Library·Ras·121

Ras 121

Rsdhy 121

* [ * काचकुम्पिकामध्ये प्रसारितमुखं रसं पलम् एकं मध्ये मुक्त्वा कुम्पिकामुखे चातिकां दत्त्वोपरि कर्पटमृत्तिकया लिप्त्वा शोषयेत् ॥ १ * ततः पृथुलमुखायां कुण्डिकायां वालुकां क्षिप्त्वोपरि अङ्गुल ४ ॥ २ * पञ्चप्रमाणां धूलिं दत्त्वा कुण्डिकाया अधो ऽष्टयामान् हठाग्निं ज्वालयित्वा धान्याभ्रकपलं जारणीयम् ॥ ३ * अत्र त्व् अयमाम्नायः ॥ ४ * कुण्डिकायां तथा वालुका क्षेप्या यथा तस्या उपरि कुम्पिकायां मुक्तायां तदुपरि अङ्गुल ४ ॥ ५ * पञ्चप्रमाणायां वालुकायां क्षिप्तायां कुण्डिका पूर्णा भवति ॥ ६ * तथा रसपल ६४ लवणपल २ धान्याभ्रकपल १ इति मात्राप्रमाणम् ॥ ७ * ततस्तां कुम्पीम् भङ्क्त्वा रसं गृहीत्वा पुनरपि द्वितीयकुम्पिकायां रसधान्याभ्रकलवणनिम्बुकरसान् क्षिप्त्वा पूर्ववदहोरात्रं हठाग्निज्वालनेन धान्याभ्रकपलं जारणीयम् ॥ ८ * एवमष्टभिर् दिनैर् अष्टभिः कुम्पिकाभिर् अष्टधान्याभ्रकपलानि जारणीयानि ॥ ९ * ततोऽसौ गगनग्रासनामा पारदः प्रोच्यते ॥ १०] एकपत्त्रीकृतं सर्वम् अभ्रकं तदनन्तरम् । तप्तखर्परविन्यस्तं प्रदहेत्तीव्रवह्निना

* [ * kācakumpikāmadhye prasāritamukhaṃ rasaṃ palam ekaṃ madhye muktvā kumpikāmukhe cātikāṃ dattvopari karpaṭamṛttikayā liptvā śoṣayet || 1 * tataḥ pṛthulamukhāyāṃ kuṇḍikāyāṃ vālukāṃ kṣiptvopari aṅgula 4 || 2 * pañcapramāṇāṃ dhūliṃ dattvā kuṇḍikāyā adho 'ṣṭayāmān haṭhāgniṃ jvālayitvā dhānyābhrakapalaṃ jāraṇīyam || 3 * atra tv ayamāmnāyaḥ || 4 * kuṇḍikāyāṃ tathā vālukā kṣepyā yathā tasyā upari kumpikāyāṃ muktāyāṃ tadupari aṅgula 4 || 5 * pañcapramāṇāyāṃ vālukāyāṃ kṣiptāyāṃ kuṇḍikā pūrṇā bhavati || 6 * tathā rasapala 64 lavaṇapala 2 dhānyābhrakapala 1 iti mātrāpramāṇam || 7 * tatastāṃ kumpīm bhaṅktvā rasaṃ gṛhītvā punarapi dvitīyakumpikāyāṃ rasadhānyābhrakalavaṇanimbukarasān kṣiptvā pūrvavadahorātraṃ haṭhāgnijvālanena dhānyābhrakapalaṃ jāraṇīyam || 8 * evamaṣṭabhir dinair aṣṭabhiḥ kumpikābhir aṣṭadhānyābhrakapalāni jāraṇīyāni || 9 * tato'sau gaganagrāsanāmā pāradaḥ procyate || 10] ekapattrīkṛtaṃ sarvam abhrakaṃ tadanantaram / taptakharparavinyastaṃ pradahettīvravahninā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Rsdhy/121

Cite as: Ras 121, in HREEM (hreem.cc/library/Rsdhy/121), after GRETIL, Rasadhyaya (with Tika), verses 1-302 Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/7_ayur/rasadhpu.htm — Rasadhyaya (with Tika), verses 1-302 Based on the ed. by Ramakrsna Sarma Benares : Chowkhamba Sanskrit Series, north of Gopal Mandir, 1930 (Kashi Sanskrit Series, 79 [Haridas Sanskrit Granthamala], Ayurveda Section, 2) NOTE: The verse numbering of the printed

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text