तत्र भगवान् पुनरपि चन्द्रप्रभं कुमारभूतमामन्त्रयते स्म - तस्मात्तर्हि कुमार बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन इमं समाधिमाकाङ्क्षता क्षिप्रं चानुत्तरां सम्यक्संबोधिमभिसंबोद्धुकामेन समाधिपरिकर्म करणीयम् । तत्र कुमार कतमत् समाधिपरिकर्म? इह कुमार बोधिसत्त्वो महाकरुणासंप्रस्थितेन चित्तेन तिष्ठतां वा तथागतानां परिनिर्वृतानां वा पूजाकर्मणे उद्युक्तो भवति, यदुत चीवरपिण्डपातशयनासनग्लानप्रत्ययभैषज्यपरिष्कारैः पुष्पधूपगन्धमाल्यविलेपनचूर्णचीवरच्छत्रध्वजपताकाभिस्तूर्यतालावचरैर्वैजयन्तीभिः तच्च कुशलमूलं समाधिप्रतिलम्भाय परिणमयति । स न कंचिद्धर्ममाकाङ्क्षंस्तथागतं पूजयति न रूपं न कामान् न भोगान् न स्वर्गान् न परिवारान् । अपि तु खलु पुनर्धर्मचित्तको भवति । स आकाङ्क्षन् धर्मकायतो ऽपि तथागतं नोपलभते, किमङ्ग पुना रूपकायत उपलप्स्यते । तस्मात्तर्हि कुमार एषां सा तथागताना पूजा यदुत तथागतस्यादर्शनमात्मनश्चानुपलब्धिः कर्मविपाकस्य चाप्रतिकाङ्क्षमाणता । अनया कुमार त्रिमण्डलपरिशुद्धया पूजया तथागतं पूजयित्वा बोधिसत्त्वो महासत्त्व इमं समाधिं प्रतिलभते क्षिप्रं चानुत्तरां सम्यक्संबोधिमभिसंबुध्यते ॥ अथ खलु भगवांस्तस्यां वेलायां चन्द्रप्रभस्य कुमारभूतस्य एतदेव समाधिपरिकर्मनिर्देशं भूयस्या मात्रया गाथाभिगीतेन विस्तरेण संप्रकाशमति स्म - अनन्तज्ञानस्य ददित्व गन्धान् अनन्तगन्धो भवती नराणाम् । न कल्पकोटीय व्रजन्ति दुर्गतिं दुर्गन्धियं तेषु न जातु भोति
tatra bhagavān punarapi candraprabhaṃ kumārabhūtamāmantrayate sma - tasmāttarhi kumāra bodhisattvena mahāsattvena imaṃ samādhimākāṅkṣatā kṣipraṃ cānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃboddhukāmena samādhiparikarma karaṇīyam | tatra kumāra katamat samādhiparikarma? iha kumāra bodhisattvo mahākaruṇāsaṃprasthitena cittena tiṣṭhatāṃ vā tathāgatānāṃ parinirvṛtānāṃ vā pūjākarmaṇe udyukto bhavati, yaduta cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchatradhvajapatākābhistūryatālāvacarairvaijayantībhiḥ tacca kuśalamūlaṃ samādhipratilambhāya pariṇamayati | sa na kaṃciddharmamākāṅkṣaṃstathāgataṃ pūjayati na rūpaṃ na kāmān na bhogān na svargān na parivārān | api tu khalu punardharmacittako bhavati | sa ākāṅkṣan dharmakāyato 'pi tathāgataṃ nopalabhate, kimaṅga punā rūpakāyata upalapsyate | tasmāttarhi kumāra eṣāṃ sā tathāgatānā pūjā yaduta tathāgatasyādarśanamātmanaścānupalabdhiḥ karmavipākasya cāpratikāṅkṣamāṇatā | anayā kumāra trimaṇḍalapariśuddhayā pūjayā tathāgataṃ pūjayitvā bodhisattvo mahāsattva imaṃ samādhiṃ pratilabhate kṣipraṃ cānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyate || atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāṃ candraprabhasya kumārabhūtasya etadeva samādhiparikarmanirdeśaṃ bhūyasyā mātrayā gāthābhigītena vistareṇa saṃprakāśamati sma - anantajñānasya daditva gandhān anantagandho bhavatī narāṇām / na kalpakoṭīya vrajanti durgatiṃ durgandhiyaṃ teṣu na jātu bhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कल्पकोट्यश्चरमाणु चारिकां पूजित्व बुद्धान सहस्रकोटियः । ते ज्ञानगन्धेन समुद्गतेन भवन्ति बुद्धा वरशीलगन्धिकाः
te kalpakoṭyaścaramāṇu cārikāṃ pūjitva buddhāna sahasrakoṭiyaḥ / te jñānagandhena samudgatena bhavanti buddhā varaśīlagandhikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सचेत् पुनर्जानति वास्ति सत्त्वो यो गन्ध देती तथ यस्य दीयते । एतेन चित्तेन ददाति गन्धमेषास्य क्षान्तिर्मृदु आनुलोमिकी
