अथ खलु भगवांश्चन्द्रप्रभं कुमारभूतमामन्त्रयते स्म - तस्मात् तर्हि कुमार बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन काये ऽनध्यवसितेन जीविते निरपेक्षेण भवितव्यम् । तत् कस्य हेतोः? कायजीविताध्यवसानहेतोर्हि कुमार अकुशलधर्माभिसंस्कारो भवति । तस्मात्तर्हि कुमार बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन न रूपकायतस्तथागतः प्रज्ञातव्यः । तत् कस्य हेतोः? धर्मकाया हि बुद्धा भगवन्तो धर्मकायप्रभाविताश्च न रूपकायप्रभाविताः । तस्मात्तर्हि कुमार बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन तथागतकायं प्रार्थयितुकामेन तथागतकायं ज्ञातुकामेन अयं समाधिरुद्ग्रहीतव्यः पर्यवाप्तव्यो धारयितव्यो वाचयितव्यः प्रवर्तितव्यः उद्देष्टव्यः स्वाध्यातव्यो वाचयितव्यो भावनायोगमनुयुक्तेन भवितव्यम् परेभ्यश्च विस्तरेण संप्रकाशयितव्यः । तत्र कुमार तथागतस्य कायः शतपुण्यनिर्जातया बुद्ध्यानेकार्थनिर्देशो धर्मनिर्जातः आनिमित्तः सर्वनिमित्तापगतो गम्भीरः अप्रमाणः अप्रमाणधर्मः आनिमित्तस्वभावः सर्वनिमित्तविभावितः । अचलो ऽप्रतिष्ठितो ऽत्यन्ताकाशस्वभावो ऽदृश्यश्चक्षुःपथसमतिक्रान्तो धर्मकायः प्रज्ञातव्यः । अचिन्त्यः चित्तभूमिविगतः सुखदुःखाविप्रकम्प्यः सर्वप्रपञ्चसमतिक्रान्तो ऽनिर्देश्यो ऽनिकेतो बुद्धज्ञानं प्रार्थयितुकामानां घोषपथसमतिक्रान्तः ससारो रागसमतिक्रान्तः अभेद्यो दोषपथसमतिक्रान्तो दृढो मोहपथसमतिक्रान्तो निर्दिष्टः । शून्यतानिर्देशेन अजातो जातिसमतिक्रान्तः अनास्रवः विपाकसमतिक्रान्तः नित्यो व्याहारेण । व्यवहारश्च शून्यः निर्विशेषो निर्वाणेन, निर्वृतः शब्देन, शान्तो घोषेण, सामान्यः संकेतेन, संकेतः परमार्थेन, परमार्थो भूतवचनेन । शीतलो निष्परिदानः अनिमित्तः अमन्यितः अनिन्दितः अप्रपञ्चितः - अल्पशब्दो निर्देशेन । अपर्यन्तो वर्णनिर्देशेन, महाभिज्ञापरिकर्मनिर्जातः अस्मृतितः अविदूरे महाभिज्ञापरिकर्मनिर्देशेन । अयमुच्यते कुमार तथागतकाय इति ॥ अथ खलु भगवांस्तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - य इच्छे लोकनाथस्य कायं जानितुमीदृशम् । इमं समाधिं भावित्वा कायं बुद्धस्य ज्ञास्यति
atha khalu bhagavāṃścandraprabhaṃ kumārabhūtamāmantrayate sma - tasmāt tarhi kumāra bodhisattvena mahāsattvena kāye 'nadhyavasitena jīvite nirapekṣeṇa bhavitavyam | tat kasya hetoḥ? kāyajīvitādhyavasānahetorhi kumāra akuśaladharmābhisaṃskāro bhavati | tasmāttarhi kumāra bodhisattvena mahāsattvena na rūpakāyatastathāgataḥ prajñātavyaḥ | tat kasya hetoḥ? dharmakāyā hi buddhā bhagavanto dharmakāyaprabhāvitāśca na rūpakāyaprabhāvitāḥ | tasmāttarhi kumāra bodhisattvena mahāsattvena tathāgatakāyaṃ prārthayitukāmena tathāgatakāyaṃ jñātukāmena ayaṃ samādhirudgrahītavyaḥ paryavāptavyo dhārayitavyo vācayitavyaḥ pravartitavyaḥ uddeṣṭavyaḥ svādhyātavyo vācayitavyo bhāvanāyogamanuyuktena bhavitavyam parebhyaśca vistareṇa saṃprakāśayitavyaḥ | tatra kumāra tathāgatasya kāyaḥ śatapuṇyanirjātayā buddhyānekārthanirdeśo dharmanirjātaḥ ānimittaḥ sarvanimittāpagato gambhīraḥ apramāṇaḥ apramāṇadharmaḥ ānimittasvabhāvaḥ sarvanimittavibhāvitaḥ | acalo 'pratiṣṭhito 'tyantākāśasvabhāvo 'dṛśyaścakṣuḥpathasamatikrānto dharmakāyaḥ prajñātavyaḥ | acintyaḥ cittabhūmivigataḥ sukhaduḥkhāviprakampyaḥ sarvaprapañcasamatikrānto 'nirdeśyo 'niketo buddhajñānaṃ prārthayitukāmānāṃ ghoṣapathasamatikrāntaḥ sasāro rāgasamatikrāntaḥ abhedyo doṣapathasamatikrānto dṛḍho