अतीवाग्निसहो जातः पारदोऽसौ नियामकः । * [ * अन्नार्थं रसना लोला निःशङ्कं संस्कृतः सदा ॥ १ * उत्तरस्यां दिशि यः स्थूलो रक्तः सैन्धवखोटको निष्पद्यते ॥ २ * तस्य मध्यात् कीये छिद्रं च विधाय स्वेदितं रसं तत्र क्षिप्त्वोपरि चणकक्षारो देयस्तत उपरि स्वल्पो निम्बुकरसः क्षेप्यः ॥ ३ * ततस्तस्य छिद्रस्याच्छादनायोपरि तादृश एव रक्तसैन्धवखोटको देयः ॥ ४ * अत्र चेयं बुद्धिः ॥ ५ * यावन्मात्रं छिद्रमधःखोटके भवति तावती भूमिर् द्वितीयखोटकस्य मध्ये मुक्त्वोपरितः किंचिद् उत्कीर्यते ॥ ६ * तस्मिंश्चोपरि दत्ते तत्सैन्धवसम्पुटं भवति ॥ ७ * ततो भूमौ गजप्रमाणां गर्तां कृत्वा तत्र सैन्धवसम्पुटं मुक्त्वोपर्य् अष्टाङ्गुलिमानां धूलिं दत्त्वा छगणचूर्णेन गर्तं पूरयित्वाग्निर् ज्वालनीयः ॥ ८ * ततः प्रभाते निष्कास्य काञ्जिकेन प्रक्षाल्य पुनः सैन्धवपुटे क्षिप्त्वोपरि नवसारचूर्णं निम्बुकरसं च मुक्त्वोपरि सम्पुटं च दत्त्वा पुनर् गर्तायां मुक्त्वाहोरात्रं कारीषाग्निर् ज्वालनीयः ॥ ९ * एवं सप्तवारं सप्तदिनैः सप्तदिनैः संस्कार्यः ॥ १० * तृतीयदिने साजीक्षारः ॥ ११ * चतुर्थे दिने झीजरीटक्षारः ॥ १२ * पञ्चमदिने हिङ्गुपुषा षष्ठदिने सप्तमदिने चैरण्डफलचूर्णम् ॥ १३ * सर्वेषामुपरि निम्बुकरसः क्षेप्य एव ॥ १४ * एवं कृतेऽसौ नियामको रसोऽतीवाग्निं सहते ॥ १५ * तथा किंचिद् उदन्नबुभुक्षो जिह्वां चलयति ॥ १६ * इति स्वेदितरसस्य नियामकसंस्कारोऽष्टमः ॥ १७] काचकुम्पे मृदा लिम्पेन् मध्ये नियामकं रसम् । क्षिप्त्वास्ये चीवरं बद्ध्वा छन्नं कोडीयकेन च
atīvāgnisaho jātaḥ pārado'sau niyāmakaḥ / * [ * annārthaṃ rasanā lolā niḥśaṅkaṃ saṃskṛtaḥ sadā || 1 * uttarasyāṃ diśi yaḥ sthūlo raktaḥ saindhavakhoṭako niṣpadyate || 2 * tasya madhyāt kīye chidraṃ ca vidhāya sveditaṃ rasaṃ tatra kṣiptvopari caṇakakṣāro deyastata upari svalpo nimbukarasaḥ kṣepyaḥ || 3 * tatastasya chidrasyācchādanāyopari tādṛśa eva raktasaindhavakhoṭako deyaḥ || 4 * atra ceyaṃ buddhiḥ || 5 * yāvanmātraṃ chidramadhaḥkhoṭake bhavati tāvatī bhūmir dvitīyakhoṭakasya madhye muktvoparitaḥ kiṃcid utkīryate || 6 * tasmiṃścopari datte tatsaindhavasampuṭaṃ bhavati || 7 * tato bhūmau gajapramāṇāṃ gartāṃ kṛtvā tatra saindhavasampuṭaṃ muktvopary aṣṭāṅgulimānāṃ dhūliṃ dattvā chagaṇacūrṇena gartaṃ pūrayitvāgnir jvālanīyaḥ || 8 * tataḥ prabhāte niṣkāsya kāñjikena prakṣālya punaḥ saindhavapuṭe kṣiptvopari navasāracūrṇaṃ nimbukarasaṃ ca muktvopari sampuṭaṃ ca dattvā punar gartāyāṃ muktvāhorātraṃ kārīṣāgnir jvālanīyaḥ || 9 * evaṃ saptavāraṃ saptadinaiḥ saptadinaiḥ saṃskāryaḥ || 10 * tṛtīyadine sājīkṣāraḥ || 11 * caturthe dine jhījarīṭakṣāraḥ || 12 * pañcamadine hiṅgupuṣā ṣaṣṭhadine saptamadine cairaṇḍaphalacūrṇam || 13 * sarveṣāmupari nimbukarasaḥ kṣepya eva || 14 * evaṃ kṛte'sau niyāmako raso'tīvāgniṃ sahate || 15 * tathā kiṃcid udannabubhukṣo jihvāṃ calayati || 16 * iti sveditarasasya niyāmakasaṃskāro'ṣṭamaḥ || 17] kācakumpe mṛdā limpen madhye niyāmakaṃ rasam / kṣiptvāsye cīvaraṃ baddhvā channaṃ koḍīyakena ca
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.