Library·Samadhirajasutra·34

Samadhirajasutra 34

भिक्षोर्महाकृष्णवैसर्पः ऊरौ प्रादुरभूत् दुश्चिकित्स्यो दुर्लभभैषज्यः । स वैद्येः ग्लानः प्रतिक्षिप्तो ऽभूत् ॥ अथ खलु राजा सान्तपुरः सपुत्रः सदुहितृपरिवारः तं भिक्षुं ग्लानं विदित्वा प्रारोदीदश्रूणि प्रवर्तयति स्म सार्धमशीत्या स्त्रीसहस्रैः सार्धं पौरैर्नागरैः सार्धं राष्ट्रेण नैगमजानपदैर्गणकमहामात्रैः सार्धममात्यदौवारिकपारिषद्यैः । ते सर्वे तं भिक्षुं ग्लानं विदित्वा प्ररोदन्तः अश्रणि प्रवर्तयामासुः - मा खल्वयं भिक्षुः कालं कुर्यादिति । तेन च कुमार कालेन तेन समयेन राज्ञो ज्ञानबलस्यान्यतरा देवता पुराणसालोहिताभूदनुबद्धा । सा तस्य राज्ञः स्वप्नान्तर्गतस्यापदर्शयति स्म - सचेत् महाराज एतस्य भिक्षोर्नवकेनासंक्लिष्टेन मानुष्येण रुधिरेणैष कृष्णवैसर्प आलिप्येत, नवकं चासंक्लिष्टं मानुषं मासं नानारससंप्रयुक्तं भोजनं दीयेत, एवमेष भिक्षुरस्मादाबाधाद् व्युत्तिष्ठेत । अथ खलु राजा ज्ञानबलस्तस्या रात्र्या अत्ययेन ततः स्वप्नान्तरात् प्रतिविबुद्धो ऽन्तःपुरमध्यगतः इमां स्वप्नप्रकृतिमन्तःपुरायारोचयामास - एवंरूपः स्वप्नो मया दृष्टः । इति हि कुमार ततः स्त्र्यागारात्ततश्च राजकुलान्न काचित् स्त्री उत्सहते तस्य (वैद्य २२५) भिक्षोस्तद्भैषज्यं दातुम् । ज्ञानावत्यपि राजदुहिता इममीदृशमेव स्वप्नमद्राक्षीत् । दृष्ट्वा च पुनः प्रतिविबुद्धा अन्तःपुरमध्ये इमामेव स्वप्नप्रकृतिं मातॄणां परिवारस्य चारोचयति स्म । न च काचिदुत्सहते स्त्री तस्य भिक्षोरेतद् भैषज्यं दातुम् ॥ अथ खलु ज्ञानवती राजदुहिता तुष्टा उदग्रा आत्तमनस्का प्रमुदिता प्रीतिसौमनस्यजाता एवं व्यवसायमकार्षीत् - यन्न्वहमेतद् भैषज्यं स्वकाच्छरीराद् यथोपदिष्टं नवं रुधिरं नवं च मांसं दद्याम् । अहमेवेह राजकुले सर्वदहरा च सर्वतरुणी च असंक्लिष्टकायवाङ्भनस्कर्मा च । असंक्लिष्टं ज्ञानमेषामि असंक्लिष्टस्य धर्मभाणकस्य स्वशरीराद रुधिरं च मांसं चोपनामयिष्यामि । अप्येव नामैष भिक्षुरस्मादाबाधाद् व्युत्तिष्ठेत । अथ खलु सा ज्ञानवती राजदुहिता स्वकमावासं गत्वा तीक्ष्णं शस्त्रं गृहीत्वा धर्मान्तर्गतेन मानसेन स्वकमूरुमांसं छित्त्वा नानारससंप्रयुक्तं प्रणीतमभिसंस्कृत्य लोहितं च प्रगृह्य तं चाचार्यं प्रवेश्य राज्ञो ज्ञानबलस्य पुरतो निषद्य लोहितेन तं विसर्पमालेपयित्वा तेन च स्वभिसंस्कृतेन भोजनेन संतर्पयति । अथ खलु स भिक्षुरजानन्नपरिबुध्यमानः अपरिशङ्कमानस्तद्भक्तं परिभुक्तवान् । समनन्तरपरिभुक्ते च तस्मिन्नाहारे तस्य भिक्षोः सर्वास्ता वेदना प्रतिप्रस्रब्धाः, सर्वश्च व्याधिरपगतः । तेन विगतपरिदाहेन सर्वसुखसमर्पितेन तथा धर्मो देशितो यथा ततो ऽन्तःपुरात्ततश्च नगरजनपदराष्ट्रसंनिपाताद् द्वादशानां प्राणिसहस्राणामनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ चित्तान्युत्पन्नानि ॥ अथ खलु राजा ज्ञानबलः स्वकां दुहितरं गाथाभिरध्यभाषत - कुतस्त्वया शोणितु लब्धु दारिके कुतो इदं आहृतु मांस मानुषम् । आहारु यः साधितु ते ऽद्य धीते येनो सुखीयं कृतु धर्मभाणकः

