātsamuddhṛtya pūrvamūṣāgataṃ dhamet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिलत्येव न संदेहो धाम्यमानं पुनः पुनः

milatyeva na saṃdeho dhāmyamānaṃ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णवज्रमेलापन (द्वन्द्वखोट, २) मृतवज्रस्य भागैकं स्वर्णपत्रेण वेष्टयेत् । सम्यक् षोडशभागेन मूषायां पूर्ववत्क्षिपेत्

svarṇavajramelāpana (dvandvakhoṭa, 2) mṛtavajrasya bhāgaikaṃ svarṇapatreṇa veṣṭayet / samyak ṣoḍaśabhāgena mūṣāyāṃ pūrvavatkṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णतुल्यं सितं काचम् अथवा नृकपालकम् । चूर्णयित्वा क्षिपेत्तस्यां रुद्ध्वा तीव्राग्निना धमेत्

svarṇatulyaṃ sitaṃ kācam athavā nṛkapālakam / cūrṇayitvā kṣipettasyāṃ ruddhvā tīvrāgninā dhamet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्धृत्य पुनर्देयं काचं वा नृकपालकम् । लिप्त्वा मूषां धमेत्तदेवं मूषासु सप्तसु

samuddhṛtya punardeyaṃ kācaṃ vā nṛkapālakam / liptvā mūṣāṃ dhamettadevaṃ mūṣāsu saptasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेम्ना मिलति तद्वज्रम् इत्येवं मेलयेत्पुनः । यावन्मिलति पादांशं सुवर्णे मृतवज्रकम्

hemnā milati tadvajram ityevaṃ melayetpunaḥ / yāvanmilati pādāṃśaṃ suvarṇe mṛtavajrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोप्पेर् => गोल्द् द्विभागं द्वंद्वखोटस्य त्रिभागं द्रुतसूतकम् । मर्दयेदम्लयोगेन दिनान्ते तं च गोलकम्

copper => gold dvibhāgaṃ dvaṃdvakhoṭasya tribhāgaṃ drutasūtakam / mardayedamlayogena dinānte taṃ ca golakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेषशृंग्यास्तु पञ्चाङ्गं स्त्रीस्तन्येन तु पेषयेत् । अनेन वेधयेद् गोलं तद्बहिर्निगलेन च

meṣaśṛṃgyāstu pañcāṅgaṃ strīstanyena tu peṣayet / anena vedhayed golaṃ tadbahirnigalena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वेदादिमेलनान्तं च कारयेद्धेमपिष्टिवत् । मेषशृंगीभवैः क्षारैस्तत्खोटं मर्दयेत्क्षणम्

svedādimelanāntaṃ ca kārayeddhemapiṣṭivat / meṣaśṛṃgībhavaiḥ kṣāraistatkhoṭaṃ mardayetkṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषान्तर्लेपयेत्तेन तत्तुल्यं हाटकं क्षिपेत् । यावज्जीर्णं धमेत्तावत्पुनः स्वर्णं च दापयेत्

mūṣāntarlepayettena tattulyaṃ hāṭakaṃ kṣipet / yāvajjīrṇaṃ dhamettāvatpunaḥ svarṇaṃ ca dāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जारयेद्धमनेनैव दत्त्वा विडवटीं क्रमात् । एवं विंशगुणं यावत्तावत्स्वर्णं च जारयेत्

jārayeddhamanenaiva dattvā viḍavaṭīṃ kramāt / evaṃ viṃśaguṇaṃ yāvattāvatsvarṇaṃ ca jārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णेन तु समावर्त्य सारणात्रययोगतः । तेनैव वेधयेच्छुल्बं सहस्रांशेन कांचनम् । जायते दिव्यरूपाढ्यं जांबूनदसमप्रभम्

svarṇena tu samāvartya sāraṇātrayayogataḥ / tenaiva vedhayecchulbaṃ sahasrāṃśena kāṃcanam / jāyate divyarūpāḍhyaṃ jāṃbūnadasamaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितस्वर्ण => गोल्द् वज्रमूषागतं ध्मातं द्वंद्वखोटं हठाग्निना । माक्षिकाद्धौतसत्त्वं वा सत्त्वं वा माक्षिकोद्भवम्

sitasvarṇa => gold vajramūṣāgataṃ dhmātaṃ dvaṃdvakhoṭaṃ haṭhāgninā / mākṣikāddhautasattvaṃ vā sattvaṃ vā mākṣikodbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तोकं स्तोकं क्षिपेत्तस्मिन्ध्माते जीर्णे पुनः पुनः । यावत्तत्कुंकुमाभं स्यात्तावद्वज्रं समुद्धरेत्

