Library·Camunda (Kayastha: Rasasamketakalika·4

Camunda (Kayastha: Rasasamketakalika 4

कियन्तोऽप्यथ वक्ष्यन्ते रसाः प्रत्ययकारकाः । शास्त्रं दृष्ट्वा गुरोर्वक्त्रात् संप्रदायाद्यथागताः

kiyanto'pyatha vakṣyante rasāḥ pratyayakārakāḥ / śāstraṃ dṛṣṭvā gurorvaktrāt saṃpradāyādyathāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारदो रसकस्तालस्तुत्थं गन्धकटङ्कणम् । सर्वमेतत्समं शुद्धं कारवेल्ल्या रसैर्दिनम्

pārado rasakastālastutthaṃ gandhakaṭaṅkaṇam / sarvametatsamaṃ śuddhaṃ kāravellyā rasairdinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेत्तेन विदध्याच्च ताम्रपात्रोदरं घनम् । अङ्गुलार्धार्धमानेन तत् पचेत्सिकताद्वये

mardayettena vidadhyācca tāmrapātrodaraṃ ghanam / aṅgulārdhārdhamānena tat pacetsikatādvaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्त्रे यावत्स्फुटन्त्येव व्रीह्यस्तस्य पृष्ठतः । ततः सुशीतले ग्राह्यस्ताम्रपात्रोदराद्बुधैः

yantre yāvatsphuṭantyeva vrīhyastasya pṛṣṭhataḥ / tataḥ suśītale grāhyastāmrapātrodarādbudhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समं मरिचं दत्त्वा सर्वमेकत्र चूर्णयेत् । द्विगुञ्जं पर्णखण्डेन वातिके पैत्तिके ज्वरे

tatsamaṃ maricaṃ dattvā sarvamekatra cūrṇayet / dviguñjaṃ parṇakhaṇḍena vātike paittike jvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुञ्जैकं ससितं दद्यात्त्रिगुञ्जं व्योषयुक्कफे । संनिपाते ज्वरे देयो वल्लैकर्माद्रकद्रवैः

guñjaikaṃ sasitaṃ dadyāttriguñjaṃ vyoṣayukkaphe / saṃnipāte jvare deyo vallaikarmādrakadravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदिनैविषमं तीव्रमेकद्वित्रिचतुर्थकम् । नाशयेच्छीतभञ्ज्याख्यो रसो रुद्रेण निर्मितः

tridinaiviṣamaṃ tīvramekadvitricaturthakam / nāśayecchītabhañjyākhyo raso rudreṇa nirmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतं गन्धं शिलां तालं संमथ्य निम्बुजैर्द्रवैः । लिप्त्वा तन्वर्कपत्राणि यन्त्रे भस्माभिधे क्षिपेत्

sūtaṃ gandhaṃ śilāṃ tālaṃ saṃmathya nimbujairdravaiḥ / liptvā tanvarkapatrāṇi yantre bhasmābhidhe kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यामाष्टौ ज्वालयेदग्निं स्वाङ्गशीतं समुद्धरेत् । विषोषणं चतुर्थांशं दत्त्वा वल्लमिता गुटी

yāmāṣṭau jvālayedagniṃ svāṅgaśītaṃ samuddharet / viṣoṣaṇaṃ caturthāṃśaṃ dattvā vallamitā guṭī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदालीरसैर्बद्धा रसश्चैतन्यभैरवः । दत्तार्द्रकरसैः सर्वसंनिपातविघातकृत्

devadālīrasairbaddhā rasaścaitanyabhairavaḥ / dattārdrakarasaiḥ sarvasaṃnipātavighātakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमौ गतं विसंज्ञं च शीतार्तं तन्द्रितं नरम् । तत्क्षणाद्बोधयेद्दाहे कुर्याच्छीतोपचारकान्

bhūmau gataṃ visaṃjñaṃ ca śītārtaṃ tandritaṃ naram / tatkṣaṇādbodhayeddāhe kuryācchītopacārakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाराहच्छागमात्स्याश्वमायूरं पित्तपञ्चकम् । अनेन भावितश्चापि देयश्चैतन्यभैरवः

vārāhacchāgamātsyāśvamāyūraṃ pittapañcakam / anena bhāvitaścāpi deyaścaitanyabhairavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषं रसं कलैकांशं काचलिप्तशरावके । रुद्ध्वा चुल्ल्यां मन्दवह्नौ पचेद्यामद्वयं ततः

viṣaṃ rasaṃ kalaikāṃśaṃ kācaliptaśarāvake / ruddhvā cullyāṃ mandavahnau pacedyāmadvayaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं शीतं च गृह्णीयाद् उपरिष्टाच्छरावकात् । वायुवर्जं क्षिपेत्कूप्यां संनिपाते ऽहिदंष्टके

svayaṃ śītaṃ ca gṛhṇīyād upariṣṭāccharāvakāt / vāyuvarjaṃ kṣipetkūpyāṃ saṃnipāte 'hidaṃṣṭake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूच्यग्रेण च दातव्यः क्षणाञ्जागर्ति मानवः । नो चेत् तालुप्रदेशे च क्षुरक्षुण्णे प्रचारयेत्

sūcyagreṇa ca dātavyaḥ kṣaṇāñjāgarti mānavaḥ / no cet tālupradeśe ca kṣurakṣuṇṇe pracārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसगन्धकनेपाला वृद्धा दन्त्यम्बुमदिताः । द्वौ यामौ ज्वरनाशाय गुञ्जैका सितया सह