bhikṣormahākṛṣṇavaisarpaḥ ūrau prādurabhūt duścikitsyo durlabhabhaiṣajyaḥ | sa vaidyeḥ glānaḥ pratikṣipto 'bhūt || atha khalu rājā sāntapuraḥ saputraḥ saduhitṛparivāraḥ taṃ bhikṣuṃ glānaṃ viditvā prārodīdaśrūṇi pravartayati sma sārdhamaśītyā strīsahasraiḥ sārdhaṃ paurairnāgaraiḥ sārdhaṃ rāṣṭreṇa naigamajānapadairgaṇakamahāmātraiḥ sārdhamamātyadauvārikapāriṣadyaiḥ | te sarve taṃ bhikṣuṃ glānaṃ viditvā prarodantaḥ aśraṇi pravartayāmāsuḥ - mā khalvayaṃ bhikṣuḥ kālaṃ kuryāditi | tena ca kumāra kālena tena samayena rājño jñānabalasyānyatarā devatā purāṇasālohitābhūdanubaddhā | sā tasya rājñaḥ svapnāntargatasyāpadarśayati sma - sacet mahārāja etasya bhikṣornavakenāsaṃkliṣṭena mānuṣyeṇa rudhireṇaiṣa kṛṣṇavaisarpa ālipyeta, navakaṃ cāsaṃkliṣṭaṃ mānuṣaṃ māsaṃ nānārasasaṃprayuktaṃ bhojanaṃ dīyeta, evameṣa bhikṣurasmādābādhād vyuttiṣṭheta | atha khalu rājā jñānabalastasyā rātryā atyayena tataḥ svapnāntarāt prativibuddho 'ntaḥpuramadhyagataḥ imāṃ svapnaprakṛtimantaḥpurāyārocayāmāsa - evaṃrūpaḥ svapno mayā dṛṣṭaḥ | iti hi kumāra tataḥ stryāgārāttataśca rājakulānna kācit strī utsahate tasya (Vaidya 225) bhikṣostadbhaiṣajyaṃ dātum | jñānāvatyapi rājaduhitā imamīdṛśameva svapnamadrākṣīt | dṛṣṭvā ca punaḥ prativibuddhā antaḥpuramadhye imāmeva svapnaprakṛtiṃ mātṝṇāṃ parivārasya cārocayati sma | na ca kācidutsahate strī tasya bhikṣoretad bhaiṣajyaṃ dātum || atha khalu jñānavatī rājaduhitā tuṣṭā udagrā āttamanaskā pramuditā prītisaumanasyajātā evaṃ vyavasāyamakārṣīt - yannvahametad bhaiṣajyaṃ svakāccharīrād yathopadiṣṭaṃ navaṃ rudhiraṃ navaṃ ca māṃsaṃ dadyām | ahameveha rājakule sarvadaharā ca sarvataruṇī ca asaṃkliṣṭakāyavāṅbhanaskarmā ca | asaṃkliṣṭaṃ jñānameṣāmi asaṃkliṣṭasya dharmabhāṇakasya svaśarīrāda rudhiraṃ ca māṃsaṃ copanāmayiṣyāmi | apyeva nāmaiṣa bhikṣurasmādābādhād vyuttiṣṭheta | atha khalu sā jñānavatī rājaduhitā svakamāvāsaṃ gatvā tīkṣṇaṃ śastraṃ gṛhītvā dharmāntargatena mānasena svakamūrumāṃsaṃ chittvā nānārasasaṃprayuktaṃ praṇītamabhisaṃskṛtya lohitaṃ ca pragṛhya taṃ cācāryaṃ praveśya rājño jñānabalasya purato niṣadya lohitena taṃ visarpamālepayitvā tena ca svabhisaṃskṛtena bhojanena saṃtarpayati | atha khalu sa bhikṣurajānannaparibudhyamānaḥ apariśaṅkamānastadbhaktaṃ paribhuktavān | samanantaraparibhukte ca tasminnāhāre tasya bhikṣoḥ sarvāstā vedanā pratiprasrabdhāḥ, sarvaśca vyādhirapagataḥ | tena vigataparidāhena sarvasukhasamarpitena tathā dharmo deśito yathā tato 'ntaḥpurāttataśca nagarajanapadarāṣṭrasaṃnipātād dvādaśānāṃ prāṇisahasrāṇāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpannāni || atha khalu rājā jñānabalaḥ svakāṃ duhitaraṃ gāthābhiradhyabhāṣata - kutastvayā śoṇitu labdhu dārike kuto idaṃ āhṛtu māṃsa mānuṣam / āhāru yaḥ sādhitu te 'dya dhīte yeno sukhīyaṃ kṛtu dharmabhāṇakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतो ह्ययं वाथ मृतो ऽथ लब्धो यत् साधितं नानरसेहि व्यञ्जनम् । कुतश्च ते शोणितु लब्धु दारिके येनो अयं मोचितु व्याधि पापकः