stokaṃ stokaṃ kṣipettasmindhmāte jīrṇe punaḥ punaḥ / yāvattatkuṃkumābhaṃ syāttāvadvajraṃ samuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षांशेन तु तेनैव सितहेमं तु वेधयेत् । जायते कनकं दिव्यं देवाभरणमुत्तमम्

lakṣāṃśena tu tenaiva sitahemaṃ tu vedhayet / jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितस्वर्ण => गोल्द् वैक्रांतं माक्षिकं तुत्थं रसकाञ्जनगैरिकम् । विमला चैव वैडूर्यम् एतेष्वेकं पलार्धकम्

sitasvarṇa => gold vaikrāṃtaṃ mākṣikaṃ tutthaṃ rasakāñjanagairikam / vimalā caiva vaiḍūryam eteṣvekaṃ palārdhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागबंगार्ककेष्वेकं यथालाभं पलार्धकम् । द्वंद्वचूर्णं ततो रुद्ध्वा वज्रमूषागतं धमेत्

nāgabaṃgārkakeṣvekaṃ yathālābhaṃ palārdhakam / dvaṃdvacūrṇaṃ tato ruddhvā vajramūṣāgataṃ dhamet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववद् गंधकाम्लेन मर्द्यं रुद्ध्वा पुटे पचेत् । चतुर्दशपुटैरेवं बालार्कसदृशं भवेत्

pūrvavad gaṃdhakāmlena mardyaṃ ruddhvā puṭe pacet / caturdaśapuṭairevaṃ bālārkasadṛśaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन वज्रखोटं तु यथापूर्वं तु रञ्जयेत् । तद्वद्वध्यं सितं हेम लक्षांशात्कांचनं भवेत्

anena vajrakhoṭaṃ tu yathāpūrvaṃ tu rañjayet / tadvadvadhyaṃ sitaṃ hema lakṣāṃśātkāṃcanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा द्वंद्वखोटं तु सूक्ष्मचूर्णं तु कारयेत् । एतत्खोटं शुद्धचूर्णम् अंधमूषागतं धमेत्

athavā dvaṃdvakhoṭaṃ tu sūkṣmacūrṇaṃ tu kārayet / etatkhoṭaṃ śuddhacūrṇam aṃdhamūṣāgataṃ dhamet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोटरसतस्तुल्यं जम्बीरैर्मर्दयेत् दिनम् । वस्त्रे बद्ध्वा दिनं स्वेद्यं दोलायंत्रे सकांजिके

āroṭarasatastulyaṃ jambīrairmardayet dinam / vastre baddhvā dinaṃ svedyaṃ dolāyaṃtre sakāṃjike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवस्त्रं पाचयेत्पश्चाद् गन्धतैले दिनावधि । ततो वस्त्रात्समुद्धृत्य निगडेन तुले पचेत्

savastraṃ pācayetpaścād gandhataile dināvadhi / tato vastrātsamuddhṛtya nigaḍena tule pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वेदादिधमनान्तं च कारयेद्धेमपिष्टिवत् । तत्खोटं तु समुद्धृत्य रञ्जयेत्तन् निगद्यते

svedādidhamanāntaṃ ca kārayeddhemapiṣṭivat / tatkhoṭaṃ tu samuddhṛtya rañjayettan nigadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीक्ष्णं शुल्बं समं चूर्ण्य अंधमूषागतं धमेत् । तत्खोटं पलमेकं तु सिद्धचूर्णेन संयुतम्

tīkṣṇaṃ śulbaṃ samaṃ cūrṇya aṃdhamūṣāgataṃ dhamet / tatkhoṭaṃ palamekaṃ tu siddhacūrṇena saṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णं रुद्ध्वा धमेद् गाढं तत्खोटं मर्दयेत्पुनः । पूर्ववद्गंधकाम्लेन पुटान्दद्याच्चतुर्दश

cūrṇaṃ ruddhvā dhamed gāḍhaṃ tatkhoṭaṃ mardayetpunaḥ / pūrvavadgaṃdhakāmlena puṭāndadyāccaturdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन पूर्वखोटं तु मूषामध्ये च पूर्ववत् । यावत्कुंकुमवर्णं स्यात्तावद्वारं शनैः शनैः

anena pūrvakhoṭaṃ tu mūṣāmadhye ca pūrvavat / yāvatkuṃkumavarṇaṃ syāttāvadvāraṃ śanaiḥ śanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णेन च समावर्त्य सारणात्रयसारितम् । अनेन लक्षभागेन द्रुतं शुल्वं तु वेधयेत्

svarṇena ca samāvartya sāraṇātrayasāritam / anena lakṣabhāgena drutaṃ śulvaṃ tu vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते कनकं दिव्यं सत्यं शंकरभाषितम्

