Library·Santideva: Bodhicaryavatara·7
एवं क्षमो भजेद्वीर्यं वीर्ये बोधिर्यतः स्थिता । न हि वीर्यं विना पुण्यं यथा वायुं विनागतिः
evaṃ kṣamo bhajedvīryaṃ vīrye bodhiryataḥ sthitā / na hi vīryaṃ vinā puṇyaṃ yathā vāyuṃ vināgatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं वीर्यं कुशलोत्साहस्तद्विपक्षः क उच्यते । आलस्यं कुत्सितासक्तिर्विषादात्मावमन्यना
kiṃ vīryaṃ kuśalotsāhastadvipakṣaḥ ka ucyate / ālasyaṃ kutsitāsaktirviṣādātmāvamanyanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यापारसुखास्वादनिद्रापाश्रयतृष्णया । संसारदुःखानुद्वेगादालस्यमुपजायते
avyāpārasukhāsvādanidrāpāśrayatṛṣṇayā / saṃsāraduḥkhānudvegādālasyamupajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेशवागुरिकाघ्रातः प्रविष्टो जन्मवागुराम् । किमद्यापि न जानासि मृत्योर्वदनमागतः
kleśavāgurikāghrātaḥ praviṣṭo janmavāgurām / kimadyāpi na jānāsi mṛtyorvadanamāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयूथ्यान्मार्यमाणांस्त्वं क्रमेणैव न पश्यसि । तथापि निद्रां यास्येव चण्डालमहिषो यथा
svayūthyānmāryamāṇāṃstvaṃ krameṇaiva na paśyasi / tathāpi nidrāṃ yāsyeva caṇḍālamahiṣo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमेनोद्वीक्ष्यमाणस्य बद्धमार्गस्य सर्वतः । कथं ते रोचते भोक्तुं कथं निद्रा कथं रतिः
yamenodvīkṣyamāṇasya baddhamārgasya sarvataḥ / kathaṃ te rocate bhoktuṃ kathaṃ nidrā kathaṃ ratiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत्संभृतसंभारं मरणं शीघ्रमेष्यति । संत्यज्यापि तदालस्यमकाले किं करिष्यसि
yāvatsaṃbhṛtasaṃbhāraṃ maraṇaṃ śīghrameṣyati / saṃtyajyāpi tadālasyamakāle kiṃ kariṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं न प्राप्तमारब्धमिदमर्धकृतं स्थितम् । अकस्मान्मृत्युरायातो हा हतो ऽस्मीति चिन्तयन्
idaṃ na prāptamārabdhamidamardhakṛtaṃ sthitam / akasmānmṛtyurāyāto hā hato 'smīti cintayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोकवेगसमुच्छूनसाश्रुरक्तेक्षणाननान् । बन्धून्निराशान् संपश्यन् यमदूतमुखानि च
śokavegasamucchūnasāśruraktekṣaṇānanān / bandhūnnirāśān saṃpaśyan yamadūtamukhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वपापस्मृतिसंतप्तः शृण्वन्नादांश्च नारकान् । त्रासोच्चारविलिप्ताङ्गो विह्वलः किं करिष्यसि
svapāpasmṛtisaṃtaptaḥ śṛṇvannādāṃśca nārakān / trāsoccāraviliptāṅgo vihvalaḥ kiṃ kariṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवमत्स्य इवास्मीति युक्तं भयमिहैव ते । किं पुनः कृतपापस्य तीव्रान्नरकदुःखतः
jīvamatsya ivāsmīti yuktaṃ bhayamihaiva te / kiṃ punaḥ kṛtapāpasya tīvrānnarakaduḥkhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पृष्ट उष्णोदकेनापि सुकुमार प्रतप्यसे । कृत्वा च नारकं कर्म किमेवं स्वस्थमास्यते
spṛṣṭa uṣṇodakenāpi sukumāra pratapyase / kṛtvā ca nārakaṃ karma kimevaṃ svasthamāsyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरुद्यम फलाकाङ्क्षिन् सुकुमार बहुव्यथ । मृत्युग्रस्तो ऽमराकार हा दुःखित विहन्यसे