rasagandhakanepālā vṛddhā dantyambumaditāḥ / dvau yāmau jvaranāśāya guñjaikā sitayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरं टङ्कद्रयां कृष्णधूर्तबीजाष्टबल्लकम् । पालिकात्रितयं देयं चातुर्थिकज्वरापहम्

puraṃ ṭaṅkadrayāṃ kṛṣṇadhūrtabījāṣṭaballakam / pālikātritayaṃ deyaṃ cāturthikajvarāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वरागमनवेलायां शीतवारिचतुर्घटैः । शिरो ऽभिषिञ्च्य दातव्यं पथ्ये क्षीरं सशर्करम्

jvarāgamanavelāyāṃ śītavāricaturghaṭaiḥ / śiro 'bhiṣiñcya dātavyaṃ pathye kṣīraṃ saśarkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्नबीजं शिलाजाजी धूमः कृष्णा समांशकम् । कारवेल्ल्या रसैर्भाव्यमेकविंशतिवारकान्

nimnabījaṃ śilājājī dhūmaḥ kṛṣṇā samāṃśakam / kāravellyā rasairbhāvyamekaviṃśativārakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्पार्श्वतोऽञ्जयेन्नेत्रे ज्वरं तत्पार्श्वजं जयेत् । अर्धनारीनटेशाह्वो रसः कौतुककारकः

yatpārśvato'ñjayennetre jvaraṃ tatpārśvajaṃ jayet / ardhanārīnaṭeśāhvo rasaḥ kautukakārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिङ्गुलं मरिचं गन्धं पिप्पली टङ्कणं विषम् । कनकस्य तु बीजानि समांशं विजयारसैः

hiṅgulaṃ maricaṃ gandhaṃ pippalī ṭaṅkaṇaṃ viṣam / kanakasya tu bījāni samāṃśaṃ vijayārasaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्दयेद्याममात्रं तु चणमात्रा वटी कृता । ज्वरातिसारं ग्रहणीं नाशयेद्धेमसुन्दरः

mardayedyāmamātraṃ tu caṇamātrā vaṭī kṛtā / jvarātisāraṃ grahaṇīṃ nāśayeddhemasundaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धसूतं पलं चार्कक्षीरैर्मर्द्य पुनः पुनः । द्विपलं शुद्धगन्धस्य महाकम्बुपलाष्टकम्

śuddhasūtaṃ palaṃ cārkakṣīrairmardya punaḥ punaḥ / dvipalaṃ śuddhagandhasya mahākambupalāṣṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभे वह्निरसैर्भाव्ये पेष्ये शोष्ये दिनत्रयम् । मेलयेत्पूर्वसूतेन तदर्धं टङ्कणं क्षिपेत्

ubhe vahnirasairbhāvye peṣye śoṣye dinatrayam / melayetpūrvasūtena tadardhaṃ ṭaṅkaṇaṃ kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्कक्षीरैः पुनः सर्वं यामैकं मर्दयेद्दृढम् । तच्छुष्कं चूर्णलिप्तेऽथ भाण्डे रुद्ध्वा पुटे पचेत्

arkakṣīraiḥ punaḥ sarvaṃ yāmaikaṃ mardayeddṛḍham / tacchuṣkaṃ cūrṇalipte'tha bhāṇḍe ruddhvā puṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्गुञ्जामितं खादेन्मरिचाज्येन संयुतम् । देयं दध्योदनं पथ्यं विजया सगुडा निशि

caturguñjāmitaṃ khādenmaricājyena saṃyutam / deyaṃ dadhyodanaṃ pathyaṃ vijayā saguḍā niśi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहणीदोषनाशार्थं नास्त्यनेन समं भुवि । ग्रहजीर् नाशयेत्सर्वा अर्कलोकेश्वरो रसः

grahaṇīdoṣanāśārthaṃ nāstyanena samaṃ bhuvi / grahajīr nāśayetsarvā arkalokeśvaro rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटुत्रिकरसैर्भाव्यं तालमेकं चतुःशिला । दिनं वासारसैः पिष्ट्वा वालुकायन्त्रपाचितम्

kaṭutrikarasairbhāvyaṃ tālamekaṃ catuḥśilā / dinaṃ vāsārasaiḥ piṣṭvā vālukāyantrapācitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वियामान्ते समुद्धृत्य तत्तुल्यं च कटुत्रयम् । निर्गुण्डीमूलचूर्णं च वासारससमन्विता

dviyāmānte samuddhṛtya tattulyaṃ ca kaṭutrayam / nirguṇḍīmūlacūrṇaṃ ca vāsārasasamanvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिलातालेश्वरस्यास्य गुञ्जैका श्वासकासजित् । सूतं हेमाभ्रजं भस्म शिलागन्धकतालकम्