jāyate kanakaṃ divyaṃ satyaṃ śaṃkarabhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेर्चुर्य्:: रेद् भस्मन् कर्षैकं द्रुतसूतस्य ह्यष्टगुंजं तु हाटकम् । चतुर्गुंजं मृतं वज्रं हंसपाद्या द्रवैर्दिनम्

mercury:: red bhasman karṣaikaṃ drutasūtasya hyaṣṭaguṃjaṃ tu hāṭakam / caturguṃjaṃ mṛtaṃ vajraṃ haṃsapādyā dravairdinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेत्तप्तखल्वे तु वज्रमूषान्धितं पचेत् । भूधराख्यपुटैकेन समुद्धृत्याथ मर्दयेत्

mardayettaptakhalve tu vajramūṣāndhitaṃ pacet / bhūdharākhyapuṭaikena samuddhṛtyātha mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसपाद्या द्रवैरेवं तप्तखल्वे दिनावधि । पूर्ववद्भूधरे पच्यादेवं शतपुटैः पचेत्

haṃsapādyā dravairevaṃ taptakhalve dināvadhi / pūrvavadbhūdhare pacyādevaṃ śatapuṭaiḥ pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तवर्णं भवेद् भस्म सर्वयोगेषु योजयेत्

raktavarṇaṃ bhaved bhasma sarvayogeṣu yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेर्चुर्य्:: जारण:: ओफ़् अभ्र द्रवैर्वर्तुलपत्रायाः सोमवल्ल्या द्रवैश्च वा । धान्याभ्रं सप्तधा भाव्यं ततो जारणमारभेत्

mercury:: jāraṇa:: of abhra dravairvartulapatrāyāḥ somavallyā dravaiśca vā / dhānyābhraṃ saptadhā bhāvyaṃ tato jāraṇamārabhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोस्तनाकारमूषायां सूतं शुद्धं विनिक्षिपेत् । पूर्वाभ्रं षोडशांशं च मूषायां चणकद्रवैः

gostanākāramūṣāyāṃ sūtaṃ śuddhaṃ vinikṣipet / pūrvābhraṃ ṣoḍaśāṃśaṃ ca mūṣāyāṃ caṇakadravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वालुकाभाण्डमध्ये तु चुल्ल्यां मृद्वग्निना पचेत् । अभ्रके चणकद्रावं जीर्णे जीर्णे क्षिपेत्पुनः

vālukābhāṇḍamadhye tu cullyāṃ mṛdvagninā pacet / abhrake caṇakadrāvaṃ jīrṇe jīrṇe kṣipetpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं जारयेत्तुल्यं पारदे गगनं क्रमात् । अभ्र:: पिष्टी सोमवल्लीरसैर्यामं मर्द्यं धान्याभ्रकं ततः

ityevaṃ jārayettulyaṃ pārade gaganaṃ kramāt / abhra:: piṣṭī somavallīrasairyāmaṃ mardyaṃ dhānyābhrakaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्ध्वा वनोत्पलैर् दद्यात् क्रमाद् एवं पुटत्रयम् । सप्तधा भावयेद् घर्मे सोमवल्ल्या द्रवैर्दिनम्

ruddhvā vanotpalair dadyāt kramād evaṃ puṭatrayam / saptadhā bhāvayed gharme somavallyā dravairdinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतायाः शरपुङ्खाया मूलैर्गोक्षीरघर्षितैः । कल्कितैर्मृण्मयं पात्रं लिप्त्वा तत्राभ्रकं क्षिपेत्

śvetāyāḥ śarapuṅkhāyā mūlairgokṣīragharṣitaiḥ / kalkitairmṛṇmayaṃ pātraṃ liptvā tatrābhrakaṃ kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मध्ये निक्षिपेत्सूतं तत्पृष्ठे चाभ्रकं पुनः । सोमवल्लीद्रवैः पूर्वं तत्पात्रं चातपे खरे

tanmadhye nikṣipetsūtaṃ tatpṛṣṭhe cābhrakaṃ punaḥ / somavallīdravaiḥ pūrvaṃ tatpātraṃ cātape khare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारयेच्चरते दीर्घं जायते व्योमपिष्टिका । चोप्पेर् => गोल्द्; कोटिवेध पूर्वोक्ता गन्धपिष्टी या स्तम्भिता जारणं विना

dhārayeccarate dīrghaṃ jāyate vyomapiṣṭikā / copper => gold; koṭivedha pūrvoktā gandhapiṣṭī yā stambhitā jāraṇaṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा ह्यभ्रकपिष्टी च अभ्रसत्त्वं तृतीयकम् । चतुर्थं रक्तभस्मापि पूर्वं वज्रेण यत्कृतम्