sacet punarjānati vāsti sattvo yo gandha detī tatha yasya dīyate / etena cittena dadāti gandhameṣāsya kṣāntirmṛdu ānulomikī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैतं क्षान्तिमधिमात्र सेवतः सचेन्नरः काकणिच्छेद्यु छिद्यते । कल्पान कोट्यो यथ गङ्गवालिका न तस्य चित्तं भवति विवर्तियम्
tasyaitaṃ kṣāntimadhimātra sevataḥ sacennaraḥ kākaṇicchedyu chidyate / kalpāna koṭyo yatha gaṅgavālikā na tasya cittaṃ bhavati vivartiyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं कारणं वुच्यति क्षान्ति नाम कथं पुनो वुच्यति आनुलोमिकी । अविवर्तिको वुच्यति केन हेतुना कथं पुनो वुच्यति बोधिसत्त्वः
kiṃ kāraṇaṃ vucyati kṣānti nāma kathaṃ puno vucyati ānulomikī / avivartiko vucyati kena hetunā kathaṃ puno vucyati bodhisattvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षान्त्यस्मि धर्मे प्रकृतौ निरात्मके नैरात्म्यसंज्ञस्य किलेशु नास्ति । खं यादृशं जानति सर्वधर्मास्तस्मादिह स्या क्व तु क्षान्ति नाम
kṣāntyasmi dharme prakṛtau nirātmake nairātmyasaṃjñasya kileśu nāsti / khaṃ yādṛśaṃ jānati sarvadharmāstasmādiha syā kva tu kṣānti nāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनुलोमि सर्वेष जिनान शिक्षतो न चास्ति धर्मश्चरते विचक्षणः । न बुद्धधर्मेषु जनेति संशयानियं स क्षान्तिर्भवतानुलोमिकी
ānulomi sarveṣa jināna śikṣato na cāsti dharmaścarate vicakṣaṇaḥ / na buddhadharmeṣu janeti saṃśayāniyaṃ sa kṣāntirbhavatānulomikī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चरन्तस्य य लोकि मारास्ते बुद्धरूपेण भणेय्य वाचा । सुदुर्लभा बोधि भवाहि श्रावका न गृह्णोती वाक्यु न चो विवर्तते
evaṃ carantasya ya loki mārāste buddharūpeṇa bhaṇeyya vācā / sudurlabhā bodhi bhavāhi śrāvakā na gṛhṇotī vākyu na co vivartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधेति सत्त्वान् विषमातु दृष्टितो न एष मार्गो अमृतस्य प्राप्तये । कुमार्ग वर्णित्व पथे स्थपेति तं कारणमुच्यति बोधिसत्त्वः
bodheti sattvān viṣamātu dṛṣṭito na eṣa mārgo amṛtasya prāptaye / kumārga varṇitva pathe sthapeti taṃ kāraṇamucyati bodhisattvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षमिष्यनूलोमपथे स्थितस्य नैरात्म्यसङ्गाय विबोधितस्य । स्वप्नान्तरे ऽप्यस्य न जातु भोति अस्ति नरो पुद्गल जीव सत्त्वः
kṣamiṣyanūlomapathe sthitasya nairātmyasaṅgāya vibodhitasya / svapnāntare 'pyasya na jātu bhoti asti naro pudgala jīva sattvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सचे मारकोट्यो यथ गङ्गवालुकास्ते बुद्धरूपेण उपागमित्वा । भणेयुरभ्यन्तरकायु जीवो ते मं वदे नास्ति न यूय बुद्धा
sace mārakoṭyo yatha gaṅgavālukāste buddharūpeṇa upāgamitvā / bhaṇeyurabhyantarakāyu jīvo te maṃ vade nāsti na yūya buddhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानेन जानाम्यहु स्कन्धशून्यकं ज्ञात्वा च क्लेशेहि न संवसामि । व्याहारमात्रेण च व्योहरामि परिनिर्वृतो लोकमिमं चरामि
jñānena jānāmyahu skandhaśūnyakaṃ jñātvā ca kleśehi na saṃvasāmi / vyāhāramātreṇa ca vyoharāmi parinirvṛto lokamimaṃ carāmi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा हि पुत्र पुरुषस्य जातु कृतंसि नामा अयमेव नाम । नामं न तस्यो दिशता सुलभ्यते तथास्य नामं न कुतश्चिदागतम्
yathā hi putra puruṣasya jātu kṛtaṃsi nāmā ayameva nāma / nāmaṃ na tasyo diśatā sulabhyate tathāsya nāmaṃ na kutaścidāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव नामं कृतु बोधिसत्त्वो न चास्य नामं दिशता सुलभ्यते । पर्येषमाणो अयु बोधिसत्त्वो जानाति यो एष स बोधिसत्त्वः