hato hyayaṃ vātha mṛto 'tha labdho yat sādhitaṃ nānarasehi vyañjanam / kutaśca te śoṇitu labdhu dārike yeno ayaṃ mocitu vyādhi pāpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितुः श्रुणित्वा वचनं च दारिका ज्ञानावती तस्य इदं ब्रवीति । अलीनचित्ता च गिरं प्रभाषते शृणुष्व ताता यदहं ब्रवीमि ते

pituḥ śruṇitvā vacanaṃ ca dārikā jñānāvatī tasya idaṃ bravīti / alīnacittā ca giraṃ prabhāṣate śṛṇuṣva tātā yadahaṃ bravīmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टस्तात मया स्वप्नो देवताया निदर्शितः । शृणुष्व मे भूमिपते भूतमर्थं विजानथ

dṛṣṭastāta mayā svapno devatāyā nidarśitaḥ / śṛṇuṣva me bhūmipate bhūtamarthaṃ vijānatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा देवता ममाविचन्मानुषं मांसशोणितम् । यो दद्यादस्य भिक्षुस्य व्याधेर्मुच्येत् स पापकात्

sā devatā mamāvicanmānuṣaṃ māṃsaśoṇitam / yo dadyādasya bhikṣusya vyādhermucyet sa pāpakāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया चोत्थाय शय्यातः प्रविश्यान्तःपुरं नृप । स्वप्नस्तदायमाख्यातो ज्येष्ठिकानां हि मातृणाम्

mayā cotthāya śayyātaḥ praviśyāntaḥpuraṃ nṛpa / svapnastadāyamākhyāto jyeṣṭhikānāṃ hi mātṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेटिकानां मयाख्यातं का शक्ता कर्तुमीदृशम् । मानुषं शोणितं मांसं रससिद्धं सुसंस्कृतम्

ceṭikānāṃ mayākhyātaṃ kā śaktā kartumīdṛśam / mānuṣaṃ śoṇitaṃ māṃsaṃ rasasiddhaṃ susaṃskṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजनं च प्रदातव्यं शोणितेन च लेपनम् । कृष्णवैसर्पतो एष कथं भिक्षुर्विमुच्यते

bhojanaṃ ca pradātavyaṃ śoṇitena ca lepanam / kṛṣṇavaisarpato eṣa kathaṃ bhikṣurvimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि क्रिया न क्रियते क्षिप्रमेतेन व्याधिना । कालं कुर्यादयं भिक्षुर्भैषज्येन विनेति वा

yadi kriyā na kriyate kṣiprametena vyādhinā / kālaṃ kuryādayaṃ bhikṣurbhaiṣajyena vineti vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभवे को न सत्त्वस्त्याजयेत् स्वमांसशोणितम् । इमं दृष्ट्वा न को विद्वान् कुर्यात् कायस्मि निश्रयम्

tribhave ko na sattvastyājayet svamāṃsaśoṇitam / imaṃ dṛṣṭvā na ko vidvān kuryāt kāyasmi niśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तःपुरस्यो प्रतिवेदयाम्यहं न एक नारीपि भणाति दास्ये । प्रियश्च मे भिक्षुः प्रियश्च आत्मा बोध्यर्थु त्यक्तं मय मांसशोणितम्