tathā hyabhrakapiṣṭī ca abhrasattvaṃ tṛtīyakam / caturthaṃ raktabhasmāpi pūrvaṃ vajreṇa yatkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारः प्रतिकर्षांशं जारितं पारदं पलम् । सर्वमेतत्तप्तखल्वे हंसपाद्या द्रवैर्दिनम्

catvāraḥ pratikarṣāṃśaṃ jāritaṃ pāradaṃ palam / sarvametattaptakhalve haṃsapādyā dravairdinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दितं तत्समुद्धृत्य पचेत्कच्छपयंत्रके । यावत्सूतावशेषं तु तावज्जार्यं पुटेन वै

marditaṃ tatsamuddhṛtya pacetkacchapayaṃtrake / yāvatsūtāvaśeṣaṃ tu tāvajjāryaṃ puṭena vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य सूतस्य तुल्यांशं वज्रद्वंद्वं नियोजयेत् । दोलास्वेदेन पक्तव्यं यावद् भवति गोलकम्

asya sūtasya tulyāṃśaṃ vajradvaṃdvaṃ niyojayet / dolāsvedena paktavyaṃ yāvad bhavati golakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जारयेत्कच्छपे यंत्रे यावत्सूतावशेषितम् । इत्येवं षड्गुणं जार्यं वज्रद्वंद्वं प्रयत्नतः

jārayetkacchape yaṃtre yāvatsūtāvaśeṣitam / ityevaṃ ṣaḍguṇaṃ jāryaṃ vajradvaṃdvaṃ prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव वज्रद्वंद्वेन सारयेत्सारणात्रयम् । अनेन कोटिभागेन द्रुतं शुल्बं तु वेधयेत् । जायते कनकं दिव्यं देवाभरणभूषणम्

tenaiva vajradvaṃdvena sārayetsāraṇātrayam / anena koṭibhāgena drutaṃ śulbaṃ tu vedhayet / jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रार्क => गोल्द् भागैकं मृतवज्रस्य शुद्धसूतस्य षोडश । मर्दयेदम्लवर्गेण तप्तखल्वे दिनावधि

candrārka => gold bhāgaikaṃ mṛtavajrasya śuddhasūtasya ṣoḍaśa / mardayedamlavargeṇa taptakhalve dināvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्वबीजस्य पत्राणि तुल्यान्येतेन लेपयेत् । सुपक्वभानुपत्रैस्तु लिप्तपत्राणि वेष्टयेत्

pakvabījasya patrāṇi tulyānyetena lepayet / supakvabhānupatraistu liptapatrāṇi veṣṭayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरावसंपुटे रुद्ध्वा निखनेच्चुल्लिमध्यतः । त्रिदिनं ज्वालयेत्तत्र वह्निमल्पाल्पशः क्रमात्

śarāvasaṃpuṭe ruddhvā nikhaneccullimadhyataḥ / tridinaṃ jvālayettatra vahnimalpālpaśaḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निगडलिप्तायां मूषायां तेन रोधयेत् । कारीषवह्निना पच्यात् अहोरात्रात्समुद्धरेत्

tato nigaḍaliptāyāṃ mūṣāyāṃ tena rodhayet / kārīṣavahninā pacyāt ahorātrātsamuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुना मर्दयेत्किंचित् ततस्तेन शतांशतः । लिप्त्वा चन्द्रार्कपत्राणि ह्यंधमूषागतं धमेत् । स्वर्णं भवति रूपाढ्यं सत्यं शंकरभाषितम्

madhunā mardayetkiṃcit tatastena śatāṃśataḥ / liptvā candrārkapatrāṇi hyaṃdhamūṣāgataṃ dhamet / svarṇaṃ bhavati rūpāḍhyaṃ satyaṃ śaṃkarabhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोप्पेर् => गोल्द् मृतवज्रस्य भागैकं भागैकं हाटकस्य च । त्रिभागं द्रुतसूतस्य सर्वं स्तन्येन मर्दयेत्

copper => gold mṛtavajrasya bhāgaikaṃ bhāgaikaṃ hāṭakasya ca / tribhāgaṃ drutasūtasya sarvaṃ stanyena mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्गोलं बन्धयेद्वस्त्रे गन्धतैले त्र्यहं पचेत् । ततस्तुल्येन स्वर्णेन समावर्तं तु कारयेत्

tadgolaṃ bandhayedvastre gandhataile tryahaṃ pacet / tatastulyena svarṇena samāvartaṃ tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्त्वा विडवटीं चैव एकविंशतिवारकम् । एकविंशगुणे जीर्णे सारयेत्सारणात्रयम्