śilātāleśvarasyāsya guñjaikā śvāsakāsajit / sūtaṃ hemābhrajaṃ bhasma śilāgandhakatālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्येकैकभूभवैकाख्यान् कृत्वैवं क्रमशो ऽशकान् । वराटीः पूरयेत्तेन छागीक्षीरेण टङ्कणम्

tryekaikabhūbhavaikākhyān kṛtvaivaṃ kramaśo 'śakān / varāṭīḥ pūrayettena chāgīkṣīreṇa ṭaṅkaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वा तेन मुखं रुद्ध्वा शरावे भूपुटे पचेत् । स्वाङ्गशीतं समुद्धृत्य कुर्यात्तं वस्त्रगालितम्

piṣṭvā tena mukhaṃ ruddhvā śarāve bhūpuṭe pacet / svāṅgaśītaṃ samuddhṛtya kuryāttaṃ vastragālitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसो राजमृगाङ्कोऽयं चतुर्गुञ्चः क्षयापहः । सुवर्णं भस्मसूतं च वल्लार्धं मधुना लिहेत्

raso rājamṛgāṅko'yaṃ caturguñcaḥ kṣayāpahaḥ / suvarṇaṃ bhasmasūtaṃ ca vallārdhaṃ madhunā lihet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पथ्यभुग्ब्रह्मचर्येण मृगाङ्को वा क्षयापहः । शिलाजतु मधुव्योषतप्त्यलोहरजांसि यः

pathyabhugbrahmacaryeṇa mṛgāṅko vā kṣayāpahaḥ / śilājatu madhuvyoṣataptyaloharajāṃsi yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरभुग्लेढि तस्याशु क्षयक्षयकरो रसः । शुल्वश्यामास्नुहीदन्तीपथ्यानेपालकान् क्रमात्

kṣīrabhugleḍhi tasyāśu kṣayakṣayakaro rasaḥ / śulvaśyāmāsnuhīdantīpathyānepālakān kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूद्यवेकैकाग्नियुग्मांश्च गृहीत्वोष्णाम्बुना पिबेत् । अष्टोदराणि हन्त्येष विशेषेण जलोदरम्

bhūdyavekaikāgniyugmāṃśca gṛhītvoṣṇāmbunā pibet / aṣṭodarāṇi hantyeṣa viśeṣeṇa jalodaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आध्मानगुल्मशूलघ्न उदरध्वान्तभास्करः । दुग्धं शङ्खवराटं च तुल्यार्कं नवनीतयुक्

ādhmānagulmaśūlaghna udaradhvāntabhāskaraḥ / dugdhaṃ śaṅkhavarāṭaṃ ca tulyārkaṃ navanītayuk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

टङ्कार्धं भक्षयेत्सर्वशूलघ्नः शङ्खभास्करः । शुद्धं सूतं तथा गन्धं क्रमादेकद्विभागकम्

ṭaṅkārdhaṃ bhakṣayetsarvaśūlaghnaḥ śaṅkhabhāskaraḥ / śuddhaṃ sūtaṃ tathā gandhaṃ kramādekadvibhāgakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यार्कं भावयेदार्द्ररसैश्चापि त्रिसप्तधा । गोलं कृत्वान्धमूषायां रुद्ध्वा गजपुटे पचेत्

tulyārkaṃ bhāvayedārdrarasaiścāpi trisaptadhā / golaṃ kṛtvāndhamūṣāyāṃ ruddhvā gajapuṭe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतं शुण्ठ्या च गुञ्जैकं शीतोदं ससितं ह्यनु । त्रिदोषं नाशयेच्छीघ्रं क्रियां शीतां प्रयोजयेत्

ghṛtaṃ śuṇṭhyā ca guñjaikaṃ śītodaṃ sasitaṃ hyanu / tridoṣaṃ nāśayecchīghraṃ kriyāṃ śītāṃ prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूलं कृशं कृशं स्थूलं करोत्यग्निप्रदीपनम् । त्रिदोषात्पतितं रक्तं व्रणनाड्यभिघातजम्

sthūlaṃ kṛśaṃ kṛśaṃ sthūlaṃ karotyagnipradīpanam / tridoṣātpatitaṃ raktaṃ vraṇanāḍyabhighātajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यकृत्प्लीहोत्थितं यच्च यच्च कुष्ठकरं त्वसृक् । शोधयेद्दुष्टरक्तं च रसो रक्तारिसंज्ञकः

yakṛtplīhotthitaṃ yacca yacca kuṣṭhakaraṃ tvasṛk / śodhayedduṣṭaraktaṃ ca raso raktārisaṃjñakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूततारार्ककं बोलं मर्द्यमर्कपयस्त्र्यहम् । वल्लैकं मधुना लेह्यं स्थौल्यमाशु व्यपोहति

sūtatārārkakaṃ bolaṃ mardyamarkapayastryaham / vallaikaṃ madhunā lehyaṃ sthaulyamāśu vyapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विपलं क्षौद्रशीतोदमनुपानं पिबेत्ततः । वडवाग्निरसे पथ्यं दध्यादि श्लेष्मलं त्यजेत्

dvipalaṃ kṣaudraśītodamanupānaṃ pibettataḥ / vaḍavāgnirase pathyaṃ dadhyādi śleṣmalaṃ tyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतार्कौ गन्धकं मर्द्यं दिनं निर्गुण्डिकाद्रवैः । यामैकं वालुकायन्त्रे पक्त्वा देयो द्विगुञ्जकः

sūtārkau gandhakaṃ mardyaṃ dinaṃ nirguṇḍikādravaiḥ / yāmaikaṃ vālukāyantre paktvā deyo dviguñjakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजपूरजटाक्वाथं ससितं पाययेदनु । रसस्त्रिविक्रमो मूत्रकृच्छ्रोधाश्मरीप्रणुत्