nirudyama phalākāṅkṣin sukumāra bahuvyatha / mṛtyugrasto 'marākāra hā duḥkhita vihanyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानुष्यं नावमासाद्य तर दुःखमहानदीम् । मूढ कालो न निद्राया इयं नौर्दुर्लभा पुनः
mānuṣyaṃ nāvamāsādya tara duḥkhamahānadīm / mūḍha kālo na nidrāyā iyaṃ naurdurlabhā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्त्वा धर्मरतिं श्रेष्ठामनन्तरतिसंततिम् । रतिरौद्धत्यहास्यादौ दुःखहेतौ कथं तव
muktvā dharmaratiṃ śreṣṭhāmanantaratisaṃtatim / ratirauddhatyahāsyādau duḥkhahetau kathaṃ tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविषादबलव्यूहतात्पर्यात्मविधेयता । परात्मसमता चैव परात्मपरिवर्तनम्
aviṣādabalavyūhatātparyātmavidheyatā / parātmasamatā caiva parātmaparivartanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवावसादः कर्तव्यः कुतो मे बोधिरित्यतः । यस्मात्तथागतः सत्यं सत्यवादीदमुक्तवान्
naivāvasādaḥ kartavyaḥ kuto me bodhirityataḥ / yasmāttathāgataḥ satyaṃ satyavādīdamuktavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ऽप्यासन् दंशमशका मक्षिकाः कृमयस्तथा । यैरुत्साहवशात् प्राप्ता दुरापा बोधिरुत्तमा
te 'pyāsan daṃśamaśakā makṣikāḥ kṛmayastathā / yairutsāhavaśāt prāptā durāpā bodhiruttamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमुताहं नरो जात्या शक्तो ज्ञातुं हिताहितम् । सर्वज्ञनीत्यनुत्सर्गाद्बोधिं किं नाप्नुयामहम्
kimutāhaṃ naro jātyā śakto jñātuṃ hitāhitam / sarvajñanītyanutsargādbodhiṃ kiṃ nāpnuyāmaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथापि हस्तपादादि दातव्यमिति मे भयम् । गुरुलाघवमूढत्वं तन्मे स्यादविचारतः
athāpi hastapādādi dātavyamiti me bhayam / gurulāghavamūḍhatvaṃ tanme syādavicārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छेत्तव्यश्चास्मि भेत्तव्यो दाह्यः पाट्यो ऽप्यनेकशः । कल्पकोटीरसंख्येया न च बोधिर्भविष्यति
chettavyaścāsmi bhettavyo dāhyaḥ pāṭyo 'pyanekaśaḥ / kalpakoṭīrasaṃkhyeyā na ca bodhirbhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं तु मे परिमितं दुःखं संबोधिसाधनम् । नष्टशल्यव्यथापोहे तदुत्पादनदुःखवत्
idaṃ tu me parimitaṃ duḥkhaṃ saṃbodhisādhanam / naṣṭaśalyavyathāpohe tadutpādanaduḥkhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ऽपि वैद्याः कुर्वन्ति क्रियादुःखैररोगताम् । तस्माद्बहूनि दुःखानि हन्तुं सोढव्यमल्पकम्
sarve 'pi vaidyāḥ kurvanti kriyāduḥkhairarogatām / tasmādbahūni duḥkhāni hantuṃ soḍhavyamalpakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियामिमामप्युचितां वरवैद्यो न दत्तवान् । मधुरेणोपचारेण चिकित्सति महातुरान्
kriyāmimāmapyucitāṃ varavaidyo na dattavān / madhureṇopacāreṇa cikitsati mahāturān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदौ शाकादिदाने ऽपि नियोजयति नायकः । तत्करोति क्रमात्पश्चाद्यत्स्वमांसान्यपि त्यजेत्
ādau śākādidāne 'pi niyojayati nāyakaḥ / tatkaroti kramātpaścādyatsvamāṃsānyapi tyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा शाकेष्विव प्रज्ञा स्वमांसे ऽप्युपजायते । मांसास्थि त्यजतस्तस्य तदा किं नाम दुष्करम्