dattvā viḍavaṭīṃ caiva ekaviṃśativārakam / ekaviṃśaguṇe jīrṇe sārayetsāraṇātrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रांशेन तेनैव शुल्बे वेधं प्रदापयेत् । जायते कनकं दिव्यं देवाभरणभूषणम्

sahasrāṃśena tenaiva śulbe vedhaṃ pradāpayet / jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिल्वेर्, चोप्पेर् => गोल्द् शुद्धसूतं मृतं वज्रं हंसपाद्या द्रवैः समम् । मर्दयेत्तप्तखल्वे तु त्रिदिनान्ते समुद्धरेत्

silver, copper => gold śuddhasūtaṃ mṛtaṃ vajraṃ haṃsapādyā dravaiḥ samam / mardayettaptakhalve tu tridinānte samuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजैर् दिव्यौषधानां च पिष्ट्वा मूषां प्रलेपयेत् । तत्र पूर्वरसं क्षिप्त्वा रुद्ध्वा तत् करिषाग्निना

bījair divyauṣadhānāṃ ca piṣṭvā mūṣāṃ pralepayet / tatra pūrvarasaṃ kṣiptvā ruddhvā tat kariṣāgninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्धृत्य पुनस्तस्मिन् शुद्धसूतं समं क्षिपेत् । हंसपाद्या द्रवैर्मर्द्यं पूर्ववद् दिवसत्रयम्

samuddhṛtya punastasmin śuddhasūtaṃ samaṃ kṣipet / haṃsapādyā dravairmardyaṃ pūrvavad divasatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्गोलं पूर्वमूषायां रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् । जायते भस्म सूतोऽयं सर्वकर्मसु योजयेत्

tadgolaṃ pūrvamūṣāyāṃ ruddhvā gajapuṭe pacet / jāyate bhasma sūto'yaṃ sarvakarmasu yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य तुल्यं शुद्धसूतं सूतपादं च टंकणम् । सर्वमम्लैर्दिनं मर्द्यं कृत्वा गोलं समुद्धरेत्

asya tulyaṃ śuddhasūtaṃ sūtapādaṃ ca ṭaṃkaṇam / sarvamamlairdinaṃ mardyaṃ kṛtvā golaṃ samuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तकार्पासयोर्बीजं राजिका यवचिञ्चिका । वन्ध्याकर्कोटकी चैव पिष्ट्वा गोलं प्रलेपयेत्

raktakārpāsayorbījaṃ rājikā yavaciñcikā / vandhyākarkoṭakī caiva piṣṭvā golaṃ pralepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वाधो लवणं दत्त्वा रुद्ध्वा मूषां विशोषयेत् । कारीषाग्नौ दिवारात्रौ पाचयित्वा समुद्धरेत्

ūrdhvādho lavaṇaṃ dattvā ruddhvā mūṣāṃ viśoṣayet / kārīṣāgnau divārātrau pācayitvā samuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वकल्केन तद्गोलं क्षिप्त्वा रुद्ध्वाथ पूर्ववत् । पुटे पच्याद्दिवारात्रौ एवं कुर्याच्च सप्तधा

pūrvakalkena tadgolaṃ kṣiptvā ruddhvātha pūrvavat / puṭe pacyāddivārātrau evaṃ kuryācca saptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तेनैव कल्केन लिप्त्वा रुद्ध्वाथ शोषयेत् । सम्यग्गजपुटे पच्यात्ततो मूषागतं धमेत्

tatastenaiva kalkena liptvā ruddhvātha śoṣayet / samyaggajapuṭe pacyāttato mūṣāgataṃ dhamet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतमांशेन तेनैव चन्द्रार्कौ वेधयेद् द्रुतम् । जायते कनकं दिव्यं देवाभरणभूषणम्

śatamāṃśena tenaiva candrārkau vedhayed drutam / jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रार्क => गोल्द् अथवा भस्मसूतं तत्कार्यं टंकणसंयुतम् । अंधमूषागतं ध्मातं खोटं भवति शोभनम्

candrārka => gold athavā bhasmasūtaṃ tatkāryaṃ ṭaṃkaṇasaṃyutam / aṃdhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭaṃ bhavati śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खोटतुल्यं शुद्धहेम सर्वमेकत्र द्रावयेत् । चन्द्रार्कं वेधयेत्तेन पूर्ववत्कांचनं भवेत्

khoṭatulyaṃ śuddhahema sarvamekatra drāvayet / candrārkaṃ vedhayettena pūrvavatkāṃcanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतवेधिकल्कः - तारे ताम्रे वज्रभस्म स्नुहीक्षीरैर्दिनम् एकं विमर्दयेत् । रुद्ध्वा गजपुटे पच्यात् एवं शतपुटैः पचेत्