mohapathasamatikrānto nirdiṣṭaḥ | śūnyatānirdeśena ajāto jātisamatikrāntaḥ anāsravaḥ vipākasamatikrāntaḥ nityo vyāhāreṇa | vyavahāraśca śūnyaḥ nirviśeṣo nirvāṇena, nirvṛtaḥ śabdena, śānto ghoṣeṇa, sāmānyaḥ saṃketena, saṃketaḥ paramārthena, paramārtho bhūtavacanena | śītalo niṣparidānaḥ animittaḥ amanyitaḥ aninditaḥ aprapañcitaḥ - alpaśabdo nirdeśena | aparyanto varṇanirdeśena, mahābhijñāparikarmanirjātaḥ asmṛtitaḥ avidūre mahābhijñāparikarmanirdeśena | ayamucyate kumāra tathāgatakāya iti || atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - ya icche lokanāthasya kāyaṃ jānitumīdṛśam / imaṃ samādhiṃ bhāvitvā kāyaṃ buddhasya jñāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यनिर्जातु बुद्धस्य कायः शुद्धः प्रभास्वरः । समेति सो ऽन्तरीक्षेण नानात्वं नास्य लभ्यते
puṇyanirjātu buddhasya kāyaḥ śuddhaḥ prabhāsvaraḥ / sameti so 'ntarīkṣeṇa nānātvaṃ nāsya labhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादृशा बोधिर्बुद्धस्य लक्षणानि च तादृशाः । यादृशा लक्षणास्तस्य कायस्तस्य हि तादृशः
yādṛśā bodhirbuddhasya lakṣaṇāni ca tādṛśāḥ / yādṛśā lakṣaṇāstasya kāyastasya hi tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संबोधिलक्षणः कायो बुद्धक्षेत्रं हि तादृशम् । बला विमोक्षा ध्यानानि सर्वे ते ऽप्येकलक्षणाः
saṃbodhilakṣaṇaḥ kāyo buddhakṣetraṃ hi tādṛśam / balā vimokṣā dhyānāni sarve te 'pyekalakṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संभवु बुद्धानां लोकनाथान ईदृशः । न जातु केनचिच्छक्यं पश्यितुं मांसचक्षुषा
evaṃ saṃbhavu buddhānāṃ lokanāthāna īdṛśaḥ / na jātu kenacicchakyaṃ paśyituṃ māṃsacakṣuṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहू एवं प्रवक्ष्यन्ति दृष्टो मे लोकनायकः । सुवर्णवर्णः कायेन सर्वलोकं प्रभासति
bahū evaṃ pravakṣyanti dṛṣṭo me lokanāyakaḥ / suvarṇavarṇaḥ kāyena sarvalokaṃ prabhāsati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिष्ठानेन बुद्धानामनुभावाद्विकुर्वितैः । येनासौ दृश्यते कायो लक्षणेहि विचित्रितः
adhiṣṭhānena buddhānāmanubhāvādvikurvitaiḥ / yenāsau dṛśyate kāyo lakṣaṇehi vicitritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरोहपरिणाहेन कायो बुद्धस्य दर्शितः । न च प्रमाणं कायस्य लब्धं तेन अचिन्तियः
ārohapariṇāhena kāyo buddhasya darśitaḥ / na ca pramāṇaṃ kāyasya labdhaṃ tena acintiyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि प्रमाणं लभ्येत कायो बुद्धस्य एत्तकः । निर्विशेषो भवेच्छास्ता देवैश्च मनुजैरपि
yadi pramāṇaṃ labhyeta kāyo buddhasya ettakaḥ / nirviśeṣo bhavecchāstā devaiśca manujairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाहितस्य चित्तस्य विपाको ऽपि तल्लक्षणः । तल्लक्षणं नामरूपं शुद्धं भोति प्रभास्वरम्
samāhitasya cittasya vipāko 'pi tallakṣaṇaḥ / tallakṣaṇaṃ nāmarūpaṃ śuddhaṃ bhoti prabhāsvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चैष केनचिज्जातु समाधिः शान्तु भावितः । यथेह लोकनाथेन कल्पकोट्यो निषेवितः
na caiṣa kenacijjātu samādhiḥ śāntu bhāvitaḥ / yatheha lokanāthena kalpakoṭyo niṣevitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुभिः शुक्लधर्मैश्च समाधिर्जनितो ऽप्ययम् । समाधेरस्य वैपुल्यात् कायो मह्यं न दृश्यते