yadā śākeṣviva prajñā svamāṃse 'pyupajāyate / māṃsāsthi tyajatastasya tadā kiṃ nāma duṣkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दुःखी त्यक्तपापत्वात्पण्डितत्वान्न दुर्मनाः । मिथ्याकल्पनया चित्ते पापात्काये यतो व्यथा
na duḥkhī tyaktapāpatvātpaṇḍitatvānna durmanāḥ / mithyākalpanayā citte pāpātkāye yato vyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्येन कायः सुखितः पाण्डित्येन मनः सुखि । तिष्ठन् परार्थं संसारे कृपालुः केन खिद्यते
puṇyena kāyaḥ sukhitaḥ pāṇḍityena manaḥ sukhi / tiṣṭhan parārthaṃ saṃsāre kṛpāluḥ kena khidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षपयन् पूर्वपापानि प्रतीच्छन् पुण्यसागरान् । बोधिचित्तबलादेव श्रावकेभ्यो ऽपि शीघ्रगः
kṣapayan pūrvapāpāni pratīcchan puṇyasāgarān / bodhicittabalādeva śrāvakebhyo 'pi śīghragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सुखात्सुखं गच्छन् को विषीदेत्सचेतनः । बोधिचित्तरथं प्राप्य सर्वखेदश्रमापहम्
evaṃ sukhātsukhaṃ gacchan ko viṣīdetsacetanaḥ / bodhicittarathaṃ prāpya sarvakhedaśramāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छन्दस्थामरतिमुक्तिबलं सत्त्वार्थसिद्धये । छन्दं दुःखभयात्कुर्यादनुशंसांश्च भावयन्
chandasthāmaratimuktibalaṃ sattvārthasiddhaye / chandaṃ duḥkhabhayātkuryādanuśaṃsāṃśca bhāvayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विपक्षमुन्मूल्य यतेतोत्साहवृद्धये । छन्दमानरतित्यागतात्पर्यवशिताबलैः
evaṃ vipakṣamunmūlya yatetotsāhavṛddhaye / chandamānaratityāgatātparyavaśitābalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमेया मया दोषा हन्तव्याः स्वपरात्मनोः । एकैकस्यापि दोषस्य यत्र कल्पार्णवैः क्षयः
aprameyā mayā doṣā hantavyāḥ svaparātmanoḥ / ekaikasyāpi doṣasya yatra kalpārṇavaiḥ kṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दोषक्षयारम्भे लेशो ऽपि मम नेक्ष्यते । अप्रमेयव्यथाभाज्ये नोरः स्फुटति मे कथम्
tatra doṣakṣayārambhe leśo 'pi mama nekṣyate / aprameyavyathābhājye noraḥ sphuṭati me katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणा मयार्जनीयाश्च बहवः स्वपरात्मनोः । तत्रैकैकगुणाभ्यासो भवेत्कल्पार्णवैर्न वा
guṇā mayārjanīyāśca bahavaḥ svaparātmanoḥ / tatraikaikaguṇābhyāso bhavetkalpārṇavairna vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणलेशे ऽपि नाभ्यासो मम जातः कदाचन । वृथा नीतं मया जन्म कथंचिल्लब्धमद्भुतम्
guṇaleśe 'pi nābhyāso mama jātaḥ kadācana / vṛthā nītaṃ mayā janma kathaṃcillabdhamadbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्राप्तं भगवत्पूजामहोत्सवसुखं मया । न कृता शासने कारा दरिद्राशा न पूरिता
na prāptaṃ bhagavatpūjāmahotsavasukhaṃ mayā / na kṛtā śāsane kārā daridrāśā na pūritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीतेभ्यो नाभयं दत्तमार्ता न सुखिनः कृताः । दुःखाय केवलं मातुर्गतो ऽस्मि गर्भशल्यताम्
bhītebhyo nābhayaṃ dattamārtā na sukhinaḥ kṛtāḥ / duḥkhāya kevalaṃ māturgato 'smi garbhaśalyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मच्छन्दवियोगेन पौर्विकेण ममाधुना । विपत्तिरीदृशी जाता को धर्मे छन्दमुत्सृजेत्