śatavedhikalkaḥ - tāre tāmre vajrabhasma snuhīkṣīrairdinam ekaṃ vimardayet / ruddhvā gajapuṭe pacyāt evaṃ śatapuṭaiḥ pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तुल्यं पारदं शुद्धं क्षिप्त्वा मर्द्यं दिनत्रयम् । देवदाल्या द्रवैरेवं तद्गोलं चान्धितं पुटेत्

tattulyaṃ pāradaṃ śuddhaṃ kṣiptvā mardyaṃ dinatrayam / devadālyā dravairevaṃ tadgolaṃ cāndhitaṃ puṭet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारीषाग्नौ दिवारात्रौ समुद्धृत्याथ मर्दयेत् । देवदाल्या द्रवैस् त्र्यहं तद्वद्रुद्ध्वा पुटे पचेत्

kārīṣāgnau divārātrau samuddhṛtyātha mardayet / devadālyā dravais tryahaṃ tadvadruddhvā puṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं दशपुटैः पाच्यं वज्रतुल्यं च हाटकम् । क्षिप्त्वा कांचनकद्रावैर् मर्दयेद्दिवसत्रयम्

evaṃ daśapuṭaiḥ pācyaṃ vajratulyaṃ ca hāṭakam / kṣiptvā kāṃcanakadrāvair mardayeddivasatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववत्पुटपाकेन एवं दशपुटैः पचेत् । स्वर्णतुल्यं ततस्तीक्ष्णं चूर्णं कृत्वा नियोजयेत्

pūrvavatpuṭapākena evaṃ daśapuṭaiḥ pacet / svarṇatulyaṃ tatastīkṣṇaṃ cūrṇaṃ kṛtvā niyojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेत्त्रिफलाद्रावैस् तत्सर्वं दिवसत्रयम् । पुटयेत्पूर्वयोगेन एवं दशपुटैः पचेत्

mardayettriphalādrāvais tatsarvaṃ divasatrayam / puṭayetpūrvayogena evaṃ daśapuṭaiḥ pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीक्ष्णतुल्यं मृतं नागं दत्त्वा सर्वं विमर्दयेत् । वासारक्ताश्वमारोत्थद्रावैः खल्वे दिनत्रयम्

tīkṣṇatulyaṃ mṛtaṃ nāgaṃ dattvā sarvaṃ vimardayet / vāsāraktāśvamārotthadrāvaiḥ khalve dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्ध्वा गजपुटे पच्यात् पुनर्मर्द्यं च पाचयेत् । एवं दशपुटैः पक्वं समुद्धृत्याथ मर्दयेत्

ruddhvā gajapuṭe pacyāt punarmardyaṃ ca pācayet / evaṃ daśapuṭaiḥ pakvaṃ samuddhṛtyātha mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्लवर्गेण तत्सर्वं मर्द्यं यामचतुष्टयम् । रुद्ध्वा गजपुटे पच्यात् पुनर्मर्द्यं च पाचयेत्

amlavargeṇa tatsarvaṃ mardyaṃ yāmacatuṣṭayam / ruddhvā gajapuṭe pacyāt punarmardyaṃ ca pācayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं दशपुटैः पाच्यं सिन्दूरसदृशं भवेत् । अनेन शतमांशेन चन्द्रार्कं वेधयेद् द्रुतम्

evaṃ daśapuṭaiḥ pācyaṃ sindūrasadṛśaṃ bhavet / anena śatamāṃśena candrārkaṃ vedhayed drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा मधुनाक्तेन चन्द्रार्कौ लेपयेत्ततः । जायते कनकं दिव्यं पुटे दत्ते न हीयते

athavā madhunāktena candrārkau lepayettataḥ / jāyate kanakaṃ divyaṃ puṭe datte na hīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा तारपत्राणि मधुनाक्तेन लेपयेत् । चतुःषष्टितमांशेन दिव्यं भवति कांचनम्

athavā tārapatrāṇi madhunāktena lepayet / catuḥṣaṣṭitamāṃśena divyaṃ bhavati kāṃcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रार्क => गोल्द् (शतवेधिकल्कः) चतुःषष्टिगुणं सूतं भागैकं मृतवज्रकम् । मर्दयेदम्लवर्गेण तप्तखल्वे दिनत्रयम्

candrārka => gold (śatavedhikalkaḥ) catuḥṣaṣṭiguṇaṃ sūtaṃ bhāgaikaṃ mṛtavajrakam / mardayedamlavargeṇa taptakhalve dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागत्रयं हेमपत्रम् अनेनैव प्रलेपयेत् । रुद्ध्वाथ भूधरे पच्यात्समुद्धृत्याथ मर्दयेत्

bhāgatrayaṃ hemapatram anenaiva pralepayet / ruddhvātha bhūdhare pacyātsamuddhṛtyātha mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धेन सूतराजेन त्रिगुणेन च संयुतम् । अम्लवर्गैस्त्र्यहं मर्द्यं रुद्ध्वाथ भूधरे पुटेत्