bījapūrajaṭākvāthaṃ sasitaṃ pāyayedanu / rasastrivikramo mūtrakṛcchrodhāśmarīpraṇut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निस्तुषीकृत्य वाकुच्या बीजानां पलविंशतिम् । गोजलस्थां त्रिसप्ताहं लोहं पथ्यापलद्वयम्

nistuṣīkṛtya vākucyā bījānāṃ palaviṃśatim / gojalasthāṃ trisaptāhaṃ lohaṃ pathyāpaladvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीत्वा गोजलाच्छोष्ये सूर्यतापे ऽतिनिष्ठुरे । काकोदुम्बरिकाद्रोणत्वचां क्वाथे त्रिसप्तकम्

gṛhītvā gojalācchoṣye sūryatāpe 'tiniṣṭhure / kākodumbarikādroṇatvacāṃ kvāthe trisaptakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावयेत्तस्य चूर्णस्य गन्धसूतं समं कृतम् । अम्लेन कज्जलीं कृत्वा सर्वमेकत्र कारयेत्

bhāvayettasya cūrṇasya gandhasūtaṃ samaṃ kṛtam / amlena kajjalīṃ kṛtvā sarvamekatra kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिग्रुमूलरसेनापि नागवल्लीदलेन च । भावनां त्रिदिनं दत्त्वा कर्षार्धांशां गुटीं कुरु

śigrumūlarasenāpi nāgavallīdalena ca / bhāvanāṃ tridinaṃ dattvā karṣārdhāṃśāṃ guṭīṃ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकां भक्षयेत्प्रातः श्वेतकुष्ठोपशान्तये । चित्रकाङ्घ्रित्वचश्चूर्णं रात्रौ गोदुग्धके वरम्

ekaikāṃ bhakṣayetprātaḥ śvetakuṣṭhopaśāntaye / citrakāṅghritvacaścūrṇaṃ rātrau godugdhake varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिपेदधि विलोड्याथ ग्राहयेत्तक्रमुत्तमम् । तत्तक्रकुडवं चैकं मध्येऽष्टवल्लगन्धकम्

kṣipedadhi viloḍyātha grāhayettakramuttamam / tattakrakuḍavaṃ caikaṃ madhye'ṣṭavallagandhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्षिप्य गुटिकां पश्चात् प्रपिबेद्द्वित्रिसंख्यकाम् । नवनीतेन चाभ्यङ्गः कार्यः स्थेयमथातपे

prakṣipya guṭikāṃ paścāt prapibeddvitrisaṃkhyakām / navanītena cābhyaṅgaḥ kāryaḥ stheyamathātape

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वश्वित्रे प्रजायन्ते स्फोटकाश्चाग्निदग्धवत् । प्रथमे सप्तके पाको जायेताथ द्वितीयके

sarvaśvitre prajāyante sphoṭakāścāgnidagdhavat / prathame saptake pāko jāyetātha dvitīyake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोहणं च तृतीये हि प्राप्नुवन्ति न संशयः । निम्बुकस्य रसोपेतं कुङ्कुमालेपनं हितम्

rohaṇaṃ ca tṛtīye hi prāpnuvanti na saṃśayaḥ / nimbukasya rasopetaṃ kuṅkumālepanaṃ hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सतक्रा गुटिका वापि रसस्यालेपने हिता । श्वित्राणां रोहणं रम्यं वर्णदं जायते भृशम्

satakrā guṭikā vāpi rasasyālepane hitā / śvitrāṇāṃ rohaṇaṃ ramyaṃ varṇadaṃ jāyate bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवेलं तक्रभक्तं च पूर्वे देयं च सप्तके । मकुष्ठाम् अपि रूक्षाश्च देया जाते द्विसप्तके

trivelaṃ takrabhaktaṃ ca pūrve deyaṃ ca saptake / makuṣṭhām api rūkṣāśca deyā jāte dvisaptake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीये सप्तके देया मकुष्ठास्त्रिफलाघृतम् । घृतमल्पं प्रदातव्यं श्वित्रकुष्ठी वरो भवेत्

tṛtīye saptake deyā makuṣṭhāstriphalāghṛtam / ghṛtamalpaṃ pradātavyaṃ śvitrakuṣṭhī varo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चम्पकाभं वरं देहं कान्तियुक्तं च नीरुजम् । प्राप्नुयाच्छ्रीयुतः सम्यङ्मनुजो भूमिमण्डले

campakābhaṃ varaṃ dehaṃ kāntiyuktaṃ ca nīrujam / prāpnuyācchrīyutaḥ samyaṅmanujo bhūmimaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसराजप्रभावेण सत्यं सत्यं च नान्यथा । शुद्धं सूतं मृतं लोहं ताप्यगन्धकातालकम् । पथ्याग्निमन्थनिर्गुण्डीत्र्यूषणं टङ्कणं विषम्

rasarājaprabhāveṇa satyaṃ satyaṃ ca nānyathā / śuddhaṃ sūtaṃ mṛtaṃ lohaṃ tāpyagandhakātālakam / pathyāgnimanthanirguṇḍītryūṣaṇaṃ ṭaṅkaṇaṃ viṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यांशं मर्दयेत्खल्वे दिनं निर्गुण्डिकाद्रवैः । मुण्डीद्रवैर्दिनैकं तु गुञ्जैकं वटकीकृतम्

tulyāṃśaṃ mardayetkhalve dinaṃ nirguṇḍikādravaiḥ / muṇḍīdravairdinaikaṃ tu guñjaikaṃ vaṭakīkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्षयेद्वातरोगार्तो रसं स्वच्छन्दभैरवम् । लघुरास्नाह्वयं क्वाथं सपुरं ह्यनुपानकम्

bhakṣayedvātarogārto rasaṃ svacchandabhairavam / laghurāsnāhvayaṃ kvāthaṃ sapuraṃ hyanupānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धं सूतं वचाक्वाथैस्त्रिदिनं मर्दयेत्ततः । शङ्खपुष्पीरसैस्तद्वद्गन्धकं मर्दितं क्षिपेत्