antaḥpurasyo prativedayāmyahaṃ na eka nārīpi bhaṇāti dāsye / priyaśca me bhikṣuḥ priyaśca ātmā bodhyarthu tyaktaṃ maya māṃsaśoṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां न कायेस्मि च भक्ति निश्रिता प्रेमापि नैवात्मनि चाणुमात्रम् । त्यक्त्वापि चात्मानु न भोति दुर्मनाः ये बोधि प्रार्थेन्ति शिवामशोकाम्

teṣāṃ na kāyesmi ca bhakti niśritā premāpi naivātmani cāṇumātram / tyaktvāpi cātmānu na bhoti durmanāḥ ye bodhi prārthenti śivāmaśokām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तःपुरं ततः श्रुत्वा सर्वं तद्विस्मितं अभूत् । न चात्रोत्सहते काचिदेनां योजयितुं क्रियाम्

antaḥpuraṃ tataḥ śrutvā sarvaṃ tadvismitaṃ abhūt / na cātrotsahate kācidenāṃ yojayituṃ kriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मे नामितं चित्तं भिक्षोर्दास्यामि भोजनम् । स्वानि मांसान्यहं छित्त्वा शोणितेन च लेपनम्

tato me nāmitaṃ cittaṃ bhikṣordāsyāmi bhojanam / svāni māṃsānyahaṃ chittvā śoṇitena ca lepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकमूरुं मया छित्त्वा गृहीतं मांसशोणितम् । मांसपेशी मया पक्वा नानारससुसंस्कृता

svakamūruṃ mayā chittvā gṛhītaṃ māṃsaśoṇitam / māṃsapeśī mayā pakvā nānārasasusaṃskṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षोस्तस्यातुरस्याहं दास्यामि पितुरग्रतः । भोजनं मानुषं मांसं शोणितेन च लेपनम्

bhikṣostasyāturasyāhaṃ dāsyāmi pituragrataḥ / bhojanaṃ mānuṣaṃ māṃsaṃ śoṇitena ca lepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छित्त्वा स्वमांसानि मयोरुतो नृपा साधेत्व दत्तानिम धर्मभाणके

chittvā svamāṃsāni mayoruto nṛpā sādhetva dattānima dharmabhāṇake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषो मयानुत्तरबोधि अर्थे स्वकात्त कायात्त कृतो महार्थः । भिक्षुश्च मुक्तः कृतु निर्विकारो मया च पुण्यं कृतमप्रमेयम्

eṣo mayānuttarabodhi arthe svakātta kāyātta kṛto mahārthaḥ / bhikṣuśca muktaḥ kṛtu nirvikāro mayā ca puṇyaṃ kṛtamaprameyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजाप्यवोचद्दुहितां कथं ते छिद्यन्ति कायात्तु स्वकात्तु मांसे । भैषज्ययोगे क्रियमाणि दारिके मा ते अभूद् दुःख शरीरवेदना

rājāpyavocadduhitāṃ kathaṃ te chidyanti kāyāttu svakāttu māṃse / bhaiṣajyayoge kriyamāṇi dārike mā te abhūd duḥkha śarīravedanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राजधीता मतिमान् विशारदा तमालपी राज शृणु नराधिपा । श्रुत्वा च तत्र प्रतिपद्य योनिशो अचिन्तियः कर्मविपाकु तादृशः

sa rājadhītā matimān viśāradā tamālapī rāja śṛṇu narādhipā / śrutvā ca tatra pratipadya yoniśo acintiyaḥ karmavipāku tādṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापेन कर्मेण कृतेन ताता निरये ऽपि सत्त्वा प्रपचन्ति दारुणे । निर्मांस भूत्वा च समांस भोन्ति पश्येतु कर्माण फलं अचिन्तियम्

pāpena karmeṇa kṛtena tātā niraye 'pi sattvā prapacanti dāruṇe / nirmāṃsa bhūtvā ca samāṃsa bhonti paśyetu karmāṇa phalaṃ acintiyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापेन कर्मेण निर्मांसशोणिताः क्षणेन चो भोन्ति समांसशोणिताः । किं वा पुना तत् कुशलेन कर्मणा अधिमुक्तितो जायति मांसशोणितम्