śuddhena sūtarājena triguṇena ca saṃyutam / amlavargaistryahaṃ mardyaṃ ruddhvātha bhūdhare puṭet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्मर्द्यं पुनः पाच्यम् एकविंशतिवारकम् । अनेन शतमांशेन चंद्रार्कं मधुना सह

punarmardyaṃ punaḥ pācyam ekaviṃśativārakam / anena śatamāṃśena caṃdrārkaṃ madhunā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिप्त्वा रुद्ध्वा धमेद् गाढं दिव्यं भवति काञ्चनम्

liptvā ruddhvā dhamed gāḍhaṃ divyaṃ bhavati kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिल्वेर् => गोल्द् (षोडशवेधिकल्कः) पूर्वोक्तभस्मसूतेन अम्लपिष्टेन लेपयेत् । चतुर्गुणं स्वर्णपत्रं रुद्ध्वा गजपुटे पचेत् । पादांशेन पुनस्तस्मिन् भस्मसूतं नियोजयेत्

silver => gold (ṣoḍaśavedhikalkaḥ) pūrvoktabhasmasūtena amlapiṣṭena lepayet / caturguṇaṃ svarṇapatraṃ ruddhvā gajapuṭe pacet / pādāṃśena punastasmin bhasmasūtaṃ niyojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेदम्लवर्गेण तद्वद्रुद्ध्वा पुटे पचेत् । एवं चतुःपुटैः पक्वं म्रियते हाटकं शुभम्

mardayedamlavargeṇa tadvadruddhvā puṭe pacet / evaṃ catuḥpuṭaiḥ pakvaṃ mriyate hāṭakaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव षोडशांशेन द्रुतं तारं तु वेधयेत् । अथवा पत्रलेपेन दिव्यं भवति कांचनम्

tenaiva ṣoḍaśāṃśena drutaṃ tāraṃ tu vedhayet / athavā patralepena divyaṃ bhavati kāṃcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोप्पेर् => गोल्द्; शतवेधिकल्कः मृतवज्रस्य भागैकं शुद्धसूतस्य षोडश । देवदालीशङ्खपुष्पीरसैर् मर्द्यं दिनत्रयम्

copper => gold; śatavedhikalkaḥ mṛtavajrasya bhāgaikaṃ śuddhasūtasya ṣoḍaśa / devadālīśaṅkhapuṣpīrasair mardyaṃ dinatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रमूषागतं रुद्ध्वा दिनैकं भूधरे पचेत् । समुद्धृत्याथ तद्द्रावैर्दिनं मर्द्यं निरुध्य च

vajramūṣāgataṃ ruddhvā dinaikaṃ bhūdhare pacet / samuddhṛtyātha taddrāvairdinaṃ mardyaṃ nirudhya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनैकं भूधरे पच्यात् तद्वन्मर्द्यं च पाचयेत् । इत्येवं सप्तधा कुर्याज्जायते भस्मसूतकम्

dinaikaṃ bhūdhare pacyāt tadvanmardyaṃ ca pācayet / ityevaṃ saptadhā kuryājjāyate bhasmasūtakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्भस्मसूतकं तुल्यं वज्रमूषान्धितं धमेत् । तत् खोटं जायते दिव्यं रञ्जयेत्तन्निगद्यते

tadbhasmasūtakaṃ tulyaṃ vajramūṣāndhitaṃ dhamet / tat khoṭaṃ jāyate divyaṃ rañjayettannigadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीक्ष्णं शुल्बं समं चूर्ण्य अंधमूषागतं धमेत् । तत् खोटं सिद्धचूर्णं तु गंधकाम्लेन मर्दयेत्

tīkṣṇaṃ śulbaṃ samaṃ cūrṇya aṃdhamūṣāgataṃ dhamet / tat khoṭaṃ siddhacūrṇaṃ tu gaṃdhakāmlena mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववत्क्रमयोगेन पुटान्दद्याच्चतुर्दश । अनेन पूर्वखोटं तु द्रुतं वाप्यं पुनः पुनः

pūrvavatkramayogena puṭāndadyāccaturdaśa / anena pūrvakhoṭaṃ tu drutaṃ vāpyaṃ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्भस्म गंधकं तुल्यं वज्रमूषान्धितं धमेत् । दशवारेण तत् खोटं जायते कुंकुमप्रभम्