śuddhaṃ sūtaṃ vacākvāthaistridinaṃ mardayettataḥ / śaṅkhapuṣpīrasaistadvadgandhakaṃ marditaṃ kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमूत्रमर्दितं गोलं मूषायां तु निरोधयेत् । सप्तधालेप्य मृद्वस्त्रैः पुटितं स्वाङ्गशीतलम्

gomūtramarditaṃ golaṃ mūṣāyāṃ tu nirodhayet / saptadhālepya mṛdvastraiḥ puṭitaṃ svāṅgaśītalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णीकृतं चतुर्वल्लां समसर्षपचूर्णकम् । जीर्णधृतानुपानं च नस्ये स्नेहं तु सार्षपम्

cūrṇīkṛtaṃ caturvallāṃ samasarṣapacūrṇakam / jīrṇadhṛtānupānaṃ ca nasye snehaṃ tu sārṣapam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारयेत्तेन चाभ्यङ्गं दिनानामेकविंशतिम् । उन्मादापस्मृती हन्ति ह्युन्मादगजकेशरी

kārayettena cābhyaṅgaṃ dinānāmekaviṃśatim / unmādāpasmṛtī hanti hyunmādagajakeśarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतं गन्धम् अयस् ताम्रम् एकद्व्यर्धार्धकं पलम् । द्रावयेल्लोहजे पात्रे क्षिपेदेरण्डपत्त्रके

sūtaṃ gandham ayas tāmram ekadvyardhārdhakaṃ palam / drāvayellohaje pātre kṣipederaṇḍapattrake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णितं वस्त्रपूतं च लोहपात्रे पुनः पचेत् । जाम्बीरं बैजपूरं वा रसं पात्रमितं क्षिपेत्

cūrṇitaṃ vastrapūtaṃ ca lohapātre punaḥ pacet / jāmbīraṃ baijapūraṃ vā rasaṃ pātramitaṃ kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संचूर्ण्य पञ्चकोलोत्थैः कषायैश्चाम्लवेतसैः । भावना खलु दातव्याः पञ्चाशत्प्रमितास्ततः

saṃcūrṇya pañcakolotthaiḥ kaṣāyaiścāmlavetasaiḥ / bhāvanā khalu dātavyāḥ pañcāśatpramitāstataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृष्टटङ्कणचूर्णं तु दद्यात्सर्वसमानकम् । टङ्कणार्धं विडं दद्याद्विडतुल्यं मरीचकम्

bhṛṣṭaṭaṅkaṇacūrṇaṃ tu dadyātsarvasamānakam / ṭaṅkaṇārdhaṃ viḍaṃ dadyādviḍatulyaṃ marīcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तधा भावयेत्यश्चाच्चणकक्षारवारिणा । एव सिद्धरसाद्वल्लद्वितयं वा चतुष्टयम्

saptadhā bhāvayetyaścāccaṇakakṣāravāriṇā / eva siddharasādvalladvitayaṃ vā catuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैन्धवं माषमेकं तु जीरकं च द्विमाषकम् । तक्रेण योजितं चैतदनुपानं पिबेत्सुधीः

saindhavaṃ māṣamekaṃ tu jīrakaṃ ca dvimāṣakam / takreṇa yojitaṃ caitadanupānaṃ pibetsudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजयेत्कण्ठपर्यन्तं गुरुमामिषभोजनम् । क्षिप्रं तज्जीर्यते भुक्तं पुनः काङ्क्षति भोजनम्

bhojayetkaṇṭhaparyantaṃ gurumāmiṣabhojanam / kṣipraṃ tajjīryate bhuktaṃ punaḥ kāṅkṣati bhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घटश्रवेन्द्रभीमैश्च कुम्भयोनिचतुर्मुखैः । शनैश्चरेण रुद्रेण ब्रह्मणा सेवितोऽग्नये

ghaṭaśravendrabhīmaiśca kumbhayonicaturmukhaiḥ / śanaiścareṇa rudreṇa brahmaṇā sevito'gnaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य संसेवनादेते सर्वे जाता महाशनाः । अतः संसेव्यते भूपैर्महदग्निविवृद्धये

asya saṃsevanādete sarve jātā mahāśanāḥ / ataḥ saṃsevyate bhūpairmahadagnivivṛddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्याद्दीपनम् अद्भुतं पचनं दुष्टामयोच्छेदनं तुन्दस्थौल्यनिबर्हणं गरहरः शूलार्तिमूलापहः । गुल्मप्लीहविनाशनो बहुरुजां विध्वंसनः स्रंसनो वातग्रन्थिमहोदरापहरणः क्रव्यादनामा रसः