dharmacchandaviyogena paurvikeṇa mamādhunā / vipattirīdṛśī jātā ko dharme chandamutsṛjet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशलानां च सर्वेषां छन्दं मूलं मुनिर्जगौ । तस्यापि मूलं सततं विपाकफलभावना
kuśalānāṃ ca sarveṣāṃ chandaṃ mūlaṃ munirjagau / tasyāpi mūlaṃ satataṃ vipākaphalabhāvanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखानि दौर्मनस्यानि भयानि विविधानि च । अभिलाषविघाताश्च जायन्ते पापकारिणाम्
duḥkhāni daurmanasyāni bhayāni vividhāni ca / abhilāṣavighātāśca jāyante pāpakāriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोरथः शुभकृतां यत्र यत्रैव गच्छति । तत्र तत्रैव तत्पुण्यैः फलार्घेणाभिपूज्यते
manorathaḥ śubhakṛtāṃ yatra yatraiva gacchati / tatra tatraiva tatpuṇyaiḥ phalārgheṇābhipūjyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापकारिसुखेच्छा तु यत्र यत्रैव गच्छति । तत्र तत्रैव तत्पापैर्दुःखशस्त्रैर्विहन्यते
pāpakārisukhecchā tu yatra yatraiva gacchati / tatra tatraiva tatpāpairduḥkhaśastrairvihanyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपुलसुगन्धिशीतलसरोरुहगर्भगता मधुरजिनस्वराशनकृतोपचितद्युतयः । मुनिकरबोधिताम्बुजविनिर्गतसद्वपुषः सुगतसुता भवन्ति सुगतस्य पुरः कुशलैः
vipulasugandhiśītalasaroruhagarbhagatā madhurajinasvarāśanakṛtopacitadyutayaḥ / munikarabodhitāmbujavinirgatasadvapuṣaḥ sugatasutā bhavanti sugatasya puraḥ kuśalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमपुरुषापनीतसकलच्छविरार्तरवो हुतवहतापविद्रुतकताम्रनिषिक्ततनुः । ज्वलदसिशक्तिघातशतशातितमांसदलः पतति सुतप्तलोहधरणीष्वशुभैर्बहुशः
yamapuruṣāpanītasakalacchavirārtaravo hutavahatāpavidrutakatāmraniṣiktatanuḥ / jvaladasiśaktighātaśataśātitamāṃsadalaḥ patati sutaptalohadharaṇīṣvaśubhairbahuśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्कार्यः शुभच्छन्दो भावयित्वैवमादरात् । वज्रध्वजस्थविधिना मानं त्वारभ्य भावयेत्
tasmātkāryaḥ śubhacchando bhāvayitvaivamādarāt / vajradhvajasthavidhinā mānaṃ tvārabhya bhāvayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं निरूप्य सामग्रीमारभेन्नारभेत वा । अनारम्भो वरं नाम न त्वारभ्य निवर्तनम्
pūrvaṃ nirūpya sāmagrīmārabhennārabheta vā / anārambho varaṃ nāma na tvārabhya nivartanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मान्तरे ऽपि सो ऽभ्यासः पापाद्दुःखं च वर्धते । अन्यच्च कार्यकालं च हीनं तच्च न साधितम्
janmāntare 'pi so 'bhyāsaḥ pāpādduḥkhaṃ ca vardhate / anyacca kāryakālaṃ ca hīnaṃ tacca na sādhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिषु मानो विधातव्यः कर्मोपक्लेशशक्तिषु । मयैवैकेन कर्तव्यमित्येषा कर्ममानिता
triṣu māno vidhātavyaḥ karmopakleśaśaktiṣu / mayaivaikena kartavyamityeṣā karmamānitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेशस्वतन्त्रो लोको ऽयं न क्षमः स्वार्थसाधने । तस्मान्मयैषां कर्तव्यं नाशक्तो ऽहं यथा जनः
kleśasvatantro loko 'yaṃ na kṣamaḥ svārthasādhane / tasmānmayaiṣāṃ kartavyaṃ nāśakto 'haṃ yathā janaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीचं कर्म करोत्यन्यः कथं मय्यपि तिष्ठति । मानाच्चेन्न करोम्येतन्मानो नश्यतु मे वरम्