bahubhiḥ śukladharmaiśca samādhirjanito 'pyayam / samādherasya vaipulyāt kāyo mahyaṃ na dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य वो यादृशं चित्तं नामरूपं पि तादृशम् । निःस्वभावस्य चित्तस्य नामरूपं विलक्षणम्
yasya vo yādṛśaṃ cittaṃ nāmarūpaṃ pi tādṛśam / niḥsvabhāvasya cittasya nāmarūpaṃ vilakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य चोदारसंज्ञादि नामरूपस्मि वर्तते । विसभागाय संज्ञाय उदारं चित्तु जायते
yasya codārasaṃjñādi nāmarūpasmi vartate / visabhāgāya saṃjñāya udāraṃ cittu jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य चो मृदुकी संज्ञा नामरूपस्मि वर्तते । अगृध्रं नामरूपस्मि चित्तं भोति प्रभास्वरम्
yasya co mṛdukī saṃjñā nāmarūpasmi vartate / agṛdhraṃ nāmarūpasmi cittaṃ bhoti prabhāsvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मरामी पूर्वजातीषु असंख्येयेषु सप्तसु । तिस्रो मे पापिकाः संज्ञा नैवोत्पन्नाः कदाचन
smarāmī pūrvajātīṣu asaṃkhyeyeṣu saptasu / tisro me pāpikāḥ saṃjñā naivotpannāḥ kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनास्रवं च मे चित्तं कल्पकोट्यो ह्यचिन्तियाः । करोमि चार्थं सत्त्वानां न च मे कायु दृश्यते
anāsravaṃ ca me cittaṃ kalpakoṭyo hyacintiyāḥ / karomi cārthaṃ sattvānāṃ na ca me kāyu dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा च यस्य भावेहि विमुक्तं भोति मानसम् । न तस्य तेहि भावेहि भूयो भोति समागमः
yathā ca yasya bhāvehi vimuktaṃ bhoti mānasam / na tasya tehi bhāvehi bhūyo bhoti samāgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्तं मम विज्ञानं सर्वभावेहि सर्वशः । स्वभावो ज्ञातु चित्तस्य भूयो ज्ञानं प्रवर्तते
vimuktaṃ mama vijñānaṃ sarvabhāvehi sarvaśaḥ / svabhāvo jñātu cittasya bhūyo jñānaṃ pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रकोटीसहस्राणि गच्छन्ति मम निर्मिताः । कुर्वन्ति चार्थं सत्त्वानां यत्र कायो न लभ्यते
kṣetrakoṭīsahasrāṇi gacchanti mama nirmitāḥ / kurvanti cārthaṃ sattvānāṃ yatra kāyo na labhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलक्षणो निर्निमित्तो यथैव गगनं तथा । कायो निरभिलाप्यो मे दुर्विज्ञेयो निदर्शितः
alakṣaṇo nirnimitto yathaiva gaganaṃ tathā / kāyo nirabhilāpyo me durvijñeyo nidarśitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मकायो महावीरो धर्मेण काय निर्जितो । न जातु रूपकायेण शक्यं प्रज्ञापितुं जिनो
dharmakāyo mahāvīro dharmeṇa kāya nirjito / na jātu rūpakāyeṇa śakyaṃ prajñāpituṃ jino
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथानिर्देशु यस्यैतं श्रुत्वा प्रीतिर्भविष्यति । न तस्य मारः पापीयानवतारं लभिष्यति
kathānirdeśu yasyaitaṃ śrutvā prītirbhaviṣyati / na tasya māraḥ pāpīyānavatāraṃ labhiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा च धर्मं गम्भीरं यस्य त्रासो न भेष्यति । न चासौ जीवितार्थाय बुद्धबोधिं प्रतिक्षिपेत्
śrutvā ca dharmaṃ gambhīraṃ yasya trāso na bheṣyati / na cāsau jīvitārthāya buddhabodhiṃ pratikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतकोटीसहस्राणां भूतनिर्देश ज्ञास्यति । आलोकभूतो लोकानां येन येन गमिष्यति
bhūtakoṭīsahasrāṇāṃ bhūtanirdeśa jñāsyati / ālokabhūto lokānāṃ yena yena gamiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्रजो लोकधातूषु पांसुसंज्ञानिदर्शनम् । उत्सह्रदतडागेषु समुद्रेषु च यज्जलम् । न तेषां लभ्यते अन्तो एत्तका परमाणवः