kuryāddīpanam adbhutaṃ pacanaṃ duṣṭāmayocchedanaṃ tundasthaulyanibarhaṇaṃ garaharaḥ śūlārtimūlāpahaḥ / gulmaplīhavināśano bahurujāṃ vidhvaṃsanaḥ sraṃsano vātagranthimahodarāpaharaṇaḥ kravyādanāmā rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिहणक्षोणिपालाय भूरिभोज्यप्रियाय च । दत्तवान् भैरवानन्दो भूपो ग्रामाष्टकं ददौ

sihaṇakṣoṇipālāya bhūribhojyapriyāya ca / dattavān bhairavānando bhūpo grāmāṣṭakaṃ dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतं भुजंगममृतं लवणं हरिद्रा व्योषं धनंजयजटावनिभूतधात्री । क्वष्टादशद्वयनिधित्रयवेदसंख्याः शोभाञ्जनार्द्रककरीरकबीजपूरैः

sūtaṃ bhujaṃgamamṛtaṃ lavaṇaṃ haridrā vyoṣaṃ dhanaṃjayajaṭāvanibhūtadhātrī / kvaṣṭādaśadvayanidhitrayavedasaṃkhyāḥ śobhāñjanārdrakakarīrakabījapūraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्बूफणीश्वरलता सुपलाशतोयैर्भाव्यं विशोष्य खरले प्रपिधाय चूर्णम् । वस्त्रस्रुतं सकलवातगणान्निहन्ति वह्नेरपाटवमरोचकशूलवान्तीः

nimbūphaṇīśvaralatā supalāśatoyairbhāvyaṃ viśoṣya kharale prapidhāya cūrṇam / vastrasrutaṃ sakalavātagaṇānnihanti vahnerapāṭavamarocakaśūlavāntīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतं गन्धं विषं शङ्खं कपर्दं टङ्कणोषणे । चन्द्रैकाग्निगजत्रिद्विवसुभागैर् मितं क्रमात्

sūtaṃ gandhaṃ viṣaṃ śaṅkhaṃ kapardaṃ ṭaṅkaṇoṣaṇe / candraikāgnigajatridvivasubhāgair mitaṃ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बीरकेन संमर्द्यं भवेदग्निकुमारकः । वाते मन्दानलेऽजीर्णे ज्वरश्लेष्मविषूचिके

jambīrakena saṃmardyaṃ bhavedagnikumārakaḥ / vāte mandānale'jīrṇe jvaraśleṣmaviṣūcike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुञ्जामात्रं प्रदातव्यो विण्मूत्रशिरसो ग्रहे । कासे श्वासे क्षये शूले सर्वरोगे तु योजयेत्

guñjāmātraṃ pradātavyo viṇmūtraśiraso grahe / kāse śvāse kṣaye śūle sarvaroge tu yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृसारं स्फटिका सौरं त्रयमेकत्र चूर्णयेत् । तत्क्षिपेन्मृन्मये कूपे शुभे हस्तमिते दृढे

nṛsāraṃ sphaṭikā sauraṃ trayamekatra cūrṇayet / tatkṣipenmṛnmaye kūpe śubhe hastamite dṛḍhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरन्ध्रोदरकाचोत्थे कूपे तत्संनियोजयेत् । सप्तधा वेष्टयेत्पश्चात्तत्संधिं वस्त्रमृत्स्नया

sarandhrodarakācotthe kūpe tatsaṃniyojayet / saptadhā veṣṭayetpaścāttatsaṃdhiṃ vastramṛtsnayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खर्परे वालुकापूर्णे तिर्यगौषधकूपकम् । अर्धं यन्त्रे निधायात्र श्रीगुरोः संप्रदायतः

kharpare vālukāpūrṇe tiryagauṣadhakūpakam / ardhaṃ yantre nidhāyātra śrīguroḥ saṃpradāyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधोमुखं द्वितीयं तु स्थाप्यं चुल्लेः पराङ्मुखे । अधः प्रज्वालयेदग्निं हठाद्यावद्रसः स्रवेत्

adhomukhaṃ dvitīyaṃ tu sthāpyaṃ culleḥ parāṅmukhe / adhaḥ prajvālayedagniṃ haṭhādyāvadrasaḥ sravet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारयेत्काचजे पात्रे शङ्खद्रावरसं ततः । शाणैकं सेवयेत्पश्चाद्दन्तस्पर्शविवर्जितम्

dhārayetkācaje pātre śaṅkhadrāvarasaṃ tataḥ / śāṇaikaṃ sevayetpaścāddantasparśavivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्मोदरयकृत्प्लीहविद्रधिग्रन्थिशूलनुत् । बलपुष्टिप्रदो ह्येष भुक्तं जारयते क्षणात्

gulmodarayakṛtplīhavidradhigranthiśūlanut / balapuṣṭiprado hyeṣa bhuktaṃ jārayate kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलोक्यतामहो लोका रसमाहात्म्यमद्भुतम् । कपर्दकाम्बुलोहानि यस्मिन् क्षिप्ते गलन्ति हि

vilokyatāmaho lokā rasamāhātmyamadbhutam / kapardakāmbulohāni yasmin kṣipte galanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारदं तत्तृतीयांशं गन्धं दत्त्वा तु मर्दयेत् । दशांशनवसारेण युतं चोन्मत्तवारिणा