pāpena karmeṇa nirmāṃsaśoṇitāḥ kṣaṇena co bhonti samāṃsaśoṇitāḥ / kiṃ vā punā tat kuśalena karmaṇā adhimuktito jāyati māṃsaśoṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिद्यन्ति मांसे न ममासि वेदना आहारि मे शोणितु नास्ति इञ्जना । न धर्मकायस्य व्रणो न छिद्रं यदि सर्वु छिद्येयु मम स्वमांसम्

chidyanti māṃse na mamāsi vedanā āhāri me śoṇitu nāsti iñjanā / na dharmakāyasya vraṇo na chidraṃ yadi sarvu chidyeyu mama svamāṃsam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीतिं मया धर्मि परां जनित्वा छित्त्वा प्रदत्तं स्वकमूरुमांसम् । न चो ममा तात व्रणेन दुःखं जानामि कायो यथपूर्वमासीत्

prītiṃ mayā dharmi parāṃ janitvā chittvā pradattaṃ svakamūrumāṃsam / na co mamā tāta vraṇena duḥkhaṃ jānāmi kāyo yathapūrvamāsīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औदुम्बरं पुष्पु यथैव ताता बहुकल्पकोटीषु कदाचि दृश्यते । एमेव एतादृश धर्मभाणको कदाचि दृश्यन्तिह जम्बुद्वीपे

audumbaraṃ puṣpu yathaiva tātā bahukalpakoṭīṣu kadāci dṛśyate / emeva etādṛśa dharmabhāṇako kadāci dṛśyantiha jambudvīpe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव जाम्बूनद निष्कु भासते पश्यन्त सत्त्वा न वितृप्तिमेन्ति । एमेव एतादृश धर्मभाणकान् दृष्ट्वा न तृप्यन्तिह देवमानुषाः

yathaiva jāmbūnada niṣku bhāsate paśyanta sattvā na vitṛptimenti / emeva etādṛśa dharmabhāṇakān dṛṣṭvā na tṛpyantiha devamānuṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीत्वा यथाच्छं सलिलं जनस्य तृषाभिभूतस्य तृषा विगच्छति । एमेव एते विदु धर्मभाणका धर्मामृतैस्तृष्ण विनेन्ति प्राणिनाम्

pītvā yathācchaṃ salilaṃ janasya tṛṣābhibhūtasya tṛṣā vigacchati / emeva ete vidu dharmabhāṇakā dharmāmṛtaistṛṣṇa vinenti prāṇinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुत्यक्तमेतन्मय मांसशोणितं यद्दत्तु भिक्षुस्य गिलानकस्य । विसर्पु शान्तश्च स धर्मभाणके कृतं मया गौरवु बुद्धवर्णितम्

sutyaktametanmaya māṃsaśoṇitaṃ yaddattu bhikṣusya gilānakasya / visarpu śāntaśca sa dharmabhāṇake kṛtaṃ mayā gauravu buddhavarṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चारित्रवन्तस्य बहुश्रुतस्य इमं समाधीवरधारकस्य । यन्मे तु त्यक्तं स्वकमात्ममांसमेतेष धर्माण भवेय्य लाभिनी

cāritravantasya bahuśrutasya imaṃ samādhīvaradhārakasya / yanme tu tyaktaṃ svakamātmamāṃsameteṣa dharmāṇa bhaveyya lābhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव गन्धः सुरभी मनोरमः कालानुसारी शुभ चन्दनस्य । प्रवाति गन्धो दशसु दिशासु एमेव गन्धोपम धर्मभाणकाः

yathaiva gandhaḥ surabhī manoramaḥ kālānusārī śubha candanasya / pravāti gandho daśasu diśāsu emeva gandhopama dharmabhāṇakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव मेरुर्दिशतासु दृश्यते समन्तप्रासादिकु दर्शनीयः । अवभासयन्तो दिशतासु रोचते तथैव मेरूपम धर्मभाणकाः

yathaiva merurdiśatāsu dṛśyate samantaprāsādiku darśanīyaḥ / avabhāsayanto diśatāsu rocate tathaiva merūpama dharmabhāṇakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव स्तूपं पतमानु कश्चिद् व्युत्थापयेत् संस्करि पण्डितो नरः । यस्तत्र स्तूपे ऽपि प्रसादु कुर्याद् व्युत्थापितो येन स तस्य हेतुः