tathaiva nāmaṃ kṛtu bodhisattvo na cāsya nāmaṃ diśatā sulabhyate / paryeṣamāṇo ayu bodhisattvo jānāti yo eṣa sa bodhisattvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्रमध्ये ऽपि ज्वलेत अग्नि र्न बोधिसत्त्वस्य सत्कायदृष्टिः । यतो ऽस्य बोधाय उत्पन्नु चित्तमत्रान्तरे तस्य न जीवदृष्टिः
samudramadhye 'pi jvaleta agni rna bodhisattvasya satkāyadṛṣṭiḥ / yato 'sya bodhāya utpannu cittamatrāntare tasya na jīvadṛṣṭiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ह्यत्र जातो न मृतो च कश्चिदुत्पन्न सत्त्वो मनुजो नरो वा । मायोपमा धर्म स्वभावशून्या न शक्यते जानितु तीर्थिकेहि
na hyatra jāto na mṛto ca kaścidutpanna sattvo manujo naro vā / māyopamā dharma svabhāvaśūnyā na śakyate jānitu tīrthikehi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चापि आहारविमूर्छितेहि लुब्धेहि गृद्धेहि च पात्रचीवरे । न चोद्धतेहि नपि चोन्नतेहि शक्या इयं जानितु बुद्धबोधिः
na cāpi āhāravimūrchitehi lubdhehi gṛddhehi ca pātracīvare / na coddhatehi napi connatehi śakyā iyaṃ jānitu buddhabodhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्त्यानमिद्धाभिहतैः कुसीदैः स्तब्धेहि मानीहि अनात्रपेहि । येषां न बुद्धस्मि प्रसादु अस्ति न शक्यते ही वरबोधि जानितुम्
na styānamiddhābhihataiḥ kusīdaiḥ stabdhehi mānīhi anātrapehi / yeṣāṃ na buddhasmi prasādu asti na śakyate hī varabodhi jānitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भिन्नवृत्तेहि पृथग्जनेहि येषां न धर्मस्मि प्रसादु अस्ति । सब्रह्मचारीषु च नास्ति गौरवं न शक्यते ही वरबोधि बुद्धितुम्
na bhinnavṛttehi pṛthagjanehi yeṣāṃ na dharmasmi prasādu asti / sabrahmacārīṣu ca nāsti gauravaṃ na śakyate hī varabodhi buddhitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिन्नवृत्ता हिरिमन्त लज्जिनो येषां स्ति बुद्धे अपि धर्मे प्रेम । सब्रह्मचारीषु च तीव्रगौरवं ते प्रापुणन्ती वरबोधिमुत्तमाम्
abhinnavṛttā hirimanta lajjino yeṣāṃ sti buddhe api dharme prema / sabrahmacārīṣu ca tīvragauravaṃ te prāpuṇantī varabodhimuttamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृतेरुपस्थान इह येष गोचरः प्रामोद्य प्रीति शयनमुपस्तृतम् । ध्यानानि चाहारु समाधि पानियं बुध्यन्ति ते ऽपि वरबोधिमुत्तमाम्
smṛterupasthāna iha yeṣa gocaraḥ prāmodya prīti śayanamupastṛtam / dhyānāni cāhāru samādhi pāniyaṃ budhyanti te 'pi varabodhimuttamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैरात्म्यसंज्ञा च दिवाविहारो अनुस्मृतिश्चंक्रमशून्यभावः । बोध्यङ्गपुष्पा सुरभी मनोरमा ते युज्यमाना वरबोधि प्रापयी
nairātmyasaṃjñā ca divāvihāro anusmṛtiścaṃkramaśūnyabhāvaḥ / bodhyaṅgapuṣpā surabhī manoramā te yujyamānā varabodhi prāpayī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या बोधिसत्त्वान चरी विदूनामभूमिरन्यस्य जनस्य तत्र । प्रत्येकबुद्धान च श्रावकाण च को वात्र विज्ञो न जनेय छन्दम्
yā bodhisattvāna carī vidūnāmabhūmiranyasya janasya tatra / pratyekabuddhāna ca śrāvakāṇa ca ko vātra vijño na janeya chandam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सचेन्ममा आयु भवेत एत्तकं कल्पान कोट्यो यथ गङ्गवालुकाः । एकस्य रोमस्य भणेय वर्णं बौद्धेन ज्ञानेन पर्यन्तु नास्ति
sacenmamā āyu bhaveta ettakaṃ kalpāna koṭyo yatha gaṅgavālukāḥ / ekasya romasya bhaṇeya varṇaṃ bauddhena jñānena paryantu nāsti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माच्छुणित्वा इमु आनुशंसामनाभिभूतेन जिनेन देशिताम् । इमं समाधिं लघु उद्दिशेया न दुर्लभा भेष्यति अग्रबोधिः
tasmācchuṇitvā imu ānuśaṃsāmanābhibhūtena jinena deśitām / imaṃ samādhiṃ laghu uddiśeyā na durlabhā bheṣyati agrabodhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.