pāradaṃ tattṛtīyāṃśaṃ gandhaṃ dattvā tu mardayet / daśāṃśanavasāreṇa yutaṃ conmattavāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खल्वे संमर्द्य तत्सर्वं काचकूप्यां निवेशयेत् । गुरूक्तसम्प्रदायेन वालुकायन्त्रमध्यगम्

khalve saṃmardya tatsarvaṃ kācakūpyāṃ niveśayet / gurūktasampradāyena vālukāyantramadhyagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पचेत् षोडशयामांश्च मन्दमध्यहठाग्निना । पक्वः सुशीतलो ग्राह्यो हरगौरीरसो भवेत्

pacet ṣoḍaśayāmāṃśca mandamadhyahaṭhāgninā / pakvaḥ suśītalo grāhyo haragaurīraso bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतं गन्धं समं कृत्वा सर्पाक्षीरसमर्दितम् । पूर्ववत्पाचितं त्वन्ये हरगौरीरसं विदुः

sūtaṃ gandhaṃ samaṃ kṛtvā sarpākṣīrasamarditam / pūrvavatpācitaṃ tvanye haragaurīrasaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारदाद्द्विगुणं गन्धं दत्त्वा कार्पासिकाद्रवैः । पूर्ववत्पाचितो ह्येष कामदेवरसः स्मृतः

pāradāddviguṇaṃ gandhaṃ dattvā kārpāsikādravaiḥ / pūrvavatpācito hyeṣa kāmadevarasaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समांशं क्षिप्यते स्वर्णं रूप्यं ताम्रं च मर्दयेत् । मुसल्या चाखुपर्ण्या च मातुलुङ्गरसैस्त्र्यहम्

samāṃśaṃ kṣipyate svarṇaṃ rūpyaṃ tāmraṃ ca mardayet / musalyā cākhuparṇyā ca mātuluṅgarasaistryaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोचचिञ्चात्मगुप्ताभिस्तदा मृत्युञ्जयो रसः । त्रयाणां सेवनं पथ्यमुच्यते क्रमशो गुणाः । एकमासं सिताज्याभ्यां सदा सेव्यो नरोत्तमैः

mocaciñcātmaguptābhistadā mṛtyuñjayo rasaḥ / trayāṇāṃ sevanaṃ pathyamucyate kramaśo guṇāḥ / ekamāsaṃ sitājyābhyāṃ sadā sevyo narottamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं निषेव्य सूतेन्द्रं भुञ्जीत मधुरं सदा । शाल्यन्नं गोपयः खण्डं सितां जाङ्गलमामिषम्

evaṃ niṣevya sūtendraṃ bhuñjīta madhuraṃ sadā / śālyannaṃ gopayaḥ khaṇḍaṃ sitāṃ jāṅgalamāmiṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोधूमजान् विकारांश्च माषान्नं कदलीफलम् । पनसं चाथ खर्जूरं द्राक्षां च नालिकेरकम्

godhūmajān vikārāṃśca māṣānnaṃ kadalīphalam / panasaṃ cātha kharjūraṃ drākṣāṃ ca nālikerakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेवेत सर्वं तत्प्राज्ञो वृष्यं यत्किंचिदुच्यते । वलीं संवत्सराद्धन्ति पलितं च द्विहायनात्

seveta sarvaṃ tatprājño vṛṣyaṃ yatkiṃciducyate / valīṃ saṃvatsarāddhanti palitaṃ ca dvihāyanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेवया वज्रदेहोऽस्य द्रावद्वयेनिताशतम् । न रेतःसंक्षयस्तस्य षण्ढोऽपि पुरुषायते

sevayā vajradeho'sya drāvadvayenitāśatam / na retaḥsaṃkṣayastasya ṣaṇḍho'pi puruṣāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वलिङ्गः सदा तिष्ठेल्ललनामक्षयं व्रजेत् । तप्तहाटकवर्णाभः श्रीधीमेधाविभूषितः

ūrdhvaliṅgaḥ sadā tiṣṭhellalanāmakṣayaṃ vrajet / taptahāṭakavarṇābhaḥ śrīdhīmedhāvibhūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हयवेगो मयूराक्षो वाराहश्रुतिरेव च । अपरः कामदेवोऽपि मानिनीमानमर्दनः

hayavego mayūrākṣo vārāhaśrutireva ca / aparaḥ kāmadevo'pi māninīmānamardanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजयक्ष्मादिरोगांश्च मेहान् जीर्णज्वरानपि । ग्रहणीं हन्त्यतीसारं गोतक्राद्बहुमूत्रताम्

rājayakṣmādirogāṃśca mehān jīrṇajvarānapi / grahaṇīṃ hantyatīsāraṃ gotakrādbahumūtratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वरोगहरो ह्येष निजौषधानुपानतः । हरगौरीकामदेवरसो मृत्युञ्जयाभिधः

sarvarogaharo hyeṣa nijauṣadhānupānataḥ / haragaurīkāmadevaraso mṛtyuñjayābhidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमत्र बहुनोक्तेन जरामृत्युहरास्त्रयः । कज्जलीं सूतगन्धाभ्यां तुल्यमुन्मत्तबीजकम् । तत्तैलमर्दितं सेव्य द्विवल्लां ससितापयः

kimatra bahunoktena jarāmṛtyuharāstrayaḥ / kajjalīṃ sūtagandhābhyāṃ tulyamunmattabījakam / tattailamarditaṃ sevya dvivallāṃ sasitāpayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेहौघं नाशयेद्वीर्यं स्तम्भयेद्द्रावयेत् स्त्रियम् । रसः कामप्रदो न्ःणां मानिनीमानमर्दनः