yathaiva stūpaṃ patamānu kaścid vyutthāpayet saṃskari paṇḍito naraḥ / yastatra stūpe 'pi prasādu kuryād vyutthāpito yena sa tasya hetuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एमेवयं धर्मस्तूपो गिलानको विमोचितो लोहितलेपनेन । स्वकेन मांसेन च धर्मगौरवाद् दीपो मया दीपितु जम्बुद्वीपे

emevayaṃ dharmastūpo gilānako vimocito lohitalepanena / svakena māṃsena ca dharmagauravād dīpo mayā dīpitu jambudvīpe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषो ऽकरिष्यद् यदि भिक्षु कालं समाधिशब्दो ऽपिह जम्बुद्वीपे । निरुद्धु सत्त्वान सदाभविष्यत् चिकित्सिते ऽस्मिन् स समाधि लब्धः

eṣo 'kariṣyad yadi bhikṣu kālaṃ samādhiśabdo 'piha jambudvīpe / niruddhu sattvāna sadābhaviṣyat cikitsite 'smin sa samādhi labdhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वस्य लोकस्य परित्राणु भिक्षुरन्धस्य लोकस्य च चक्षुदायकः । रागस्य दोषस्य मोहस्य चैव चिकित्सको ऽयं मम वैद्यराजः

sarvasya lokasya paritrāṇu bhikṣurandhasya lokasya ca cakṣudāyakaḥ / rāgasya doṣasya mohasya caiva cikitsako 'yaṃ mama vaidyarājaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महद्गते चित्ति सदा प्रतिष्ठितः प्रमाणु चर्याय न तस्य लभ्यते । सुविनिश्चितार्थेषु पदेषु शिक्षितो अनाभिभूतश्च परप्रवादिभिः

mahadgate citti sadā pratiṣṭhitaḥ pramāṇu caryāya na tasya labhyate / suviniścitārtheṣu padeṣu śikṣito anābhibhūtaśca parapravādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मह्य भूयो विनिपाततो भयं स्त्रीत्वं पुनर्मे न च भूयु भेष्यति । सहस्रकल्पान च कोटियो भुयो कृत्वा परं गौरवु धर्मभाणके

na mahya bhūyo vinipātato bhayaṃ strītvaṃ punarme na ca bhūyu bheṣyati / sahasrakalpāna ca koṭiyo bhuyo kṛtvā paraṃ gauravu dharmabhāṇake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो बुद्धक्षेत्रान् यथ गङ्गवालिकाः रतनान पूर्णान् ददि नायकानाम् । यश्चैव पादाङ्गुलिमेक दद्यादिदं ततः पुण्यु विशिष्यते परम्

yo buddhakṣetrān yatha gaṅgavālikāḥ ratanāna pūrṇān dadi nāyakānām / yaścaiva pādāṅgulimeka dadyādidaṃ tataḥ puṇyu viśiṣyate param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा दारिका कालमितश्च कृत्वा अद्राक्षि बुद्धान सहस्रकोट्यः । सर्वेष चो शासनि प्रव्रजित्वा इमं वरं शान्तु समाधि देशयी

sā dārikā kālamitaśca kṛtvā adrākṣi buddhāna sahasrakoṭyaḥ / sarveṣa co śāsani pravrajitvā imaṃ varaṃ śāntu samādhi deśayī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रव्रज्यलाभिन्यभु नित्यकालमसंकिलिष्टाः सुगतान पुत्रकाः

pravrajyalābhinyabhu nityakālamasaṃkiliṣṭāḥ sugatāna putrakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपप्रभस्याथ तथागतस्य चरित्व सा शासनि ब्रह्मचर्यम् । स्त्रीभावु तस्मिन् विनिवर्तयित्वा अभूषि भिक्षुस्तद धर्मभाणकः

dīpaprabhasyātha tathāgatasya caritva sā śāsani brahmacaryam / strībhāvu tasmin vinivartayitvā abhūṣi bhikṣustada dharmabhāṇakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैत्रेय ज्ञानंबलु सो नरेन्द्रः सद्धर्मपरिग्राहकु नित्यकालम् । दीपंकरो ऽसौ अभूद्धर्मभाणको अहं च आसं तद राजधीता

maitreya jñānaṃbalu so narendraḥ saddharmaparigrāhaku nityakālam / dīpaṃkaro 'sau abhūddharmabhāṇako ahaṃ ca āsaṃ tada rājadhītā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकेन मांसेन च शोणितेन चो उपस्थितो मे तद धर्मभाणकः । शाठ्यं च सर्वं परिवर्जयित्वा इमं समाधिं प्रतिकाङ्क्षता तदा