yadrajo lokadhātūṣu pāṃsusaṃjñānidarśanam | utsahradataḍāgeṣu samudreṣu ca yajjalam / na teṣāṃ labhyate anto ettakā paramāṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्राद्वालकोटीभिर्मातुं शक्यं जलं भवेत् । न तुल्या लोकनाथेन उपमा संप्रकाशिता । जलबिन्दवो ऽप्रमेयास्तथैव परमाणवः
samudrādvālakoṭībhirmātuṃ śakyaṃ jalaṃ bhavet | na tulyā lokanāthena upamā saṃprakāśitā / jalabindavo 'prameyāstathaiva paramāṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्माम्येकस्य सत्त्वस्य ततो बहुतरानहम् । अधिमुक्तिचित्तोत्पादो नैककाले प्रजानितुम्
paśmāmyekasya sattvasya tato bahutarānaham / adhimukticittotpādo naikakāle prajānitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये मया आत्मभावस्य भूतवर्णा निदर्शिताः । सर्वसत्त्वाधिमुक्तास्तानेतेषामुपमाक्षमाः
ye mayā ātmabhāvasya bhūtavarṇā nidarśitāḥ / sarvasattvādhimuktāstāneteṣāmupamākṣamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमित्तकर्मणा चैव वर्णनिर्भास ईदृशः । शक्यं जानितुं बुद्धस्य विशेषो हीदृशो मम
nimittakarmaṇā caiva varṇanirbhāsa īdṛśaḥ / śakyaṃ jānituṃ buddhasya viśeṣo hīdṛśo mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमित्तापगता बुद्धा धर्मकायप्रभाविताः । गम्भीराश्चाप्रमेयाश्च तेन बुद्धा अचिन्तियाः
nimittāpagatā buddhā dharmakāyaprabhāvitāḥ / gambhīrāścāprameyāśca tena buddhā acintiyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचिन्तियस्य बुद्धस्य बुद्धकायो ऽप्यचिन्तियः । अचिन्तिया हि ते काया धर्मकायप्रभाविताः
acintiyasya buddhasya buddhakāyo 'pyacintiyaḥ / acintiyā hi te kāyā dharmakāyaprabhāvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तेनापि न बुद्धानां कायश्चिन्तयितुं क्षमः । तथा हि तस्य कायस्य प्रमाणं नोपलभ्यते
cittenāpi na buddhānāṃ kāyaścintayituṃ kṣamaḥ / tathā hi tasya kāyasya pramāṇaṃ nopalabhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमेया हि ते धर्माः कल्पकोट्यो निषेविताः । तेनो अचिन्तियः कायो निर्वृतो मे प्रभास्वरः
aprameyā hi te dharmāḥ kalpakoṭyo niṣevitāḥ / teno acintiyaḥ kāyo nirvṛto me prabhāsvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्राह्यः सर्वसत्त्वेहि न प्रमाणेहि गृह्यते । तथा हि कायो बुद्धस्य अप्रमाणो ह्यचिन्तियः
agrāhyaḥ sarvasattvehi na pramāṇehi gṛhyate / tathā hi kāyo buddhasya apramāṇo hyacintiyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमाणेहि धर्मेहि प्रमाणं तत्र कल्पितम् । अकल्पितेहि धर्मेहि बुद्धो ऽप्येवमकल्पितः
apramāṇehi dharmehi pramāṇaṃ tatra kalpitam / akalpitehi dharmehi buddho 'pyevamakalpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमाणं कल्पमाख्यातो अप्रमाणमकल्पितम् । अकल्प्यः कल्पापगतस्तेन बुद्धो अचिन्तियः
pramāṇaṃ kalpamākhyāto apramāṇamakalpitam / akalpyaḥ kalpāpagatastena buddho acintiyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमाणं यथाकाशं मातुं शक्यं न केनचित् । तथैव कायु बुद्धस्य आकाशसमसादृशः
apramāṇaṃ yathākāśaṃ mātuṃ śakyaṃ na kenacit / tathaiva kāyu buddhasya ākāśasamasādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये कायमेवं जानन्ति बुद्धानां ते जिनात्मजाः । ते ऽपि बुद्धा भविष्यन्ति लोकनाथा अचिन्तियाः
ye kāyamevaṃ jānanti buddhānāṃ te jinātmajāḥ / te 'pi buddhā bhaviṣyanti lokanāthā acintiyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.