mehaughaṃ nāśayedvīryaṃ stambhayeddrāvayet striyam / rasaḥ kāmaprado nḥṇāṃ māninīmānamardanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमबीजविषवङ्गसूतकं हंसपादकरं च जारणम् । शुद्धसूतस्त्र्यहं स्वेद्यो मन्दाग्नौ दध्नि महिषे । त्रुटिते त्रुटिते दद्याद्दधि तुर्येऽह्नि चोद्धरेत्

hemabījaviṣavaṅgasūtakaṃ haṃsapādakaraṃ ca jāraṇam / śuddhasūtastryahaṃ svedyo mandāgnau dadhni mahiṣe / truṭite truṭite dadyāddadhi turye'hni coddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् स्वर्णं क्षिपेत्प्राज्ञश् चतुःषष्ठितमांभकम् । मर्दयेन्निम्बुनीरेण यावदैक्यं हि जायते

tasmin svarṇaṃ kṣipetprājñaś catuḥṣaṣṭhitamāṃbhakam / mardayennimbunīreṇa yāvadaikyaṃ hi jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः संस्वेद्य तं सूतं वटशुङ्गाहिवल्लिजैः । काकमाच्या च जीवन्त्या रसैः स्याद्यामयुग्मकात्

punaḥ saṃsvedya taṃ sūtaṃ vaṭaśuṅgāhivallijaiḥ / kākamācyā ca jīvantyā rasaiḥ syādyāmayugmakāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनं शीताम्बुकुम्भस्थं दिनैकं दध्नि महिषे । एवं सिद्धरसाद्वल्लं प्रत्यहं ब्रह्मचर्यधृक्

dinaṃ śītāmbukumbhasthaṃ dinaikaṃ dadhni mahiṣe / evaṃ siddharasādvallaṃ pratyahaṃ brahmacaryadhṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासैकं सेवते भर्ता सितादुग्धौदनप्रियः । त्रिफलानिम्बकार्पासीरसैर्नारी क्रमात्पृथक्

māsaikaṃ sevate bhartā sitādugdhaudanapriyaḥ / triphalānimbakārpāsīrasairnārī kramātpṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनानि सप्तसंख्यानि पीत्वा ऋतुसमागमे । रसं वल्लं त्र्यहं चैकं कार्पास्यम्बुसितायुतम्

dināni saptasaṃkhyāni pītvā ṛtusamāgame / rasaṃ vallaṃ tryahaṃ caikaṃ kārpāsyambusitāyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

टङ्कणं स्फटिका सूतं पक्वाम्लिकरसान्वितम् । त्रिदिनं मधुना योनेर्लेपं शुद्धिकरं परम्

ṭaṅkaṇaṃ sphaṭikā sūtaṃ pakvāmlikarasānvitam / tridinaṃ madhunā yonerlepaṃ śuddhikaraṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महिष्या दधिमध्यस्थं दिवा सूतं त्रिमाषकम् । स्त्रीसेवासमये रात्रौ भक्षयेद्दधिसंयुतम्

mahiṣyā dadhimadhyasthaṃ divā sūtaṃ trimāṣakam / strīsevāsamaye rātrau bhakṣayeddadhisaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संभोगान्ते तथा स्थेयं यामार्धं संपुटेन च । सर्वलक्षणसम्पन्नं सूतं जनयते वरम्

saṃbhogānte tathā stheyaṃ yāmārdhaṃ saṃpuṭena ca / sarvalakṣaṇasampannaṃ sūtaṃ janayate varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापादिके समुत्पन्ने देयं द्राक्षासितादिकम् । कार्यः शीतोपचारश्च युवत्या भिषजा सदा

tāpādike samutpanne deyaṃ drākṣāsitādikam / kāryaḥ śītopacāraśca yuvatyā bhiṣajā sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुर्वृद्धिं बलं कान्तिं नष्टवीर्यविवर्धनम् । कुर्याद्रोगहरः पुत्रप्रदो रुद्रविनिर्मितः

āyurvṛddhiṃ balaṃ kāntiṃ naṣṭavīryavivardhanam / kuryādrogaharaḥ putraprado rudravinirmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसं नागाञ्जनं चन्द्रम् एकैकद्व्यर्धभागकम् । सूक्ष्मचूर्णीकृतं नेत्रस्याञ्जनाद् दिव्यदृष्टिकृत्

rasaṃ nāgāñjanaṃ candram ekaikadvyardhabhāgakam / sūkṣmacūrṇīkṛtaṃ netrasyāñjanād divyadṛṣṭikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतं गन्धं समं शुद्धं सप्तधा भावयेत् क्रमात् । स्नुह्यर्कदुग्धैः श्रीखण्डद्वयपथ्योभयारसैः

sūtaṃ gandhaṃ samaṃ śuddhaṃ saptadhā bhāvayet kramāt / snuhyarkadugdhaiḥ śrīkhaṇḍadvayapathyobhayārasaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समं नेपालजं चूर्णं देयमेकत्र मर्दयेत् । उष्णाम्बुना वल्लयुग्मं देयमष्टगुणे गुडे

samaṃ nepālajaṃ cūrṇaṃ deyamekatra mardayet / uṣṇāmbunā vallayugmaṃ deyamaṣṭaguṇe guḍe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.