nīcaṃ karma karotyanyaḥ kathaṃ mayyapi tiṣṭhati / mānāccenna karomyetanmāno naśyatu me varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतं दुण्डुभमासाद्य काको ऽपि गरुडायते । आपदाबाधते ऽल्पापि मनो मे यदि दुर्बलम्
mṛtaṃ duṇḍubhamāsādya kāko 'pi garuḍāyate / āpadābādhate 'lpāpi mano me yadi durbalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषादकृतनिश्चेष्टे आपदः सुकरा ननु । व्युत्थितश्चेष्टमानस्तु महतामपि दुर्जयः
viṣādakṛtaniśceṣṭe āpadaḥ sukarā nanu / vyutthitaśceṣṭamānastu mahatāmapi durjayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्दृढेन चित्तेन करोम्यापदमापदः । त्रैलोक्यविजिगीषुत्वं हास्यमापज्जितस्य मे
tasmāddṛḍhena cittena karomyāpadamāpadaḥ / trailokyavijigīṣutvaṃ hāsyamāpajjitasya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया हि सर्वं जेतव्यमहं जेयो न केनचित् । मयैष मानो वोढव्यो जिनसिंहसुतो ह्यहम्
mayā hi sarvaṃ jetavyamahaṃ jeyo na kenacit / mayaiṣa māno voḍhavyo jinasiṃhasuto hyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये सत्त्वा मानविजिता वरकास्ते न मानिनः । मानी शत्रुवशं नैति मानशत्रुवशाश्च ते
ye sattvā mānavijitā varakāste na māninaḥ / mānī śatruvaśaṃ naiti mānaśatruvaśāśca te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानेन दुर्गतिं नीता मानुष्ये ऽपि हतोत्सवाः । परपिण्डाशिनो दासा मूर्खा दुर्दर्शनाः कृशा
mānena durgatiṃ nītā mānuṣye 'pi hatotsavāḥ / parapiṇḍāśino dāsā mūrkhā durdarśanāḥ kṛśā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतः परिभूताश्च मानस्तब्धास्तपस्विनः । ते ऽपि चेन्मानिनां मध्ये दीनास्तु वद कीदृशाः
sarvataḥ paribhūtāśca mānastabdhāstapasvinaḥ / te 'pi cenmānināṃ madhye dīnāstu vada kīdṛśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते मानिनो विजयिनश्च त एव शूरा ये मानशत्रुविजयाय वहन्ति मानम् । ये तं स्फुरन्तमपि मानरिपुं निहत्य कामं जने जयफलं प्रतिपादयन्ति
te mānino vijayinaśca ta eva śūrā ye mānaśatruvijayāya vahanti mānam / ye taṃ sphurantamapi mānaripuṃ nihatya kāmaṃ jane jayaphalaṃ pratipādayanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्लेशपक्षमध्यस्थो भवेद्दृप्तः सहस्रशः । दूर्योधनः क्लेशगणैः सिंहो मृगगणैरिव
saṃkleśapakṣamadhyastho bhaveddṛptaḥ sahasraśaḥ / dūryodhanaḥ kleśagaṇaiḥ siṃho mṛgagaṇairiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महत्स्वपि हि कृच्छ्रेषु न रसं चक्षुरीक्षते । एवं कृच्छ्रमपि प्राप्य न क्लेशवशगो भवेत्
mahatsvapi hi kṛcchreṣu na rasaṃ cakṣurīkṣate / evaṃ kṛcchramapi prāpya na kleśavaśago bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदेवापद्यते कर्म तत्कर्मव्यसनी भवेत् । तत्कर्मशौण्डो ऽतृप्तात्मा क्रीडाफलसुखेप्सुवत्
yadevāpadyate karma tatkarmavyasanī bhavet / tatkarmaśauṇḍo 'tṛptātmā krīḍāphalasukhepsuvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखार्थं क्रियते कर्म तथापि स्यान्न वा सुखम् । कर्मैव तु सुखं यस्य निष्कर्मा स सुखी कथम्