svakena māṃsena ca śoṇitena co upasthito me tada dharmabhāṇakaḥ / śāṭhyaṃ ca sarvaṃ parivarjayitvā imaṃ samādhiṃ pratikāṅkṣatā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येभी तदा रोदितु भिक्षु दृष्ट्वा गिलानकं पीडितु वेदनाभिः । अविवर्तिकास्ते सद सर्वि भूवन् न जातु याता विनिपातभूमिम्

yebhī tadā roditu bhikṣu dṛṣṭvā gilānakaṃ pīḍitu vedanābhiḥ / avivartikāste sada sarvi bhūvan na jātu yātā vinipātabhūmim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभूषि तेषां सद अक्षिरोगो न शीर्षरोगो न च कर्णरोगः । न घ्राणरोगो न च जिह्वरोगो न च दन्तशूलं न कदाचिदासीत्

nābhūṣi teṣāṃ sada akṣirogo na śīrṣarogo na ca karṇarogaḥ / na ghrāṇarogo na ca jihvarogo na ca dantaśūlaṃ na kadācidāsīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्तप्रासादिकु भोन्ति नित्यं शिरीय तेजेन ज्वलन्तकायाः । द्वात्रिंशकेतुशतपुण्यलक्षणा उपस्थितो यैस्तद भिक्षु ग्लानकः

samantaprāsādiku bhonti nityaṃ śirīya tejena jvalantakāyāḥ / dvātriṃśaketuśatapuṇyalakṣaṇā upasthito yaistada bhikṣu glānakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मह्यं च ते शासनि प्रव्रजित्वा प्रलुज्यमानानिमु बुद्धबोधिम् । धारित्व ते गञ्जु तथागतानां द्रक्ष्यन्ति बुद्धान सहस्रकोटियो

mahyaṃ ca te śāsani pravrajitvā pralujyamānānimu buddhabodhim / dhāritva te gañju tathāgatānāṃ drakṣyanti buddhāna sahasrakoṭiyo

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुसंगृहीत्वानिम बुद्धबोधिं धारेत्व नित्यं च हि गौरवेण । ते अर्थु कृत्वा विपुलं प्रजानां द्रक्ष्यन्ति अक्षोभ्य नराणमुत्तमम्

susaṃgṛhītvānima buddhabodhiṃ dhāretva nityaṃ ca hi gauraveṇa / te arthu kṛtvā vipulaṃ prajānāṃ drakṣyanti akṣobhya narāṇamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा च ते चर्य निरुत्तरामिमां लप्स्यन्ति प्रीतिं चरियां निरामिषाम् । श्रुत्वा च ते आत्मन पूर्वचर्यां काहिन्ति बुद्धान उदारपूजाम्

śrutvā ca te carya niruttarāmimāṃ lapsyanti prītiṃ cariyāṃ nirāmiṣām / śrutvā ca te ātmana pūrvacaryāṃ kāhinti buddhāna udārapūjām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टा च भिक्षून् विदु शीलवन्तो निःशाठियेनो सद सेवितव्याः । अखिलं च दोषं च विवर्जयित्वा सेवेत भिक्षुं तद धर्मभाणकाः

dṛṣṭā ca bhikṣūn vidu śīlavanto niḥśāṭhiyeno sada sevitavyāḥ / akhilaṃ ca doṣaṃ ca vivarjayitvā seveta bhikṣuṃ tada dharmabhāṇakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आघातु क्रोधं च विवर्जयित्वा पूजेथ पुत्रान् मम धर्मशासने । मा अन्धभूता बहुकल्पकोटियो विनिपातप्राप्ताश्च भवेत दुःखिताः

āghātu krodhaṃ ca vivarjayitvā pūjetha putrān mama dharmaśāsane / mā andhabhūtā bahukalpakoṭiyo vinipātaprāptāśca bhaveta duḥkhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शीलु त्रायेत श्रतं च तस्य न ध्यानु त्रायेन्न अरण्यवासः । तदा नु त्रायेन्न च बुद्धपूजा व्यापादु कृत्वान परस्परेण

na śīlu trāyeta śrataṃ ca tasya na dhyānu trāyenna araṇyavāsaḥ / tadā nu trāyenna ca buddhapūjā vyāpādu kṛtvāna paraspareṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.