tadbhasma gaṃdhakaṃ tulyaṃ vajramūṣāndhitaṃ dhamet / daśavāreṇa tat khoṭaṃ jāyate kuṃkumaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णेन च त्रिधा सार्यं शतवेधी भवेच्च तत् । द्रुतशुल्बे प्रदातव्यं दिव्यं भवति कांचनम्

svarṇena ca tridhā sāryaṃ śatavedhī bhavecca tat / drutaśulbe pradātavyaṃ divyaṃ bhavati kāṃcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारारिष्ट => गोल्द् (सहस्रवेधिकल्कः) पूर्वोक्तं भस्मसूतं तु पलैकं समपन्नगम् । कांतपात्रगतं मर्द्यं दिनैकं लोहमुष्टिना

tārāriṣṭa => gold (sahasravedhikalkaḥ) pūrvoktaṃ bhasmasūtaṃ tu palaikaṃ samapannagam / kāṃtapātragataṃ mardyaṃ dinaikaṃ lohamuṣṭinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृद्वग्निना तु तत्पात्रे मर्दयेत्पाचयेच्छनैः । यावन्मिश्रं समुद्धृत्य रुद्ध्वा गजपुटे पचेत्

mṛdvagninā tu tatpātre mardayetpācayecchanaiḥ / yāvanmiśraṃ samuddhṛtya ruddhvā gajapuṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्द्यं वासारसैः पच्यादेवं वारचतुर्दश । गोपित्तेन पुनर्मर्द्यं देयं पुटचतुर्दश

mardyaṃ vāsārasaiḥ pacyādevaṃ vāracaturdaśa / gopittena punarmardyaṃ deyaṃ puṭacaturdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तुल्यं स्वर्णचूर्णं च दत्त्वा पित्तेन मर्दयेत् । दिनान्ते तत्समुद्धृत्य क्रामणेन समायुतम्

tattulyaṃ svarṇacūrṇaṃ ca dattvā pittena mardayet / dinānte tatsamuddhṛtya krāmaṇena samāyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रांशेन तेनैवं तारारिष्टं तु वेधयेत् । जायते कनकं दिव्यं देवाभरणमुत्तमम्

sahasrāṃśena tenaivaṃ tārāriṣṭaṃ tu vedhayet / jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागस्थाने यदा बंगं पूर्ववत्क्रमयोगतः । तारचूर्णेन संयुक्तं शुल्बे वेधं प्रदापयेत् । सहस्रांशेन तत्तारं भवेत्कुंदेन्दुसन्निभम्

nāgasthāne yadā baṃgaṃ pūrvavatkramayogataḥ / tāracūrṇena saṃyuktaṃ śulbe vedhaṃ pradāpayet / sahasrāṃśena tattāraṃ bhavetkuṃdendusannibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोप्पेर् => गोल्द् द्रुतसूतेन वज्रेण वज्रैः शुद्धरसेन वा । मृतसूतेन वज्रेण वज्रैः शुद्धरसेन वा

copper => gold drutasūtena vajreṇa vajraiḥ śuddharasena vā / mṛtasūtena vajreṇa vajraiḥ śuddharasena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्ययोगवरैः खोटं पूर्वं नानाविधं तु यत् । प्रोक्तं तत्खोटमेकं तु द्रावयेत्पिष्टिखोटवत्

divyayogavaraiḥ khoṭaṃ pūrvaṃ nānāvidhaṃ tu yat / proktaṃ tatkhoṭamekaṃ tu drāvayetpiṣṭikhoṭavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रुतं तु पारदं दिव्यं मृत्युदारिद्र्यनाशनम् । अथास्य द्रुतसूतस्य जारयेत्पक्वबीजकम्

drutaṃ tu pāradaṃ divyaṃ mṛtyudāridryanāśanam / athāsya drutasūtasya jārayetpakvabījakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमेण षड्गुणं यावत्कच्छपाख्ये विडान्विते । वक्ष्यमाणप्रकारेण व्योमसत्त्वं यथा जरेत्

krameṇa ṣaḍguṇaṃ yāvatkacchapākhye viḍānvite / vakṣyamāṇaprakāreṇa vyomasattvaṃ yathā jaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जारितं तत्त्रिधा सार्यं पक्वबीजेन वै क्रमात् । अनेन कोटिमांशेन द्रुतशुल्बं तु वेधयेत्

jāritaṃ tattridhā sāryaṃ pakvabījena vai kramāt / anena koṭimāṃśena drutaśulbaṃ tu vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते कनकं दिव्यं देवाभरणभूषणम्

jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.