Library·Ras·111

Ras 111

Rsdhy 111

* [ * सुनिष्पन्नबीजपूरस्य वृन्तम् उत्पाट्य मध्ये उत्कीर्य छिद्रं कृत्वा ततो निरोधकं रसं क्षिप्त्वोपरि लवणं मुक्त्वा पुनस्तेन वृन्तेन छादयित्वा बीजपूरकं वस्त्रे बद्ध्वा त्रिभागेन निम्बुकरसयुक्तकाञ्जिकभृतस्थाली मध्ये दोलायन्त्रेण पूर्वोक्तेन काञ्जिके ब्रुडन्तं बीजपूरकं धृत्वाधो ऽग्निर् ज्वालनीयो ऽहोरात्रम् ॥ १ * ततः पुनः प्रभाते नवं बीजपूरकमानीय तथैव मध्ये रसं क्षिप्त्वा दोलायन्त्रेणाहोरात्रं रसः संस्कार्यः ॥ २ * एवं सप्तभिर् दिनैः सप्तवारं नवनवैर् मातुलुङ्गैः संस्कृतो रसो धान्याभ्रकादीनां ग्रसनाय प्रसारितमुखो विधिना दत्तं सर्वं ग्रासं जीर्यति ॥ ३ * इति निरोधकरसस्य मुखप्रसारणसंस्कारो दशमः ॥ ४] कर्कोटीफणिनेत्राभ्यां विञ्चिकाम्बुजमार्कवैः । नियम्यो ऽसौ ततः सम्यक् चपलत्वं निवर्तयेत्

* [ * suniṣpannabījapūrasya vṛntam utpāṭya madhye utkīrya chidraṃ kṛtvā tato nirodhakaṃ rasaṃ kṣiptvopari lavaṇaṃ muktvā punastena vṛntena chādayitvā bījapūrakaṃ vastre baddhvā tribhāgena nimbukarasayuktakāñjikabhṛtasthālī madhye dolāyantreṇa pūrvoktena kāñjike bruḍantaṃ bījapūrakaṃ dhṛtvādho 'gnir jvālanīyo 'horātram || 1 * tataḥ punaḥ prabhāte navaṃ bījapūrakamānīya tathaiva madhye rasaṃ kṣiptvā dolāyantreṇāhorātraṃ rasaḥ saṃskāryaḥ || 2 * evaṃ saptabhir dinaiḥ saptavāraṃ navanavair mātuluṅgaiḥ saṃskṛto raso dhānyābhrakādīnāṃ grasanāya prasāritamukho vidhinā dattaṃ sarvaṃ grāsaṃ jīryati || 3 * iti nirodhakarasasya mukhaprasāraṇasaṃskāro daśamaḥ || 4] karkoṭīphaṇinetrābhyāṃ viñcikāmbujamārkavaiḥ / niyamyo 'sau tataḥ samyak capalatvaṃ nivartayet

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Rsdhy/111

Cite as: Ras 111, in HREEM (hreem.cc/library/Rsdhy/111), after GRETIL, Rasadhyaya (with Tika), verses 1-302 Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/7_ayur/rasadhpu.htm — Rasadhyaya (with Tika), verses 1-302 Based on the ed. by Ramakrsna Sarma Benares : Chowkhamba Sanskrit Series, north of Gopal Mandir, 1930 (Kashi Sanskrit Series, 79 [Haridas Sanskrit Granthamala], Ayurveda Section, 2) NOTE: The verse numbering of the printed

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text