sukhārthaṃ kriyate karma tathāpi syānna vā sukham / karmaiva tu sukhaṃ yasya niṣkarmā sa sukhī katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामैर्न तृप्तिः संसारे क्षुरधारामधूपमैः । पुण्यामृतैः कथं तृप्तिर्विपाकमधुरैः शिवैः
kāmairna tṛptiḥ saṃsāre kṣuradhārāmadhūpamaiḥ / puṇyāmṛtaiḥ kathaṃ tṛptirvipākamadhuraiḥ śivaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्कर्मावसाने ऽपि निमज्जेत्तत्र कर्मणि । यथा मध्याह्नसंतप्त आदौ प्राप्तसराः करी
tasmātkarmāvasāne 'pi nimajjettatra karmaṇi / yathā madhyāhnasaṃtapta ādau prāptasarāḥ karī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलनाशानुबन्धे तु पुनः कर्तुं परित्यजेत् । सुसमाप्तं च तन्मुञ्चेदुत्तरोत्तरतृष्णया
balanāśānubandhe tu punaḥ kartuṃ parityajet / susamāptaṃ ca tanmuñceduttarottaratṛṣṇayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेशप्रहारान् संरक्षेत् क्लेशांश्च प्रहरेद्दृढम् । खड्गयुद्धमिवापन्नः शिक्षितेनारिणा सह
kleśaprahārān saṃrakṣet kleśāṃśca prahareddṛḍham / khaḍgayuddhamivāpannaḥ śikṣitenāriṇā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र खड्गं यथा भ्रष्टं गृह्णीयात्सभयस्त्वरन् । स्मृतिखड्गं तथा भ्रष्टं गृह्णीयान्नरकान् स्मरन्
tatra khaḍgaṃ yathā bhraṣṭaṃ gṛhṇīyātsabhayastvaran / smṛtikhaḍgaṃ tathā bhraṣṭaṃ gṛhṇīyānnarakān smaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषं रूधिरमासाद्य प्रसर्पति यथा तनौ । तथैव च्छिद्रमासाद्य दोषश्चित्ते प्रसर्पति
viṣaṃ rūdhiramāsādya prasarpati yathā tanau / tathaiva cchidramāsādya doṣaścitte prasarpati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैलपात्रधरो यद्वदसिहस्तैरधिष्ठितः । स्खलिते मरणत्रासात्तत्परः स्यात्तथा व्रती
tailapātradharo yadvadasihastairadhiṣṭhitaḥ / skhalite maraṇatrāsāttatparaḥ syāttathā vratī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादुत्सङ्गगे सर्पे यथोत्तिष्ठति सत्वरम् । निद्रालस्यागमे तद्वत् प्रतिकुर्वीत सत्वरम्
tasmādutsaṅgage sarpe yathottiṣṭhati satvaram / nidrālasyāgame tadvat pratikurvīta satvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकस्मिंश्छले सुष्ठु परितप्य विचिन्तयेत् । कथं करोमि येनेदं पुनर्मे न भवेदिति
ekaikasmiṃśchale suṣṭhu paritapya vicintayet / kathaṃ karomi yenedaṃ punarme na bhavediti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसर्गं कर्म वा प्राप्तमिच्छेदेतेन हेतुना । कथं नामास्ववस्थासु स्मृत्युभ्यासो भवेदिति
saṃsargaṃ karma vā prāptamicchedetena hetunā / kathaṃ nāmāsvavasthāsu smṛtyubhyāso bhavediti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लघुं कुर्यात्तथात्मानमप्रमादकथां स्मरन् । कर्मागमाद्यथा पूर्वं सज्जः सर्वत्र वर्तते
laghuṃ kuryāttathātmānamapramādakathāṃ smaran / karmāgamādyathā pūrvaṃ sajjaḥ sarvatra vartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथैव तूलकं वायोर्गमनागमने वशम् । तथोत्साहवशं यायादृद्धिश्चैवं समृध्यति
yathaiva tūlakaṃ vāyorgamanāgamane vaśam / tathotsāhavaśaṃ yāyādṛddhiścaivaṃ samṛdhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.